Skip to main content

Full text of "Hermanni Boerhaave ... Praelectiones academicae in proprias institutiones rei medicae"

See other formats 


>m< 


*W 


%*&&&$&?< 


"-.r 


iHERMANNf  fioERHAAVE 

PHIL.     ET    MED.     D.     INST.      COLLEGU     PRACT. 

BOT.    ET    CHEM      FROF.     INACAD.LVGD.BAT. 

FRAES    COLL.CHIR.  SOC.  R  EG.  SC  I  E  NT-  LOND. 

ET     ACAD,     REG.     SCIENT.     FARIS.      SOD. 

PRAELECTIONES 
ACADEMICAE 

IN    PROPRIAS 

INSTITVTIONESREIMEDICAE 

EDIDIT,ET  NOTAS  ADDIDIT 

AL  BERTVS    HALLER, 

Vol.  IV. 

SENSVS   EXTERNI.  INTERNI. 
SOMNVS. 


GOTTINGAE, 

APVD  ABRAM  VANDENHOECK,  ACAD.  TYPOGR 

MDCCXUU. 


VIRO  EXPERIENTISSLMO 

D.     BERNAR     DO 

FELDMANNO 

CIRCVLI  NEORVPPINENSIS 
PHYSICO 

S. 
ALBERTVS     HALLER. 


fijagno  me  ignotum  adfecifii  bene* 
Jicio^  VirClarijfime,  c\uod  codi- 
cem  tva  manu  uberrime  &  dili- 
gentifjime  [criptum ,  ad  hoc  ipfum 
opus  commodaveris.  Ita  enim  <& 
publicae  utilitati  confuitum  ejt^  <& 
gloriae  praeceptoris,  <&  cautumy 
ne  nimis  mancum  opus  effet  mihi 
dedecori.  Juftae  ergo  gratitudinis 
documentum  eum  iibrum  tibi  of 
fero  5  qui  tvae  humanitati  piuri- 
mum  debet.  Vaie  <&  res  tvas 
age  feliciter. 


ED I TO  R 
L  E  C  T  O  R  I     S. 

'TVia  Volumina  absque  praefatione  emifi,  cum  ta- 
men  eflent  aliqua  ,  quae,  ut  proferam,  partitn 
mihi  ipll  excufationi,  partim  legentibus  alicui  ufui 
fore  videtur.  Commentariorum  fcribendorunv  ratio- 
nem  primum  reddere  vifum  eft,  ut  fidelem  me  inter- 
pretem  fuiile  demonftrem,  fi  non  fatis  locuples  fum. 
Pr.aeceptoris  diverfos  codices  contuli,  &  ex 
commodatis  chartis  in  meas  ordinavi,  qusecunque 
non  utiliter  ignorarentur.  Has  fparfas  lacinias  in 
meum  ordinem  ,  quantum  potui,  redegi,  &  effe- 
ci,  ne  fibi  vel  contradicerent,vel  interrumperent  fer- 
monem.  Indc  fa&um  eft,  ut  repetitionibus  non  po- 
tucrim  abftinere ,  cum  paflim  ,  quae  jam  inpreila 
fuerant,  aliis  locis ,  aliis  paulum  verbis,  au6fcius, 
aut  nitidius  alii  codices  haberent.  Raro  quidquam 
in  ipfis  rebus  mutavi,  aliquando  tamen  manifeftos 
errores  calami,  aut  feftini  AuCtoris  minus  cafti- 
gata  verba  ita  cmendavi ,  ne  cogerer  in  notis  ea  cor- 
rigere.  Acerbas  Nevmanni  cenfuras  faepe  non 
Praeceptor  meruit,  fed  turpiffimus  Chymiae 
fuppoiitae  notarius. 

Quodcunque  de  meo  addidi,  id  omne  fbllicite 
aBoERHAAviANo  labore  feparavi,  ne  quisquam 
Praeceptori  meaplacita,  aut  errores  non  fuos 
inputaret.  Haec  autem  commentaria  ,  quoties  ex 
anatome  defumi  neceile  erat ,  ita  conpofui ,  ut  ex 
adverfariis  meis,  &  faepe  ad  ipfum  praefens  cadaver, 
defcriptionem  pro  tela  fupponerem,  cui  aliorum  do- 
&orum  virorum  inventa  intexerem.  Plerumque, 
quod  facile  eft  ,     in    hac  abundanria  cadaverum, 

quae 


quaemeamanufecarefoleo,  exnumerofis,  vigintfi 
tri<nnta  &  ultra  corporibus  humanis,  Sc  confirmatam 
repetendo  naturae  confuetudinem  9  &  varietates  non 
inutilcs  depromfi.     Aliquando  tamen ,  neque  mora* 
neque  mandata  curae  meae  juvenum  inftitutio,  ne^ 
que  demum  aiiorum  fubfidiorum  defe&us  permifit, 
ut  ex  repetitis  propriis  obfervationibus  hiflorias  par- 
tium  defignarem :  nonnunquam  de  iis  rebus  mihi  di- 
cendum  fuit,  quas  nunquam  fatis  manifefto  vidiflem. 
Tunc  quidem  probatilHmorum  fcriptorum  ufus  la- 
boribus ,  hiatus  fubplevi  ,  ita  ut  ipfe  color  fermonis 
indicaret,  non  mea  me  tradere.     Sed  &  alias,quan- 
do  meae  minime  deerant ,  ©bfervationes  au&orum 
meis  interfperfi ,  ut  mea  vel  confenfu  confirmarem, 
vel  audtariis  ornarem,  vei  exquifitioribus  experimen- 
tis  ditatem.     Haec  ideo  repeto  fufius,  ne  eas  de- 
icriptiones,  quas  cum  citationibus  fcriptorum  con- 
jundtas  videt,  le£tor  conpilatas  putet. 

Veritatis  ftudium  mihi  tale  fuit,  ut  vel  ob  id  fo- 
lum  veniam  lapfuum  fperem  ,  in  quos  nunquam  fe- 
6tae  amor,  nunquam  aut  corrigendi  pruritus,  aut 
magni  Praeceptoris  favor ,  fcd  mea  femper im- 
becillitas,  aut  alieno  experimento  data  fides  nolen- 
tem  praecipitavit.  Sentio ,  qui  nimis  faepe  me  oc- 
clamare  dicent  Seni,  omni  amore,  omni  veneratio- 
ne  digniflimo.  Teftor  invitum  me  eo  adactum  fuiile, 
ut  ab  Optimi  Viri  libro  authenrico  aliquando,  a 
praelectionibus  frequentius  diffideam.  Nam  &  a 
minutiis  anatomicis  alienior  fuit,  obrutus  diverfiffi- 
mis  laboribus i  &  praeterea  Divinum  Eius  inge- 
nium  ad  fyftemata  condenda  pronius  faclum  erat.  Ae- 
dificabatex  colledtaundique  materie,adpulcherrimam 
architedturam,  qualem  ipfi  Geni us  fuppeditabat 
feliciffimus.  Natur,a  enim  i  r  s  u  m  reddiderat  aptiifi- 

nmm 


murn,  tum  ad  inferendum  fuo  &  utiliflimo  loco  mu- 
ta  ipariaque  merorum  artificum  experimenta,  tum 
ad  concipiendumanimofolidumundique  claufumque 
&  iymmetricum  iyftematis  archetypum.    Sed  deerant 
paflim  veri  folidique  lapides,  hiabantdiftantiamem- 
bra  furgentis  Baiilicae.     Hos  defe&us,  ne  moraren- 
tur    commoda  publica,  ex  leviori  conjecturae  fii- 
pelledtile  farciebat,  non  ignarus,  quam  minus  firma 
eilet,    fed  in  exipectationem  meliorum  interim  ali- 
cjuid  aufurus ,  dum  folidiora  fuppeditaret  induftria 
artihcum.     Ego  vero  videbam,  has  conjedturales  &c 
fubtiliflimas  fubftructiones  a  difcipulis  pro  folidis  ha- 
beri  rundamentis ,   his  inaedificari  nova  ex  ingenio 
peniilia  tectoria:  fic  aliquando  fore,  iuTemplum 
opinioni  facrum  fieret,  quod  Veritati  Praece- 
ptor  deftinaverat.     Malui  adeo  hiare  opus,  malui 
fateri  inopiam  artis,    &  trementium  fub  innitente 
fundamentorum  debilitatem,  <k  haec,    ceftor  inge- 
niius,  mihi  fola  caufa  fuit,  quare  aPRAECEPTO- 
re  diilentiam.    Nimis  multiplici  experimento  con- 
ftitit,  ma^norum  virorum  opiniones  a  difcipulis,  & 
pofteris,inter  axiomata  avide  relatas  fuiile,qui  placi- 
de.  adfentiri  malebant,    quam  novo  fuoque  labore 
de  integro  in  veritatem  inquirere. 

Nunc  fupereft,  ut  deprecer  tarditatem  operis. 
Alius  in  botanicis  labor  hunc  interrupit,  &  ipfe  mo- 
ram  paifus  quatuordecim  annorunv,  deinde  adverfa 
valetudo,  tandem  rationum  optima,  difficultas  ope- 
ris  me  retardavit,abunde  ad  feftinationem  follicitatum. 
QuintumVolumen,quo  Phyfiologia  abfolvitur,  anno 
vertente  ipero  me  expediturum,  collecturus  interim 
vota  gnarorum ,  an  fextum  velint,  practicas  traditu- 
rum  inftitutionumpartes,  fed  absque  meo  commen- 
tario.     Dabam  die   1 3.  Martii  MDCCXLIII. 


D  E      T  A  C  T  V 
CCCCLXXXl. 

Tactum  dicimus  hoc  loco  ,  non  illum 
magis  univerfalem  fenfum  ,  *  quo 
vix  ulla  pars  humani  corporis  perfecle  defti- 
tuitur:  Verum  fpecialem  illum  fenfum  ,  qui 
in  apicibus  digitorum  ,  tamquamproprioor- 
gano  exercetur.  Porro  non  de  ea  cogitatio- 
num  mutatior.e  dicimus  ,  quae  efficit  ideam 
frigoris,  afperitatis  &c.  nequeenim  de  eamu- 

ta- 

a  Dolorem ,  fenfum  tenfionls,  calorem ,  frigus, 
fuperficiei  corporum  afperitates ,  ex  pro- 
pria  natura  nervi  omnes  percipiunt ,  tum 
qui  alios  praeter  ta&um  fenfus  exercent, 
tum  qui  per  vifcera  &membranasoberrant. 
Omnia  vifcera  obtufe  dolere  attadta  repe- 
rio.  Sed  accuratius  haec  omnia  liunt  a 
nervis  in  naturam  mollem  mutatis,  atque 
in  papillas  degenerantibus,acerrime  ni  fallor 
in  penis  glande.  Hic  ta&us  a  priore  gra- 
du  differ  t,  non  natura.  Caeterum  Perral- 
tvs  [Mecan.  des  anim.  i.  c.  i.J  inie&isani* 
malibus  unicum  fenfum  ta&us  concedit, 
abrogat  autem  eorum  oculos  ,  olfa&um 
denegat,  guftumque.  Anvere?  De  oculis 
demonftratum  eft  in  Libcllis  ,     fingulae 

cor- 

Tom.  IV.  A 


*  DETACTV. 

tatione  eft ,  quod  certe  definiamus :  Eam  au- 
tem  volumus  organorum  corporeorum  muta- 
tionem,  qua  orta,  nafcuntur  in  menteideae 
corporis  fngidi,  afpen,  humidi&c. 

Papillae]  Hasproprium  tactusorganum  b 
efle  deroonitrat  deitruGtio  tactus,  quae  fequi- 
tur  compreiJionem  ,  eroiionem  ,  ustionem, 
deftru&ionem  papillarum.  Si  digiti  extremi 
corpus  reticulare  uftio  laeferit  ,  corruptae 
funt  papillae,  taclus  periit.  Oriuntur  a  ner- 
vis ,  inpreffiones,  quas  patiuntur ,  ad  nervos 
mandant,  per  eos  ad  cerebrum  ,  ibique  de- 
mum  tactus  idea  excitatur. 

Medullofae]  Omnesnervi,  etiam  cutanei, 
qui  taclui  dettinantur  ,  hunc  tamen  fenfum 
non  nifi  hebetem  exercent,  quamdiu  vginis 
teguntur,  quamprimum  vero  depoiitis  invo- 
lucris ,  quae  corpus  reticulare  efhciunt,  nudi 
&  muciiimiles  facTtifunt,  tum  veroacerrime 
fentiunt.  Eadem  ratione  conpertum  eft 
non  meninges  fentire,  fed  medullam  ,  aper- 
to  enim  cranio  vivi  canis,  &  conpuncta  me- 
nlnge,  nihil  in  animale  magnae  paffionis  ad- 
paret :  Mifere  vero  vagitat c  ,  convellitur, 
quamprimum  ipfa  medulla  laeditur. 

Humeftatae']  Haec  magna  eft  utilitas  per- 
fpirationisd  peruniverfam  cutem  diftributae. 

Neque 

corneae  filamentum  a  nervo  cptico  refpon- 
dere,  veros  adeo  oculos  efle.  Olfa&um 
vefpis  ,  formicis ,  mufcis  carnariis,  guftus 
fpeciem  omnibus  fereconcedasnecefle  efty 
fiquidem  fuum  pleraque  &  unius  generis 
cibum  quaeritant. 

t  Has  vide  Tom  III.  not.  a  ad  CCCCXVIIL 

c  Tom.  TT  CCXXXV.  not. /«♦ 

<  ccccxx. 


DE    TACTV;  3 

Neque  enim  nervos  potuit  irrorare  humor 
aliquis ,  nifi  ex  vafis  effufus  ;  neque  potue- 
runt  nervi  fenfibus  propriis  defungi,  nifi  hu-* 
me£ru  Arefcente  cute  non  tangimus,  Qui 
aperto  ore  dormiit,mane  nihil  faporum  diftin- 
guit,  aer  enim  admiffus  lingusrn  exficcavit* 
Pulvere  terreooffartae  nares  oifacere  ceffant 
&c. 

Epidermide']  Si  nervi  nudi  fuiffent,  non 
nifi  exiguo  tempore  integritatem  fuam  con- 
fervaffent.  Ideo  Natvf  a  tutelam  iis  dedit 
epidermidis,  tenuis  rrembranae,  ut  inpreffio- 
nes  objectorum  fenfibilium  non  excludat,  Ced 
denfae  pariter,  ut  probe  defendatur ,  qui  fub- 
eit  nudus  mollisque  nervus.  Cum  his  con- 
ditionibus  tactus  perfediffime  exercetur.  Pa- 
piHae  nudae,  leviter  adtactae  plumula  ,  into- 
lerahilem  efliciunt  pruritum  :  Neque  alia  in 
glande  penis  &c.  muhebribus  organis  adeo 
accurati  fenfus  &  validiflimae  pruriginis 
caufa  eft,  quam  ftipatarum  papillarum  fre- 
quentia*  Omnes  autem  nervos  nudos  obdu- 
cit  epidermis,  etiam  ubi  cutis  nulla  fubeft. 
Os  dicimusfiffuram  labiis  interjeclam,  quae 
in  fetu  major  eft,  &  fere  ad  aures  ufque  in 
embryone  quarti  quintive  menfis  continua- 
tur,  indefit,ut  partus  feptimeftres  os  ampll- 
ter  hians  habeant,  minutius  autem  &  ele- 
ganrius,  qui  ad  nonum  menfem  geftantur , 
ridhim  enim  coalefcens  cutis  fenlim  &con- 
tinuo  diminuit.  In  ore  ergo  cutis  ad  labia 
deficit,  e  epidermis  autem  cute  longiorla- 
biis  inducitur.  Si  ea  epidermis  Rvyschi  a- 
Nisartibus,  maceratione  &  concuffu  ,   de- 

tra- 

eCCCCXXIII.not.r. 

A  2 


4  D  E    T  A  C  T  V. 

tra£ta  fuerit,  nudae  papillae  remanent,  undi- 
que  hirtae.  His  papillis  laelis ,  poftquam 
epidermis  vitiata  eft  ,  maxima  mala  fucce- 
dunt,  &  dolores  non  tolerabiles* 

Sinus]  f  Rugae  nempe  cutis ,  varie  co- 
cuntes  &  relinquentesfpaciatrigona,trapezia, 
pentagonia  ,  in  variis  corporis  partibus  va- 
ria.  Hos  lulcos  emcit  introtra&aepidermis,& 
fub  lisdem  duplici  ordinecollocantur  papillae 
nerveae.  inter  eos  fulcos  rnedia  interjacent 
juga,  ea  vafa  exhalantia,  fudoris  emilTa- 
ria  ,  pilosque  continenu  Optime  haec 
omnia  Malpighivs. 

EmiJJile  ]  Malpighivs  s  in  corpore 
hominis  molli ,  minime  callofo,  poft  pran- 
dium,  ( Italos  vero  novimus  liquidorum  ci- 
borum  plus  quam  folidorum  admittere ) 
aerecalido,  apices  digitorum  obfervabat  ar- 
matooculo,  fubitumque  voluntate  fua  nixum 
edebat,quafi  accurate  aliquid  tangere  geitiens, 
vidit  eminere  ex  foveolis  epidermidis  nume- 
rofas  exiguas  rotundas  quaii  verrucas,  papil- 
lae  erant  nerveae.  Jn  lingua  facilius  eft  ex- 
perimenta  capere.  Si  jejunus  ante  fpecuium 
ftans,  famelicae  linguae  h  faccharum  ob- 
tuleris  guftandum  ,  videbis  utique  totam  lin- 
guam  in  tubercula  elevari*  Limaccs  hujus 
emiflionis  luculentum  exemplum  praebent. 

Dum 

f  CCCCXXIII.notk.W2». 

s  Deorgan.taB.Tp.il.  Sedexperimentum  lubri- 
cum  eft,  &abipfoau&ore  fere  in  dubium 
revocatur  .  Erigi  vero  probabile  eft  ex 
confenfu  aliarura  partium  maxima  fenfibi- 
lium,  papillae  muliebris&c. 

h  vide  infra  ad  CCCCLXXXVIL 


DETACTV.  5 

Dum  ambulant  haecanimalcula  exploratura 
obvia  pericula,fubinde  cornicula  fua  cxferunt 
quorum  apici  oculi  infident  :  Oblato  vero 
corpore  duro>metieulofumanimal  cornua  re- 
trahit.  Similis res  in  papiilis  eit,fed  minus  uti- 
que  manifefta. 

Ta&us]  Organum  hujus  fenfus  nervi  funt 
fubcutanei,  qui  depofitis  exuviis  integumen- 
tum  formant  continuum  ,  vaiis  praeditum 
adeo  tenuibus,  ut  nulla  inflammatione ,  nulla 
repletione  ,  nullo  microfcopio  confpicua 
liant,  &  epidermidi  fubfternitur  reticuli  no- 
mine  notum4  *  Jnaequabileeft,fulcatum, 
areas  intercipit  ,  in  quarum  foveis  papillae 
funt:  Nequead  epidermidem,  fed  ad  reticu- 
lare  corpus  fulci  pertinent. 

CCCCLXXXII. 

Exporrefiae)  Obferva  primum  firias, 
quae  in  apicis  digitorum  parte  exteriori  & 
ad  eorum  latera  parallelae  decurrunt*  Inhis 
ftriis  papillae  difponuntur ,  non  perpendicu- 
lariter  ereclae,  verum  per  ftrata  invicem 
iibi  incumbentes.  Ubi  hae  ftriae  unguem 
adtigerunt,  tunc  papillae  exteriorescum  va- 
iis  cutaneis  &  epidermide  recla  linea  proten- 
duntur,  atque  indurefcunt  in  unguem.  Re- 
liquae  vero  &  inferiores  ftriae  ,  quaefubun- 
gue  ponuntur,  re&a  pergunt  denfo  agmine 
&  ungue  proteguntur.  Quae  vero  lateraliter 
his  unguem  formantibus  papillis  adftiterunt, 
eae  divergunt  adlatera,  &undique  decurrunt 
verfus  vicinos  digitos ,    eaedemque  faciunt 

sCCCCXVIII.not.A 

A  3 


6  D  E    T  A  C  T  V4 

lineas  illas'  fpirales ,    quae  foli  cuti  propriae 
funt.  a 

Epi* 

•  Unruium  non  facillima  eft  liiftoria.  Parrem 
epidermidis  eiTefatis  certum  eft ,  cura  fe- 
quantur  eamdem  ,  papillis  vero  locum 
dent  :  Non  continuantur  tendinibus,  qui 
Cl.Poz.iii  non  levis  error  eftp  ff.OlTiculis 
prioribus  digitorum  corruptis  ungues  tamen 
renati  vifi  funt  Peyek  deovar.  bydr>  fed  cum 
oiTiculis  tendines  pariier  deleti  fuerant.  Ergo 
in  digitorum  parte  convexa  cutis  fecedit  in 
duas  quafi  laminas,  confpicuam  quae  ad 
unguis  initium  deimit ,  8c  occultam ,  quae 
fub  ungue  cominuatur.  Inter  has  duas  la- 
minas  quadvata  radix  unguis  media  eft ,  oc- 
culta  eadem  6c  tenerior,  ad  articulationem 
vero  ultimam  retroeund  producta,  neque 
tamen  ei  adhaerens  Fkank  onycho  og.  p.  \6. 
Ea,  ubi  primum  confpicua  flt,  adhaeren- 
tem  nacta  eft  cpidermidem  ,  valde  mani- 
fefto,  eademque  fatis  feparabili  te6ta  an- 
trorfumpergit.  Altera  autem  epidermidis 
propago  contra  origincm  digiti  retroit,  8c 
radici  unguis  firmiter  adhaerefcit  Kaavw 
n,  363. 368.  Unguis  arcu  quodam  termi- 
natur  in  moratioribus:  Ad  primam  autem 
cxplica  cutisemeriionem  pallidiusfegmen- 
tum  clrculi  eft,  quodlunulamvocant.  Ve- 
rum  ab  ea radice  unguis  rete  ab  epidermide 
diftin&um  antrorfum  fub  ungue  propius 
cutem  inter  unguem  6c  papillas  fertur,ab  un- 
gue feparabile Malpigh,  eflh  p.99.  in ae- 
thiope  nigro  fuo  colore  confpicuum  A  l- 
Bin.denigr.aeth  £3.  Kaauwh.  70.371. 
372.  In  hoc  rete  longitudinem  fequun- 
tur  numerofi  fulci,   qui  ad  apicem  ufque  ex- 

cur« 


DETACTV.  7 

Epidermide]    Huic  adhaerent  ungues,  & 

cum 

currunt,  8c  papillas  recipiunt  leviter  adhae- 
rentes,bre  ves,  quaeradici  proximae,  longio- 
res,  quo  longior  unguis  a  radice  procedit 
Duverney  apud  FrANCUM,  WlNSLOW 
n.  91.  92  Kaacw  d  jo.jyf.  M  a  l- 
pi  gh.  poftbum.  p.  99.  Harum  papillarum 
in  medio  ungue  confertior  eft  adhaefio 
Sacrelaire  de  tegum.  p.  18.  Mal- 
figh  1  c-  molles  autem  funt,  quaeungui 
fubfunt,  ubi  cuti  adhaeret ,  folidescunt  ad 
unguis  apicem  Sed  exterior  etiam  live  con- 
vexa  pars  unguis  tales  habet  longitudinales 
£bras  Winslow.  n.  89  8c  fimilibus  ,  uti 
corpus  reticukre ,  fulcis  diftinguitur  m 
parte  concava  Leevwenhoeck  epijl  phyfiol. 
p.  4.16.  In  homine  plurimum  de  epi- 
dermide  habent.  Nam  &  ungues  morbis,aut 
maceratione  intenerefcunt ,  &  epidermis 
in  corneam  unguis  nataram  abit  :  deinde 
pariter  ut  epidermis  regeneratur  refectus 
unguis  ,  &  fimiliter  fenfu  caret  ,  fi  a  pa- 
pillis,  a  fecunda  lamina  cutis  accedentibus 
recefieris,  neque  vafa  habent.  Ad  pa- 
pillas  vero  refero  cruentas  fibras  in  parte 
cava  unguis  vifas  Frankio  p  1.  c.  Morbi 
ungues  in  eamdem  formam  fere  detur- 
pant ,  in  quam  ipfa  abit  epidermis,  ftrata 
nempe  fucceftiva  6c  fibiincumbentia  inftar 
tegularum  Rovhavlt  Hifi.  deVAcad.  17 19. 
n.  t.  Simile  exemplum  Lindanvs  habet 
a  Blasio  citatus  ad  Veslingivm  c  XX,  & 
Malptghius  poflh.  p.  99.  100.  In  lepra, 
defluxis  pilis,  loco  unguium  flbras  folidas 
fetarum  fpecic  prodiifle  vidit  111.  focer 
Teichmeyervs  pathol.  p^J. 
A  * 


S  DE    TACTV, 

cum  illis  epidertnidis  chirothecis ,  b  quas 
de  manu  fetus  deducunt  anatomici  ,  ipii 
etiam  unguem  iequuntur» 

Defendend's~]  c  Sub  unguibus  nudae  pa- 
pillae  funt  valde  fenfiles,  quae  propius  praeci- 
fo  unguenoQ  adeodolorem,  quam  intolera- 
bilem  quamdam  _in  fentiendo  moleitiam  d 
efficiunt. 

Aptoi  )  In  plerisque  animalibus  alia  iuper- 
cft  unguium  utilitas,  neque  homini  ea  peni- 
tus  nulla  eft  ,  nam  h  noftro  generi  ungues 
neglefti  in  longum  conum  procummt,  fimi- 
lem  unguis  aquilini ,  quoties  praecifione  ne- 
glecta  tempus  nacti  funt  crefcendi.  Tales 
funt  Chineniibus,  qui  ungues   ex  religione" 

alunt, 

h  Kaavvv  n  37?.  Rvysch  Thes.UL  Aff  I. 
n.  13.  Thes.  III  Aff.  III.  n.  ;C.  T.  III.  f. 
1.  Cur.  renov  n.  $$■  &c. 

c  Prtmarium  officium  eft  procul  dubio  repri- 
mere  pulpam  tactilem  extremi  digiti  ,  ut 
papillae,  quando  corpus  tadtile  tangunt, 
ab  ejusdem  fuperficie  refugere  nequeant, 
fed  adprefiae  accuratius  ad  idem  corpus 
terantur. 

d  Brutis  animalibus  ungues  partim  pro  calceis 
funt,  partim  pro  armis.  Et  calcei  quidem, 
five  ungulae ,  a  parte  flexoria  five  concava 
manus  pedisque  ponuntur,  multis  ftratis 
induratae  epidermidis  faftae,  multisquepa- 
riter  corporis  reticularis  cornei  ,  cujus  fi' 
ftulas  papillae  evidenter  fubeunt  Malpigh; 
de  tacl  erg.  Ungues  autem  fimiliores  funt 
noftrorum,'  conici  tamen  &  in  nonnullis 
brutis  animalibus  perinde ,  ut  cornua,  ca- 
vi.  Malpigh.  pojlh.  1.  c. 


DETACTY.  9 

alunt.  e  Brutis  vero  rapacibus  omnibus, 
iive  quadrupeda  fuerint ,  five  aves,  five  infe- 
cta ,  ungues  ad  tutelam  &  bella  gerenda 
dati  funt. 

CCCCLXXXllI. 

Digiti  ]  Manus  vel  pedis  ,  nifi  enim  cal- 
ceati  incederemus,  perinde  pedibus  uti  manu 
tac~tum  exeiceremus. 

Emittuntur]  Vel  certe  attcntae  redduntur 
iive  eriguntur» 

Lemter]  Totus  tactus  eft  reftftentia  cor- 
poris  quod  tangimus.  Si  haec  refiftentia  me- 
diocris  eft ,  ta&us  fit  diftinctus ,  fi  violenta, 
tunc  dolor  oritur  loco  tadtus :  ita  digito  ex- 
coriato  non  qualitates  corporis  diftinguimus, 
fed  dolemus  unice» 

Metus^  Motus  nihil  eft ,  nifi  mutatio  fu- 
perficiei :  Jdem  tamen  per  continuos  nervos 
ad  animam  delatus ,  certam  &  definitam  fui 
ideam  inprimit. 

ldeam]  Organifta  Amersfortcnfis ,  de  quo 
Boylevs  a  fcribit,  adeo  diftinclo  taclu  ufus 

eft 

e  Eft  dtgnitatts  nota.  Etiam  alibi  in  Indiis 
hunc  morem  obtinere  lego.  Oritae,  cum 
quibus  conf lixit  Nearchvs,  toti  hirti 
fuerunt,  &  unguibus  longis  pro  difcinden- 
dis  lignis  &  cibis  ufi  Arri  an  Indic  Ju- 
venis  unguibus  avibus  fimilis  Deckers 
JExerc  p.  65. 

a  Fuie  hanc  hiftoriam  recenfet  ex  fide  Edvar- 

di  Finchii,  Caecus  erat  ex  morbo,  colores 

principes    dignofcebat  ta&u  ,    de  miftis 

etiam  judicabat  „  miftos  elte  „  omne  au- 

A^  tem 


io  D  E    T  A  G  T  V; 

eft,  ut  etiam  colores,  nigrasque  literas 
ta"  tu  diftinxerit  ,  quando  nempe  &  ipfe 
jejunus  erat  ,  &  anni  tempeftas  non  nimis 
iicca. 

Calidi]  TepKlumdicimus,quodeodem  cum 
corpore  hurnano  calore  gaudet  ,  calidum, 
quando  calurem  corporis  noltri  fuperat  ,  fri- 
gidum  ,  quod  minus  calidumeft*  Hunc  ca- 
foris  fenium  totum  corpus  humanum  perci- 
pit,  evquilitiorem  tamen  in  apicibus  digito- 
rum,  &  hng^aemucrone,  ubicunque  nempe 
papiliae  abuiidant. 

Dijlantiae  )  M  i  rabilis  hic  fubeft  obfervatio, 
qua m  Cartesi  vspropofuit  b4  Homocae- 
cus  vel  alioqum  profundis  tenebris  cinctus, 
nullam  corporum  duorum  incuriionem  me- 
tuit,  dummodo  manus  armatae  iint  baculis, 
deculTatis,  quorum  apices  in  corpore  obvio 
concurrunf,  Adparet  inefle  nobis  naturalern 
aliquam  trigonometriam  ,  atque  proprium 
cornus  pro  bafi  efle  trianguli  ,  baculos  pro 
lateribus,  mentem  vero  ex  angulo  verticis 
majori    ad    propinquitatem   corporis    obvii 

con- 

tem  diicrimen  erat  ab  afperitate  ,  in  nigro 
maxima,  in  rubro  minima  &c.  Boyie  l.c. 
p  41  feqq.  JSt  in  univerfum  ta&us  magis 
afperitatis  gradus  quam  ullas  alias  quali- 
tates  corporum  diftinguit.  Aliud  exem- 
plum  caeci  ,  qui  ta£tu  colores  difcreverit, 
ex  Grimaldo  citari  video. 
£  De  hom.  p  fii.  f  9.  &  in  principiis  paflim. 
Neque  hoc  mirum  videri  poteft,  cum  ea- 
dem  geometria  ,  fed  multo  fubtiliori,  ial- 
tuum  conatus  &  mufcularium  a&ionum 
intenfitates  ,  vocis  gradus,  ta&us  inftru- 
mentorum  muiicorum  dimetiamur. 


DE    TACTV.  n 

concludere ,  remotius  viciffim  intelligere  ex 
anguli  ejusdem  parvitate. 

TitWatione]  Ita  vocamus  ftatum  nervi, 
in  quo  adeo  tenditur,  ut  paulo  ukerius  ten- 
fus  dolorem  efficiat.  Non  dolor  eft  quod 
fentimus  plumula  nares  vellicante  ,  (ed  per- 
inde  tamen  intolerabile ,  &  quod  majores 
etiam  nervorum  concuffiones ,  atque  con- 
vulfiones  demum  excitat» 

Pruritus]  Nihil  hoc  fenfu  gratius  eft  ,  ne- 
que  alia  eft  voluptas  corporca,  Excedit 
titillationem  ahquo  gradu  majoris  tenfionis, 
quae  tanta  hic  eft  ,  ut  eadem  vel  paululum 
aucla  nervus  disrumpatur.  Nihil  notius  eft, 
quam  acrem  dolorem  pruritui  autfo  fucce- 
dere.  ln  fcabie  epidermis  elevata  cavum 
inter  fe  ipiam  &  papilfas  relinquit ,  acri  li- 
quore  plenum,  quo  papillae  ftimulantur. 
Inde  pruritusexcitatur  adeo  intolerabilis,  ut 
prae  exceflu  voluptatis  homines  animo  defe- 
cifTe  viderim.  Si  vero  prae  infuperabili  fenfu 
pruriginis  ungue  locum  prurientem  fcalp- 
feris  ,  continuo  dolor  fuccedit  diflolutis 
nervis.  Adeo  Natvra  dolorem  voluptati 
vicinum  dediu 

CCCCLXXXIV, 

Dolor)  Quia  tunc  nimis  fenfilesnervuli  fa- 
cile  deftruuntur*  Talem  cruditatem  into- 
lerabilem  videmus  fieri ,  detra&o  de  labiis 
epithelio,  avulfo  ungue  ,  delapfis  pofl  febres 
ardentes  magnis  callis  epidermidis. 

Callofa\  Hoc  non  magis  mirum  videri  de- 
bet ,  quam  ii  dixeris  manum  chirotheca  in- 
dutam  minus  accurate  fentire  manu  nuda: 

Callus 


j2  DE    TACTV, 

Callus  enimpariter,  uti  chirotheca,  inpe- 
dit  objecli  feniibilis  adtionem  in  nervos.  Ma- 
nus  tenerae  puellae  acicula  conpuncta  conti- 
nuo  fanguinem  fundit ,  eadem  in  duro  &  la- 
boriofo  homine  nihil  ientit.  Hinc  fabri  fer- 
rarii  Leodienfes  callos  in  manu  adeo  craflbs 
alunt,  ut  fufum  aliquandoferrum  per  volam 
rnanus  agitare  videas  ,  faetente  &  fumante 
ambufto  corio,  abfque  ullo  tamen  doloris 
fenfu.  b  Callus  autem  tumor  eft ,  a  vafculis 
cutaneis  conplicatis,  continuo  adgeftis,  donec 
itrata  plurima  connata  fuerint* 

Trenore~\     Aristoteles9    &  Theo- 

PHRAS- 

a  Macerctta ,  w  Textu.  ]  Uti  fit  in  lotricibus, 
non  adfuetis,  remotis  vi  lixivii  cutis  for- 
dibus,ndtenuataepidermide,quibusiomnium 
corporum  afperitatesingratiflimum  fenfum 
efficiunt.  Nempe  omnibus  nervis  fenfo- 
riis  aliqua  tutela  praeponitur,  ne  graves  ni- 
mium  fcnfationes  incumbant. 

b  Juglandis  molc  callum  in  manu  vidit  Bar- 
tholinvs  p.  z%.  'pfe  in  vitriariis  ho- 
mmibusvidi,  qui  candens  fufumque  vi- 
trum  manu  cominerent,  ut  de  praeftigia- 
toribus  fileam.  In  fabris  anchorariis  ea- 
dem,  quae  Praeceptor  ,  vidit  Kaavwivs 
n.  101.  tum  Chakriere  de  la  tete  p.  427. 
Sed  &  pedum  exemplum  adeft,  &  canum 
aliorumque  brutorum  digitatorum  pedes 
pulvinaria  epidermidis  callofae  habent,qui- 
bus  tuto  infiftant ,  cum  in  fetu  perinde 
ibi  tenera  cutis  iubfit  :  Magis  fingulares 
funt  illae  fufpenfiones  ta&us  &  ftupores  u- 
niverfales,  qualem  Bovlevs  in  puella  habet» 
de  util.phil.  exp.  p.  if±* 


DE    TACTV,  13 

PHRASTVshiftoiiam  tradunt  pifcis  c    Rajae 

adfinis, 

e    Vetcres    per  ipfam    aquam,    &    vafi  ,    Sc 

retia,  &    haftam,     effeftus   fuos  torpori* 

ficos  exferere    dixerunt ,     ipfasque    vete» 

rum  hiftorias  Boyleus   fupergreftus  eft. 

Recentibus  per  folida   corpora  torporem 

propagari    largiuntur  Richsr   apud  di& 

Hamel  p.  1^7.    Kolbe  defcr.  du  cap  de 

b.  Efp  Hi.  p  127    edit  Gall.  Reaumur 

p>  464.    per  fluida  negant.     Satis   autem 

certum  est,  non  pcr  effluvia  aliqua,  verum 

a&ione  duorum  nmsculorum  hunc   effe- 

clrum  confequi,     Hi  corpus  torpedinis  ex- 

cavatum    paulifper    fubito     in     convexi- 

tatem  reftituunt  ,  Reavmvr  Mem.  de  i'A- 

cad.  des  fcienc.  1714.  p.  457.  T.  13*  H.  G. 

I.      atque     tangenti    digito     i&us     of- 

ferunt  fibrarum  fuarum ,   quae  cavae  funt 

Sc  molli    U  gelatinofa   materie   replentur 

ib.  £3.  Eadem  fuerat  conjecTrnra  Redi  1.  c. 

p.  ■  o.  &  Borelli  ,    neque  plura  vidit  in 

Indiis   Kaempfervs   Amoenit.  fafc.  III    p. 

5*14   Stuporautem  eft  cum   dolore,   quafi. 

adlifi  nervi ,  qui   in  regionibus  calidis  ip- 

fum   fenforium    contmune  &  cor  turbat 

(  Kaempfer  1  c. )    tri    mari  mediterraneo 

vix  nifi  a  manu    ad  Cuhitum,  aut,    ubi 

multum  eft  ,  ad  humeuim   usque  perve- 

nit,  atque  aliquam  vertiginem  facit   Redi 

Expcr.  natur   p.  ^i.  Jacobasvs  Aci.  Hafr, 

Vol.V.  Obf.  XCVII.Reavmvr  p.  ^yo.Neque 

tamen  a  tremore  torporem  oriri,  fufe   i- 

dem  demonftrat,cum  pifcis  ad  fenfum  non 

concutiatur  ,     fecus  quam  Borello  vifum 

de  Mot.  Jnim.  II.    Vrop.  CCXIX,  aut  in 

erinaceo  ,    &  animalibus  terreftribus  obti- 

net, 


14  D  E    T  A  C  T  V, 

adfinis,  qui  vel  manu,  vel  baculo,  vel  vete 
ipfo  adtadtus  ftuporem  hornini  communicat, 
&  aliquando  ,  quando  caufa  fortior  eft ,  etiam 
convulfionetm  Sunt  inter  recentfores ;  qui 
veterum  hiftorias  pro  nugis  habuerint,  fed 
recentiflimi  per  utrannque  Indiam  peregrina- 
tores  totam  rem  confirmant.  Theoriam 
miri  phaenomeni  dedit  Borellvs,  eflenem- 
pe  fub  tota  cute  hujus  pifcis  mufculum  valde 
tenfum,  hunca  pifce  fugiente  adtadtum  de- 
trahi ,  ac  paulo  poft  elevari ,  utrumque  au- 
tem  motum  fieri  reciprocationibus  adeo  velo- 
citer  fe  fubfequentibus,  ut  in  homine  illos, 
adeo  moleftos ,  tremores  cieant,  qui  ipfum 
commune  fenforiurn  turbant:  a  morte  vero 
pi fcis nihil poreft  Boerh a a vio quidem tota 
res  non  valde  difficilis  videtur.  Quando  fer* 
rurn  argutum  ,  breviffimum ,  tenfiffimum, 
tlriflimis  traclionibus  a  lima  raditur,  velor- 
biculus  vitreusacie  cultri  ferratim  quafi  feca- 
tur,  vel  muficuschordambieviflimam&ten- 
iifli  nam  arcu  oberrat,  oriturftridor  adeoin- 
tol  rabilis  hominibus ,  ut  quovis  precio  au- 
rium  tormentum  redimant.  Neque  tamen 
aliud  quidquam  tunc  fit,  nili  tremor  in  ner- 
vo  auditorio  harmonicus  tremoribus  ferri , 
quod  raciitur.  d  Eadem  ergo  ratione  quan„ 
do  torpedo  mufculos  fuos  in  rapidiflimos  tre- 
moresciet,  nervi  hominis,  quem  ftuporife- 

rum 

net ,  quibus  panniculus  carnofus  agitatus 
pilos  eri?it,  cutemque  tremefaclt  H.  Fa- 
bric  aqvap.  de  inte%.  anim.  Veteres  ad 
effhvia  venenata  phaenomenon  referebant> 
&  ipfe  Boylevs  de  mirab.ftibtiLeffluv,  c.4. 
*  Vide  infra  ad  DLXIII. 


DE    T  ACT  V,  iS 

rum  animal  contingit ,  in  pares  cientur  tre- 
mores.  Neque  id  quidem  mirum  eft,  effe- 
6tum  ftuporiferum  per  baculos ,  &  ipfa  retia 
commun  cari.  Si  enim  aflerem  ex  denti- 
bus  fufpenderis  etiam  longiflimum  ,  aherum* 
que  finem  aflens  percuflerit  aliquis ,  percip-es 
ictum  in  capite  nihilo  debiliorem ,  quam  li 
proxime  feri  ffet. 

Dolor]  Papillae  fub  unguibus  nudae ,  pa- 
rallelae,  imbricatim  iibi  incumbentes,  pro- 
grediuntur  ad  apicem  digiticopiofiffimae  Si 
eas  papillas  ungue  incautius  refeclo  denuda- 
veris,  ab  omni  certe  tadtili  objedto  lenfum 
patieris  acutiflimum  ,  &  moieftiflimum ,  a 
dolore  tamen  diverfum,  quem  continuo  fedat 
renascens  e  unguis,  reparato  priori  papiila- 
rum  tegmine. 

Ungues]  Quia  papillae  imbricatae  ibi  co- 
piofius  congeruntur.  Quando  ibi  inflam- 
matio  fedem-fixit,  inmanis  dolor  fuccedit, 
quem  prudenschirurgus  incifo  folatur  ungue. 
Si  id  non  fecerit,  poterit  adeo  exardefcere 
dolor  ,  ut  ipfae  convulliones  fuccedant. 

Spirates]  Nam  &  ibi  coploilores  funt,  alibi 
vero  in  corpore  &  rariores  fparguntur.  De- 
inde  in  apicibus  digitorum  neque  mufculus 
neque  plnguedo ,  fed  fola  fpongjola  quaedam 
caro  fubfternitur ,  per  quam  copioiiflimae 
papillae  fparguntur. 

e  Exempla  hominum ,  qui  a  refe&is  ungribus 
perierunt ,  Francvs  habet  in  onychologin. 


D  E    G  U  S  T  U 

CCCCLXXXV. 

^Linguae]  Princeps  hujus  particulae  offi- 
ciun  guitus  eft ,  alterum  lpquela ,  tertium 
deglutitio* 

Cute"]  Jd  nomen  interim  inpono  craflo 
tegumini,  quod  dorfo  &  mdici  linguae 
initernitur  ,  &  in  medialinguaetiarn  craflius 
eft,  ad  apicem  &  ad  latera  vero  gracilefcit, 
caeterum  omni  dote  cuti  iimile.  Inferius, 
in  ventre  linguae  penitus  diverfa  fabrica  eft. 
Hsc  rute  detra&a,  quod  codtioneinprimis  fit 
facilms,  adnaret  ingens  fcabrities,  hirtaeque 
papillae  undique  eminent,  teetae  reticulari 
coroore,  quod  in  foveas  fuas  papillas  recipit  ( In 
cod.F.  LDMANNiANo.Cutisadoris  riftum 
quafi  refetft.i  definit,  epidermis  autem  fuper 
labraruberrimapergit,  pleniflima  vafis ,  quae 
plurimum  fa^guinis  fundunt,  avulfacutkula, 
Eadem  porro  genasveftit  intus,  tum  gingivas 
ad  radicem  linguae  ufque ,  tenuis  ad  latera,in 
dorfocoriacea&callofa,  ottavae  partis  digiti 
fore  craflitiae:  In  medio  enimdorfo  cibosad 
palatum  aoprimi  oportet,  ibiergo  &  lingua, 
&  periosteum  oflei  palati  callofa  facla  funt.- 

In 

a  Pr/fceptor  optimus  non  fatis  a  bruto- 
rum  fcbrica  humanam  diftinxit  ,utt  neque 
quemquam  fere  rccentiorum  video,  qui 
ab  hoc  vitio  immunis  fit.  v  g.  Diemek- 

BROECK         p.      459.      BERGER      p.      ^. 

Tauvky  anat.  raif  c.  X.  Bidloo  T. 
X!l!  qui  mirifice  evidentes  figuras  re- 
ticuli  addit, Bourdoh  defcr. anat.  p. 1 3 3 . 

Et 


DE    GUSTU.  17 

Inferius  fub  lingua,  ubi  minor  attritus ,  ibi 

cuti- 

Et  ipfe  In.  Heisterus   foramina   reti- 
culi  ex  homine  pingit  Comp.  anat.  f.  20. 
Ergo  humanam  primam  dicam.Inhominis 
lingua  epidermis  cum  retirulo  connafcitur 
in  unum,    mucofum,  vix  feparabilc  tegu- 
mentum  ,  cuius  interior  facies,    quae  re- 
fpondet   papillis,    foveolis  eminentes  pa- 
pillas    recipit    Kaavw     n^    106.      Hae 
papillae   funt   duorum    generurn.        Plu- 
rimae    quidem ,    &  minutimmae ,    aegre 
vifibiles,  rotundulae,  quas  arcuatas  Ruy- 
scHiusvocatT^T.T.lV.  f.6.ajfer.u.n.i. 
mihi  ignotae  funt.  Deinde  aliae  interfperfae, 
rariores,  majores,  pedunculo,  &  nodulo  con- 
pofitae  ad  fungorurr»   modum   Ruysch. 
l.c.  Colitns   Jnat. T.IL  f. inf.  Aliaeacu- 
minatae  di£tae  Ruyschi  o  lc.&  Wt  ns- 
towo  n.j-n.  Harum  plurimae  funt  villi  ex- 
cretorn.     Majorum  genus  fpurium  eft,  & 
inferius  dicetur,  quod  ad  foramen  caecum 
ponitur.       Papilhe   ipfae  nerveis   fibrillis 
fiunt,  quinque,  fex,  in  una  papilla  conjun- 
cTris  j    uti  de  cutaneis  dictum,  B  e  i  l  i  n.  p. 
ifh  &  vafculis  utriusque  generis,     quae 
majorem  partem   papillae    eftlciunt    Ru- 
ysch.   ].  c.     Inter   papillas   plurimi   villi 
excretorii  in  lingua  hiant,    mere  arteriofi, 
omnino  ut  in  inteftinis.    Per  eos  fubtilior 
faliva  fecernitur.  not4  17.  ad  LXV.  Deinde 
villorum   non  exiguus    numerus  venofus 
eft   &    reforbtioni  deftinatur.  not.  8.  ad 
LXVII.    In  brutis  vero  animalibus  longe 
pulchrior  vifu  eft  fabric3 ,     qualem  Mai- 
pighius&  Beiiinvs  defcripferunt,  & 

Prab* 
Tom.  IV.  B 


iS  DEGUSTU, 


cuticula  tenuifiima  eft.  Haec  ergo  crafium 
linguae  involucrum  facit ,  tum  invo- 
lucra  omnia  nervorum   noni   paris* 

Triplici]  Arcuatae  ,f  ungiformes,  &  conicae. 
Earum  quae  maximae,obtu  fae,duraeque  &  ra- 
rae  funt,  propriis  cavitatibus  conprehenfae,  & 
ad  dorfi  linguae  radicem  b  ponuntur  ;    quae 

par- 

Praeceptor  hic  proponit.  Ibi  enim 
epidermis,  crafla,  pulpofa,  feparabilis, 
corniculis  pyramidalibus  evidentes  &  co- 
nicas  vagtnas  praebet  MALPiGH.de  lingua 
p.  14  Bellin.  de  org.  guft.  c.  15.  cujus 
viri  ftylus  nefcio  quomodo  intortus,  ob- 
fcurus ,  &  mihi  fere  intolerabilis  eft.  Sed 
&  corpus  reticulare  ibi  evidentiflimum  eft, 
&  perforatum  cornua  ad  cuticulae  va- 
ginas  transmittit  M  a  l  p  i  g  h.  1.  c.  B  e  l  l  i  n. 
l.c.  p.  157.14.1.  His autem  cornubus  fuae 
fe  papillae  inferunt  M  alpi  gh.  p.  15-.  mi- 
nime  tamen  guftatrices.  Demum  ex  ner- 
vofa  cute  linguae  Malpigh.  p.  1  f .  papil- 
lae  contcae,  Malpigh.  1.  c.  Bellin. 
evidentiffime  per  totam  linguae  fuper* 
ficiem  emergunt,  per  foramina  reticuli  in 
vaginas  epidermidis  iturae.  Atiae  vero  pa- 
pillae  f ungorum  forma ,  nervis  etiam  ma- 
nifefto  continuae  Malpigh.  1.  c.  f.  5. 
per  ejusdem  reticuli  foramina  erumpunt, 
verae  guftatrices  papillae  Malpigh.  Lc. 
Bellin.  p.  i^f.feqq.  Car.Fracassat. 
de  ling.  ab  init. 
k  Hae  papillae  in  homine  odto,  decem,  duo- 
decim  ,  in  dcabus  re&is  lineis  ad  angulum 
acutum  convenientibus ,  juxta  utrumque 
latus  foraminis  caeci  difponuntur  Col- 
11  ns  annt.  p.  227.  T.  2.  f.  2.  fed  malo 

ordine 


DE    GUSTU,  19 

parvae,  tenerae,  acutae^  frequentiflimae , 
eae  in  apice  reperiuntur  :  Ad  latera  linguac 
medio  modo  fe  habent. 

Vaginuiiil  Lingua  &  ad  guftum  fenfilis 
efle  debuit  ,  &  tamen  non  violabilis  a  levi 
incommodo»  Hinc  &  nervos  plurimos  nacta 
eft,  &teftosdenfiflimisinvolucris.  Papillae 
teclae  latent  corniculis  inftar  fpongiae  poris 
pertulis  c.  Hinc  fervidum  potum  abfque 
magno  malo  lieet  degltitire. 

MminenQ  Famelici  &  jejuni  hominis  lingua 
tota  exafperatur  tuberculis  ,  quando  aliquid 
ofFertur ,  quod  adpetitum  excitet.  Quando 
guftus  deletus  eft,  &  a  morte,  lingua 
glabrefcit,  hinc,  cum  in  cadavere  anterius 
in  lingua  papillae  vix  demonftrari  poflint, 
folent  anatomici ,  ad  eas  papillas  declarandas, 
ubi  lingua  bubula* 

PreJJus']  Quandocibi  fortiterapprimuntur, 
nullus  oritur  guftus,  recle  vero  fapores  diftin- 

guit, 

ordine]  Schelhammer programm- valed. 
n.  ?.  Ru  y  sch.  Thef  III  p.  9.  Thef  I  Aff. 
2.  n.  2.  Morgagn  Adverf  I.  T.  I. 
Wi  nsiow  IV.  n.  ^07  feqq.  Hei  ster. 
Compend.  Anat.  Coschwiz  de  duB, 
faliv.  f  3  &  in  raea  de  ducl  Cofchwiz, 
difT  f.  2.  Fovea  eft,  ex  qua  rotundum 
duriufculum  corpus  eminet,  &  ipfum  me- 
dio  foramine  pertufum  Verum  non  gu- 
ftare  has  papillas  certum  eft.  An  vafa 
muci  excretoria  ?  ita  analogia  fuadet  glan 
dularum  in  toto  ambitu  fimplicium.  Ita 
contra  Malpi  gh  1  um,  qui  pro  nervis 
habuerat.  Collins  p.  218. 
c  Ex  Bellino,  Scdcbrutis  verum  eft. 
B  2 


20  DE    GUSTU. 

guit ,   qui  moderata  vi  corpus  fapidum  ad 
linguam  apprimit. 

CCCCLXXXVI, 

Nono]  Hoc  enim  folum  &  unice  linguae 
profpicit  *  ,  quintum  autem  &  ad  varios 
musculos  diftribuitur  &  ad  alios  fenfus  v.  g, 
nares. 

Muscu- 

a  Utadpareat,  quare  a  Praeceptore    hic 
diffentiam.  brevem  utriusque  nervi  defcri- 
ptionem  addere  vifum  eft.     Tertius  ramus 
quinti  paris ,  praeter  alios  plurimos  furcu- 
les  ad  Temporalem   mufculum   8c  Maffe- 
terem    &  Patotidem   8c  Pterygoideum   8c 
tempora,  &  truncum  Maxillarcrn,  dat  Lin- 
gualem.     Ifte  imus  omnium  paulum  de- 
fcendit,    dat  chordam  tympani  recurren- 
tem ,    tranfit    fupra    proceflum    ftylifor- 
roem  ad    mufculum    ceratoglofliim  ,     ibi 
plufculis   ramis  communicat  cum   ramo 
noni  (conf.  Wi  nslow  III.  tr.  des  nerf. 
n.  70. )    porroque    transfcendit    du£tum 
whartoni,  fub  glandula  fublinguali,  &  cum 
eo,   inter  genioglofTum    8c   ftylogloflum 
mufculos   ad    apicem  ^inguae    pervenit. 
Nonus  autem  ortus  a  medulla  oblongata, 
ad    ipfum   initium     infundibuli    fpinalis, 
a  corporibus  pyramidalibus    five    interio- 
ribus,   tranfit  per  foramen  proprium  oc- 
cipitis,  vel  per  duo  aliquando  diverfa  for- 
ramina,  emergit  fub  parotide,furculum  mi. 
nutum  habet  a  paris  primi  colli  cum  fecun- 
do conjunftione  (WiNSLown.ifi .) tran- 
fit  ante  carotidem  internam  &  externam  , 
te&us  biventre  8c  ftylohyoideo,  dat  praeter 
ramos  minores,  mediocrera  ad  Hyothyroi- 

deum; 


DE    GUSTU.  *f 

Mvsculofis)   Nihil  in  corpore  agilius  eft, 
quam  lingua  :   Nullam  naCta  eft  pmguitudi- 

nem> 

deum  ,  ante  carotidem  vero  modo  folus , 
utiEusTACHius  pinxit,moda cum  o&a- 
vo  pare  conjun&im  ramum  edit,  a 
Vi  k  v  ss  e  n  i  o  o&avo  pari  adtributum  T. 
XXIII.  t>  u.  a  Winslowo  obfcurius 
defcriptum  n.  ifo.  if^.  qui  ad  latus 
internum  venae  Iugularis  defcendit  ad 
cervicem  ,  retro  venam  Iugularem 
internam  ,  &  hujus  ramum  thyroi- 
deum ,  recipit  a  Secundi  paris  vertebralium 
cum  tertio  arcu ,  vel  a  fecundi  trunco, 
Eustach.  T.  XVIII  f.  2.  tum  a  tertii 
furculo  cum  quarto  communicante  ramos 
duos  acceiTorios ,  finditur  ,  &  alio  ramo 
ad  fternohyoideum  definit,  alio  ad  /lerno- 
hyoideum  atque  venam  jugularem ,  coraco 
hyoideum  m.partesquevicinas  diftribuitur. 
Ab  inferiori  vero  radice  ,  quae  a  cervicaii 
tertio  ad  nonum  venit ,  furculus  in  ipfum 
thoracem  antevenam  fubclaviam  defcendit, 
difiicillime  praeparabilis,  Diaphragmatico  fe 
inferturus.  Truncus  autem  in  Ceratogloflum 
&  Ceniogloflum  ramofus  confumitur,  bre- 
vior,quam  ut  adapicem  linguacperveniat,& 
fere  pofterius  quam  g!andula  fublingualis. 
Verum  &  alium  nervum  ab  oclavo  pare 
habet  bafis  Linguae,  accedentem  cum  fty- 
lopharyngaeo  8c  per  CeratoglolTum  mufcu- 
losque vicinos,  profundediftributum.  Inter 
tresadeo  truncos  nerveos  linguae,cum  folus 
quinti  paris  ramus  ad  apicem  linguae 
jperveniat ,  Bi  dloo  T.  XIV.  f  i.  Ber- 
rettin.  Tab.  anat.  X.  XII.  XIII.   f.  2. 

folus 

B  3 


2s  DE    GUSTU, 

nem,  fed  musculofarumfibrarum  ftratavaria, 
&  cellulofam  fabricam,   inter     haec  ftrata 

pofitam : 

folusautero  apex  guftet(DCCCLXXXVIL) 
facjle  fequitur  ,  ab  eo  nervo  fapores  perci- 
pit.  Nonum  autem  &  in  lingua  ,  &  alibi 
in  cervice  totum  in  mufculos  diftribuitur. 
Par  denique  feptimum,  quod  linguae  inter 
alios  intolerabiles  trrores  adfcribit  Bac- 
chettoni  p.  247.  id  utique  in  libro, 
quem  conpilavit,   nonum  fuit. 

Vafa  linguaehis  addere  vifum  eft,difficilia, 

£c  parum  cognita.ArteriaLingualis  majufcu- 

la,ex  Carotide  externa  fupra  thyroideam  or- 

ta,  plerumque  fingularis,aliquandocum  An- 

gulari    conjundta  ,     qualis    videtur    icon 

Trew  II.  de  vaf  faliv.  T  I.  ferpentino 

du&u  ,    tecta   mulculo   Ceratogloflo ,  ad 

linguam  advenit,  &   in  Genioglofii  carne 

profunde  ad  apicem  linguae  excurrit.  Ra- 

muli  funt ,  hyoidea,  ad  Hyothyroideum  Sc 

vicmos  mufculos,  tum  alii  ad  geniogloffura, 

&  CeratogloiTum ,    &  Pharyngea  ,   fupra 

ceratogloflum    tecla  ;    &  Dorfalis  linguae 

intcr  Ceratogloflum  &  ftylogloflum   orta, 

(Trew  R)  quae  dorfi  iinguae  glandulis 

&  velo  palatino  profpicitj    Communicans 

linguae,  quae  arcum  modo  perfeclum,  mo- 

doimperfeelum  ad  originem  Geniohyoidei 

cum   compare  efficit,    &   huic  mufculo 

Sc  Geniogloflb  inferitur:     Ultimo  ramus 

infignior,  qui  ex  trunco  in  linguae  carnem 

adfcendit ,  qua  crafliflima  eft.     Porro  aliae 

arteriae  minores  aramopalatino  Angularis 

ad   linguae  dorfum  veniunt.      Et  arteria 

modo  ex  angulari,  modo  ex  iinguali  orta, 

quae  mylohyoideum  perforat,  8c  interglan- 

dulas 


DE    GUSTU,  23 

pofitam :  ln  ea  cellulofa  fedes  eft  magnorum 
morborum,  &  ab  ea  fit,  ut  periti  chirurgi 
adeo  male  metuant  violationes  linguae,  vul- 

nera 

duhs  fublinguales  atque  genioglofliim  ad 
apicem  linguae  cum  du&u  Whartoni 
(videtur  efie  T  r  e  w  II  g.  g .  i.i)  prore- 
pit,  his  partibus  profpiciens.  Idem  ramus 
aliquando  cum  Lingualis  imculo  proprium 
arcum  facit ,  quando  arteria  ifta  ,  co- 
mes  venae  Raninae ,  a  Linguali  provenit, 
quod  non  eft  rariflimum.  iianc  ,  vel  ab 
/ngulari  ,  vel  a  Linguali  ortam ,  perinde 
enim  vtrumque  fit ,  Ruyschivs  pingit 
Thef.I.  T.  3.  f.  4..  Venae  Linguae,  ut 
folent ,  multiplices ,  Sc  incertifiimae  funt. 
Ranina,  a  ramo  illo  venae  Iugularis,  qui  re- 
fpondet  Carotidis  externae  ramis  plerisque, 
vario  modo  provenit ,  &  fub  ceratogloflo 
incedens  ,  arcu  faclio  cum  conpare  Trew 
D.  Dijf.  meac  inmg.  T.  III.  fub  genioglof- 
io  unitur,  porroque  inter  genioglofium  Sc 
glanduiam  fublingualem  erepit  ad  apicem 
linguae.  Haec  cum  ramo  venae  Angula- 
ris  ad  apicem  linguae  inofculatur  Trew 
q.  q.  0.0.  ic  meae  ad  U.  Sed  &  alia  ab 
eadem  communicante  fupra  ceratoglofium, 
fub  mylohyoideo  ,  nervum  noni  pari  co* 
initatur,  &  ad  apicem  ufque  linguae  per- 
veniens  ,  inter  geniogloflum  musculum 
&  glandulam  fublingualem  cum  Ranina 
communicat,  quam  ftatim  dixi.  Haec  non 
raro  a  Thyroidea  venit.  Alia  minima  ar- 
teriae  profundae  comes  eft ,  vel  a  ranina 
orta ,  vel  ab  aliquo  ramo  vicino  Pharyn* 
gaeo  &c.  Aliae  venae  dorfi  linguae  ,  cle- 
gante  arcu  inter  caecum  loramen  8c  epi- 
B  4  glottf- 


24  DE    GUSTU. 

nera  b  ,  contufiones  ,  inflammationes , 
verrucas,  morfus  :  Facile  enim  malum  per 
cuniculos  cellulofos  proferpit ,  &  ipfe  cancer 
fuccedit,  neque  maliformes  inftirpari  poteft, 

CCCCLXXXVII. 

Saporem]  Nullibi  diftinguuntur,  nifi  in  api- 
ce  linguae  &  partibus  proximis.  B e  l l  i  n vs 
os  apertum  fpeculo  oppofuit/  velin  praefente 
amico  experimentum  fecit.  Penicillum  in- 
tinxit  fucco  aliquo  fapidiori ,  limonum,  fac- 
chari  diflbluti,  aut  ammoniaci  falis,  adplicuit 
fucceflive  genis  ,  palato  ,  gingivis ,  radici 
Jinguae  ,  nullus  inde  fenfus  oriebatur  nifi 
frigidi  &  humidi.  Deinde  idem  penicillum 
apici  linguae  admovit ,  continuo  fenfus  aci- 
ditatis  ,  dulcedinis  ,  falfi  faporis  ortus  eft, 
In  radice  linguae  fenfus  aliquis  eft ,    fed  ob- 

tuiior; 

glottidem  unitae,  a  plexu  tonfillari,  gc  a 
conjunctis  cum  hoc  plexu  ramis  venae  La- 
ryngeae  per  mufculum  thyreoftaphylinum 
ad  latera  epiglottidis  adfcendentibus  ve- 
niunt.  AnTREwf.  2.  Has  Coschwi- 
zivs  pro  novo  duc~hi  defcripfit.  Reliquas, 
&  infinitas  varietates  nullus  fermo  conpre- 
hendet.  Vafa  demum  Lymphatica  in  nm- 
fculis  Hyopharyngaeoj  Geniohyoideo,Co- 
schwiz  T.  II.  glandulis  maxillaribus  ex- 
ternis  Cl.  Hale,  aliicque  vicinitatibus 
linguae,   paffim  reperi. 

b  De  his  quidem  non  reperio.  Contrario  omni- 
no  modo  lego  apud  Palfynium  aNat. 
Chirutg.  p  in.  ie  dran  8c  alios  vul- 
nera  linguae  etiam  majora,  facile  fanari. 


DE    GUSTU.  *S 

tufior.      Haec  omnia  experimenta  in  fe  ipfo 
repetiit  Boerhaavius.    a 

Molarern]  Animalia   b   ruminantia  cibuni 
dentibus  nonfuba&um,  ingefturn  exventri- 

cuio 

a  Bellin.  de  guft.  org.  c.  10.  p.  in.  feqq.  c. 
14.  p.  1  j-4.  3n  ipfa  lingua  pars  inferior  ad 
frenulum  utpote  papillisdeftituta^nonguftat 
&  partis  fuperioris  planae  pars  maximaiDEM 
ibid.  Sapor  autem  acutus  eft  in  vertice, 
tum  etiam  in  area  fuperiori  linguae,fi  ipfis, 
fparfis  ibi ,  papillis ,  fapidum  corpus  ad- 
moveris,  idque  de  fungiformibus  unice 
verum  efle  expertus  eft  etiam  Cl.  B  1  rri- 
vs  requif.  ad  demonftr.  anat.  n.  $7.  Ali- 
quam  partem  veri  etiam  vidit  Cl.  C  o  l- 
l  1  n  s  ,  non  palatum  nernpe  fapores  perci- 
pere  p.  123.  fed  fibrillas  nerveas  ex  fuper- 
ficie  linguae  eminentes  p  *ji.  Quid  au- 
tem  de  hiftoriis  ftatuendum  ,  ubi  lingua 
deftrucla  guftu,  fuperfuifte  dicitur  E.N.C. 
JDecur.  I.  ann,  5.  ? 

k  Rvyschivs  papillofam  tunicam  continuam 
genas,  labia,  oefophagum  inveftire  dixe- 
rat  Adverf  Anat.  II.  p.  z6.  &  in  palato 
papilias  guftatrices  arenulis  minores  efie 
Tbef.  II."p.  m.  if.  deinde  in  Tbef.X.  T.I* 
f.  1.  papillas  pinxit  vicinas  ofcuio  du&us 
Stenoniani.  Verum  has  papillas,  uti  de 
plerasque  illis  ventriculo  adfcriptis  papillis 
verum  eft ,  efle  villos  venofos  reforbentes 
dudum  docuit  Albinvs.  Ea  certe  ge- 
narum  regio  fapores  non  percipit.  Bru- 
torum  vero  ruminantium  papillas  in  genis 
&  palato  Malpighivs  habet  p.  16.  ex 
genere  conico. 

B  5 


a6  D  E    G  U  S  T  U. 

culo  tuburcinando  eruclant,  &  fecundo  man- 
ducant.  Natura,  ut  ea  fecunda  mafticatio 
non  eflet  absque  deiedtatione ,  appofuit  ad 
internam  partem  dentium  molarium  gufta- 
triees  papillas  ,  quae  cornuum  fimules  in 
cocto  capiteovillo  vel  bovillo  facile  adparentv 
Sed  in  homine  etiam  Ruyschivs  poft  feli- 
ciores  repletiones  reperit ,  deglubita  mem- 
brana  ons,  circa  falivae  emiflarium,  papillas 
adefle ,  alicujus  certe  ,  etfi  obtufioris  guftus 
organa.  Jnpalato,  quod  epidemico  errore 
fere  omnium  populorum  ,  pro  fede  grati 
fenfus  faporum  habetur  ,  nullus  omnino 
guftus  exercetur. 

CCCCLXXXVIII. 

oV]  Terra  &  aqua  infipida  funt ,  neque 
oleum  faporem  habet  ,  nifi  aliunde.  Sibi 
relidtum  enim  demulcet  ,  blandum  eft  & 
infipidum  ,  quoties  purum  eft,  Spiritus 
autem  Reclor, a  qui  in  oleo  habitat,  faporem 
efficit ;  fi  eum  abfruleris,  nihil  faporis  fuper- 
erit.  Nomen  autem  Spiritus  Recloris  in- 
pofuimus  oleo  ,  five  fpiritui  adtenuatiflimo, 
plerumque  grati  odoris  ,  cujus  in  exigua 
mole  maxima  efficacia  eft.  In  vino,  &  ipfa 
cerevifia  facillime  demonftratur.  Quando 
cnim  recentia  ex  cado  defumuntur,gratiflimo 

funt 

*  Cinnamomi  omnis  vis  eft  in  oleo,  cuius  mi> 
nima  portio  elicitur  ,  ficco  8c  infipido 
ligno  fuperft ite  Boerhaav.  elem.  Chem. 
I.  p.  74,.  feqq.  In  foffilibus  fimilem  Spi- 
ritum  re&orem  demonftrant  acidulae, 
quarum  fapor  &  ?is  tingens  celerrime  e?a» 
Mefcit. 


DE    GUSTU.  37 

funt  &  odore  &  fapore,  mora  vero  &  quiete 
paucorum  minutorum  temporis  ,  pondere 
fervato  deponunt  gratiam  ,  &  inertia  fiunt* 
Ergo,  quod  guftum  adficit  ,  id  equidem 
exiguum  eft ,  &  plerumque  ponitur  in  fale 
&  fpiritu  rettore  cum  oleo  in  faponem 
reda&is. 

CCCCLXXXIX, 

jfttenuata]  Hinc  gratia  mandendo  in- 
crefcit ,  &  ipfa  corpora  fapida  minus  lapiunt, 
fi  quieta  linguae  inponantur,  quam  mota 
fuper  eandem, 

Soluta]  Salesfapiunt  foluti  Be  l  l  i  nvs  c.  VI. 
Lingua  nihil  guftat ,  nifi  quae  adeo  tenuia 
fuerint ,  ut  poros  tunicae  externae  linguae 
penetrare  poffint. 

Calefafta  ]  Quae  frigidiffima  iunt,  ea  non 
guftantur  :  Neque  guftus  ullus  fupereft, 
quando  lingua  exquiiite  friget.  Hinc  in 
itinerario  Principis  de  Radzsvil  obferva- 
tum  legimus,  in  fummo  apice  montis  Pico 
de  Teneriffa  *  omnia  corpora  guftabilia 
iaporem  depofuiile,   neque  ipfum  vini  fpiri- 

tum 

a  Non  fuppetk  hoc  itinerarium:  Neque  hifto- 
ria  vera  videtur,  Namque  D.  Edens  in 
fummo  Pico  no&em  transegit,  editque  £c 
bibit  abfque  incommodo,  idemque  falfam 
reperit  fabellam  de  refpirationis  difficultate. 
Phil.  Trans.  n.  345*.  Scd  neque  adeo 
altus  efle  videtur  hic  adeo  famofus  mons, 
cum  duodecima  omnino  hora  a  culmine 
ad  mare  defcendatur.  A  Furca  ad  planitiem 
Helveticam  nullibi  intra  24.  horas  veneris* 
quae  adeo  multo   jnari  elatior  eft.      Ve- 

rum 


23  DE    GUSTU, 

tum  retinuifTe  robur,  folum  autem  vinum 
oleofum  canarienfe  aut  hifpanicum  illae- 
fas  confervaffe  vires* 

Salfi  )  b  Hoc  nomine  adpellamus  faporem 
falis  marini  ,  faHs  fontani  aut  gemmae, 
quem  etiam  muriaticum  vocamus.  In  co* 
dice  F,  interpretatur  de  falibus  cryftallinis 
quibuscunque,  etiam  e!Tentiaiibus  ex  vege- 
tabilibus  v,  g.  fale  acetofae. 

Acidi)  Talis  fapor  eir.  fruclibus  horaeis , 
vino ,  aceto  ,  fpiritui  fulfuris ,  fpiritui  ni  tri, 

fpi- 

rum  in  ultimo  feptentrione  lego  nautis 
batavis  ,  qui  inNova  Zembla  hyemaiWt, 
conglaci.tos  efle  liquores  omnes,  &  fa- 
pore  exutos :  Sed  haec  alia  res  eft  Sc  folet 
in  tanto  frigore  aqua  quidem  in  glaciem 
cogt,  vividiffimus  autem  ipiritus  in  een- 
tra  doliorum  fe  recipcre. 

*  Non  inelepans  eft  hic  fpeculatio  figurarum , 
quas  falium  cryftalli  induunt ,  pro  diverfis 
faporibus  faliumquegeneribus  varias.  No- 
tum  efl  nitrum  prismaticis  hexagonis  con- 
ftare  figurf .%  &-  ex  prifmate  hexagonio  at- 
que  pyramide  ejusdem  naturae  fere  fales 
vegetabiles  conftare  B  e  l  l  i  n  i  experimen- 
tis  conftitit.  Sal  marinus  cubicus  eft.  Vi- 
trioli  cryftalli  parallepipedae  rhomboidae, 
Aluminis  ocraedricae.  Deinde  mutatis  fa- 
poribus  etiam  cryftallorum  figurae  muta- 
tae  reperiuntur.  Ita  in  fpiritu  nitr?  eva- 
nefcunt  prismata  nitrofa,  renafcuntur  in 
nitro  regenerato.  Vide  Boylevm  de 
mechemicn  formarum  tiroduftione. 


DE    GUSTU.  z9 

fpiritui  vitrioli.      Haec  enim  omnia  acida 
funt ,   etfi  plurimum  inter  fe  diverfa  fint. 

Alcali)  Quae  urinam  putrefartam  fapiunt, 
&  ab  ipfa  re  audiunt  fales  unnpfi.  Neque 
hic  urinofusfaporin  ipfisfalibusineft,  Unna, 
quando  recens  deftillat  ad  ignem  ,  roeras 
dat  aqueas  guttas:  eadem,  fi  falem  aliquem 
alcalinum  fixum  addideris,  continuo  falem 
volatilem  alcalinum  exhiber,  Eadem  ratione 
fales  fixi  alcalini,  cum  ialiva  noftra  roifti, 
dimittuntfal  volatile  alcalinum  ,  &urinofi 
fiunt.  c 

Dulcis)  d  Multorum  generum;  melliti 
faporis,  faccharini,mannae,cafliae,  fruc>uum 
horaeoruro  maturorum  ,  aut  aceti  recepti  in 
poros  erofi  plumbi  &c. 

Vinofi)  Mille  vini  ,  mille  cerevifiae  ge- 
nera  communem  habent  ,  in  adeo  variis 
iaporibus  fpiritum  reftorem,cum  acidooleofo 
miftum ,  cuius  idem  guftus  eft,  ex  quocun- 
que  vegetabili  provenerit  ,  quandocunque 
purus  habetur. 

Amari) 

c  tJrina  recens  cum  alcali  fixo  deftillata  dat 
Ipiritum  alcalinum  volatilem  Boerhaa- 
v  e  Vroc.  XCVI.  Videfur  adeo  illa,  quae 
in  urina  fupereft,  femiacida  indoles,  deftru- 
&a  ab  alcali  fixo,  liberare  principium  alca- 
lefcens. 

-  Vegetabilium  plerique  fiicct  primum  in  ipfo 
fruftu  acerbi  funt ,  maturitate  dulcefcunt, 
exprefli  vero  &  fibi  permirfi  acefcunt.  Vi- 
ni,  facchari,nucis  Cocos  phaenomena  haec 
confirmant.  Omnia  vero  dulcia  ad  acido- 
rum  claflem  pertinent. 


30 


D  E    GUSTU. 


Amari )  Olim  amarum  e  vocabant  iapo- 
rem  Jalis  marinu  .  Noftro  tempore  mutata 
e(t  vocis  iigmficatio ,  &  amara  dicimus  ab- 
iimhium,  aloen,  bilem,  colocynthidem , 
olea  rancida.  Talis  etiam  amarus  fapor 
oritur  f  in  ftanni  diflblutione. 

Aromatici]  Hoc  nomen  eft  vegetabilibus , 
quae  manducata  &  calidum  faporem  &  va- 
lentcm  odorem  exhibent.  Cinnamomum, 
princeps  aroma  &  alia  quingenta  claflis  aro- 
maticae  ,  etli  claufis  naribus  mandantur  , 
odorem  fpecificum  animae  repraefentant : 
Et  fi  naribus  recipiturodor,  non  abeft  faporis 
fenfus:  Quod  quidem  de  grato  nidore  carnis 
aflatae  verum  eft  ,  qui  famelici  hominis 
nanbus  oblatus  fenfum  fui  faporis  inprimit. 
Videtur  adeo  aromata  os  &  nares  fimul  adfi- 
cere,  &  per  os  adfumta  nares  odore  inbuere, 
uti  per  nares  adfumta  in  ore  fapiunt. 

Acris]  Euphorbium  ,  caplicum  ,  cepa  , 
aliaque  acria ,  quae  ab  aromatibus  diftin- 
guuntur  abfentia  grati  odoris* 

Aufleris  ]  In  gallis  ,  quercu  ,  aurantiis 
immaturis.  Subacidus  fapor  eft ,  &osiimuJ 
adftringit* 

ccccxc. 

e  Satis  promifcue  reperio  8c  falem  marinum: 
&  nitrum,  &  adftringentia  varia ,  &  acerba, 
&  fel,  amara  dici. 

t  Ab  argento  in  fpiritu  nitri  foluto  Boylk 
I.  c.  exper.  III.  8c  V  nam  a  ftanno  erofo 
non  ingratum  faporem  oriri  ait  1  dem  exp. 
10.  Ab  auro  in  aijua  regia  erofo  folutio 
auftera  B  o  v  l  e  I.  de  mech.  pod,  form.  p. 
ia3. 


DE    GUSTU,  31 

ccccxc 

Aetatis]  Vinum  Rhenanum,  quando  pri- 
mum  recens  natis  infunditur  ,  nares  cogit 
crifpare  acrimonia  fua  ,  quod  adultioribus 
gratiifimum  eft.  Saccharum  &  alia  dulcia 
pueris  acceptiffima  funt ,  in  perfecla  aetate 
nimis  fatua  videntur  &  debilia.  Contrario 
modo  falfa ,  acria  ,  fpirituofa  ,  displicent 
pueris,  adulto  homini  placent.  Nempe  in 
teneris  pueris  nervi  guftus  fenfiles  nonnifi 
leniiTima  ferunt,  &  abacribus  nimis  valide 
afficiuntur.  Adultorum  nervos  magis  cal- 
lofos  fortiora  emovent  ,  debilia  &  blanda 
nequeunt  excitare. 

Temperici )  Hyftericis  dulcia  perniciem 
inferunt ,  neque  mirum  ,  cum  nervos  den- 
tium ,  deleta  crufta  vitrea  denudatos ,  nihil 
deterius  adficiat  faccharo,  nihil  magis  ad  con- 
vulfiones  usque  dolores  augeat.  Eadem 
eft  ratio,  quare  in  odontalgia  dulcia  noceant* 

Morbi)  Inde  mirae  oriuntur  corruptiones 
guftus.  Chloroticis  puellis  fapores  omnes 
funditus  pereunt :  His  placent  acria ,  acida, 
quae  penetrent  mucum  nimium  ventriculi. 
Jftericis  bilis  ad  loca  falivalia  deponitur, 
his  omnia  amara  videntur ,  fuo  certe ,",  non 
ciborum  vitio*  Leucophlegmaticis  peflima  a 
naufeofa  facchari  faturni  fimilis  dulcedo 
molefta  eft,  &  aliquando  mortem  infert; 
Pefte  adfccti  hoc  falutis  iignum  certifiimum 

habent, 

a  Saepe  idem  fymptoma  hypochondriacis ,  ad 
he&icam  inclinautibus  ,  fcorbuticis  acci- 
dit. 


32  DE    GUSTU. 

habent,  quando  faporumfalfum  b  percipiunf* 
Jta  ex  Afiaad  Boerhaavium  fideles  fcrip- 
ferunt  amici.  Biiioii  hominesacidaappetunt, 
tum  in  morbis  putridia\  magno  naturae  be- 
neficio ,  horremus  alcalina,  acidula  appeti- 
mus. 

AppliCQtorum\  Solus  ordo  adfumendi  poteft 
cibis  aut  addere  faporem  ,  aut  detrahere. 
Poft  fales  muriaticos  placet  vinum  acidum 
aquofum ,  fed  displicebit  idem  ,  li  poft  mel- 
lita  &  faccharina  bibatur.  Videntur  aliquae 
faporum  reliquiae  nidulari  aliquantum  in 
poris  vaginularum  nervofarum ,  donec  ex- 
cutiantur  ,  eaque  vel  amice  cumrecens  ad- 
fumtis  mifceri,  vel  excludereeadem* 

Prcxima']  Nota  eft  Malpigkii  c  ob- 
fervatio,  cie  homine  cui  nomen  fuit  Corbetta, 
cui  externum  involucrum  linguae  ita  atte- 
nuatum  erat ,  ut  fere  nullum  eflet:  llli  mi- 
fero,  quidcunque  adfumeret  ciborum ,  do- 
lorem  faciebat  ,  faporem  non  excitabat.* 
Sololacle,  jure  carnium,  aquaabsque  tor- 
mento  alebatur.  Ita  lingua  a  fervida  aqua 
vel  igne  exufta,  non  guftat.  NecefTe  eft 
adeo  mucum  aliquem  &  vaginas  inter  ner- 
vum  fentientem  &  corpora  fenfibilia  medias 
inferponi,  temperatura  fenfum ,  nec  guftus 
videtur  fieri  pofle,  fi  abfit  hoc  moderamen.a 

Nudis) 

t  De  febribus  intermittentibus  notiflimum  eft, 
faporem  falfum  vi&um  morbum  porten- 
de-e. 

«  Cardani  citati  apud  Malpighivm^ 
Ungusk. 

d  Si.  nimis  cralTum  fiierit  nervorum  operimen- 

tum, 


DE    GUSTU,  33 

Nudis']  Vinum  fapidiffimum  nudis  nervis 
adplicatum  v.  g»  oculis,  dolorem  facit ,  & 
lacrumas  excutit.  Idem  fere  in  naribus  fieri 
contingit,  &  in  tenelli  pueri  Iingua ,  cum 
adulti  hominis  linguae  gratum  adpareat. 

Injlauranua)  Quia  continent  magnam 
vim  fpiritus  Refroris,  aquo  folo  faporacce- 
dit  iniipidis ,  adeo  fubtilis  liquidi ,  uta  Sen- 

divoglio    aeftimatum    fit   pars    »i-   to- 

8200 

tius  corporis.  e  ita  ex  Cinnamomi  tota  libra, 
vixfexaginta  guttulae  olei  ftillant ,  &  harum 
fexaginta  guttarum  pondere  unico  granulo 
diminuto;  reliquum  non  fapit.  Tantulurn 
tamen  pondus  efficax  per  venas  fubtiliffimas 
reforbtum ,  ad  fanguinem  ita  illaeiis  viribus 
pervenit ,    ut  toti    corpori  robur   adfpiret 

INST.  MED.    n.  LXVI  I, 

Aqua~\  Quia  nihil  adficit  fenfus  noftros, 
li  debilius  eit  eo ,  quod  perpetuo  feniibus 
praefens  adeft.  Ita  pulfum  cordis  &  arte- 
riarum  non  percipimus  fani ,  &  tum  demum 
novimus  adefle,  quando  nimii  funt.  Inde 
aqua  pura  faporecarere  videtiw,  quia  minus 
ialfa  eft ,  quam  faliva  noftra  ,  fed  &  falivae 
fapor  linguam  nunquam  deferit ,  &  ob  eam 
ipfam  rem  non  percipitur*  '  Quando  vero 
fapit  aqua,  jarn  impura  eft.  Jnadfueta  in 
univerfum  fenfus  adficiunt  ,  eo  validius , 
quo  fortiora  funt  adfuetis.  Anglus f  erat , 
mala  fortuna  ad  iubterraneoscarceresdamna- 

tus, 

e  Conf.  Praeceptoris  Elem.  Chem.  1.  P-7f. 
f  Hiftoria  non  occurrit,   fed  tacile  fidem  adhi- 

bebit ,    qui  per  no&es  obfcuriffimas  iter 

fecerit. 
TomJlf.  C 


34  DE    GUSTU. 

tus,  omni  lucis  ufura  deftitutus :  Primisdic- 
bus  nullumomnino  diftinxit  obje&um  ;  de- 
inde parietes  non  fine  admiratione  videre cepit, 
tunc  propriam  cutem ,  tandem  literas  ,  ut 
legere  poflet.  Manifeftum  eft  debiles  radios 
lucisnunc  fenlibiles  faclos  efTeoculo,quiprius 
calhfior  neglexiflet  nimis  languidae  lucis  fen- 
fationem.  Aliud  exemplum  habet  Boy- 
leus  s  hominis  ab  ipfa  nativitate  caeci,  hic, 
cum  ipfiadultaaetate  cataracta  depoiita  efiet, 
aluce  infolenter  &  fubito  in  oculos  irruente 
per  totum  corpus  pruritum  &  voluptatern 
percepit,  iimilem  venereae,  tanta  cum  emo- 
tione  ,  ut  animo  liqueretur  ,  quae  tamen 
teneritas  fenfus  paulatim  evanuit ,  cum  luci 
adfuefceret.  Bene  gnarus  hujus  experi- 
mentiDioNYsivs,  h  utcuriofe  torqueret  ni- 
micos ,  folebat  ,  poil  diuturnam  in  tene- 
bris  moram  ,  fubito  eos  diftradtis  palpebris 
exponere  maximae  luci  folis  meridiani. 

Oleum~\  Butyrum  recens  aqua  probe  lo- 
tum ,  infipidum  eft.  Mirificus  eft  proceflus 
Isaaci  Hollandi,  quo  ex  fanguine  hu- 
mano  oleum  obtinetur  blandum  &  innoxium* 
Nempc  ad  ignem  ftillat  acerrimum  ,  teter- 
rimi  faporis  &,odoris  ambuftumque.  Tale 
oleum  in  vafe  proprio ,  omnino  uti  butyrum 

paratur 

g  Praeceptor  incodicibus  Boylei  cxpe- 
rimenta  de  vifu  excitat,  quem  librum 
nunquam  vidi,  neque  exftare  crediderim. 
Aliquid  iiiiiile  CheseldeniVs  habet, 
fummam  nempe  voluptatem  &  indicibi- 
lem  ab  objeftis  noviter  vifis,  maxime 
rubris  percepifle  hominem ,  cui  catara&a 
depofita  f  uerat. 

*  Galen.  de  ufHpMrt*  X.  c.  3. 


DE    GUSTU,  3$ 

paratur,  tundebat  noftemdiemque  ,  &  fub 
lamina  perforata  ,  cum  aqua  carminabat, 
feceffit  omnis  falfedo  in  aquam  ,  &  oleum 
blandum  maniit,  album  ,  inftar  cerae  inii- 
pidum.  Non  deterritus  labore  maximo 
imitatus  eft  Boerhaavius  experimentum, 
&  verum  reperit. 

Terra]  Quia  particulis  conftat  adeo  craflis, 
ut  per  poros  vaginarum  nervofarum  tranfire 
nequeac ,  neque  adeo  fubje&as  papillas  ad- 
fieere. 


DE     OLFACTU. 

CCCCXCI. 

Olfactus  proxime  quafi  ad  vitae  fedem 
animamque  duciu  Nihilcitiusautpotentius 
vires  inltaurat ,  quam  fpirituofum  medica- 
mentum  naribus  inftillatum  .*  Adfedtiones 
hyftericae,  animi  deliquia  expedite  tolluntur 
medicamentis  per  nares  adtraclis#  Neque 
quidquam  citius  morbos  excitat,  quam  fpiri- 
tuoium  corpus  alienae  indolis» 

Angu- 

a  Nihil  notius  maligno  effe£u  odorum ,  quos 
aliqui  homines  peculiariter  averfantur ,  ro- 
farum  ,  felium,  quorum  excmpla  habet 
BoYLEVs^fe  mir.  fubt.  &  effic.  effluv. 

k  Cartilaginea  pars  nafi  fit  fepto ,  &  alis.  De 
his  hoc  loco  dicetur.  Haec  triangula  funt 
retufa,  inclinata ,  inferne  lata ,  anguftiori 
parte  fuperna  ex  proceflu  trontali  ofljs 
xnaxillae  fuperioris  continuara.  Non  uni- 
ca  folida  fiunt  cartilagine,  fed  fuperioribus 
binis  majoribu»  triangularibus ,  inter  fe  8c 
C  2  cum 


36  DE    OLFACTU. 

Anguftum}  Ex  pollicari c  apertura  lurfum 
nares  perpetuo  in  anguftius  eunt ,  donec  ad 
exitum  in  regionem  iuperpalatinam  vix 
unguem  aequet  hiatus.  Ita  obtinetur,  ut 
facile  claudi  queat,  deinde  ut  convergentis  ca- 
nalis  finis  arciior  majori  vi  olfactus  nervos 
adficiat.  Haec  ipfa  figura  conica  facit,  ut 
adtraclo  aere  &  in  anguitias  deduclo  fibilus 
excitetur.  Inde  fit,  ut  tumente  membrana 
pituitaria,  quod  in  gravedine  fieri  contingit, 
continuo  aeris  per  nares  tranfitus  interclu- 
datur ,  cefTet  olfaclus  &  fpiritus  non  line 
magno  incomniodo  per  fcmnum  ducatur  per 
apertum  os*  Hac  anguitia  cautum  eft  ,  ne 
inter  fomnum  animalia  volitantia,  pulvis, 
venena ,    apertas  nares  fubirent  &  pulmoncs 

in 

cum  fepto  coalefcentibus  W  i  n  slo w  n.  3  2  3 . 
324.  SANToRiN.p.84.  tum  duabus  infe- 
rioribus,  mobilibus  W"  1  n  s  l  o  w  IV.  n.  3 1 2 . 
conf.  Cowper  apudDRAKElI,  c.  X. 
T.  17.  f.  5.  Vesal  1.  c.  37.  &c.  plerique 
enim  hunc  fecuti  quinque  in  univerfum 
numerantjtum  intermiftis  minoribus  dua- 
bus  Rvysch.  Epift.  VUU  T.  9.  f.  4.  & 
ultra  incerto  numero  Verheyenj>.  zf6. 
T.  XXVI II.  f.4.  f.  Santorin.  c.V. 
n.  4.  variae  figurae  ,  media  membrana 
conjun&is,  ut  cedere  poflint ,  &  dilatatis 
naribus  extrorfum  verti ,  laxatis  conjun- 
dHonibus. 

c  Musculi  narlum  mobilium  difficiles  funt^  6c 
inter  obfcuriffimos.  De  Procero  quidem 
Santorini  five  infertione  musculi 
frontalis  in  nares  dicere  non  adtinet ,  fed 
huc  omnino  pertinent 


DE    OLFACTU.  37 

incauti  animalis  fuffocarent.    Vel  enirn  an- 

guftia 

Conpreffor  naris  AlbiniIII.  c.  7.  Transverfus 
Santorini  c.l.  n.XI.  T.i.a.a.  Wins- 
low  IV.  n.332.  Walthes.  Jnat.  mufc.  ten. 
Pulchrior  reliquis,  ab  eminentia  fupra  den- 
tes  molares  anteriores  ortus  a  parte 
exteriori  radicis  alae  nafi  Albin  l.c.  ,ex- 
panditur  eundo  per  cartilaginem  fuperio. 
rem  nafi ,  8c  dorfum  nafi  confcendit ,  in 
membranam  abit  ,  Sc  partim  intexitur 
focio  ,  partim  frontali.  Jun&us  fequenti 
nares  conprimit* 

JDepreJfor  alae  Nafi  A  l  b  i  n  i  III.c.18. 8c  T.  mufc. 
11.  F.  pi&us  aBiDioo  T.  12.  £4.  Con- 
ftriftor  alae  nafi  Cowper  Myot.  1694. 
£3.  Walther  anat.  mufc.  ten.  Incifivus 
medius  Winslow  IV.  p.  56 f.  utcunque, 
Narium  lateralis  Santorin.  n.  XIII. 
T.  II.  d.  &  Dilatator  narium  ejusd.  n.  XIV. 
T.  I.  c.  c.  Obfcurior  priori  oritur  ab  al- 
veolis  inciforum  fuperiorum  ,  aut  a  canini 
principio,  femicirculariter  adfcendit,  intror- 
lum,  mferitur  cuti  nafi  a  fepto  usque  ad 
alam  fecundum  finem  infcriorem  refcifiae 
alae.  Deprimit  alam  nafi  £c  labrum  fuperius. 

Nafalis  labii    fuperioris  Albin.  III.  c.  15-.   gc 

T.  1 1 .  mufc    Tertius  ordo  fibrarum  Santor. 

c.  II. dicTrus  etiam  Walthero  ,a  globo 

nafi  &  vicina  fepto  cute  retrorfum  defcen- 

dit  ad  labium,  viciniflimus  conparf ,  rece- 

dit    extrorfum    8c    inmifcetur    orbiculari 

labiorum.      Poteft   deprimere  feptum   & 

globum  narium.     Conf.  not.  16.  ad  LXII. 

Hi  conftriftores  funt .   Levatorem  alae 

nafi;  qui  8c  labrum  furfum  ducit,  dixi  ad 

LXll,  not.  9.      Contrarius  ifte  prioribus 

C  3  nares 


33  D  E    OLFACTU, 

guftia  viarum  repelluntur ,  vel  muco  &  pilis 
oppoiitis  irretiuntur ,  donec  nixu  fternuta- 
tionis  rejiciantur. 

Duplicatae]  Narium  pars  anterior  perfi- 
citur  cartilagine ,  ut  fle&atur ,  neque  facile 
frangatur,  Ipfam  autem  cartilaginem , 
eadem  quae  ofla  obducit  membrana  ol- 
facloria. 

Attrahant)  Quando  coftae  relevantur ,  & 
cavitas  pedtoris  dilatatur ,  tunc  in  pulmone 
nafcitur  vacuum  Boyleanvm  ,  &  aer  ple- 
nus  corpusculis  odorificis  magna  vi  per  nares 
inruit.  Thoracem  autem  machinam  efle 
vacuo  parando  idoneam  facile  demonitratur. 
Contraria  rationeetiam  odoratiilirna  corpora 
a  fenfu  noftro  arcemus  ,  quando  fpiritum 
inhibemus,  neque  ipfe  odoratur  falis  ammo- 
niaci  fpiritus  ,  niii  iimul  infpiretur. 

Aretantur)  Tunc  enim  &  vi  adducli  aeris, 
&  vi  conftriclorum  musculorum  Eusta- 
chi.anorum  corpora  odorata  feniibili 
membranae  narium  applicantur.  Hac 
organica  musculorum  adtione  utimur  , 
quando  odor  languidus  probe  dignoscendus 
adeft. 

CCCCXCII, 

nares  dilatat.  Ifte  ab  initio  infpirationis 
tgit,  hi  in  progrefTu  aerem  ad  pulmores 
determiuant  alterna  vi,  quac  in  morientibus 
&  in  animalibus  facilius  confpicitur. 

Musculus  erbuuli  Sa*ttorini  T. ead. 
e>  e.  minimus  &  in  plerisque  cadave- 
ribus  ferc  invifibilis  eft. 
*  Semilunaris  .Evstachii  T.  XLI.  f.  r.  3. 
videtur ,  quantum  absque  oflium  difcri- 
mine  video  >    efle  Depreflbr  alae  nafi  A  c- 

BIMI 


DE    OLFACTU.  39 

CCCCXCII. 

Frontales  ]  a  Ampliflimi  reperiuntur , 
quando  olfadus  eft  perfeclior.  In  canibus 
venaCoriis  exigui  funt,  maximi  in  odorife- 

qui?. 

a  Sinus  frontales  Jac.  Bekengario  in  m  v  n- 

DINVM     p.  CCCCXIII.      VESALIO     L.   I. 

p.fi.c.VI.  f.6.7.  c.XII.  f.  4.  Colvm- 
bo  p.  23.     6c    Fallopio    ^fe   ojjib.  p. 
138.  £.  150.  minime  ignoti,  in  fetu  per- 
petuo  defunt,  dudum  Fallopio  &In« 
g  r  a  s  s  1  a  obfervante,  fn  adulto  plerumque 
rcperiuntur,  ut  rarius  unus  aut  uterquede- 
fit.     Non  raro  etiam  aut  una  ampla  cavea 
Spigel  L.II.  T.IV.  £2.  HighmorT.XV. 
f  1.  T-XVI.  f.  3.  Palfyn  anat.Chirurg.  p. 
89.90.  Schneider  de  ojf.  cribr.  p.290. 
291.     aut     multiplex     adeft    cellulofitas 
Bvdaevs.     Sex  finus  vidit  ill.  Plat- 
nervs  de  epipb.  n.  14.  quatuor   Mor- 
QA.G\nwsAdverf.  p.38.  &fereomnium  va- 
rietatum  exemplaria  habeo.       Nascuntur 
ex  dilatatis  cellu!is  diploes ,  inter  laminam 
anteriorem   crafliorem  oflis  frontis  &  te- 
nuiorem    pofteriorem    intervallum  relin- 
quentibus,  uti  manifefte  video,  alias  autem 
in  lamina   interna  quae   Galiardi  eft 
obfervatio,    ab  ipfa  fumma  fuperciliorum 
eminentia  in  nares  usque  cavi.       Figura 
incerca,  difTormis,intus  alveolata.  Siniftera 
dextro  plerumque  inaequaliter  fepto  diftin- 
guitur,&  vidi  alterum  in  radice  na(i  demuni 
incepiflc,cum  fuperius  nullus  rideretur.  Ex 
parte  ima&  pofteriori  anfracluofus  du&us 
defcendit,  &  iaepe  in  cellam   ethmoideam 
anteriorem  aperitur? ,  Bvdaeus  in  Cont . 
II.  Mifc.  Betolin.  n.  1 2.  olimquc  Casserivs 
C  4.  jtett- 


4«  DE    OLFACTU. 

quis.  b    Quibus  nares  fummae  reiircae  funt , 

& 

pen'aijlhef.  c.  XVIII.)  &  cum  eadcm  inter 
phniorem  radicem  oflis  fpongioli  fuperio- 
ris  6c  laminam,quae  ab  ofie  eodem  adinfe- 
rius  defcendit ,  8c  utrumque  os  conjungit 
retrorium  fpectando  aperitur  Bvdaevs. 
Alias  fub  cellula  Ethmoidea  anteriori,  juxta 
offis  ipongioli  fuperioris  radiqem,ieorfum, 
inmedionarium  inceilu  patet.  Haec  autem 
lamina  modo  dicfca  defcribitur  a  D.  Hv- 
navld  Mem.  de  V Accul  1730.  p.  798. 
&  ab  aliis  nifallor  omnibus  anatomicis  in 
duas  partes  diflbluta  partim  fuperiori 
partim  inferiori  ofli  fpongiofo  tribuitur 
v.  g.  B  vdae  o  n.zj. 

b  I»  iimis  frequenter  deficiunt  Bvdaevs 
1.  c.  fed  negat  Riolanvs  de  ojjib. 
p.  468. 

2  Antra  Highmori  T.  XVI.  f.  1.2.  3. 
Vesalio  L.  I.  c.  IV.  f.  1.  p  41.  £c 
Fallopio  de  ojf.  p.  140.  &  Ingras- 
s  1  ae  p.  97.  £c  fere  omnibus  anatomicis 
ejus  feculi  cognita  fuerunt.  Casserivs 
iconem  dedit  T.  V.  f.  2. 3.  In  fetu  eorum 
leve  eft  rudimentum ,  AlbinzV  oJf.foett 
f.29.  Inadultis  mire  amplificantur,  8c  inter 
pituitarias  cellulas  maxima  funt.  Tota 
excavantur  in  ofle  maxillari ,  fub  orbita, 
fupra  dentes  molares  automnes ,  aut 
uno  minus  Highmor  T.  XVI.  f.  2. 
Winslow  IV.  341.  Diftbrme  antrum 
eft ,  fub  orbita  6c  ad  dentes  eminentes  di- 
ftindr.um,  &  pene  alveolatum,H  ighmor 
1.  c.  &  in  fua  fuperiori  atque  media 
fere  obliquo  ductu  &  rotundo  osculo  in 
membrana  nariuni  kiat ,  in  meatu  narium 

medio 


DE    OLFACTU.         41 

&  depreffae ,  &  finus  frontales  defunt ,  iis 
aut  obtufior  hic  fenfuseft,  automninonullus. 
Ita  neque  in  fetu  adfunU  Nempe  omnium 
fenfuum  organa ,  in  homlne  nondum  nato 
ociantur,  &  ab  omni  inpreffione  objectorum 
feniilium  tuta  praeftantur.  Auris  obturgta 
eft ,  ne  convellantur  avehementia  fonorum 
tenelli.  Liquores  oculi  turbidi  funt,  ut  cae- 
cos  crederes  pueros  recens  natos ,  nifi  poft 
aliquot  dies  limpiditatem  recuperarent :  Et 
haec  liquorum  opacitas  in  brutis  animalibus 
etiam  major  eti.     Ita  neque  finus  pituitarios 

fetui 

imedio,  cavitate  nempe  oflis  fpongiofi  fu- 
perioris  intercepco ,  in  fulco  transverfo, 
in  quem  ctiam  frontalis  Sc  ethmoidei 
plures  iinus  hiant.  Aliquando  hoc  oftium. 
duplex  eft  Cowper  apud  Drake  T* 
XVII.  f.  6.  Sc  ipfe  finus  dupiex  Palfyn 
anat.  Chir.  p.91.  Magnum  enim  hujus 
finus  ad  nares  hiatum  partim  os  unguis, 
partim  lamina  defcendens  ethmoidalis, 
modo  dicia  not.<*.  partira  os  palati,  partim 
media  interje&a  membrana  conplet ,  Eu- 
statch.  T.XLVII.  f  6.7.  Anterior^pars  in 
alveolos  inaequales  &  paulatim  ar£tiores 
divifa  8c  adfcendens,  cum  aliquot  mediis 
cellulis  ethmoideis  certo  conjungitur  ,  & 
in  unam  abit  caveam  ,  Winslow  I. 
n.281.  Vievssens  Neurogr.  p.  102.105. 
&  olim  haec  communio  nota  fuiffe  vide- 
tur  Casserio  c.  XVIII.  Curiofiffimus 
Vatervs  dudum  a  nafali  facco  ad  an- 
trum  Highmori  defcendcntem  defcripfit 
Contbh  IV.  Mifcell.  Berol.  p.  331.  f.  2.  3. 
de  quo  mihi  nondum  conftat. 

C  f  Sinus 


42  DE    OLFACTU. 

fetui  natura    dedit  ,    ne    odores  percipcret. 
Quando  vero  crefcente  aetate  diploe  augetur, 

tunc 

3  Sinus  fphenoidales  Vesalio  etiam  cogniti 

L.4.  c.3.  &  Faliopio  \nobferv.  8ca  Syl- 
v  1  o  bene  defcripti  funt  in  Calum.  depulf 
ut  mirer  potuifie  a  D.  Erndl  tamquam 
inventum  Rwschii  proponi  It.  angU 
Bat.  p  8  f .  C  a  s  s  ER! vs  nomine  lagenularum 
fepti  carium  defcripfit  c  XII.  pinxitT.  Vf. 
f.  7,  GG  Tn  oftis  multiformis  medio  cor- 
pore,  fub  fella  turcica  &  alis  minoribus  or- 
bitariis  frontis  o'T'  interpofitis,  excavantur 
ut  tuto  video,  etfi  in  aliis  fubje&is  Mor- 
GAGNvsI.p  ^8.  &B  v  daevs  fedem  fi- 
nuum  potius  ante fellam  ponant,exigua  par- 
teoffis  palati  accedente,  fie  cavaparteclau- 
dente,  anteriorem  parietem  finus.  Pariter 
diftormes  ,  modo  fepto  varic  divifi  modo 
una  &:  inpar  cavea  eft  Palfyn  Anat. 
Chir.p.91.  Verheyen  p.  15-9.  Bvd- 
aevs  n.  18.  Winslow  I.  n.  236. 
Aliquando  defunt ,  olim  obfervante  I  n  - 
G  R  a  s  s  ia  p.98. Aperiuntur  ex  parte  anterio- 
ri&  media  proxime  os  fpongiofum  fupre- 
mum,  in  meatum  narium  fupremum,  brevi 
du&u  &  foramine  fubrotundo,  cum  ma- 
gnam  partem  hiatus  offei  apALFYNo  pifti 
T-  II.  f  2 •  5. membrana  perficiat. 

4  Cellulae  'Ethmoidales    Ingrassiae  p.  104. 

Casser  T.V.  f.2.  G.H.  VerheyenT, 
XXXI.  r.2.  Cowper  apud  DrakeIII. 
T. XV I f .  f. 4. G.  Palfyn van de  beendem 
T.  I.  0.0  r.  numero  &  figura  variae,  mi- 
nores  prioribus  >  faepe  in  uno  latere  tres 
(Vievssens  Neurogr.  p.  102.)  quinae 
auta  ultra  Bvdaevs  1.  c.  p.  14-  in  offis 

plan- 


DE    OLFACTU.  43 

tunc  medii  relinquuntur  hi  finus,  Pari 
ratione  crcfcente  capite  generantur  finus 
maxillares.  Abfentia  horum  iinuum  facit,ut 
pueris  tenellis  nares  perpetuo  muco  fluant. 

Recepta- 

plani  internis  cellulis  exfculptae ,  quas  0$ 
unguis  ,  olira  norante  Ingrassia  & 
frontis  os  inpofituni  vid.  vid.  T.  IV. 
f.  7.  8c  polrerius  os  palati  claudunt 
Mohroo  of.the bones Sc fphcnoides  Wi ns- 
10W  I.  n  249.  totidem  otculis  aperiun- 
tur  in  fuprema  narium  cavea,poftrem2equi- 
demaut  infra  autiupra  os  fpongiofnm  fu- 
premum,B  vdae  vs  1,  c.  reliquae  in  fulco 
fere   transverfali ,    antrorfum  eunte,    Bv- 

DAEVSI.C      Wl  NSLOW  3fV   3f4-     ^Ve 

meatu   fupremo,  partim  mterius  ,    partim 

exterius   quam   os  fpongiofum  iuperius  , 

Bvdaevs  1.  c.auteriordeniqueomnium  cum 

finu  frontali  Bvd  a  e  v  s  f.  1  tf.aut  paulo  iupe- 

rius.      In  fetu  hae  cellulae  jam  aliquae  ad- 

funt   Alrin  f.  7.     His  celluiis  os  unguis 

dixi  adplicari  ,    fed  nedtitur  aliquando  ita 

valide ,    ut  pro  parte  olTis  plani  olim    ab 

Ingrassia  iit  habitum  p.  1  oy.  8c  nuper 

a   Palfyno. 

5  Tandem   cellulae  orbitariae  ,    Iongae ,   angu- 

ftioies    reliquis,     tum     in     ofle  plano  , 

tum    in    oile    maxillae    iuperioris    inter 

orbitam    8c     finum   Highmorianum   in- 

terceptae,  anterius  in  cellula  ethmoidea  ali- 

qua  continuantur,   8c  cum  ea  comKuni 

osculo  patent  ad  fumrxam  partem  paulo  an- 

teriorem  radicis  olTis  fpongiofi  fuperioris. 

Harum    nullam    manifeftam    memoriam 

ullibi  reperi.      Quod   ad   finum  caecum 

pertinet ,  in  ofle  fpongiofo,  vulgo  medio 

diclo ,  de  eo  quidem  mihi  non  conftat. 


44  DE    OLFACTU, 

Receptacula  enim  muci  funt ,  eoque  replen- 
tur,  dimifluri  demum  ,  quando  plena  regur- 
gitant  antra.  Haec  in  adulto  majora  funt, 
&  fere  unciamcapiunt:  Neque  levitatis  ergo 
a  natura  parantur  ,  verum  ut  in  dilatata 
fuperticie  membranae  pituitariae  quam  per- 
fectiffimusolfadtus  fierer.Etfacilecrediderim, 
fiexomnibus  cavitatibus  extrahipofletillaefa, 
vigefies  eam  majorem  futuram  nafo  externo. 

CCCCXCIII. 

Officula  fpongiofa  accurate  ibi  ponuntur 
ubi    nares   funt  anguftifiimae»       Conftant 

autem 

4  Mttcur/i)  Quem  in  his  finubus,  maxime  fphe- 
noideo  &c  maxillari  dudum  vidit  Ingras- 
s  i  as,  nam  frontalem  ajebat  inanem  efle. 
Vetuftiores  medullofi  quid  ajebant  intus 
reperiri.  Sinum  -H  1  ghmo  ri  aliquando 
demtis  osfibus  denudavi  in  puero,  folli- 
culus  erat  fubrotundus,  pleniffimus  fubru- 
bente  muco.  Nempe  frontalis  faciJlime 
depletur  ad  perpendiculum  labentem  muco, 
reliqui  difficilius. 

a  Difficillima  narium  fabrica  hic  dicenda  eft, 
&  hadtenus  declaranda ,  ut  ad  phyfiolo- 
giam  fufficiat.  Narium  univerfa  cavitas 
ad  feptum  fimplex,  &  ab  ipfo  ofle  cribrofb 
ad  coelum  pdati  continua  eft,  exterius  ad 
fedem  osfium  fpongioforum  111  tres  mea- 
rus  dividitur  ibique  amplior  eft.  Integer 
meatus  pofterior  eilipticus  eft,  convexitate 
ab  adtaclu  conparis  m  re&am  lineam  de- 
prefia.  Anterius  oftium  piriforme  eft, 
iuperne  anguftum  ,   inferne  rotunde  dila- 

tatum. 


DE    OLFACTU.  4; 

autem  conplicatis  paginis  chartaceis ,  in  anT- 

mali- 

tatum  ",  Conf.  Bianchi  de  duB.  lacr. 
p.  33.  Meatus  imus  fivefundus  narium  , 
per  quem  clarum  licet  ad  fedem  occipitis 
usquefigere,  circulatorum  miraculo,  ro- 
tunde  cavus  eft,  Palfyn  T.  hW.  X.  & 
osfi  maxillari  atque  palatino  incumbit, 
reliquis  longior.  Anterius  latior  ad  fauces 
coar&atur.  Dire&io  non  penitus  trans- 
verfa  eft,  ab  anterioribus  enim  adfcendit, 
pofterius  defcendit  ad  fauces  Morgagn. 
adverf.  VI  66.  Idem  anterius  valde  altus 
eft ,  humilis  p«afterius ,  ob  incumbentem 
finum  fphenoideum  Morg.  ib.  Exterius 
continuatur  caeco  recefTui ,  qui  ofTe  fpon* 
giofo  imo  protegitur  ,  altior  in  medio, 
anterius  &  pofterius  minus  altu6.  Hic  Sc 
reliqui  recefTus  cum  magno  perpendicu- 
Jari  hiatu  continui  ornnia  foramina  reci- 
piunt ,  quo  fit  ut  ea  primo  intuitu  non 
adpareant. 

Meatus  medius  major  eft  &  infletfus^ 
anterius  latifiimus,  fupra  os  fpongiofum 
inferius,  fub  medio  pofitus,  exterius  ter- 
minatus  oiTe  fphenoide,  palatino ,  lami» 
na  communicante  oflium  fpongio-* 
forum ,  membrana ,  quae  perficit  High- 
mori  oftium  ,  demum  proceflu  nafa* 
]im  oflis  maxillaris.  Caecus  recefTus  ex- 
terius  intra  os  fpongiofum  alte  adfcendit, 
&  exterius  appofitum  habet  finum  maxil-* 
larem. 

Meatus    tertius    parvus    &   fupernus 
pofterius  amplior,interfinum  fphenoideum 
&  os  fpongiofum  medium ,  &  porro  inter 
cellulas  ethmoideas  8c  feptum  peranguftus 

ad 


46  DE    OLFACTU. 

a£  antcriora  pervenit  finemque  flnuum 
frontalium.  Huicfuperne  lamina  cribro- 
fa  incurabit. 

Ofia  fpongiofa  five  eminentiae  internae 
narium  numero  ternario  funt,utolim  Cas- 
sezi  vs  propofuit  c.  XVI.  &  T.  VI.  t.  7. 
H.  H.  I.  K.  Suprema  eft  os  planum, 
intus  cellulis  ethmoideis  exfculptum  ,  qua 
parte  cavas  nares  feptumque  refpicit  afpe- 
rum  ,  quod  Lalyrinthum  narium  vocat 
WinslowI  n.  248.  conf.  Casser 
T.  VI.  f.  7.  H.  H.  &  pofterius  in  exiguam 
caudatam  appendicem  terminatum  ,  quam 
pro  ofle  fpongiofo  fupremo  feoriim  pro- 
pofuit  Cowpervs  apud  D  akivm 
Morgagnvs  Adverf.  VI.  T.  II.  f  111. 
q.q. 

Os  turbinntumj.  fpongiofum  fuperius  vulgo 
didtum  fivc  concha  fuperior  ,  in  mediis 
naribus  fufpsnditur,  &:  anterius  atque  po- 
fterius  brevius  deficit  Drake  L.  II I.  T. 
17.  f.  IV.  fuperne  &  anterius  oflis  plani 
faciei  afperae  adhaeret ,  tum  cminentiae 
transverfae  utrique  offis  maxillaris  &  palati. 

Os  turbinatum  f  fpongiofum  inferius ,  a 
plerisque  pro  fingulari  habitum  ,  utrinque 
longius  Drake  1.  c.  innixum  alteri  lineae 
afperae  palati  &  maxillae  ,  cum  fuperiori 
hrnina  oflea  mire  fpirali  cohaeret ,  quae 
partem  finus  maxillaris  protegit ,  anteriori 
fedi  medii ,  infimi  vero  mediae  inferta, 
deinde  pofterius  deorfum  etiam  ad  clau- 
dendum  finum  Highmori  alium  pro- 
ceflum  magis  cognitum  dcmittit  Wins- 
low  I.  n.44.1.  :  antorinvs  pro  parte 
oflium  palati  habet ,  p.  88.  aliunde  nimis 
difflcilium  ,  neque  bene ,  facillime  enim 
&  fponte  in  fceleto  folvuntur  Utrum- 
que    os    fpongiofum    firmatur  pofterius 

liga- 


D  £    OLFACTU,  47 

ligamentb  robufto  ad  offis  multiformis 
fedem  ,  quae  a  finu  fphenoideo  ad  alam 
internam  re&a  linea  defcendit.  Utrum- 
que  etiam  fatis  limili  eft  fabrica,  rrytuli 
teftae fimile,interiora  verfus  convexum,pro- 
je&um  8c  eminens,  ad  exteriora  concavum, 
meatum  altiorem  coercet.  Interior  fa- 
brica  in  homine  anterius  crafTa  folidaque 
eftpartim  conplicata,  partim  pumicofa  Pai,- 
fyn  T.  I.  f.  2.  pofterius  tenuis  *c  firopli- 
cior.  Tn  vivo  homine  mucote  membrana 
ita  obvolvuntur  ,  ut  nulla  appareat  inae- 
quabilitas 

Alia  mihora  oila  turbinata  Santo- 
rini  p.  89.  mihi  omnino  ignota  funt, 
fupremum  videtur  tertio  loco  indicare  , 
primum  &  fecundum  ,  quid  fint  aut  efle 
poffint ,   totus  ambigo. 

Supremum  narium  lacunar  anterius  pars 
osfis  frontis,  quae  linus  protegit ,  doinde 
lamina  cribrofa  osfis  ethmoidis ,  a  parte 
maximepofteriorilinus  fphenoideus  efficit. 
Supereft  narium  feptum  Hujus  rres 
partes  funt.  Suprema  pars  ofTea  ,  dcfcen- 
dit  ex  media  lamina  cnbrofa  ,  fere  qua- 
drata,  niii  quodpofterius  finus  lphenoideus 
partem  auferat,  pofterius  altior, 

Pars  pofterior  vomereft,  rhomboideum 
os,  Unea  anteriori  majori,  retrorfum  ad- 
fcendente,fuperiori,partem  fepti  fupremam 
recipit ,  &  cum  ea  non  raro  coalefcit  3 
ut  pro  osiis  cribrofi  parte  habitus  fit  a 
Vesalio  exam.  obferv.  Fall.  p.  31.  8c 
nuper  a  Santorino  obferv.anat-  p.89. 
Anteriorem  &  mediam  partero  fepti 
cartilago  facit ,  quae  ex  concurfu  osfium 
nafalium  defcendit ,  &  angulo  vomeris 
laminaeque  ethmoideae  fe  infeiit,  adnata 
utrique.      Hanc  fibi  inventam  adfciibit 

Cas- 


48  DE    OLFACTU; 

malibus  in  primis  fagacioribus  b  ,  quibus 
triginta  ad  minimum  (in  multis  animalibus, 
quorum  ofla  fpongiofa  a  formicis  praeparata 
adfervat  BoERHAAVivs)iunt  lamellae,  iin- 
gula  fua  membrana  olfa&oria  induta:  Adeo- 
que  membranae  hujus  fexaginta  erunt  fuper- 
flcies,  finguia  lamellae  fuae  aequalis.  Ma- 
nifeltum  eft  his  nraefidiis  augeri  olfadtus 
fenfum,  alioquin  hebetem  futurum. 

CCCCXCIV, 

C  a  s  s  f.  r  i  v  s  c.  X.  In  fenibus  8c  ipfa 
oflefcit  Rvys  ch  Epift.VlU.  p.o. 
Inter  foramina  narium,  praeter  ea  quae  dicla 
ftint,  invenio  duttum  lacrumalem  ,  alias 
dicendum,  8c  minora  foramina  vasculofa, 
CCCCXCIV.  &  incifivum  canalem,  quo 
lacrumae  uberiores  in  os  derivantur  didtum 
ad  LX.  not.  7. 
B  In  elegantisftmam  fpirae  formam  convol- 
vunmr  &  infigni  mole  funt  in  animalibus 
fagacioribus.  Vide  olim  CasserivmT. 
VI.  f.  11.  C.Bartholinx  iconem  Acr. 
Hafo.  V.  obf.LXl.  p.68.69.  &  SPec.  anat. 
f.8.H.H.G.8c  in  primiseam,  qiiae  ex  vena- 
tico  cane  defumta  eft,  lamellam  flexam  & 
repetito  ramofam,  p  yo.Spec.  anatom-  f.6\ 
&\f.  Dudum  viderat  Ingrassi  as,  in 
cane  &  bove  majora  efTe ;  Uti  enim  cere- 
brum  brutis  animalibus  minus  eft  quam 
homini  ,  ita  naribus  augendis  accenfetur 
id  omne  ,  quo  brevior  eft  cerebri  camera. 
Caeterum  laminarum  multiplicitatem  & 
organum  olfa&us  8c  ipfum  fenfum  augere 
vidit  Nicolavs  Stenonis  Myolog. 
fpec.  p  14,1.  14*^  tum  C  Bartholinus 
1.  c.  8c  Duverneyus. 


.     DE    OLFACTU,  49 

CCCCXCIV. 

Craffa )  Ob  multas  cryptas  &  muci  vim, 
fibi  enim  relicta  ita  tenuis  eft ,  ut  vix  deci- 
mam  partem  chartaeaequet.  a 

Vasculorum']  b  Rvyschivs  c  ceram  im- 

roitte 

■  Mihi  etiam  in  praeparatis  corporibus  infigni- 
ter  crafia  videtur ,  quando  puriflima. 

fc  Sinus  pituitarii  ,   nares  omnes ,   velum  palati 

pendulum,  pharynx  ,  continua  membrana 

veftiuntur  pulpofa ,  craflula,  rubente  ,  lu- 

brica  ,    mucipara  ,    cujus  continuatio    in 

ipfam  aeream  ,    8c  inteftinalem  viam  ad 

ultimos  usque  pulmones ,    8c  oftium  infe 

rius,    bilisque  viam  pergit.       Nomen  ab 

inventore  Schneidero  habet.     Initium 

tenue    eft  ,     eundo    ad    fauces   craflescit 

Winslow  IV.  n.  7,7,6.  in  osfibus  turbi- 

natis  &  fepto  pulpofior,  tenujor  in  finubus. 

Subjecto  osfi  aut  cartilagini  tela  cellulofa 

cohaerer  WinsiowLc,  quae  inpulfam 

arteriis  aquam  recipit  &  mire  tumet.      In 

eadem  vafa  repunf.      Sed  in  faucibus  qui- 

dem    haec    membrana   magis  confpicuas 

glandulas  habet,    tum  ad  occiput  circa  tu- 

bam  not.  i.  8c  16.  ad  LXX.  in  velo  pala- 

tino  mobili  not.  9.  ad  LXX.      Neque  ta- 

men  naribus  fuae  defunt  fimplices  cry- 

ptae  ovales  five  rotundae,  rectilineo  canali, 

&  poro  patulae.     Veros  autem  folliculos 

adefle  ,    ipfa   demonftrat   ratio  exprefiae 

guttulae  ad  tenuitatem  poruli.      In  fepto 

prope  extremitatem  anteriorem  pori  ma- 

nifefti  funt  Mo rgagn i,adverf.Vl.  p.i  14. 

Rvysch.  Epift.  VIII.  T.  IX.  p.  7.  San- 

TORIN,   Obf.     C.V.   n.JO.     VlEVSSENS 

Ntu» 

Tom.  1F.  D 


so  DE    OLFACTU. 

mittebat  per  arteriam  cruralem  fetuum, 
ingente  artificio.  d  Materia  inpulfa  per  nares 
ipfas  exiit ,  tamquam  fanguinem  plorarent , 

m?ni- 
Keurogr.  p.  100.  101.  Vidi  etiam  agmina 
liorum  pororum  in  parte  meatus  medii 
interiori :  et  alia  in  osfis  fpongiofi  fupe- 
rioris  ita  dicli,  anuriori  pare;  &  fubje&os 
foiliculos  vidi  ,  cum  fuis  glandulis  ,  ipfi 
etiam  Rvysch.  di&os  Thef.l.  ^Jf.l.  n.4. 
in  pofteriori  vero  partem  S  antorino  8c 
Cowpero  apud  Drake  T.XVll.f.  ^.j-  Tn 
univerfum  admittit  has  glandulas  narium 
Ruyschius  Thef.  VI.  n.  3.  etfi  vafo- 
rum  adpellet  fafciculos;  &  Verheyen 
p.  2f7.  Easdem  olim  viditCoLLiNS 
p.  8 68  tum  pulchreP  raeceptor^  fabr. 
gland.  &  Wi  nslow  IV.  n.  337.  &  ante 
omncsN.  Stknon  1  s  de  vaf  nar.  y>  loy. 
Verum  praeterea  du£tus  excretorius 
communis  multarum  glandularum  m  an- 
teriori  parte  fepti  transverfus  reperitur , 
quem  etiam  nunc  video  in  intante  Isdidtus 
eft  a  Ruyschi  o  Thef  II.  ajf.  VI.  n.  7. 
Thef  III.  n.61.  T.IV.  f.j-.  Eumdem  di- 
cere  videtur  Wi  nslo  w  n.337.  Vieus- 
senius  plures  nominat  finulos  p.  98.  in 
pofteriori  vero  parte  narium.  Paulum  di- 
verfi  in  brutis  animalibus  du&us  funt, 
quosN.  Stenonis  vidit,  ab  ipfa  poftre- 
ma  narium  fede  ortos  &  ad  anteriora  na- 
rium  apertos  1.  c.  p.  ioj-.  &  apud  Bar- 
tholinum  Cent  111.  Epifi.  fS.  Eosdem 
repetiit  I.  M.  Hofm  an.  ad  van  Horne 
p.  2i 6.  8c  Colltns  p.  869.  Sc  fibi  tribuit 
Needham  deform.foet.  c.  IV.  Ita  in  Ure- 
thra  &  disgregatae  glandulae  funt ,  &  aliac 
quae  in  commune  osculum  conlpirant. 

Deni- 


DE    OLFACTU.  5t 

rnanifefto  indicio  arterias  hic  recla  hiare:Inde 
nonmirum  eft  violentius  emungendo  fangui- 
nemelici*In  ove,bove,  aliisque  animalibus, 

qui- 

Dentque  vafe  illa  ovium  arteriofo  -  mu- 
cofa  Ruyschii  Thef  Vll.  n,  69.  T.  9. 
f.i.Sc  adBoERHAAVE  p.f6  57.  quaemu- 
cum  conprefla  fundunt,  recipiunt  autem  ab. 
arteriisceraceam  materiam,repetita  ex  vacca 
Ihef.  Vlll.  n.  20.  mi  i  ignota  funt  An 
vafa  minorum  generum,  quae  inje&ione 
replentur  ? 

«  Vafa  nafalia  pauciffimis  Anatomicis  di&a 
funt.  Ex  temporali  arterta  ,  ubi  juxta 
maxillam  inferiorem  perparotidem  tranfit, 
introrfum  &  retrorfum  editur  ramus  me- 
morabilis.  Hujus  non  mediocres  funt 
furculi ,  qui  maxillam  inferiorem  ,  8c  qui 
duram  matrem  fubit.  Verum  praeter  eos, 
truncus ,  quem  Winslowus  ffhenoma- 
xillarem  ducit  111.  n.  5-9.  ego  nafalem,a& 
angulum  hujus  maxillae  adfcendit,dat  duos 
fubjugo  adtemporalem  M.  infignes  ramos; 
alium ,  qui  juxta  tuber  maxillae  in  faciem 
transverfalis  incedit  8c  arcum  in  labiopro- 
fundiorem  efHcit  fuperiori,  £c  legit  radicem 
dentium  fuperiorum,  quibus  furculos  ex- 
hibet :  aliuni  orbitalem ,  qui  alias  a,  tempo- 
rali  venic ,  cum  nervo  infraorbitali ,  cujus 
furculi  per  idem  foramen  in  faciem  exe- 
unt  Ab  eo  ramuli  finum  adeunt  H 1  o  h- 
mor.  Winslow  n.  61.  8c  alii  adduram 
matrem  Tedeunt  in  cranium  Winslow 
n.  60.  Alium  denuo  ad  eumdem  finum, 
qui  aliquando  a  dentali  fuperiori  venit: 
alium  in  du&um  Vidianum  offis  multi- 
formis  verfus  tubam :  alium  qui  per  fora- 
D  %  men 


5*  DE    OLFACTU, 

quibus  longiffimus  nafus  ab  oculis  protendi- 
tur  in  anteriora,  &  olfaftus  addignofcendas 
plantas  venenatas  fummc  ncceflarius  eft , 
hae  arteriae  muciparae  parallelo  ductu  an* 
trorfum  feruntur.  Effundunt  autem  liquo- 
rem  lymphaticum  ,  quo  membrana  tota  ob- 
linitur:  obftrudtis  vero  excretoriis  ductibus 
tument  arteriae  ,  &  tota  membrapa,  obfti- 
pantur  nares,  &  perit  olfactus,  &  fit  mor- 
bus ,  quem  gravedinem  vocant. 

Cor- 

men  pterygopalatinum  in  pilatum  offeum 
defcendit  cum  ne.vo  a  fecundo  Quinti. 
Vidi  duplicem  fuifle,  ut  in  fceletis  vartere 
reperitur.  Hi  ram  ordine  variant,  fatis 
caeterum  perpetui.  Demum  truncus  per 
intervallum  duorum  procefluum  fuperio- 
rum  ofiis  palati,  ipfas  nares  fubit,  accurate 
adapicem  poftremum  oflis  turbinati,  quod 
vulgo  dicituf  fuperius,  etiam  cum  nervo 
comite,  plerumque  etiam  alter  truncus 
adeft,  cui  nervus  nullus  adjacet.  Eorum 
alter  antrorfum  per  feptum  ab  itinte- 
ros  &:  membranam  ,  alter  retrorfum 
in  poftremam  narium  partem  &:  palatum 
mobile.  Alia  arteria  nafalis  miuor,  ab 
Optica  accedit  cum  nervulo  8c  Primo 
Quinti.  Haec  fupremam  &  anteriorem 
partem  fubit  cellularum  Ethmoidearum. 
Exigui  etiam  ramuli  per  foramina  cribrofa 
nares  adeunt  una  cum  nervis. 

Venae  nafales  obfcuriores  arteviis  valde 
variae  funt.  Vidi  ex  venae  Jugularis  in- 
ternae  trunco  prodiifle,  coiifle  cumangu- 
laris  venae  ramo,  &c  cum  Pharyngaeis,  8c 
cum  meningeis  per  diverticula  Santorini 

adve- 


DE    OLFACTU.         53 

Corpusculis]  Talia  ipfe  etiamRvYscmvs 
admittit ,  etfi  paulum  mutato  nomine  cry- 
ptas  vocet.  In  homine  fano ,  violento  fato 
recenter  exftin&o  ,  incifo  capite  ,  prefla 
membrana  narium  per  plurima  pun&ula 
fphaerica  liquorem  fundit  pellucidum  ,  facile 
in  lemas  concrescibilercu  Talis ,  aut  parum 
diverfus  humor  ,  oculis  illinitur  pellucidus, 
qui  brevi ,  nifi  abftergatur  ,  in  candidum 
fmegma  coit.  Harum  glandularum  muco 
tenerrimi  nervi  obliniuntur. 

Temu- 

advenientibus ,  dedifle  ramos  pofteriori 
parti  linguae  ,  tonfillis  ,  pharyngi  &c. 
Repletio  membranae  pituitariae  non  eft  diffi- 
cillima  ,  &  aliquot  poflideo  fpecimina  ru- 
berrima  ,  neque  arduum  eft  ita  cogere  li- 
quorem  injedtum ,  ut  mucus  &  aqua  ex 
naribus  exfudet,  quas  arclat  liquor  in  par- 
tem  cellulofam  Schneiderianae  membranae 
effufus.  Ita  &  maceratione  intumefcit  ea- 
dem  Vieussens  p.  98.  In  fepto  vafa 
habet  Ruyschius  p.  98.  EpiJ}M  VIU. 
T.  IX.  f.  7.  7besA\\.  T.IV.  f.  5. 

0  Pericbondrio,  in  Textu.~\  Sub  membranamu- 
cofa  &  hoc,&periofteum  faciledemonftratur. 
Id  oflibus  haeret  futurasque  conjungit,  cum 
membrana  Schneideri  libera  quafi  fu- 
pernatet.  Vafa  habet ,  neque  obfcura,  ut 
mirer  adeo  pauca  pingi  a  Ruyschio  l.c. 
f.  8.  In  finubus  pituitariis  continuum  eft 
periofteum ,  &  pariter  vakulorum  ,  fed 
longe  minus  a  pituitaria  membrana  aut  di- 
ftindtum  ,aut  feparabile .  Morbofum  tamen 
in  duas  laminas  feceflit  Cowper  ad 
DrakeT.  XVlil.  f.  z.  3. 
D  3 


54  DE    OLFACTU, 

Tenuem]  Mucus  noviter  fecretus  non 
mucus  eit  ,  lentus  aut  unguinofus  ;  talem 
mora  facit,  dum  in  cryptis  adfervatur  :  ul- 
timo  aut  fola  mora  ,  aut  exhalatione  ad 
jgnem  in  lemas  coriaceas  &tophjinabiturus. 
Qyando  nimia  mora  adgeftus  incommodus 
iit,  tunc  ejicitur  fternutatione ;  lnde  fit,  ut 
fani  homines,  quando  mane  expergilcunt, 
foleant  fternutare.  In  fenibusvero  &  infanti- 
bus  calor  rninus  dillipat  tenuiorem  partem 
muci ,  inde  hyberna  illa  de  nare  ftillicidia. f 

ccccxcv. 

Absque  dura']  Ipfa  nempe  cerebri  mollis- 
ilmapulpa,  oiii  cribriformi  adplicata,  per 
foramina  ejusdem  ,  veftita  dura  rnatre»,  cxit 

in 

f  Conf.  Praeceptorem  de  fabr.  gland.  & 
comment.  noftr.  not.  <-.</.  adCCLl.  Nempe  li- 
quidiorpars  aeitivocalorediflipatur,&  fpif- 
fioremrelinquit,  hyeme  immutata  eadem 
profluit  lacrumae  fimilis.  Neque  hic  ne- 
gligendum  eft  mucum  narium  dilui  etiam 
&  ad  excretionem  disponi  ab  adfluenti- 
bus  lacrumis  7  quae  per  proprium  duclum, 
adveniunt  DXIII.  ItaTAUVRYUs  per- 
fpicax  vidit  anat.ration.  p,  368.  &  nu- 
per  Cl.  Sc  h  a  a  r s c h  m  1  d .  Berlin.  Nacb» 
ricbt.  1740.  n.  44. 

*  Nervus  olfaclcrius  oritur  alia  parte  ex  ante- 
riorilabo,alia  abintervallo  lobi  anterioris& 
medii  cerebri,  alia  exteriori  ab  fofteriori 
disjeclis  fibris  quarum  una  longifuma  eft. 
Conf  not.  c.  adCCXXXVH.  Fofteriorem 

ori- 


DE    OLFACTU,  J5 

innares,  &  in  rrjercbranae  formam  mutata 
expanditur  :  ut  in  naribus  noftris  ipfum 
nudum  adrit  cerebrum.  Haec  ratio  eft , 
quare  Veteres b  non  fint  aufi  nervum  vocare, 

Sc 

originem  Ca  ss  e  r  i  us vocavit  nervum  pro- 
ceiTus  olraaorii  c  XIX.  f.  I.  GJ.  2.  H. 
aliam  aatem  eodem  cum  nomine  propo- 
fuit  Piccolhomineus  p.  2Cj2.  quarn 
a  quarto  ventriculo  deduxit  ,  mihi  igno- 
tam.  Duplicem  etiam  originem  depinxit 
Collin  s  T.  48.  0,  0.  Adfcendit  antror- 
fum  in  clavae  formam  dilatatas  Ruysch. 
Epift.  Xil.  T.  13.  Casser.  T.  7.  f.  2. 
iinditurin  plurimos  furculos,  (Vieussens 
Txvi  1  f.  i  .)qui  totidem  adura  &  pia  mem- 
brana  adcipiunt  vaginulas  Wi  l  l  i  si  us  de 
anim,  brut.  p.  125.  Schneider, 
de  offe  tribrif  in  Mangeti  Theatro 
p.  281.299  3or-  fquiameningibus  oriri  di- 
cit ,  medullam  tamen  inefle  fatetur  )  de» 
fcendunt  ad  feptum  narium  fere  ad  perpen- 
diculum,&intricati  ramofique,  Sc  hnei- 
der.  p.  284.  neque  adeo  molliffimi  fob- 
fervante  du  Vefneyo  apud  (IuHamel 
p.2i4.)infeptum  ipfuminpiimis  diftribuun- 
tur,  tum  in  cellulas  cribrofas,  In  pilcc 
cx  canum  genere  han  etiam  fibrarum  ner- 
vearum  per  nares  diftributionem  vidit 
N.  Stenonis  Myo/og.fpec.  p«i4i. 

b  Ad  nervos  referri  primus  inter  recentiores 
fuafit  Gabr  iel  a  Zerbis  p.123.  Cae- 
terum  totam  litem  vide  nota  e.  f.  ad 
CCXXXVII.  Ipfe  Schnei  derus  nega- 
vit  proceftus  mammillares  nervos  efle  1.  c. 
P«  3°7.  3°8«  &  cavitatem  plurimi  recen- 
D  4  tio- 


56  DE    OLFACTU; 

&  nomen  procelTus  mammillaris  retinuerint. 
ln  brutis  animalibus  ipiiflimi  ventriculi  ce- 
rebri  anterioresc  cavi  in  nares  educuntur,ut 
inilare  poflis  tamquam  tubulos,&  per  eos  to- 
lum  cerebrum  elevare.  His  enim  nonaliud 
feligendis.  cibis  praelidium  dedit  natura, 
nifi  naresacutiflimas.  Si  oviboviveintegrum 
fasciculum  graminis  d  porrexeris,  admovebit 
nares  eliget  ex  centum  herbis  eam  ,  quam 
absque  noxa  potelt  in  cibum  vertere. 

Cribrofi]   Haec  foramina  in  fceleto  appa- 
rent^in  recentecorpore  penitus  obturantur:  e 

Sin- 

tiorum  conceflerunt ,  &  ipfe  Bohnius 
p.  339.  Hunc  autem  verum  odoratus  rier- 
vum  efle  Mo  r  g  a  g  n  u  s  ex  eo  demonftrat, 
quod  in  pifcibus  non  alius  narcs  adeat 
Epift.  XVII.  p.  295.  296. 

c  Fallop.  ObJ.  p.  158. 

d  Ita  ingentia  Helleboreta  ,  &  Gentianae  ple- 
nas  planifes ,  &  ad  fcrobes  vim  Napelli 
reperias  in  alpibus ,  quod  nulla  unquam 
armenta  noxias  fibi  herbas  deguftent, 
Odore  etiam  oblata  alimenta  diilinguebat 
homo  ferus  Tulpi  anus. 
*  Veterum  omnium  confentientium  unus  error 
fuit,acerebroper  os  cribrofum(aliosque  hia- 
tuscraniicirca  os  multiforme^  mucumde- 
fcendere,excrementum  ccrebri,  Eumerro- 
rem  refutavit  Schneiderus,  claufum- 
que  os  cribrofum  efle ,  &  mucum  in  nari- 
bus  nafci,  fufe  adferuit.  Veterum  fenten- 
tiam  tenuit  Diemerbroeckius  „  qui 
tubulos  durae  M.  pituitam  ducere  adfir- 
mat  p.  559.  &  alii.  Sed  nunc  hic  error 
obiolevit.    Priltinas  autem  illas  de  aere 

cra- 


DE    OLFACTU.  S7 

Singulum  enim  foramen  dura  mater  obplet  9 
m  fpeciem  infundibuli  protradta  :  Et  fingu- 
lum  infundibulum  fuus  replet  nervus  olfa- 
clorius,  Jive  propria  cerebri  fibrilla.  Inter- 
pofita  vero  crifta  galli  fulcit  mollem  nervum, 
ne  ab  incumbente  mole  cerebri  elidatur» 

CCCCXCVI. 

Latiffimam']  Nervus  opticus  in  retinam 
expanditur,auditorius  in  membranam  labyrin- 
thl ,  guftatorius  in  apice  linguae  &  aliqua  parte 
lateruiru  Olfactoriusaequelate expanditur,ac 
ipfa  Schneideri  membrana. 

Mol- 
cranium  adeunte  conjecturas  Fracassa- 
tus  renovavit.  Sed  Vieussenius  nihil 
quidquam  tincti  liquoris  ad  nares  per  os  cri- 
brofum  venire  expertus  eft  Neurograpb.  p. 
107. 108.  &  aerem  etiam  violente  naribus 
inflatum  cranii  caveam  non  adireScHNEi- 
der.  p.  304.  Staehelini  vero  expe- 
rimentum ,  quo  vis  irruentis  in  vacuum 
aeris  liquores  coloratos  per  nares  &  juxta 
viam  medullae  fpinalis  in  caput  cadaveris 
adegit ,  non  videtur  duclus  in  vivo  ani- 
male  patulos  demonitrare  ,  fed  vias  potius 
caecas ,  quae  fummo  conatu  dilatari  pof- 
fmt.  Conf.  not./.  ad  CCLXX  VII. 
f  Cribrifarmi ,  in  1extu%~\  Offis  ethmoidis  la- 
mina,  quae  fola  veteribus  nota  fuit ,  in- 
ter  offis  frontis  difcedentes  partes  orbi- 
tales  fe  oblonga  infinuat  ,  oflisque  fphe- 
noidis  roftrum  pofterius  recipic ,  tota  fo- 
raminulenta ,  continuatis  foraminibus  in 
tubos  oiTeos  ,  qui  ad  fammam  partem 
in  caveam  narium  patent.  in  media  la- 
mina  eminet  antrorfum  pauiatim  elevatior 
proceftus ,  quem  criflam  Galli  vocant,  cui 
D  5  du- 


58  DE    OLFAGTU. 

Molles]  *  Multae  funt  corporum  adfectio- 
nes ,  quas  nullus  alius,  praeter  olfaclurn, 
fenfus  detegit.  Saccharum  guitui  placet , 
ocuios  non  laedit,  neque  alium  fenfum:  idem 
tarnen  denudato  nervo  primi  paris,  vel  nervo 
nudo  dentis  adplicatum  ,  dolorem  facit  & 
pene  convulfionem.  Tam  mollescum  fint, 
&  una  adeo  obnoxii  externis  injuriis,  ca- 
vendum  fuit  utique,  ne  cto  detererentur  & 
calium  contraherent.      Notum  eft,   quam 

facile 

cui  dura  mater  cerebrum  diilepiens  fi- 
miflime  neclitur  Bi  dloo  T.  8.  f.  3.  &c, 
Ante  hanc  criftam  foramen  eft,  faepe  cum 
ofTe  frontis  commune ,  quod  dura  matcr 
fubit.  Ad  latera  hujus  foraminis  pro- 
ceffus  aliqui  ex  ofle  cribrofo  defcendunt, 
qui  ex  frontalibus  finubus  obpcfiti  ethmoi- 
deos  anterius  claudunt  Casser.  T.  VJ. 
f.  4.  S  c  k  n  e  1  d  t  r  .  p.  285.  Ab  hac  parte 
tamquam  bafi,  &  labyrmthi  narium  & 
o(Ta  turbinata  proveniunt ,  uti  recle  contra 
Vesalium  docuit   Fallopius  obfer<v, 

P-  3*- 

CCCCXCVI. 
a  Mucofa  illa  membrana  in  aqua  macerata  to- 
ta  flocculenta  flt ,  &  villofae  fimilisSAN- 
torin.  1.  c.  n.  XL  XII.  Winslow  IV. 
r.  338.  Hos  villos  Santorinus  pro 
organQ  olfactus  habet:  neque  de  omnibus 
negaverim  ;  plerosque  tamen  ad  arterias 
exhalantes  &  venas  reforbentes  pertinere 
demonftrat  efHuxus  liquidi ,  aut  srteriis 
aut  venis  injetti  Kaauw  n.  112.  Papillas 
olim  propofuerat  Diemerbroeckius 
p.  420.  Sed  is  quidem  vir  glandulas  vide- 
tur  vidiife. 


DEOLFACTU.         59 

facile  olfaclus  ex  levi  caufa  deftruatur  v.  g, 
ab  ambulatione  adverfas  ventum  fufcepta, 

CCCCXCVII. 

Glandularum )  Ergo  ut  fenfiles  manerent 

h\  nervuli,  neque  tamen  facile  offenderentur, 

cautum  eit  duplici  modo :     1.  Humore  tenui, 

limpido ,  in  fanis  infulfo,  in  aegris  &  coryza 

fubfalfo ,  in  cryptas  frequentillimas  &  mini- 

mas,  fimiles  umbilici,  per  vascula  perexigua, 

in  cryptarum  fuperficie  difperfa,  plorante, 

ibidem  congefto,  lentefcente,  quo  membrana 

pituitaria  undique  oblinitur.        2.  Humore 

fimillimo,  limpido  pariter ,  &  infulfo ,  vel 

certe  parum  falfo ,  qui  per  arterias  a  paralle- 

las,  in  membrana    Schneideriana  dispofitas, 

apertis  fiftulis  absque  mediis  cryptis  deftillat, 

neque  moram  ullam  patitur  ,   totus  aquofus 

&  tenuis.       Has  arterias  exhalantes  Rvy- 

scHivsdemonftravit,  neque  difficile  eft  imi- 

tari.       Ligetur  animali  cuiiibet  Carotis  ar- 

teria  altera,  &  vertebralis  utraque,  injiciatur 

aqua   per  Carotidem  alteram  :    ftillabit  ex 

naribus.   b    Continuo  renascitur,  dum  ani- 

mali 

a  Praeceptor  ,  quando  vafa  ait  paralkla, 
dicere  videtur  de  dudiibus  arteriofo  muco- 
fis,  di&is  ad  CCCCXCIV.  De  immediata 
vero  ex  arteriis  fecretione  nullam  apudRv  y- 
schium  memoriam  video,  etfi  res  ipfa 
vera  fit,  &  analogiae  imeftinorum  refpon- 
deat. 

b  Toties  vidi„repletocarotide,  mucumexna- 
ribus  fetuum  rubentem  ,  fpumofum  ,  aqua 

injecla 


6o  DE    OLFACTU; 

iflal  vivit :  fi  muccinio  nares  accurate  ficca- 
veris,  paulo  poft  perinde  madescent.  Ab 
his  ipfis  arteriis  fit,  ut  adeo  facile  fanguinem 
itillent  irritatae  nares. 

InfpiJJatus  )  Idem  nempe  liquldus  adeo 
mucus ,  adfervatus  in  cavernis  frontalibus , 
fphenoideis  ,  maxillaribus  ,  lentelcit  in 
craffiorem  mucum,  qui  in  nares  deferturin 
fitu  corporis  humani  vario  ,  uti  ipfi  finus 
varie  funt  pofui*  Ex antro  maxillari  finiftro, 
quando  homo  caput  in  dextram  partem 
reclinat ,  c  atque  vicifiim:  Ex  finufrontali, 
in  perpendiculari  capitis  iitu  :  Ex  fphenoi- 
deis  cavernis ,  capite  antrorfum  inclinato. 
Perinde  autem  ex  omnibus  hisce  finubus  ela- 
bens  nudos  nervos  confervat  ,  &  illibatos, 
&  tamen  irritabiles:  Uti  piclores  vernice  ex 
albumine  ovi  faclo  piduras  obliniunt ,  ne 
ser  colores  corrumpat*  Male  adeo  liquor 
utiliilimus  turpi  excrementi  nomine  venit. 

CCCCXCVHL 

injefta  miflum  ,  denique  liquorem  colora- 
tum  erupifle. 

c  Inde  finus  frcntalis  fere    femper  inanis  eft. 

INGRASSIAS     p.  ICO.    SCHNEIDER.    p. 

289.  Caput  enim  plerumque  ereftum  ef- 
fertur.  In  maxillari  &  iphenoideo  fem- 
per  mucus  reperitur  (Ingr a  ssias  1.  c.) 
quod  rarius  pofiint  evacuari.  Et  in  ma- 
xillari  frequens  fedes  ozaenae,  polyporum , 
Highmor.  1.  c.  CowPER.apud  Drake 
1.  C.  Ruysch.  Obf.Cbir.  jj.  Phil. 
Trans*  Abrigd.  III.  p.  57. 


DE    OLFACTU.  61 

CCCCXCVIII. 

Tophum']  Mucus  exficcatus  facile  con- 
crefcit  in  lemas ,  deinde  in  naturam  topha- 
ceam ,  maxime  quando  aer  ficcior  eft ,  & 
pulvisculi  copiofe  adtrahuntur.  Sed&exem- 
tus  de  corpore,  mundoque  vitro  receptus,  pa- 
riter  in  lemas  abit.  Ex  his  cauiis  nafci  po- 
teft  in  finubus  pituitariis  malignus  ille  mor- 
bus ,  quem  polypum  narium  vocant:  non 
alia  enim  eft  a  vera  ejus  mali  caufa,  quam 
mucus  in  finu  aliquo  ita  infpifiatus ,  ut  eva- 
cuari  non  poffit ;  inde  enim  fit  ,  ut  novo 
muco  perpetuo  accrescente,  dum  nihil  ei  de- 
cedit  ,  totus  denique  finus  repleatur  ,  & 
membrana  finus  in  pediculum  educla  per 
oftium,in  cz.vitatem  narium  propendens,  iter 
aeris  intercipiat  ,  ut  inftar  frufti  carnis  in 
fauces  pendulaconfpici  poflit,  Deinde  cor- 
rupto  hoc  muco  ulcus  oritur  ,  quod  vicina 
ofla  erodit. 

Ghtinti]  b  Nervus  ifte  ex  orbitae  cavea 
magnum  ad  nares  ramum  exhibet ,   qui  per 

totam 

a  Mallem  addere  unam  efle  ex  cauGs ;  cum 
certum  fit,  exuberantem  membranam  pi- 
tuitari-m  etiam  extra  finuum  fedem  ,  ex 
offibus  fpcmgiofis  alibique  prccrefcere  & 
polypcs  facere. 

*  Vix  alius  in  corpore  humano  nervus  diffici- 
lius  inveftigatur.  Nempc  ex  pedunculis 
cerebelli  ,  maximi  cmnium  nervorum 
quinti  paris  nervi  oriuntiT ,  numerofis 
disje&is  fibrillis  Subeunt  duram  matrem 
proprio  &  peramplo  foramine,  quod  oflis 
petrofi  lateri  imerno  refpondet;    dilatan- 

tur 


6z  DE    OLFACTU. 

totam  Schneideri  membranam  difpergi- 
tur ,   quam  late  in  naribus  patet.      Hi  nervi 

quin- 

tur  in  p!anam  fimbriam  trifidam ,  Ri  d  - 
ley  oftbebrain.  f  3.  utcunque  }  quani 
filamenta  faciunt  numerofiftima.  Hujus 
nervi  pars  anterior  ,  tive  nervus  Ophthal- 
micus ,  dicetur  ad  DXVlll.  Pars  media 
eft  quam  hic  volumus  ,  trunco  e  dire&o 
continuata  ,  mediocris  ,  quae  per  foramen 
rotundum  magnarum  alarum  oflis  multi-» 
formis  cum  comite  vena  exit  in  difRci- 
lem  illam  oflium  intercapedinem,  quaepar- 
tim  in  orbita  ,  partim  inter  finum  High- 
mori  &  os  multiforme  longe  latet ,  tota 
plena  dura  matre  ,  cujus  vaginas  hi  nervi 
penetrant.  In  ipfo  primo  ex  cranio  ad 
maxillam  fuperiorem  aditu  faepe  finditur, 
alias  trifidus  eft.  Ramus  major  ,  trunci 
nomine  dignus,  infraorbitalis  ,  ad  orbitam 
cum  arteria  comite  per  pinguedinem  exit, 
&  ramum  exhibet ,  qui  radices  alveolo- 
rum  dentium  fuperiorum  legeng  late  trans- 
verfus  eam  maxillam  obambulat  Wins- 
iow  111.  n.  48.  Berrettin.  T.  XII. 
f.  1.  &c.  Truncu!us  ifte  primum  femicana- 
lem  ofleum  ,  periofteo  crbitae  perfeclum , 
deinde  per  intcgrum  tubulum  antrorfum 
repit,  dat  fmui  Higbmori  duos  furculos 
(Winslow.  n.  48.  Fallop.  ohferv. 
p.  143.  b)  per  foramen  infraorbitale  ere- 
pit  ad  faciem,  pone  mufculum  elevatorem 
communem  labiorum  ,  cui  &  orbiculari 
vicinisque  carnibus  diftribuitur  Fallop. 
p,  140  b.  &  cum  aliquo  transverfalium 
furculorum  nervi  duri  communicat.  Ra- 
mus  fecundi  Quinti  paris  alter  minor  five 

Palatinus 


DE    OLFACTU.         63 

qulnti  paris  nudiflimi  funt  &  faeillime  irrl- 
tantur ,  cum  faecharo  folo  adtra&o  fternu- 
tatio  cieatur  ,  quae  motus  elt  convuliivus, 
in  ipfo  apoplc-6tico  ,  qui  mortui  trunci  fi- 
millimus  absque  fenfujacet,plumula  pernares 
agitata  fternutatio  cieri  poteft.  Qusecunque 
ergohisnervis  rroleftia  acciderit  aut  irritatio, 
convellunturcontinuo,&  connexos  fibi  nervos 
oclavi  paris,  intercostales,  recurrentes,  con- 
citant ,  ut  diaphragma,  &  abdomen  &  omnia 
refpirationis  organafumma  vi,aerem  ex  pul- 
monibus  expellant:  ab  hoc  enim  torrente 
aeris,  nares  &  continua  antra  verrente,excu- 
titur  id  moleftum  ,  quod  fenlilj  narium 
membranae  infidet.  Hic  motus  eft,  qui  di- 
citur  ftemutatio* 

Ster- 


Palatinus  deicendit  fub  fella  equina  inter 
alam  pterygoideam  exteriorem  ,  &  pa- 
rietem  finus  Highmbri ,  fubit  canalem  offe 
palati  &  fphenoide  fa&um  ,  cum  aiteria 
comite  exit  fupra  ultimum  dentem  mola- 
i  em  ex  foramine  pterygopalatino  ,  &  p&- 
latum  offeum  adit  ramorus  ad  dentes  pala- 
tumque  Winslow  n.  51.  Ramusdemum 
tertius  nafalis  oblcurior  reliquis  per  fora- 
men  five  intercapedinem  ducrum  procef- 
feum  offis  palati ,  nares  fubit  ,  comite  ar~ 
teria  Winslow  n,  53.  Hujus  ramus 
memorabilis  eft,  qui  per  Vidianum  casia- 
lem  fupra  alas  Pterygoideas  recla  retrorfum 
tendit  tubamque  adit  ejusque  muculos. 
Winslow  n.  53.  Porro  a  ramo  Oph* 
thalmico  quinti  ,  furculus  cum  arteria  co- 
mite  recta  introrfum  aberrans  per  infun^ 

dibt> 


64  DEOLFACTU. 

Sternutaiione  )  Aeris  ncmpe  maxima  , 
quae  poteft ,  copia  retinetur ,  eademque  fii- 
bito  cum  maximo  nifu  ,  fubito  excutitur, 
facla  fere  omnium  in  toto  corpore  musculo- 
rum  convulfione.  Finis  eft  expurgatio 
organi  olfaclorii.  Ordinaria  quafi  neceflitas 
eft  mane  ,  quando  expergiscimus.  Tota 
enim  nodle  mucus  fecretus  congeritur,  cum 
eo  tempore  non  emungamus,  &  iinus  magni, 
oftia  parva  iint  ,  iinusque  maxillaris  ejus 
lateris,  in  quod  decumbimus,  omnino  non 
poflit  depleri  ,  unde  fit,  ut  mane  odoratu 
pene  deftituti,  quadam  quaii  gravedine  ten- 
temur*  Benefico  ergo  natvrae  confilio 
iternutatio  eo  tempore  frequentius  accidit, 
excutitur  aqua,  &  paulo  poft  mucus  ipfe  ex 
fuis  latebris  expreflus  ,  facile  emungitur , 
iicque  commoda  refpiratio  reftituitur  &  ol- 
faclus  accuratior»  Medicina  naturam  lmitata, 
nihil  ad  diuturnam  gravedinem,  aut  polypi 
initia  falubrius  invenit  ,    quam  aquam  tepi- 

dam 
dibulum  membraneum,fubit  fummam  par- 
tem  cellularum  erhmoidearum,  deindeair 
trorfum  repit ,  fubit  exiguum  foramen  of- 
fis  cribrofi,  naresque  adirFA  llop.  p.142. 
WinslowIH.  n.  41.  S.  Yvps  p.  20. 
MAITREIEANc.  V.  STAEHELIN. 
fpee.  anat.  bot.  1y21.Ti.22.  In  bove  vidit 
eosdem  Schneiderus  1.  c.  p.  281,301. 
male  vero  ad  tertiumpar  Bourdonus  re- 
tulit  defcr.  anat.  p.  226.  ad  quartum 
Charriere  p' 383.  Diverfos  hos  ner- 
vos  a  I.  &  V.  pare  Natura  naribus 
non  obaliam  ,  quam  iimplicem  illam  vi- 
ciniae  rationem  inpertiifie  videtur. 
*  Ner<vi  quinti  p.  ratnus  ex  adunatione  &c, 
Non  difplicebit   bcatis  manibus   Prae- 

ce- 


DE    OLFACTU.  65 

dam  naribus  reforbere,   tumque  fternutatio* 
nem  movere. 

Ahftergitur]  Quando  aurae  frigidae  vefpe- 
ri  nos  expofuimus,  &  fternutamus,  intelli- 
gimus  in  craftinum  diem  inpendere  nobis 
gravedinem*  Qui  febre  ardente  laborat , 
tertioque  die  exeunte  fternutat,  plerum- 
que  raorbum  evadit. 

CCCCXCIX. 

Pars]  a  Olea  fermentatione  in  fpiritum 
eonverfa,  uti  aceti  &  vini  fpiritus,  fales  vo- 

la- 

ceptoris,  fi  monuero  difceives,  hanc 
totam  defcriptionem  erroneam  efie  :  neque 
enim  quintum  par  cum  fexto  communicat, 
(  not.  sd  CCLXXX.  p.  563  feqq.)  &,  fi 
quam  maxirne  coire  crfderemus  Vieus- 
sen  10  alii^que  ,  ad  primum  certe ,  non 
fecundum  Quinti  ramum,  haec  communio 
pertineret.  Unde  ergo  fternutatio  ,  cum 
neque  Quinto  pari ,  neque  Prirro  ulia  ilt 
conjunclio  cum  Octavo  ,  aut  Spinalibus? 
In  ipfa  communi  nervorum  origine  irrita- 
tionem  illam  validifiimam  nervos  fere 
omnes  recloris,  dorfi  ,  capitisque  in  com- 
munem  convulfionem  excitare  necefle  eft, 
uti  etiam  alio  quocunque  nervo  ,  aut  ten- 
dine  ,  punclo  ,  univerfalis  tetanus  fequi- 
tur.  Non  fola  enim  refpirationis  orga- 
na  fternutationes  efficiunt,  fed  capitis  etiam 
&  cervicis  pofteriores  mufculi  caput  retror- 
fum  trahunt  in  infpiratone ,  viciflimque 
anteriores  in  exfpiratione  caput  vehemen- 
ter  antrorfum  fleaunr.  Conf.  DCXXXVH. 
a  Odorem  inter  mineralia  inprimis  fulfur  ac- 
Tom.  IV.  E  cen- 


65  DE    OLFACTU, 

latiles  alcalini  animalium ,  fpiritus  minera- 
les  acidi ,  "exxepto  oleo  vitrioli  ,  quod  ino- 
dorum  eft. 

Spiritus]  Ita  chemici  dixerunt  fubtile  il- 
lud  ,  quod  in  foflilibus ,  animalibus  &  ve- 
getabilibus  reperitur,  in  oleo,fale,&  fapone 
habitat,  adeo  volatile  eft ,  ut  ab  oleo  & 
fale  fponte  fecedat,naribus  advolet,&  unicum 

eft 

cenfum  habet ,  deinde  fales  varii  in  ipfo 
confliclu;  metalla  vero,dum  eroduntur,  o- 
dorem  fpirant.  Aurnm  ipfum  ,  a  falibus 
acidis  erofum,  quod  fulminans  dicitur,  ac- 
cenfum  mofchi  fragrantiam  fpirat  Boyle 
de  orig,  form.  Exper.  XI .  Ferrum,  dum 
diffolvitur  ,  tetrum  &  intolerabilem  faepe 
odorem  exhalat ,  &  peftiferum  magis  an- 
timonium  aut  bismuthum  ,  dum  ab  aqua 
forti  folvumur  Mead  de  njenen.  p.  144. 
Animalia  pleraque,  dum  vivunt ,  perfjpi- 
rant  odorabilia  cffluvia  ,  aut  nobis  ,  aut 
certe  canibus  manifefta.  Omnia  vero.dum 
putrefcunt,  faetent  intolerabiliter.  Pauca 
fuaveolent  :  &deAiEXANDRO  M  qui- 
dem  famaeft,  quam  Plutarchus  re- 
petit ,  mihi  vero  incredibilis ;  uti  neque 
virgini  Camerar  1 1  multum  tribuo  Di//l 
Taurin,  p.  72.  Vegetabilia  plurima  odo- 
rata  funt ,  eademque  maxime  in  quibus- 
dam  claffibus  pene  omnia  fuaveolent,  v,  g. 
verticillatae.  Eorum  fucci  acidt  fimplices 
aut  fermentati ,  deinde  paucarum  planta- 
rum  putredo  alcalina  odorabilis  elt.  Ignis 
ex  omnibus  aut  animalibus  ,  aut  vegeta- 
bilibus  odores  elicit,  &  ipfe  faepe,  qui 
ignis  eft  lenior  fpecies,  tritus.  Haec  pau- 
cis :  mallem  autem  meditatiorem  catalo- 
gum  exhibere  ,  quem  aliquis  elaboraviflet. 


DE    OLFACTU.  $7 

eft  olfactus  fubjedtum.  Corpus  odoratum, 
iive  grate,  five  tetriter  oleat,  quampri- 
mum  parte  fpirituofa  olei,  &  fale  volatili 
privatum  eft,  nihil  omnino  virium  retiner» 
Neque  enim  fal  fixus  ,  neque  aqua  ,  neque 
oleum  ahsque  fpiritu  odoratum  eft,  Si  vero 
ab  ipfo  oleo  ,  aut  lale  volatili  feparaveris 
eam  partem ,  quae  fponte  exhalat,reliquum 
pariter  absque  odo:e  erit.  Deinde  fal  vola- 
tilis  alcalinus  nonnifi  pro  ratione  fpiritus  re- 
ftoris  odoratus  eft.  Non  ergo  aliud  eft  ve- 
rurr  olfactus  objcclum.  Oleum  tamen  huic 
fenfui  favet ,  quod  cum  fpiritu  re&ore  avo- 
let  &  adhaereat  ad  organum  odoratus  3  ut 
conftantior  ejusdem  fit  effeclus. 

Subtile  ]    kt  omni  imaginatione  minutius. 
Rofa  b  totum  conclave  odore  fuo  fragrantig. 

fimo 

fe  Haec   omnia  fufe  perfecutus  eftBoYLEus» 
Ambra  grifea ,  poitquam  plusquam  triduo 
odorem  fparferat,  nihil  de  pondere  amifit| 
nequt  fere  ullum  detrimenturo  paifa  eiletiam 
longiore  tempore  Afa   foetida  fubt.  effl.  p. 
90.  Unico  grano  ambrae  magna  vis  charta- 
rum  odore  inbuitur,quem  triginta  annorum 
effluvia  nonpenitusdelent.     Canes  fagaces 
poft  fcx  &  feptem    horas  p.  98    134.  13^ 
aut  integram   diem  iter  aut  animalis  aut 
heri  recognofcunt  ,  ut  adeo  infederit  toti 
terrae,    quam    calcavit  cdorum  animal, 
tantum   particularum    cdoratarum,  quan- 
tum   lufficit  ad  adgnofcendam  perfonam. 
Hilpaniae  littus  ad  quadraginta  roilliaria 
detegitur   ex    odore  roris  marini     Bar- 
tholin.   deccmet.  p.  91.  &  fimilia  fere 
aj unt  de  Arabia  D 1  o  d  0  r  u  s  Bibliotb.  111. 
E  2  11.46. 


68  DE    OLFACTU. 

fimo  replet:  eadem,  (i  paulum  fricetur  in- 
ter  digitos ,  nihil  nili  fatuum  &  aquofuiri 
fpirabit:  neque  de  odore  retinebit  quidquam, 
etiam  illaefa  ,  fi  per  24  horas  fepofita  fuerit. 
Eadem  rofaintegra,  inmifla  vafi  chemico,de- 
Itillabit  oleum  rofarum  tantulo  pondere,  ut 
cx  centum  libris  vix  paucae  guttae  habean- 
tur  olei  Perfici ,  decies  certe  auro  carioris; 
Denique  hoc  adeo  carum  ,  adeo  rarum  o- 
Ieum  ,  exhalante  exigua  portione  fpiritus 
recloris  ,  &  ipfum  iners  erit.  De  Cinna- 
momo  diclum  eft. 

Separato}  Quamprimum  de  corpore  odo- 
rato  fubtiliflimum  illud  volatile  &  tenerri- 
mum  ablatum  eft  >  tunc  reliqua  omnis,  ma- 
gis  quafi  corporea,  mafTa,  dolorem  potius  &c 
fternutationem,  quam  odorem,  excitat. 


Nullus}  Sint  duo  canes:  *  alteri, 
diflecla  cute  ,  aperiatur  vulnere  afpera 
arteria;  pars  ejus  inferior  avulfa  extra 
vulnus  in  apricum  deducatur ;  tunc  cef- 
fabit    omnis  aeris  per  nares  &  oscommea- 

tio, 

r.  46. 47.  de  Ceylonia  Mandelslom 
///«.  p.  327.  de  Sumatra  (/.  Engano)  Re- 
lations  des  voyages  faits  pour  Vetabl.  &c.  I. 
p.  26r. 

c  Inter  fales  foli  alcalini  volatiles  odorati  funt: 
an  ex  propria  indole?  an  ex  ?dmiflo  fub- 
tili  oleo  empyreumatico?  re&ificati  certe 
&  macilentiores  minus  acrirer  faetent. 

*  Experimentum  Needhamus  habet  deform. 
foetu  p.  165.  fed  Lowero  tribuit. 


DE    OLFACTU.  69 

tio  ,  refpirabit  per  folam  partem  inferiorem 
truncatae  afperae  arteriae.  Ipfe  falis  ammo- 
nlaci  cum  calce  viva  paratus  fpiritus5  nari 
hujus  adeofagacis  animalis  admotus,  nullum 
fui  fignum  praebebit.  Jn  alio  cane  ,  idem 
fpiritus ,  miras  faciet  convulfiones, 

DI.    DII. 

Expelknti]  Idem  fpiritus  falisammoniaci, 
qui  validiffime  nares  noftras  adficit,  obpoli- 
tus  nafo,nihil  omnino  faciet,  quamdiu  vel 
exfpiramus  ,  vel  certe  non  infpiramu?. 
Quando  faetida  loca  obambulantur ,  nullum 
certius  auxilium  eft  evitandi  ingrati  odoris, 
quam  fpiritu  trahendo  abftinere.  Non  ergo 
poteft  olfaftus  percipi,  nifi,  vacuitate  facta 
in  dilatato  pedtore,  aer  vi  ponderis  fui  in 
dilatatum  pulmonis  fpacium  irruat,  fimul- 
que  fecum  effluvia ,  quae  defert  &  continet, 
odorata  advehat.  a 

DIII,    DIV, 

Fortius]  Canis  odorifequus ,  quando  ve- 
ftigia  fequitur  animalis  alicujus  &  in  trivio 
de  requirenda  praeda  ambiguus  eft  &  follici- 
tus  ,  nares  folo  adponit  ,  &  celerrime 
coftas  agitans ,  anhelansque  alterne ,  quali 
folles  pulmones  diftendit  aere  adduclo,  ex- 
pellitque  eumdem,    lta  fit,ut  aerem  quidem 

ad- 

a  VAROLIUS  olim  vidit,absque  infpira- 
tione  nullum  effe  olfa&um:  quod  male  ne- 
gavit    CASSERIUS.     Vento  favente 
canes  melius  veftigantB  O  Y  L  E.  p.  192« 
E3 


7o  DE    OLFACTU. 

adtrahat  infpirationibus  repetitis,  neque  ta- 
men  in  pulmones  admittat  ,  ob  eas ,  quae 
ftatim  confequuntur  ,  exfpirationes  ;  atque 
ita  aer  unice  ad  nares  usque  admiflus ,  omne 
illud,  quod  continet  odorificorum  efrluvio- 
rum,  organo  olfaclus  exhibet. 

DV. 

Motu  ]  Multa  corpora  nonnifi  calore  vei 
tritu  demum  gratum  odorem  fpirant ,  uti 
de  fuccino  ,  a  de  ligno  aloes  notum  eft. 

Mijcela  }  Sal  ammoniacus  &  fal  alcalinus, 
inodorus  uterque,  in  ipfa  commiftione  odorem 
validifliroum  fpirant,  Quando  fal  tartari, 
hoc  ipfo  temporis  momento  ex  igne  adlatus, 
naribus  admovetur,  nullum  habet  odorem  : 
fi  inhalaveris  ,  jam  odorem  fpirat  alcalinum 
volatilem.  Si  ialis  fixi  granulum  ore  rece- 
peris,  faporem  dabitexurentem  ,  nih'1  autem 
fpirabit  odoris  :  quam  primum  vero  cum 
faliva  noftra  mifta  eft  ,  jam  faetet  ,  dum  fal 
tartari  fixum,  acidum  falivae  ligat  ,  ut  libe- 
rum  alcali  volatile  fe  expedire  poffit.  b 

a  Friclu  omnia  corpora  dura  aut  odorem  fpirant 
aliquem,  fi  inodora  fuerint  ;  aut  cdorem 
augent  ,  quem  prius  habuerunt.  Silex 
percufTus  fortiter  olet.  Lignum  faginum 
fub  ferro  torneatoris  gratum  odorem  in- 
duitBOYLE  1.  c.  Exper.  IV.  p    135. 

b  De  his  vide  B  O  Y  L  E  Exper.  F.  Sed  gratus 
&  fingularis  odor  in  praeparatione 
fpiritus  falis  dulcis  ,  aut  olei  vitrioli  dul- 
cis  oritur ,  &  ab  alcoholis ,  &  ab  acidi 
liquoris  odore   diverfiflimus.     BOYLE 

Ex- 


*  ;ir     DE    OLFACTU.         71 

Augetur"]  Aromatica,  fragrantia,  corpora 
mifta  cum  acidis,  v.  g.  cum  citrifucco,  odo- 
ratam  virtutem  augent  ,  minuunt  eadem 
mifta  alcalicis.  Itali ,  in  odoribus  celeber- 
rimi  &  curioiifiimi,  acidis  utuntur  ad  odo- 
ratas  v.  g.  chirothecas  ,  quae  femper  acidi 
aliquid  cum  ambra  fpirant.  c 

DVI. 

Acidl  ]  Vapor  aceti  in  naribus  &  odoris, 
&  faporis  aceti,  fenfum  perinde  excitat. 
Acidum  enim  odore  percipitur,  fi  volatile 
fuerit;  fin  minus,  folo  guftu.  Ita  oleum 
Vitrioli  frigidum  nares  non  movet>  linguae- 
que  foli  feniibile  eft  :  adtenuatum  autem  & 
ab  igne  volatile  redditum  ,  valide  acidum 
fpirat. 

Vinofum  ]  Cerevifia  ,  vinum  ,  liquores 
fermentatione  parati  omnes  ,  &  qui  inde 
parantur  fpiritus  ftillatitiL 

Porro  1  Innumerabiles  funt  odores,  neque 
fere  ad  clafles  aliquas  reduci  pofiunt ,  ut 
ambrae  grifeae. 

DVII. 

Exper.  Vlll.  Aqua  meliloti ,  pene  inodora, 
omnium  fragrantium  corporum  odores  mi- 
re  auget  Caesalpinus. 
c  Ambari  folius  odor  exiguus  eft ,  addita  vero 
aliqua  portione  zibethi  &  mofchi  mire  ex- 
altatur  B  O  Y  L  E  ExperK  xll-  Tin^ura 
mofchi  cum  fpiritu  vini  digerendo  facta, 
parum  habet  fragrantiae  ;  plurimum  ve- 
ro  ,  fi  cum  magna  vini  copia  eadem  mi. 
Ha  fuerit. 

E4 


7?  DEOLFACTU. 

DVII. 

Saplda]  Mira  eft  horum  fenfuum  analo- 
gia,  neque  alii  iibi  funt  adfiniores.a  Nempe 
idem  fpiritus  reclor,  &  olfadtus  &  guftus 
objectum  eft  :  in  eo  vero  differunt,  quod 
id  fit  olfaclile,  quod  fponte  volatile  evolat; 
illud  autem  fapidum ,  quod  minus  volatile 
eft\  Ita  caro  afiata  jejuni  hominis  naribus 
oblata,  cum  nidore  perfecle  faporem  fuum 
inprimit,  quamdiu  fumat  ,  folum  vero  gu- 
itum  adficit,  quamprimum  refriguit.  Nam 
organa  utriusque  fenfus  iibi  proxima  funt  , 
&  membrana  Schneideriana  a  naribus 
ad  linguam  propagatur  :  nervis  maxime  di- 
ltare  videntur  ,  qui  alii  in  olfactus,  alii  in 
guftus  organo  funt.  b  Alia  vero  dantur 
exempla,  ubi  fimul  &  fapida  pars  corporum 
&  odorifica  perit.  Jta  fit  in  ligno  cinna- 
momi ,  poft  eductum  olcum  :  iners  enim  & 
ad  guftum  &  ad  olfactum  quaii  carbo  rema- 
nct;  &  iimili  rationc  oleum  ,  de  quo  exha- 
lavit  pars  fuDtlliffima ,  limul  &  faporem  de- 
ponit  &  odorem. 

Ritam.)  Nervi  tcnerrimi  funt,  cerebrum 
proximum  ,&  foli  parti  fubtiliftimae  acceflus 
conceditur.  Tmo  vero  cerebri  medulla  vide- 
tur  in  naribusexpandi:  neque  enim  procefliis 
mammillares  veri  nervi  funt*  Homo,  qui 
animo  deliquit  ,  non  movetur  a  fapidiflimis 

cor- 
a  CCCCXIC.CCCCXC.EademeftBOHNIE 

obfervatio  p  337  &Perrault,  ^.556. 

Saporem  faccini  &  abfinthii  in  odore  efTe 

ROYLE- 
*  Vel  potius  involucris:  quod  in  naribus  tener- 

rirr.um  eit  &  pene  nullum  epithelium  ,   in 

lingua  craftum  &  pulpofum  reticulum. 


DE    OLFACTU.  73 

corporibus  ad  linguam  adplicatis  ,'  non  cu  - 
rat  radios  illabentes  lucis  vividifTimae,  neque 
fonos  fortiflimos  auribus  intonatos.  Idem 
adplicato  ad  nares  aceto  aut  fpiritu  falis  am- 
moniaci  c  cum  calce  viva  parato,  expergi- 
fcet,  toto  corpore  convulfus. 

Caufa)  Pechlinus  d  de  purgantibus 
accuratis  experimentis  dernonftravit,ornnern 
vim  purgantem  medicamentorum  non  in 
mole,  fed  in  fpiritu  reclore  ponit  Helle- 
borus,  d*  dum  effoditur,  periculofe  olet,  & 
vapor  adtractus  corpus  totum  emovet,  ut 
expertus  eft  Boerhaavius;  mora  fola 
clementior  fit,exhaIato  illo  vapore  naufeofo: 
&  tunc  utile  eft  medicamentum.     Colocyn- 

thi- 

c  Hoc  medicamento  fubmerfum  Neocomo  re- 
fufcitatum  lego  a  clariffimis  amicis  meis 
D.  GARCIN  &  DtVERNOJ.Ad- 
eo  enim  acris  eft  ,  ut  nares  adficiat  etiam 
obftruclas  &  olfa&u  deftitutas  t  eumdem- 
que  reparet  B  O  Y  L  E  de  mir.  fubu  ef/, 
p.  188.  Sed  etiam  odore  panis  calidi  vW 
tam  DEMOCRl T  I  triduo  conferva- 
tam  fuifTe  vetus  ell  hiftoria. 

d   c.  Vll.  ubi  quantulamcunque   partem  pur- 

gantis  evrztexzt&v  en*e  a^  P*  93*  W 
mentem  explicat  c.  xix. ,,  &  purgantem 
vim  ponit  in  oleofa  ,  volatili  &  falfa  fixa 
conjun&is.  Vitrum  antimonii  repetitis  vi- 
cibus  vinuminbuit  vi  emetica,  nequepon- 
dere  minuitur  BOYLE  p.  83. 
d  *  Hiftoriam  habet  BOYLE^  nat.detertn. 
effl.  p.165.  &  addit  hiftoriam  malorum  a 
contufione  Tithymali  hy bemici  iMacoubut) 
P.  169, 

E5 


74         DE    OLFACTU. 

thidis  e  vls  teterrime  purgans,  in  particula 
ejus  o  iora  &  pene  nulla  confiftit :  odore  ab- 
lato  tota  iners  fit.  Radicis  Jalapae  recenter 
contufae  odor  naufeofus  ad  vomitum  aut 
aivl  jecefTum  ftimulat.  In  ipfo  antimonii 
virro  paucilfimum  eft  ,  quod  vomitum  fa- 
cif ;  eo  deleto  iners  mafla  fupereft.  f  Dum 
^plaftrum  de  hyoscyamo  Michaelis 
co]  a  »r ,  vapor  exhalans  hauftus  animi  de- 
1;quij:v,  facit#  Vjdetur  adeo,  vim  venenatam 
&  T.efHcamentariam  corporum  in  fpiritu 
ICirfore  effe. 

Morbos  )  Feminae  ad  folum  odorem 
jmofchi,  ambrae,continuoanimo  linquuntur: 
refufcitantur  faetidis  ,  quae  vetuftiflima  eft 
Aretaei  obfervatio  s.  Eadern  odorata  in 
epilepticis  exacerbationes  faciunt  ,  quas 
faetidiffima  corpora  mitigant.  Corpora 
putrefatta    h  folo    odore  continuo  naufeas 

cient 

e  Rhei  fumus ,  &  Tabaci  ,  fed  maxime  fi  colo- 
cynthis  adJita  faerit,alvum  ducunt  PECH- 
L  IN.  p.99.  A  fumo  feminis  hyofcyami  ver- 
tigodurabilis  AttHafn.\>  ObJ  114/Scam- 
moniiJahpae,Rhei  pulveresrepofiti  valde 
languidi fiunt  exhalante  vi  purgativaPf  c.h- 
LiN.p.i33.Exemplum  hominis,quem  pur- 
gabat  odor  pilularum  cochiarumF  ALLO- 
P  1  U  S  habet ,  &  plura  hujus  generis 
SCHNEIDERUS  h  c.  p.  299- 
&  B  O  Y  L  E  de  mir.  effic.  eff'u*v.  p    2l6- 

f  Fumus  antimonii  purgat  PECHLiN*  0.115. 

z  Arut.pajf.  JL.1I.  c.  11.  p.  24.edu.  BOERH. 

b  Morhus  malignus  &  raors  ex  faetore  cadave- 
risBresIwvunf  1719.M.JUI.  Aqua  ex  cada- 
vere  putrido  percuffo  eiftuxit  adeo  corro- 


DE    OLFACTU.  7 

cierit  &  vomitus.  Accenfi  fulfuris  vapor  « 
majori  copia  naribus  adtraclus  vel  necat,vel 
vitae  certe  difcrimen  infert.  Videtur  omnino 
ab  odoribus  ipfum  adeo  vicirium  cerebrum 
emoveri ,  a  cujus  ftatu  tota  corporis  firmitas 
unice  dependet, 

Mortem.)  Solis  odoribus  procuratas  in  au- 
lis  neces,  frequenter  in  hiitoria  legimus.   k 

Vi- 

fiva  ,  ut  folo  adtaclu  ulcera  &  perte  fpha- 
celum  fecerit  MEAD^  Venen.  p.  156. 

*  Verum  hic  alia  caufa  fubeft  %  fufFocatio 
nempe  ademta  vi  elaftica  aeris.quem  fpira- 
mus.  ldem  carbones  praeftant  ,  quornm 
fumus  vulgo  notus  eft  ex  lethalibus  effe- 
clibus  HlLDANUS  hiftoriam  habet 
de  gangraena  p.  786.  Batavi ,  qui  in  no- 
vaZembla  hybernarunt,fopore  a  fumo  car- 
bonum  oborto  fere  perierunt  LINSCHO- 
TEN  U.  p<23.  Alia  hiftoria  inGermania 
celebris  eft  ,  quam  vide  apud  Uratis- 
lavienses  M.  Dec.  ann.  1719.  Ferinde 
vero  aer  juito  levior  aut  elatere  fuo  defti- 
tutus,  non  odore  aliquo  ,  fed  ipfo  inpedi- 
mento  refpirationis  necat.  Non  enim  a- 
liam  caufam  efle  vaporis  lethiferi  antri 
Neopolitani  ,  CONNORVS  erudite 
demonftrat  DifT.  de  anthr.  letbif.  &  exem- 
plo  antri  Pirmontani confirmat  K  E I S  L  E- 
RUS  in  II.  volumine  elegantillimorum 
itinerum. 
k  DeHenricoVl.  Imperatore,de  principeSabau- 
diae,  quibus  chirothecis  vencnatis  vita 
fublata  eft,  notae  funt  hiftoriae.  Ipfi  ce- 
rei  pofTunt  lethali  pharmaco  infici,  ut  oc- 
cidant,qui  juxta  vaporem  federint  SC  A- 
L I G  £  R  defubtil.  exerc,  154« 


76  DE    OLFACTU. 

Vini  x  fermentantis  vapor  ,  quem  blandum 
efle  putares  ,  proximum  &  diriffimum  ve- 
nenum  eft,  a  quo  vel  animi  ufus  tollitur,  vel 
ipfa  furiefta  oritur  apoplexia.  Si  vinum 
oifeceris,  perince  inebriari  poteris,  ac  ii 
multo  rr.ajorem  copiam  bibilles:  &  fimilis 
ab  odore  fpiritus  vini  temulentia  oritur.  Qui 
crocum  diu  manibus  tra&ant,  ra  fomnolen- 

ti 

Fermentsntia  in  univerfum  periculofum  va- 
porem  fundunt.     A  vapore   foeni  calentis 
lethargus  HILDAN.    obferv.  85.    cent. 
VI.  Sed  vaporis  de  vino  adfcendentis  dele- 
teria    potentia    multo  celebrior  eft  Vide 
RAMAZZINUM       de   morb.     artif. 
c  20    BOR£LLUMOk/f.to7/. 
&  R  O  T  A  R I  in  Giom.  de  letter.  <Cltal. 
*vol.  xxix.  p.  434'    Caufam  autem  adii- 
gnat  (LL.SOCERTEICHMEYE- 
R  U  S  :  vapor  nempe,qui  ex  foramine  do- 
lii  dz  fermentante  vino  fpirax,  exceptus  a- 
lembico.veFiis  eit  fpiritus  vini.  Elem.Chem. 
p.  85.  Sed  in  univerfum  etiam   aer  ,    ex 
fermcntatione  paratus,  lethalis  eft,  neque 
verus  aer    MUSSCHENBROECK 
in   Cirr.ent.  p.  123.   Camerar,   difl".    de 
anth  pneum,  p.  34.  35.  &c. 
■»  De  croco  ceiebres  funt  hiftoriae  CARDANI 
de  Varitt.  L.  Vlll-  BORELLI   Hiftor. 
35.    Gent.  IV.     MATTHIOLI   &c. 
Halitus     mandragorae     fomnum     movet 
LEVJNUS  LEMNlUSftri.^/. 
c.  2«     Sed  olim   etiam,   ajebant,  nautas 
Arabiam  praetervettos,  ne  laederentur  a  fra- 
grante  aromarum   odore,    bitumine  fuffire 
DIODOR.  SIC  111.  n.  46.  47.  &  plu- 
res  hiilorias  nautarum  a  nimia  vi  aroma- 

tum 


DE    OLFACTU,  iy 

ti  fiunt  &  faepe  apopleftic^  Ab  opii 
odore  diu  haufto  fomnus  perihde  oritur  , 
ac  ab  ipfo  haufto  fucco.  Nupe<  legi 
mirabilem  hiftoriam  de  efficacia  odorum. 
Duo  circulatores  contendebant  de  praeftan- 
tia  orvietani  fui,  Magiftratus  privilegrum 
inedicamenta  fua  venum  dandi  pr6miferat 
illi  ,  qui  majus  experimentum  edidiflet.  Er 
go  illi  fe  venenis  propinatis  .  ceperunt  expu- 
gnare.  Uterque  primo  dievenenum  accepit 
ab  advcrfario  ,  ufus  eft  orvietano  fuo,  ne- 
que  quidquam  mali  aut  hic ,  aut  ille,  pailus 
eft.  Altera  die  venenum  acceperat  alter 
quidem  absque  noxa  ,  cumque  vices  redi- 
rent,  monuit  adverfarium,  ne  porro  fe- 
cum  contenderet ,  efle'  enim  iibi  ea  vene- 
norum  genera  ,  quibus  nullo  pharmaco  refi- 
Iteret.  Alter  male  intrepidus  conditiones 
refutavit.  Obtulitadeo  mifero  tympinum, 
cujus  membranam  baciilis  pulfabat,  juffit 
vaporem  ,  qui  inde  exhalaret ,  naribus  reci- 
pere.  Obtemperavit  temerarius  ,  &  conti- 
nuo  periit.  Incluferat  enim  aitutior  hoftis 
huic  tympanobufones  n  &  viperas,  quaein 
rabiem  a6tae  a  tremulo  percuffi  tympani 
motu  peftiferum  haliturri  ,  exfpirarent.     Ita 

pro- 

tum  ecciforum  habent  E.  N.  C.  Dec.  II. 
Ann.XW.  Obs.  155. 
n  Fateor  me  huic  hirtoriae  non  facillime  fidcrn 
adhibere.  Scio,  quae  de  liquore  venenato 
ex  ano  bufonum  &  ferpentum  ftillante  di- 
cuntur,  v.  g.  apud  'BresLnjienfes  1722. 
M.Jul.bCl  MUYS  SfT.  deVenenis. 
Verum  is  Jiquor  eft  ,  neque  mortem  in- 
fert  niii  intus  adfumtus :  de  vapore  r,on  a- 
liud  experimentum  reperio. 


73  DE    OLFACTU, 

proxima  vitae  fedes  expugnatur ,  cerebrum 
nempe.  Nam  cor  ipfum ,  utut  ad  vitam 
necelfarium  vifcus ,  minifterio  poiius  fungi- 
tur,  &encephalo,  tamquam  hero,  paret. 

Dwcrfis  )  In  quibusdam  hominibus  pro- 
priam  videtur  eile  fenforii  cornmunis  & 
nervofi  generisdifpofitionem,ut  ab  iis  valide 
adficiantur,  a  quibus  alii  nihil  patiuntur. 
Sydenhamvs  in  pulcherrima  epiftola  de 
morbo  bypocbondnaco  bene  defcripiit,  intus 
hominem  latere  meris  fadtum  fpiritibus, 
qui  totam  machinam  regat ,  ut  mirum  non 
fit,  uno  nervo  emoto  etiam  alios  moveri. 
Alii  cum  pomis  reclufi  animo  linquuntur  .* 
alii,  iirofas0  olfecerint ;  quale  exemplum 
tJe  Cardinale  lego ,  &  de  alio  medico  cele- 
bri  Parifino,  qui  a  rofarum  pallidarum  adeo 
grato  odore  deficiebat.  Aliis  a  Tuberofae 
odore  caput  dokt,  cum  plerique  mortalium 
ab  his  odoribus  nihil  patiantur  incom- 
modi. 

Lon- 

o  Nullus  finis  effet  ,  fi  hiftorias  enarrare  lu- 
beret.  Cardinalis,  quem  vult  Praece- 
r  t  o  r  ,  erat  gentis  Carafae.  Aliud  exeni- 
plurn  habet  Boyle  de  fubt.  effi.  p.  m. 
113.  Rofarum  etiam,  &  braflicae  ,  & 
creffionis ,  &  carnis  averfiones  narrat 
Scaliger  1.  c.  exerc.  1^5.  Aceti  aver- 
fionem  ,  imo  rero,  fi  fides,  fermonis 
Hildanvs.  habet  Epift.  n.  4;.  Vini 
metum  ipfe  in  hofpire  meo  vidi,  ut  ne 
quidem  in  facra  fynaxi  admittcret ,  uva- 
rum  fucco  contentus.  Vide  aliud  exem. 
plura  in  E.  N.  C.  Vol.  VI.  ^/137.  &c. 


DE    OLFACTU.  79 

Longijftma)  Nihil  hic  alieni  eft  aut  quo& 
mireris :  augetur  enim  fuperficies  memtwa- 
nae  ,  fuper  quam  difperfi  expanduntur  ner* 
vi  olfacloriij  atque  adeo  vis  eliam  olfa&os 
augetur.  Sit  in  fpacio  quadraro  uricbli 
aeris  unica  odora  particula  cranamomf:  ille" 
certe  homo  folus  cinnamomurr  olfsciet, 
cuius  naribus  haec  unica  particula  obverre- 
tur ;  reliqui  nihil  perdpient.  Verum  ea 
panicula  utique  facilius  cfferetur  fpacio  odo- 
rartis  organi  majori:  &  coutrario  modo, 
difficilius  percipietur,  fi  exigua  fuerit  fu- 
perficies,  cui  adplicata  fenfum  facere  poffit; 
poterit  enim  anguftum  organum  facile  prae- 
terlabi.  Quo  ergo  maius  olfaclorium  orga- 
num  in  animale  p  eft ,   eo  felicius  odoratur, 

live 

p  Vera  organa  olfa&us  proxkua  videntur  efle 
offa  turbinata.  Horum  enfm  laminae 
lnultiplicatae  reperiuntur  ,  uti  quodvis 
animal  fagacius  efl:  Bohn.  p.  329.  34.0, 
Duverney  apud  dv  Hamel  p  169. 
Schneiderus  proceflus  mammiltares 
canis  odorifequi  &  reiiqua  organa  paruni 
a  vulgans  canis  organis  difrerre  ,  neque 
nares  praelongas  eite  (de  ojfe  ctibrif.  p. 
512.)  tubulos  autem  [f  ofla  turbinsta^ 
longiora.  In  lepore  etiam ,  fagace 
animale ,  &  nares  perpetuo  motitante, 
officula  ftriata  ,  intus  cdlulata ,  &  tubul! 
plurimi  iDEMp.  288.  ao6.  Os  fpongio* 
fum  bovis  intus  reticulatum  defcribit  fe- 
orfim  Morand  Mem.  de  V  Acad.  17*4. 
p. 5"88.,tum  conos ex  equo  intortoscum 
cellulis  reticulatis.  Derhamvs  in  cane  fagace 
&  nervos  per  nares  uberius  fpargi,  &  lami- 

nas 


8o  DE     OLFACTU. 

five  longiores  nares  habeant,  five  magis 
multiplicatas  lamellas  oflium  turbinatorum* 
In  equo  boveque,  quod  ultra  nares  eft,  id 
totum  eft  olfactus  organum.  Ii  canes  odori- 
fequi  reliquis  praeftant,  quibus  roftrum 
longiflimum  eft:  totum  enim  roftrum  ex 
Duverneyi  obfervatione  ofliculis  fpon- 
giofis  repletur.  Hoc  ipfo  vero  canum  ge- 
nere  elcphas  fagacior  eft.  Huic  enim  va- 
ftifHrro  quadrupedum  Natvra  quidem 
genua  fecit  aegre  flexilia  ,  &  caput  brevi 
collo  ad  corpus  connexit:  ut  autem  cibum 
caperet  de  terra  ,  benefica  eadem  Jongam 
inanum  fecit  de  capite  pendulam.  Absque 
ea  manu  fame  conficerentur  ingentia  ani- 
malia.  ItaRomaniq.  cum  Pyrrhum  de- 
bellarent ,  hos  boves  lucas  ,  ita  enim  Ele- 
phantos  vocabant ,  occidebant  praecifa  pro- 
bofcide.  Verum  Elephasoculos  in  latere  capitis 
ita  fert  difpofitos  ,  ut  nd  terram  aegrius 
dirigantur  ,  neque  adeo  de  pabulo  commo- 
de  circumfpiciant.  Ergo  hanc  manum  re- 
plevit  nervis  olfacloriis  ,  ut  tota  probofcis, 
Duverneyo  obfervante, r  nervi  olfaclorii 

fit 

nas  copiofius  intortas   cflTe,  quam  in  ullo 
animalium  Theol.  phyf.  L.  IV.  c.  4. 

11  Et  hodie  idem  mos  eft  Iridis. 

*  Res  ipfa  vera  eft  ;  manus  enim  elephantis 
longiffimus  nafus  eft  ,  adeoaue  enormis 
organi  excretorii  fuperficies  Blair  Vhil. 
trans,  n.  5f8.  Duverneyus  autem 
mufculofam  tanfum  fabricam  Probofci- 
dis  defcripfit  dv  H  AMF.t  p.  191,192.  Sui, 
fob  terra  radices  veftiganti,  Iongae  nares 
iunt. 


DE    OLFACTUi  8i 

iit  quaedam  quafi  produclicu  Hoc  modo 
fit ,  ut  iagaciffimum  animal  nummum 
aeneum  mter  mille  alios  confufum,  ex  fo- 
lis  effluviis ,  quae  magifter  in  nummo  levi- 
ter  contadto  reliquerat ,  feligere  ,  heroqug 
reddere  potuerit,  infpedtante  Boerhaa- 
vio.  In  ipfo  pifcium  genere  demonftravit 
N'Colavs  Stenonis,  s  magnum  nervum 
o!faCk>rium  uti  duae  manus,  &  ad  optici 
omnino  fimilitudinem  ad  nares  Cxtendi ,  ut 
ex  longinquo  praedam  veftigare  poflinU 

Jves  *  ]  Hae  reliqua  animalia  &  vifu 
fuperant  &  olf  ttu.  Falco ,  aquila,  vultur, 
per  altiores  aeris  regiones  fere  obvolitant ,  & 
veftigki  animalium  longe  inferius  volantium 
in  a~ere  praeterlabentia  accurate  recolli- 
gunt. 

Exhaianiid)  Incredibile  eft,  quam  minu- 
«um  fit  id,quod  olfaclum  adficit.    Olei  ■* 

rofa- 

*  Poft myolog.fpec. T.VIT. f.  t.  ubi  omttmo  fimil- 
limi  opticorum  pfoguntur  olfaclorii  Sc 
in  fimile  hemifphaerium  terminati. 

t  Avibus  in  naribus  tubulatae  funt  veficae,quas 
confpicui  a  procefiF.bus  mammillaribus 
nervi  per  os  cribrofum  adeunt  Schnei- 
der.  p.  284.  »97-  Vultures  dicuntur  poft 
pugnam  Pompiunam  ex  Afia  Phar- 
faliam  advolafle. 

u  Gutta  unica  olei  cinnamomi  in  duabus  H- 
bris  vini  difFufa ,  totam  hanc  maflam 
fapore  aromatis  inbuit  Boyle  de  nat.  det. 
effl.  p.  157.  Sed  ex  ipfo  oleo  cinnamomi 
fpiritus  paratur  fugaciflimus ,  vividiflima- 

rum 

T$m.  IV.  F 


2*  DE    OLFACTU/ 

rofarum  ven  Perfici  guttula  unica  ,  in- 
tegram  libram  vulgaris  olei  reddit  fragran- 
tifiimam  .*  eadem  tamen  libra,  cuius  pars 
odora  unius  grani  eft,  pcr  multos  annos 
efHuvia  odoririca  late  fpargit.  Boyleus  x 
chirothecas  habuit,  quibus  ambratus  odor 
viginti  integris  annis  perpetuo  inhaelit  ,  fa- 
cile,  quoties  aeceiTerat,  odorabilis.  Boer- 
haavivs  paftillum  ex  mofcho  ,  ambaro, 
&  zibetho  certa  ratione  miftis,  in  ciftella  li- 
gnea,  parum  exquilite  claufa,  recondidit  an- 
te  hos  triginta  annos,  neque  tamen  grata 
fragrantia  evanuit.  Ncque  tamen  odor  lem- 
per  idem  eft :  augetur  aere  humido,  aut 
fubito  mutato ;  alio  tempore  valde  debilis. 
Tota  res  videtur  adfcribi  debere  minut;ei  y 
cujusvis  iingularis  particulae  odoriferae, 
quam  certe  nemo  folitariam  microfcopio 
vidit,  vel  in  flore  fedentem,  vel  obvolitan- 
tem  per  aerem ;  nemo  guftu  vel  taftu  dif- 
creverit:  deinde  in  mira  hujus  tantillae  par- 
ticulae  energia,  quae  naribus  vivide  ferien- 
dis  fufficit.  Ita  explicatur,  quare  corpus  odo- 
rum  perpetuo  efHuvia  odorata  emittere  pof- 
fit,  dum  pondus  ad  fenfum  vix  ulh  decre- 
menta  patitur.       An  aliquid  etiam  ab  aere 

ad 

rum  virium  ,  quo  demto  reliquum  oleutn 
piceum  eft  Pechlin.  de  purgnnt.  p.  102. 
101. 

x  De  mtrn  fubtil,  effluv.  p.  107.    ' 

y  Quae  camcn  materie  caloris.  lucis,&  magne- 
tis  craflior  eft  :  vitra  enimnon  penetrat 
Florentini  II.  p.  iSi.  Berger.  dt 
mt.  hum.  p>  377. 


D  E    OLFACTU,  B5 

ad  corpora  fragrantia  accedit ,  pondusque 
reparat  ?    Videtur.  z 

Faetor )  Qui  ex  putrefcente  corpore  in- 
prudenter  hauftus  per  integram  aliquando 
diem  moleftus  fupereft ,  in  vifcido  narium 
muco  quafi aa  irretitus.  De  putridi  ovi  va- 
pore  mane  haufto  experimentum  certum 
eft. 

Sternutatoria)  Qui  fternutat,  ante  omnia 
percipit  fub  olte  cribrofo  quafi  titillationem 
levem :  deinde  exfpe&at  adtento  animo,  & 
nixum  quemdam  meditatur  :  tunc  in  fcro- 
biculo  cordis  circa  diaphragma  etiam  titil- 
lationem  percipit  ;  &  continuo  fequitur 
convuliio  thoracis  &  mufculorum  abdomina- 
liun%Videntur  Pharmaea  fternutationemmo- 
vere,quandoadeo  valida  bb  iunt,  ut  non  pri- 
mum  folum,  fed  &  quintum  «  par  in  motum 

cieant. 

z  td  valde  probabile  videtur.  Sales  fixi,  terrae 
aridisfinase,  lapides  aluroinofi  aut  vitrio- 
lici,  facile  demonftrant,  quam  promte 
c-x  aere  ad  varia  corpora  fe  pars  hflmida 
admoveat. 

Per  viginti  dies  integros  faetor  morbi  letha- 
lis  inhaefit  naribus  Schneider-  1.  c. 
p.  190 

*>b  A  rofis  fternutatio  in  quibusdani  hominibus 
Fallopius.  Pulvis  tabaci  inadfuetis 
fternutationcm  movet  ,  adfuetis  folum 
odorem,  demumque  ne  odorem  qui- 
dem. 

«c   Sternutatio  cohiberi   poteft    preflb  angulo 

oculi  interno.    Nonne  premitur  ibi  nei> 

•  F  a  vus 


|f.  DE    OLFACTU, 

cieant.  Verum  etiam  ifte  nervus  admodum 
irritabilis  eft,  atque  facilis  convuliu.  Vide- 
tur  adeo,  nares  &  fenforiorura  nervorum 
maxime  irritabiles  poilidere,  &  maxime 
mobiles  nervorum  motoriorum;  illi  funt, 
quos  primum  par  vocamus ,  hi  quintum. 
Nervus  enim  in  vulnere  reliqui  corporis 
nudus,  plumula  ta&us  non  dolet :  eadem  v«T 
ro  plumula  nares  irritatae  convuliionem  fa- 
cient  ,  mirosque  geftus.  Non  autem  valet 
converilo  hujus  axiomatis,  Elleborus  enim  & 
antimonium  fternutationes  movent  acerbis- 
lrmas:  neque  tamen  ullum  odorem  ipar- 
gunt. 

Ufus]  Nervos  membrana  molli  tegere, 
defendere  a  ficcitate,  ab  aere:  fenfilitatem  una 
fummam  confervare* 

Hebes]  Quia  mucus  notturno  tempore  & 
congeftus  eit  &  infpiilatus ,  &  nervos  olfaclo- 
rios  ita  quaii  incruftat,  ut  a  corpore  odoro 
adfici  nequeant* 

Acuitur]  Quia  aer  ex  pulmonibus  vi  ma^ 
gna  explofus  una  crafliorem  mucum  abripit, 
ut  defenfo  membrana  olfadtoria,  fenfiliffim» 
flat.  Sed  eadem  etiam*  fternutatio  totum 
cerebrum  concutit  &  ita  fpiritus  in  cerebro 
quiefcentes  ad  integrandum  motum  urgen- 
tur.     Legimus  de  Philofopho ,  qui  cum  dif- 

ficili 

vus  ab  ophthalmico  Quinti  paris  recurrens, 
qui  inprimis  cum  nervis  i.  anafta- 
moii  videtur  coire?  Caeterura  fenten- 
tia  haec  ex  W  i  in  sio  cft  M  cmbr»  & 
ntrv.  p.  174.  &c. 


D  E    OLFACTU,  *$ 

ficilide  materia  librum  fcribere  adgrederetur, 
corpus  prius  fternutatorio,  iive  helleboro 
albo  purgavit. 

Communicatio)  Hoc  phaenomenon  expli- 
cant  tabulae  Lowerianae  &  Willi- 
sianae  dd  :  lbi  enim  adparet,  ramosQuinti 
paris  diftribui  ad  quatuor  oculi  musculos, 
ad  linguam  ,  ad  auditus  organa  &  nares, 
communicare  cum  otlavo  pare  per  ganglion ; 
id  autem  cum  intercoftali  &  nervis  abdomi- 
nalibus  conjungitur»  Omnesadeo  eaepartes 
in  fternutatione  iimul  adficiuntur*  ln  aliis 
etiam  nervis  uno  moto  omnes  moventur: 
Uti  fi  roeditabundo  homini  manum  fubito 
frigido  globo  plumbeo  contigeris  ,  totus 
concutietur. 

Cerebro)  Ita  ienferunt  Veteres.  Gale- 
nvs  &  reliqui  docuerunt ,  cerebrum  per  os 
cribrofum  mucum  ad  nares  deponere:  inde 
phrafis  poetarum  dehominibus  ftupidis ,  mu- 
cum  ipfis  intuseflepro  cerebro;  cautos  vero 
&  aftutos,  emunclae  naris  homines  dixerunt. 
Verum  hoc  falfum  elTe,  evicit  Schneide- 
rus  in  ampliflimo  &  copioiifliroo  opere  de 
Catarrhis ;  qui  certe  liber  immortalis  eflet, 
fi  veras  obfervationes  ab  inutili  citationum 
farragine  &  inani  eruditione  liberae  in  unum 
volumen  contraclae  fuiflent  ee.  Potefttamen 

utcum- 

dd  Nihil  hae  tabulae  habent  uifi  Quinti  radices 
ad  faciendum  intercoftalem.  Conf.  not» 
e  ad  CCCCXCVUl. 

eb  id  enim  vitii  habet,  quod  ex  penc  omnibus, 

etiam  exiguae  laudis  (criptoribus  ,  longas 

fententias  operi  inferat,  le&ori  taediofifli- 

F  3  mas, 


26  DE    OLFACTU. 

utcumque  excufari  vetufta  fententia  ,  quod 
mucus  utique  paretur  a  fanguine  carotidis 
externae,  eaque  tota  portione  viscidi  liquo- 
ris  carotis  interna  juxta  leges  hydraulicas 
Jiberetur,  ipfumque  adeo  cerebrum  ,  cui 
carotis  interna  profpicit.  ff 

Lelhalis~\  Sternutatio  ler  a  fomno  repetita 
hominem  aiacrem  tacit,  ejeclo  muco.  Ea- 
dem  ,  fl  vigeiies  repetita  fuerit  ,  debihtat 
enormiter  ob  convulfionem  nervorum ,  & 
dolorem  facit  ad  circulurn  nerveurn  diaphra- 
gmatis.  ss  Vidit  Boerhaavius,  a  petu- 
Jante  puero  Praeceptori  rofarum  amantiffimo 
rofam,  pulvere  Veratri  vitiatam  ,  exhibitam 
fuifle.  Adtraxit  avide  venenum  cupidus  ma- 
gifter:  verum  inde  in  tantas  incidit  fternu- 
tationes,  ut  forte  ex  tetano  exfpiraiTet,  nili 
Jac  inhalaflet  copioiiffime  ,  quo  fternutatio- 
nes  fuppreflae  fuerunt. 

Bono )  Ad  primam  lucis  irradiationem 
homini,  bovi ,  equo  familiare  eft  iternutare : 
partes  enim  fenfiles  narium  a  copiofo  muco 

per 

mas ,  ut  vix  adgnofcas,  quid  proprie  ad 
au&orem  pertinenat. 
/f  Refutavi  hanc  fententiam  not.£.adCCXXXl; 

gg  Ab  errhinis  nimiaeftemutationes  Sccaecitas 
Deekers  Exerc.  p.  22.  A  centum  fere 
fternutationibus  caecitas  ,  fanata  fetaceo 
Hildan  obf.  24.  Cent-I.  Ego  in  hyftc- 
ricis  enormes  multorum  dierum  fternuta* 
tiones  ,  &  confequentem  caecitatem  vidi, 
fugacem  tamcn,  quod  caufa  in  irritatione 
tantum  nervorum  eiTet,  organis  integris. 
Manifefto  hicincaufa  eft  communis  nervi 
Quinti  ad  nares  &  oculum  diftributio. 


D  E    O  L  F  A  C  T  U.  S7 

per  no&em  adgefto  irritantur,  &  fternuta- 
tio  hanc  ipfam  caufam  aufert,  diftinclam- 
que  odorum  perceptionem  reftituit.  u 


hh 


D  E     V  I  S  U. 

DVIII. 

Hujus  fenfus  organum ,  in  altiflima  parte 
corporis  humani ,  capite  nempe,  eoque  fuper 
collum  mobili ,  tanquam  in  fpecula  ponitur* 
ex  qua  in  anteriora  ,  pofteriora,  fuperiora , 
inferiora ,  &  ad^Iatera  circumfpicere  licet. 

Eminens)  Ita  ut  totum  corpus  tegant  oc- 
cultentque  ei ,  qui  a  fuperioribus  adfpexerit; 
Ut  eo  magis  eminerent,  os  frontis  eo  loco 
in  duas  tabulas  fecedit  ,  quarum-exterior 
protuberans  fupercilia  efticit.  a 

Rigidi)  Rigiditate  &fingulari  curvitateab 
omnibus  in  corpore  humano  pilis  infigniter 
difTerunt :  inclinantur  enim  horizontrparalleli, 
&  multiplici  ftrato  imbricaticongeruntut. 

Volitantia )  Ne  humor  aliquis  juxta  gla- 
bram  frontem  defluens  ,  aut  pulvisculus , 
qualis  in  aere  perpetuo  oberrat ,  vel  animal- 
cula  minora,  per  eundem  aerem  natantia,  in 
oculos  incidant. 

Cilia)  Longe  magis  mirabilia  funt  cilia, 
horizontali  fitu  pofita  in  limbo  palpebrarum: 

Haec 
bh  Omnes  ia  corpore  motus  haec  validiflima 
convulfio  fufcitat.  Ad  fecundas  excutien- 
das  fternutationem  movere  jubcbat  H  i  p  p  o- 
crates  ore  naribusque  claufls  Apbor.  Se&* 
V.  n.  49. 
a  Eadem  porro  convexitas  locum  parat  finubus 
frontalibus. 

F4 


M  D  E    V  I  S  Uf 

Haec  cancellos  palosve  ,  quibus  urbes  mu- 
niuntur,  exquifite  referunt,  iia  latere  infpe- 
xeris.  Jn  inferiori  paipebra  pauci  admodum 
pili  funt  :  ibi  enim  ingrefluris  corpusculis 
ipfe  iitus  obftat.  Quando  vero  ad  fanan- 
dam  trichiafiin  b  etadicati  &  penitus  deleti 
defunt,  tunc  vero  homini  perpetuo  nittan- 
dum  eft,  &  palpebrae  claudendae ,  ne  oculi 
laedantur  :  &  mirabile  eft  inccmmodum, 
quod  ab  obvolitantibus  minutiisglobum  oculi 
fodicantibus  continuooritur.  lidem,  cum 
fuperciliis  a  nimia  luce  oculos  defendunt  : 
inde  fit,  ut  fenes  recalvaftri ,  quibus  decide- 
runt  hi  pili ,  obverfa  manu  oculos  cogan- 
tur  tueri.  c 

DIX, 
Mustuhs  )  Vt  oculi  melius  defenderentur, 
ntcef[e  fuit  mobiles  fieri.      Huic  ergo  fun- 

clioni 

*  Crudcli  nempe  illa  operatione,    qua  margo 

totus  palpebrae  conprehenfus  volfcllis  una 
cum  rebellibus  ciliis  detruncatur. 

*  Inter  (upplicia  tyrannorum  lego  refcttas  pal- 

pebras :  Ita  enim  foninus  a  quantumvis 
feffis  arcetur  luminibus.  Hoc  fupplicio 
Attili  vs  Regvlvs  adfe&us  eft.  Ta« 
les  etiam  fan&o  viro  ,  Theae  inventori , 
adtribuunt  Sinenses,  qui  perpetuas  vi- 
gilias  hoc  fupphcio  quaefiverit.  Caete- 
rum  haec  cilia  ica  flexa  funt ,  ut  fuperne 
primum  defcendant  ,  deinde  in  arcum 
flexa  ,  qui  oculorum  hiatum  convexns 
refpicit,  adfcendendo  finiantur:  inferiora 
adfcendunt  primo  ,  deinde  extrorfum  re- 
fle&untur.  Eadem  colores  illos  Iridis  fa- 
ciunt ,  quos  videmus ,  quando  in  iiicida 
corpora  infpicimus. 


D  E    V  I  S  U.  ?9 

eYioni  fervit  musculus  frontalis,  cutaneus» 
five  panniculus  carnofus  ,  quem  veteres  toti 
corpori  adtribuerunt,decepti  a  brutorum a  ani- 
malium  feclionibus.  In  equo,cane,  &  pleris- 
que  animalibus  facilis  eft  deprehenfu  :  ejus 
enim  musculi  ope  totum  corpus  concutiunt, 
&  mufcas  aliaque  infecla  ebigunt ,  manuum 
officio  deftituta. b  Recentiores  autem  in  ho- 
jnine  nullibi  deprehenderunt ,  nifi  infronte, 
facie ,  collo,  manu ,  &  fcroto ;  quae  partes 
corporis  humani  externis  injuriis  maxime 
patent*      Hujus  musculi  fibrae  in  fronte  c 

fub- 

a  Neque  tamen  defuerunt  etiam  inter  vetuftio- 
res ,  qui  musculum  cutaneum  1.  pannicu- 
lum  carnofum  a  pinguedine  non  vere  di- 
ftinftum  efte  viderunt ,  v.  g.  I.  a  I  e  s  s  e  n 
anat.  Trag.  p.  16*.  Riolanvs  II.  c. <f.  & 
alii.  Conf.  4.  ad  CCCCXVI. 

fc  Hieron,  Fabric.  ab  Aqjjap.  de  integum. 
anim. 

*  Non  feparanda  eft  hiftoria  Frontalium  ab 
Occipitalibus.  Communi  enim  conjun- 
guntur  expanfione  ,  firmula  ,  utcumque 
tendinea,  tegentefinciput,  frontemque,  & 
temporum  partem  8c  occipitis.  Hinc 
uno  nomine  &  Dovglassvis  eos 
dixit  Compar.  Anat,  c.IV.  8c  Cowper. 
c  VI.  p.16.  &\Y/inslow.IV.  n.261.  & 
Albinvs  III.  c.  1.  CI.  Weitbrechtvs 
contraria  ratione  Occipitalem  equidem  ga- 
leae  aponeuroticae  accenfet  ,Frontalem  vero 
in  alio  ftrato  magis  cutaneo  poni  conten- 
dit  Act.  Petropol.VII.  p.  334. 

In  pofteriore  ergo  parte  carneas  accipit 
F  f  fibras 


9°  D  E    V  I  S  U. 

fubfternuntur  membranaecellulofae,  easque 

Du- 

fibras,  quae  transverfim  a  proceflus  mam- 
millaris  radice  retrorfum  eundo  ortae  a 
linea  transverfa  fuperiori  occipitis,  *Utrin- 
cjue  oblique  adfcendunt,  extrorfum  divcr- 
gendo  (Weitbrecht.  p.  3 53. Evstach. 
T.  20.  31.)  brevioresque  quam  latae  de- 
finunt  in  galeam  aponeuroticam  Santo- 
r  1  n.  p.  5-.  Hic  occiptalis  eft  Fallopii 
obferv.  p.  61.  b.  Columeo  di&us  p.m. 
&a  Casserio  piclus  pentaistb.  de  aud 
T.III  f.  1 .  Sed  anterior  pars  expanfionis, 
quae  frontem  nudam  tegit,  tenues  etiam 
fibras  accipit  incumbentescarneas,  fuperne 
divergentcs.inrerne  conjunctas  Eustach. 
T.  XLl.f.  1.  CoLVMB.p.  uo.  introrfum 
inclinatas  Santorin.  T.  1.  Winslow 
n.if7.  Evstach.  T.i8.;o.;i.3f.  38. 
41.  f.  1.  partim  in  nafum  produ&as,  ibique 
appendice  aliqua  in  dorfo  nafi,  Santo- 
rini  Procerum  facit  ,Dovglas  Cowper. 
TXXV.  f.V,    a  Evstach.  T  41  f.  1. 

CoLVMB.p.  I  2  0    COITER.  ALBYN  Mufi.TAB.l. 

partim  in  levatorem  Iabii  fuperioris  8c  ala- 
rum  naii  Weitbrecht  T.  XV.  f.  1 .  e.  e. 
■\V/lNSLOW.  n  If^.  A  LBIN.  T.  I.  h.  w. 
partim  in  os  frontis  infertas  ad  angulum 
internum ,  partim  vero  in  fibras  orbicularis 
retro fe pofitas  fe  disjicit  Santorin.Lc. 
a  F.  ad  C  Evstach,  1.  c.  Albin.  l.c. 

Occipitiles  cranii  galeam  retrorfura 
trahunt  &  una  cum  frontalibus  agendo 
frontis  cutem  explicant. 

Frontales  fupercilia  elevant,  diducunt 
palpebras,  cutemque  Frontis  furfum  in 
rugas  transverfas  contrahunt. 


D  E    V  I'S  U.  91 

Duverneyus  fummo  cum  jure  divifit  in 
Deprefjorem  fuperciliorum ,  d  &  Corruga- 
torem  frontis ;  &  pridem  triplicem  muscu^ 
lum  depinxit  Eustachius.  Ule  adducit 
ad  arclioremviciniam  fupercilia,  &  unain- 
trorfum  deprimit.  Triplex  adeo  eft  ejus 
utilitas:  1.  Adducere  fupercilia,  atque  de- 
primere  ,  fic  pilos  fuperciliorum  ciliis  red- 
dere  propiores ,  ut  defendantur  oculi  a  pul- 
visculis  lllapfuris;  hinc  fupercilia  deprimimus, 
quando  per  pulverulenta  loca  ambulamus. 
2.  Ambulanti  fub  dio  in  mediis  folisradiis, 
jubaris  violentiam  mitigare,  &  eflepro  um- 
braculo  ;  uti  fponte ,  docentc  natura  ,  me- 
ridiano  foli  nimiaeque  luci  manum  obponere 
folemus.     3.  Quoties  longe  remota  objedia 

con- 

d  Corrugator vero  fuperciliiC oiteri  obf.Anat* 
Chir.  p.  109.  tribus  fere  initiis  ab  ofie  fron- 
tis,  ubi  fub  radice  nafi  planum  eft  Albjn. 
Winslow.  n.  t6f.  &ita  olim  vidij  vel  a 
margine  ipfo  orbitae  ortus  multo  exterius, 
utnuper  vidi, &  habct  Santorinv&p  8. 
&Cowper  T.XX  V.f.V.£.  inclinatur  per 
fupercilium  extrorfum  fere  transverfus, 
tribus  vel  quatuor  fafciculis  Santorin. 
T.  I.  J.  &  partim  in  anteriorem  fron- 
talem  Winslow.  IV.  n.  25-9.  26?. 
Santorin.  p.  7.  partim  in  pofterio- 
rem  orbicularem  Santorin-p.  7.  par- 
tim  in  cutem  pulpofam  fupercilii  degene- 
rat  Dovglas.  c.  14.  p.  10.  Corrugac 
fupercilia  deorfum,  &  ad  mutuas  vicinias 
ducit,  pilos  erigit ,  frontis  cutem  deorfum 
trahendo  corrugat  rugis  longitudinalibus. 
Caeterum  ,  ubi  de  hoc  musculo  dixerit 
Duverney  us,  nondum  invenio. 


9z  D  E     V  1  S  U. 

contueri  volumus,  adducimus  fupercilia,  a£- 
que  p?ramus  umbraculum ,  fub  quo  pupilla 
ie  dilatet  ,  adeoque  paucos  &  divergentes 
radios ,  a  longmquis  corporibus  advenientes, 
copiofiores  recipiat.  Eadem  ratio  eft ,  quar« 
fenes  per  tubum  intus  atiatum  exquiiitius 
videant» 

Elevat)  Quoties  nempe  Quadratus  occi- 
pitis  connatum  fibi  frontalem  retinet ,  tunc 
mutatur  direclio,  &  fupercilia  furium  & 
retrorfum  ad  locum  firmiorem  retrahuntur. 
ld  fit ,  quoties  fubito  furfum  fpeclandumeft  ; 
deinde  in  laetitia.  Hinc  frons  explicata 
tranquillitatem  animi  iigniricat.  Fibras  au- 
tem  non  re£ta  furfum  ,  fed  oblique  excur- 
rere,  recle  demonftravit  in  tabulis  Eusta- 
chivs.  e 

DX. 

Palpebrae  ]  a  Cortinae  funt,  libere  fuper 
oculum  mobiles,  quae  eumdem  in  fomno 
tuentur,  detergent,  mobilem  confervant. 

Am- 

e  Vide  not.  c. 

a  Palpebra  fuperior  lunula  eft  cutanea  ,  quae 
ex  margine  orbitae  undique  deicendit  an- 
te  globum  oculi.  Tenerrima  haec  cutis 
ad  cxtremum  Tarfum  not.  b.  refleclitur, 
tt  reolicata,  non  fine  fua  epidermide, 
valde  tamen  tenerior,  contraria  ratione  ad 
marginem  orbitae  adfcendit ,  tuncque  de- 
nuo  ante  ocolum  defcendens ,  fupertenfa 
foleroticae,  Conjuncliva  eft  ,  ferrper  te- 
cla  epidermide.  In  duplicatura  verae  cu- 
ris ,     &  tenerioris ,    in  quam  degenprat, 

mem- 


DE    VISU.  93 

Ambae)  Duae  enim  funt,divifae  rima  ho 
nzontali. 

Membranateae  )  Palpebrarum  hae  funt 
tunicae,  quas  dicam  :  i.  Epidermis  perquam 
tenuiffima,  quod  adparet  facie  polt  ery- 
iipelas  aliquod,declinante  morbo,desquamata. 
2.  Cutis  tenuiffima.  3.  Fabrica  celluloia, 
tenera,  fericeae  telae  fimilis,  fubeft,  mirifi- 
ce  per  morbos  turget,  etiam  ab  exiguacau- 
fa  ,  ut  in  variolis  ,  aut  eryfipelate  oede- 
matofo  pollicis  craffitie  lit.  ita  in  hydro» 
pis  b  initio  tumet  circa  oculos  anulus,quem 
vulgus  non  male  mter  figna  deficientium  vi- 
rium  vitalium  numerat.  Caeterum  haec 
pars  fabricae  cellulofae  ne  in  obefiffimo  qui- 
dem  mortali  pinguefcit*  4.  £xpanfio  mu- 
fcularis  five  elevator,  (  Cod.  Gesn.  habet 
4.  tela  vafculofa. )  5.  Fabrica  papillofa.  c    6„ 

Te- 

membranae,  mufculus  eft  ,  &  glandulae 
fingulares  conpofitae ,  &  vaforum  vis: 
quae  omnia  cellulari  quadam  tela  uniun- 
tur. 

Inferior  palpebra  a  cute  genae  adfcendit, 
fimilis,  minor  tamen,minusque  lunata,ne- 
que  adeo  mobilis.  Uniuntur  autem  hae 
palpebrae  ad  utrumque  oculi  angulum. 
fc  Tumor  ifte  pulchre  producitur  inje&a  in  Ca- 
rotidem  aqua ,  quae  in  omnem  capitis  cel- 
lulofam  telam  effluit.  In  hydrope  abdo- 
minis  aliquando   fymptomatice  accidit   S. 

Yves  c.  t2. 
c  Papillas  internas  palpebrarum  habet  Ruy- 

schius    Tbes.Vl.   n.  36.  Tbes.  X.  n.23. 

124.  Kaauw.  n.108,  Sed  neque  epider- 

midem  neglexitBo&s. H.quae  conjun&ivamt 

Sc 


94  D  E    V  I  S  U. 

Tenuiflima  membrana,  aranearum  telae  fi- 
milis ,  omni  cute,  epidermide,  &  glandula 
deftituta;  proxime  oculo  contigua ,  adeo 
fubtilis  &  diaphana,  ut  reclinatae  palpebrae 
rubra  &  crafla  vafa  nuda  putes  te  videre, 
quae  tamen  hac  ipfa  membrana  teguntur. 
Ita  compofitae  palpebrae  ,  ex  adeo  multis 
tunicis  ,  facillime  tamen  plicantur  &  absque 
ruga,  five  eleventur  five  deprimantur  cadem. 
Vajculofiffimae )  Demonftrat  repletio,  quae 
fit  materia  ceracea.  Et  in  vivo  etiam  ho- 
mine  revoluta  palpebra,  tota,  horrido  quafi 
fpe<5taculo,  a  fanguine  rubet ,  qualis  nullibi 
cuti  facies  eft  ,  neque  ullibi  adeo  nudae  re- 
periuntur  arteriae.  Ab  his  adeo  copiofis  ar- 
teriolis  d  fit  3  ut  reliqua  tota  facie  frigente, 

oculi 

&  in  oculo  &  in  palpebraobtegit  S.  Yves 
des  malad.  desyeux  p.  5. 

*  Vafa  palpebrarum  veniunt  ab  Arteria  illa 
Ophthalmica  DRAKE  T,  XX-  1  n  d. 
quae  propago  eit  Carotidis  intemacprope 
fellam  equinam  orta  ,  &  per  proprium 
receffum    foraminis   optici,  diclum    VE- 

5  A  L  IO  e.  XII.  f.  1.  2.  Ingrassiae 
comm.  de  oJJ.  p.  90.  Albi  n.  de  o/f.  foet. 
ic.  24.  25.  0.  in  orbitam  deducla.      Haec 

6  oculi  arterias  generat  &  mufculis, 
glandulisqne  vicinis ,  duraeque  Matri,  & 
ad  fmus  Ethmoideos  naresque  cum  nervo 
Quinti  furculos  exhib^t.  Trunculus  per 
orbitam  ,  interior  nervo  optico  adjacet, 
fuper  mufculum  internnm  ex  angulo  oculi 
interno  erepit ,  &  per  Palpebrarum  cellu- 
lofam  telam  ju.xta  longitudinem  palpebra- 
rum  flexus,  rnagnam  viai  vaforum  gene- 

rat 


DE    VISU.  Q$ 

oculi  calidi  maneant:  His  enim  novum  ad- 
fjduo  calorem  fuppeditant  copicfi  palpebra- 
rum  vafcula.  iiaedem  plorant  laticem  te- 
nuem  blandumque ,  quo  oculus  irroratur.  e 

Pa- 

ratRuyscH.  Ihes.  X.  T.  3.  f.  6.  de- 
mumque  defcendit  pene  ad  labium  fupe- 
rius.  Hos  ramos  omnes  Winslowus 
arteriae  orbuali  tribuit ,  quae  propago  eii 
arteriae  nafalis  n.296.  297.  Verumab  ea 
defcriptione  mea  obfervatio  longe  recedit. 
Haec  ipfa  vafa  funt ,  quae  a  Woot- 
Lousio,&difcipulis,v.  g.  Maucharto 
de  opthalmoxyji  ,  vel  penicillo  ex  fecali,  vel 
propriis  argenteis  aculeis ,  vel  fcalpello 
demum  fecantur  ,  ut  oculus  abundante 
fanguine  ,  &  inflammatorie  ftagnante,  li- 
beretur.  Neque  tamen  ignoro,  ab  arterias 
angulari,  quae  ex  principibus  propagini- 
bus  eft  Carotidis  externae ,  ramum  ad  an- 
gulum  internum  oculi  erepere  ,  qui  pal- 
pebras  adit,&  conjundivam,  &  faccum,  & 
cum  priori  inofculatur  Heister.  deCbo* 
rold.^x^.  SCHOBINGER.^/?. 
lacrum  p.  10.  la  CHARRIERE  p. 
285.286.  Ita  porro  aliae  arteriae  palpebra- 
rum  &  orbitae  a  frontali  arteria  ,  quae  ex 
temporali  eft ;  aliae  ab  infraorbitali ,  quae 
propago  eft  nafalis ,  aliae  ab  ipfa  dura 
matre  per  fifTuram  laceram  adveniunt 
Winlow.  Heister.  1.  c.  Sed  eae  mi- 
nores  funt.  Vena  ophthalmica,  comes  fe- 
re  nervuli  lacrumalis ,  ad  finus  cavernofos 
fanguinem  oculi  &  partium  vicinarum  de- 
fert. 
0  Quem  imitamur  injiciendo  liquores  aqueos : 
tunc  enim  tota  interior  facies  palpebra- 
rum  fudat  K.aauw  n.  112. 


9&  DE    VISU. 

Papillis)  Oculus  convexus  fubjicitur  con~ 
cavo  globo  palpebrarum  ,  &  cute  &  epider- 
mide  deftitutus,  adeo  tener  ,  ut  a  minima 
violentia  corrumpi  queat*  Id  ne  fiat,  fidelis 
cuftos  additus  eft  dolor ,  cujus'  fedes  eit  in 
nudis  &  copiofiflimis  papillis .  Eas  demon- 
ftramus  in  abfciffa  palpcbra,  aqua  macerata : 
totam  enim  interiorem  fuperficiem  hirtam  fa- 
ciunt ;  adeo  vero  fenfiles  funt ,  irt  ab  unica 
illapfa  arenula  mirabilis  dolor  oriatur  &  mo- 
leftia,  non  quierura,  nih  oculus  convulfus 
tantum  adfuderit  lacrumarum  ,  quantum 
ad  eluendam  arenulam  fufficit ;  &  fi  corpus- 
culum  incommodum  fponte  non  elabitur, 
fubtiliflimo  fiphunculo  tepida  interpalpebram 
&  oculum  injicienda  eft ,  qua  eluatur  infen- 
fus  hoftis ,  &  laefa  dolensque  palpebra  fola- 
men  accipiat.  Si  calx  eo  illapfa  fuerit, 
fummus  cruciatus  fequetur,  &  non  raro 
caecitas;  tuncque  non  alia  fpes  eft  ,  nifi  in 
aqua ,  quam  plenis  buccis  fufceptam  ,  tepe- 
faclam,  fub  revolutam  palpebram  medicus 
inflare  debet.  Quando  vero  ophthalmia, 
aliusque  morbus,  externumve  malum,  pal- 
pebram  deglubfit  ,  dolor  noclesque  diesque 
faevit  ,neque  fedari  poteft,  nifi  mjeclo  ladte, 
aut  fanguine  pullorum  columbinorum. 

Hutnidae)  Liquore  ,  qui  ex  duclibushy- 
grophthalmicis  Meibomi  i  ,  &  ex  arteria- 
rum  exhalantium  vapore  conjunclim  oritur. 
Ille  quidem  lacruma  eft  :  ifte  vero  fumi  iimi- 
lis  exhalat,  inter  oculum  convexum  &  pal- 
pebram  concavam  interpofitus,  ne  unquam 
iiccus  oculus  ficcam  palpebram  contingeret, 
continuo  certe  accreturus ,   ut  fieret  ct/ft- 

/$>l£- 


DE    VISU.  97 

$\s$&!0<ri{*  f  Magnum  id  malum  eft ;  fana* 
bile  tamen  injectione  nocleque  dieque  conti- 
nuata  mollis  &  diluentis  liquoris.  Hincfit* 
ut  a  variolis  &  morbillis  faepe,  cum  oculo 
palpebraeconcrefcant,nequepoffititafolaele- 
vari  palpebra,utneunaoculus  elevetur.  Qui 
eo  malo  laborant,  ad  fuperiora  oculos  diri- 
gere  non  poiTunt  ,  nifi  manu  medici  adju- 
ventur,  Male  vero  minus  gnari  Medici 
non  raro  paralyfi  hos  morbos  adfcribunt. 

Arcu)  s  Segmento  circuli  accuratiffimo, 
cujus  circumferentiae  limbus  extremus  pal- 
pebrae  innafcitur.  Hi  tarfi  efficiunt  firmi- 
tate  fua ,  ut  in  omni  fitu  palpebrae  paralle- 
lae  maneant  &  rugarum  expertes,  neque 
collabafcant  unquam  aut  depreffae ,  aut  ele- 
vatae.    Nifi  enim  tota  palpebra  aequabiliter 

tenfa 
f  S.  Yves  malad,de  Voeil  c.  XVI     Sed  vcteres 
dixerunt  Ayy.v\c$xe<za.pov    Cels    L.Vll.- 
g  Cartilaeineae    lur.uJae    limbum  lunatum  pal- 
pebrae  fequuntur  &  ab  eo  figuram  habent, 
in  medio  fin-ilifer  latiores ,  extremis  in  a- 
cutiem  extehuatis,  ad  nares  latiores  Wins- 
low.  IV.  n.  269.  Schobinger    defifl, 
lacruw,    p.    6      Superior   magis    incurva 
eft.    Dunlicaturam     palptbrsrum    termi- 
nant.    Wi  nslcwus    %amentum    defcri- 
bit  ,    ex    perioOeo    orbitario    cum     peri- 
cranio    juxta  oram    fuperiorefn  &  irferio- 
rem    crbitae   coalefcente   n   271.  quorum 
furerius  fuj/eriori ,  inferius  inferiori  Tarfo 
inferitur      Has    voces    nondum  intelligo. 
Caeterum  hae  cartila?ines   idem  praeftant 
palpebrae,  quod  bacillus  piclis    tabulis  li- 
neisj  nt   nempe    absque   rugis  transverfo 
convolvi  poflit  &  evolvi. 
Tm.  W.  G 


S8  DE    VISU. 

tenfaefTet,  dum  elevatur,  orirentur  utique 
rugae,  &  tubera  exmrgerent  ad  majorem 
oculi  angulum  ,  non  iine  moleftia  partium 
eo  loco  fttarum.  Praeterea  ,  cum  nihil  fit 
magis  elafticum  cartilag  ne ,  obtinetur,  ut 
ad<iufti  in  niditatione  tarli  reliliant ,  ocu- 
lumque  daufum  aperiant. 

Defendunt )  Palpebrae  1.  faeiunt  ut  ocu- 
lus  externus  poffit  humidus  fervari  ,  ne  fic- 
cetur,  corrugetur,  opacus  fiat.  2.  Ocu- 
lum  noCtu  operiunt,  qui  apulverukntoaere, 
nifi  clauderetur ,  omni  nocle  fquahda  crufta 
operiretur.  3.  Omni  momento  ocuium 
detergent.  Uti  fere  mufcae,  quibus  ad  ad- 
fcendenda  plana  perpendicularia  etiam  le- 
viflima,  mire  uncinati  pedes  dati  funt,  per- 
petuo  pedes  anteriores  confricant  &  deter- 
gent  ,  ne  vifco  aliquo  obducli  inutiles  fiant  : 
Ita  &  palpebrae  noftrae  no^es  diesque  ni&i- 
tant  follicita  cura ,  ne  pulvifculi  per  aerem 
obvolitantes  cum  eo  humore  concrefcant, 
quo  oculi  obducuntur, 

EUvator  ]  Hunc  primus  depinxit  Evsta- 
CHivs,h  deinde  defcripfitFALLOPivs:  uti- 

lita- 

h  JElevator  palpehrae  fuperlorh  onrur  tendineus 
&  gracilis  a  periotteo  orbitae,  a  quo 
omnes  oculi  mufculi  unice  proveniunt, 
juxta  Parheticum :  adfcendit  antrorfum 
euTido,  partim  interior ,  partim  fuperior 
Redo  adtollente:  bulbum  confccndit,  & 
fu^er  eum  reflexus  ,  deiccndens  Albin. 
c.XXII.  dilatatus,  inferitur  tendineus  in 
palpebrae  fupenoris  tarh'm.  Caeterum 
ab£vsTACHio  recre pm^itur T. XXX IX. 

f.  2. 


DE    VISU,  99 

litatem  vero  non,  bene  intellexit  Lanci- 
sivs.  *  Oritur  ex  fornice  ofleo  foraminis 
optici  tendineus,  adfcendit  fuper  Reclum 
adtollentem  oculi ,  inter  cellulofam  &  pa- 
pillofam  membranam  palpebrae ,  diffunditur 
In  tenues  radios  carneos  per  palpebrae  latitu- 
dinem  &  pertingit  ad  limbum  usque  ,  ubi 
cartilagini  fe  tendineus  infigit.  Palpebram 
contra&is  fuis  radiis  undique  aequabiliter 
elevat;  adjuvat  vero  actionem  mufculi  pin- 
guedo  vicina ,  in  celiulofa  fabrica  latens* 
A  Kecloadtollente  diverfiflimus  eftj  idemque 
anatomicis  inpofuit  ,  ut  feptem  mufculos 
oculum  moventes  ftatuerint.  Quando  con- 
vellitur,  vt  fit  aliquando  in  epilepticis ,  trux 
oritur  oculus  &  perpetuo  patet.      Chirurgis 

caven^ 

f.    2.      &     a    Casserio    T.    I.    org. 

vifus  f.  3.  4.  7.  &  2.    Fallopivs  a  fe 

inventum    ait  a.  1573.    [_obferv.  p.  6f.  J 

Arantivs  autem   a.  1748.   a  fe  dete- 

£tum  efTe  adfirmat   Obferv.  c.  18.   p.  67. 

ColumbusWs  defcribere  videtur  p.  123. 

nifi  tertio  loco  dicit  patheticum.     Arabi-.. 

bus  autem    notum  fuiiTe,    gcaGALENo 

in  deperdito  libro  defcriptum  fuiiTe,  op- 

portune     monet    Morgagnus     Epi/l. 

XVI.   n.  .19.      Exinde    Carpvs    habet 

p.  CCCCLXVII.  &  alii,     Sed  fateor,  me 

quidem  in  Galeno  difcrte  legere,  duos 

obliquos  oculi  mufculos  tarfo  inferi  eum- 

que  elevare  de  ufu  part.  X.  c.  9. 

j    Ita    Praeceptor   in    duobus  codicibus. 

Quid  autem   velit,  nondum  video.    Ni- 

hil    enim    hic    vel    laudis  vel    vituperii 

meruit  Lancisivs. 

G  2 


ioo  D  E    V  I  S  U. 

cavendum  efl: ,  ne  medium  eum  fcindant: 
immedicabilis  enim  fequeretur  palpebrae 
paralyfis ,  ut  ea  delapfa  oculum  quati  fepe- 
liat.  Ad  hunc  morbum  Georgi  vs  Bar- 
tisch  Germanus  in  rariflima  fua  Ophthal- 
modulia ,  jubet  palpebram  inter  duos  afleres 
ligneos  intercipi  ,  abfcindi,  partemque  ab- 
fciflam  confolidari  :  ita  inpeditur  ,  ne  pal- 
pebra  porro  defcendat  faedo  fpeclaculo.  De 
eadem  operatione  lis  interceflit  Ravio  cum 
Rvyschio.  k 

Orbuularh  l  ]     Hic  mufculus  prioris  eft 
antagonifta      ipfo     aliquantum     palpebrae 

pon- 

k  Cum  Ravivs  &  in  hoc  inftrumento  Bz 
m  aliis  Rvyschivm  carperct  [£/»//?. 
de  fepto  Scrot.'] 

1  Mufculus  orblcHlms  palpebrnmm  multiplex 
&:  difficilis  eft  8c  a  diverfis  anatomicis 
diverfo  modo  defcribitur.  Princeps  ftra- 
tum  totam  orbitam  ambit  ,  Iatum ,  car- 
ncum  ,  ad  angulum  externum  latius  & 
circa  orbitam  continuo  flexum  Santo- 
r  i  n.  T.  I.  C  a  s  s  e  r.  f.  i .  B.  ad  angulum 
internum  partim  in  Iigamentum  infixum, 
quod  ftatim  dicam conf.  S  a  n  t  o  r  i  n.  ad  * 
W  e  t  T  B  r  e  c  h  T.  Acl.  Fetrop.  VII.  T.  XV. 
partim  propius  nafum  in  inferiorem  conti- 
nuatum  Weitbrecht.  ib.  Cowper.T.XXV. 
ad  a.  partim  ofli  frontis  &  proximo  pro- 
ceflui  maxillae  fuperioris  fupra  ligamen- 
tuminfertumALBiNVSjDo  vglas.  c.V. 

WEITBRECHT.    p.    220.     CotLlNS    p. 

876.  Alia  vero  pars  minor  ,  tenujor, 
palpebris  infternitur,  continua  tamen,  ne« 
que  feparabilis.     Haec  fit  fibris  in   arcum 

flcxis 


D  E    V  I  S  U.  ioi 

pondere  adjutus.  Valida  vi  adducit  in  mu- 
tuos  conta&us  palpebras ,  deprimit  fuperio- 
rem  ,  inferiorem  elevat ,  oculumque  clau- 
dit  ,  quando  per  parvum  foramen  inter  ad- 
duclas  palpebras  videre  volumus,  quiefcente 
tunc  Levatore.  Hic  adverfario  fuo  alioquin 
longe  valentior ,  ingruente  fomno,  irrefi- 
Itibili  fere  vi  oculos  claudit ,  exofus  pueris, 

qui 


flexis,  quae  radici  palpebrae  propiores 
funt ;  ad  tarfum  vero  redtioribus  ,  quae 
proprie  ciliares  dicuntur  R  i  o  l  a  n  o  p.  509. 
minores  palpebrarum  mufculi  Casseri  o 
f.  1.  D.  D.  (nam  in  C.  VIII.  non  habet.) 
Conf.  Weitbrecht  h,  Hae  partim 
ad  ligamentum  Canthi  majoris  perti 
nent  Weitbrecht.  g.  e.  g.  partim  ad 
conjun&iones  palpebrarum  mifcentur  fu« 
periores  cum  inferioribus  decuflatae,  A  l- 
bino  tefte  p.  1^-7.  &  Winslowo 
n.  290.  &  S  a n t  o r  1  n  o  1.  c  E.  F.  qui  pro 
duobus  diftin&is  mulculis  habet,  uti  pri- 
dem  Cilmris  nomine  a  Riolano  feor- 
fim  di&ae  funt.  Adhaeret  etiam  or- 
biculari  trontalis ,  tum  Corrugator  DIX. 
Ligamentum  faepe  difhirn,  pene  cartila- 
neum ,  oritur  ab  officulo  nafi  &  maxillae 
fuperioris  nafali  procefTu ,  transverfim 
tendit  ad  canthum  internum  ,  &  unio- 
nem  tarforum  Albin.  Tab.  mufc  II.  g. 
T.  1.  /  Winslow.  n.  287.&C.A  Cas- 
s  er  1  o  indicari  videtur  f.  i*  ad  C.  reno- 
vatum  a  Biancho  de  novt  duct. 
lacrum.  p.  10.  Sub  eo  ligamento  faccus 
eft  lacrumalis, 

Gj 


102  DE    ViSlL 

qui  inter  convivia  neque  deferere  volunt 
fodales,  neque  tamen  oculos  apertos  tene- 
re  valent*  Sed  &  adultus ,  media  ex  quie- 
te  excitatus  ,  vix  poteft  nifi  fricando  vim 
orbicularis  iuperare.  Deinde  idem  mufcu- 
lus  oculum  abluit:  palpebras  enim  conpri- 
mendo  lacrumas  exprimit,  &  easdem  inter 
oculum  &  palpebras  motitat ,  demumque 
excutit  ,  fordes  fimul  abttergendo  cum  la- 
crumis.  Firmiorem  enim  fedem  verfus 
nafum  naclus,  ad  eam  partcm  bulbum  ocu- 
li  deducit ;  &  eumdem  ,  cum  tota  origine 
lit  anterior  ,  verfus  pofteriora  iimul  repri- 
mit ,  &  in  orbitam  repeilit.  Ita  repreflus 
bulbus  oculi  in  glandulam  lacrumalem  niti- 
tur,  &  paratas  ad  efrluxum  lacrumas  emul- 
get.  Pueri  maligniores,  matrum  molles 
animos  moturi ,  ut  denegata  concedant, 
pugno  oculi  bulbum  confricant  ,  &  lacru- 
mas  iibi  iplis  exprimunt.  Hoc  mufculo  in 
iumma  luce,  vel  in  trifti  adfeftu  convul- 
io ,  lacrumae  ita  ubertim  effluunt  ,  ut  in 
genas  deriventur  :  meretricia  vi  mufculi 
feducloris ,  qui  una  lacrumula  fapientes  ani- 
mos  juvenum  conturbat  &  evertit.  Caete- 
rum  &  ifte  mufculus  in  cellulofa  fabrica  poni- 
tur ;  hinc  palpebram  non  corrugat. 

Fibrarum  m  )  Palpebra  inferior  deprimitur 
l.  Pondere ,     z.  Mufculis  genarum  verfus 

in- 

m  Deprejfores  palpehrae  infcrioris  duo  mihi  vi- 
dentur.  Ab  orbiculari,  vicino  oflc  malae 
oblique  introrfum  defcendit  ad  Zygomtt- 
ticum  winorem,  cum  eo  in  angulum  labio- 
rum  Albinvs,  Santorinvs  T.  i.o. 

Dov- 


DE    VISU.  io* 

inferiora  detraclis,  qui  tunc  mobiliflimam 
palpebram  fecum  deducunt.  Quando  fum- 
nVa  macies  pinguedinem  genarum  abfumfit, 
mufculique  earum  partium  magis  contra- 
buntur,  non  adtollitur  ultra  inferior  palpe- 
brarum,  neque  oculus  ita  plane  clauditur, 
ut  non  alba  quaedam  pars  nuda  fuperfit. 
H>nc  inter  mortis  figna  ponit  Hipfocra- 
tes  n  oculos  in  fomno  album  oOendentes  : 
nifi  tamen  a  mera  Ktvsctyyziei  'd  m?li  oria- 
tur  ^aeterum  Dvvernfyvs  aliquando 
fcribi  curavit  ad  Boerhaavtvm  ,  inverrffe 
fe  mufculum  clauforem  palpebrarum  °  orbi- 

cula- 

Douglas  affend.  p.  4.  Hic  videturV 
quem  valde  transverfum  pingit  Ver- 
heyen  T.  27.  f.  li  &  Kvlmvs  T.  aS. 
f.  1.  Deinde  pars  interior  orbicularij 
aberrans ,  in  pinjjuedine  copiofa  fub  emi- 
nente  mala  evanefcit.  Adeoque  Palpebra 
Superior  elevatur  a  Levatore ,  &  Frontali ; 
Inferior  deprimitur  ab  h«fce,  quos  dixi, 
fafciculis:  8c  ita  oculus  aperirur.  Con* 
trario  modo  Superior  deprimitur  &  ab 
infcriore  &  a  fibris  in  angulo  inferno  fir- 
matis,  Infenor  elevatur  &  a  fuperiore  & 
a  fibris  fimiliter  lipamento  «k  ofTJ  frontis 
&  maxillae  infertis:  &  ita  oculus  claudi- 
tur, 

n  Coac.  II.  c.  VI.  n.  3.  Aphorifm.  VI.  n.  51. 
ngoyvag-T  n.  3. 

©  Videtur  Praecf.ptor  dicere  de Ligamen- 
to  canthi  majoris ,  quod  cominuo  dixi 
ad  n.  j». 

G  + 


*o4  D  E     V  I  S  U. 

cularem  ,  digaflricum ,  cum  tendine  inter* 
medio.  Poftea  vero ,  in  recentioribus  literis 
de  invento  iiluit:  ut  videatur ,  aliquid  ei 
contigifle  videre,  quod  non  frequenter  repe^ 
riatur* 

DXIf 

Collifu  )  Cartilagines  tarforum  perpetuis 
nic~tationibus  colliduntur ,  ita  ut  fonum  cor- 
pufculorum  elaiticorum  fe  percutientium 
vel  in  nobis  iplis  ,  vel  in  amicis  prope  ad- 
ftantibus  exaudire  poflimus  ,  dummodo  ii- 
lentium  nobis  praeftetur.  Tam  frequens 
autem  percuflio,  &  quae  millies  "una  die 
repetitur,  neque  fit  iine  aliquo  impetu,  po- 
terat  palpebras  adterere.  Id  aliquando  vi- 
fum  eft  ,  ut  adtrito  perichondrio  palpebra- 
rum  fimbriae  fanguinolentae  fuerint  factae. 
l^e  id  malum  accidat,  datae  funt 

Glandulae )  Hae  in  extroverfa  palpebra 
fatis  facile  perfpiciuntur.   Granula  exigua,  * 

ex 

»  In  tunica  cellulofa  palpebrarum  longa  ferie 
difponuntur,aliquotamen  fpacio  ad  utrum- 
que  angulum  libero,  triginta  &  ultra  fufi 
olim  mecum  Meibomivs)  duftus gUn* 
dulofi,  inteftinorum  in  modum  flexi  (Mei- 
bom  VATER.inicone,MoRGAGN.  Adv. 
I.  T.  IV.  f.  i. )  in  univerfum  tamen  lon- 
gitudinales  5  lqngiores  in  fuperiori  palpe- 
bra  ,  quorum  orificia  excretoria  in  pal- 
pebrarum  extremo  limbo,  ubi  tarfus  fubeft, 
facile  adparent  ;  in  una  ferie ,  aliquando 
tamen  duplicata,     Haec  Meibomivs  an- 

no 


DE    VISU.  105 

cx  quibus  preflis  fmegma  prodit ,  b  quod 
miftum  liquori  glandulofo  &  arteriofo ,  la- 
crumas  conftituit.  Serpentinos  flexus  hos 
Rvyschjvs  demonftravit  ,  ejusque  cera 
rubea,  &  feliciflime  adacla  ,  per  has  fiftulas 
alba  redit*  c    Videntur  omnino  cryptae  efie, 

in 

no  \666.  defcripfit  in  Etiflola  ad  Lah« 
gelottvm,  triennio  ante,  ut  ait,  inven- 
ta.  C  a  s  s  e  r  1  y  s ,  etfi  in  textu  ,  ut  faepe 
fblet ,  nihil  habeat,  omnino  tamen  hos 
du&us  depingit  de  org.  vif  T.  I.  f.  5.  & 
4.  &  longe  vetuftior  I.  Berengar  i  v  s 
pinguedinem  circa  Tarfum  vidit,  quac 
palpebras  hume&aret  Ifag.  Anat.  p.  f8  b. 
Maitretean,  ut  folent  Galli ,  pro  re 
nova  defcribit  c.  3.  Huc  etiam  refero 
pun&a  lacrumalia  anguli  externi,  Fabri- 
cio  dicla,  &Bavhino,  &  Marchet- 
to  p.  1*9. 

*  Succum  edunt  conpreflae  limpidum  in  reccns 
roortuo  ,  Meibomio  tefte;  in  vetufto 
concretum,  lemarum  fimilemj  febaceum8 
mollem  Winslowvs  n.  *7o.  &  fila 
trahentem  Morgagnvs.  Verum  ver- 
miculum  evomifle  vidij  &  vix  credo  un- 
quam  aqueum  feparare,  quae  nimis  fi- 
miles  fint  majorum  pororum  faciei,  ex 
quibus  cera  cutanea  excernitur. 

€  Glandulas  effe  negavit  Rvyschivs  Thef. 
X-  n.  1 14.  quod  cen  ex  arteriis  in  eas 
exiret.  Morgagnvs  autcm  habet  pro  duc"H* 
bus  communibus,  ex  multis  exiguis  emif- 
fariis  coalefcentibus,  quaeab  acinis  minw 
mis  prodeunt  Adverf  I,  p.  10.  &  perfe&e 
eadem  eft  defcriptio  Cl.  VATEKI  Mifi, 
Berolin.  Cont  III.  p.  330. 
G  5 


106  DE     VI  SU, 

in  quarum  fingulam  plusculae  arteriae  con- 
currant  &  aquofum  humorem  effundHnt,qui 
mora  lentefcens  ,  infpiiFatus  ,  inter  nictan- 
dum  exprimatur,  &  limbum  palpebrae  fibi 
lefpondentem  inungat  :  Exficatus  idem, 
candida  &  infipida  lema  fit.  Hoc  unguine 
dericiente,  inflammantur  collifi  palpebrarum 
margines  ,  &  nocturno  tempore  congluti- 
nantur,  ut  mane  vix  nifi  tepida  irroratae 
diduci  queant»  ln  his  granis  glandulofis 
nafcuntur  chalazae  f.hordeola  i^abebrarum: 
tumores  nempe  exigui ,  d  qui  poiiunt  ulti- 
mo  in  arheroma  tranfire.  Reperiuntur  pa- 
riter  in  fuperiore  &  inferiore  palpebra. 

DXII. 

Sita^   Ibi  tuto  reconditur  in  fmu,  qui  in 
orbita  excavatur  quaii  pollicis  eifet  inpreifio; 

cujus 

ii  Hordeola  f.  tumores  inflammaforii  extgui, 
cum  fuccedente  fuppuratione,  videntur 
potius  in  cellulofa  fabrica  palpebrae  habi- 
tare:  dintur  enim  homines  hifce  malis 
frequentiflime  obnovrt  ,  quos  tamen  non 
videmus  lemarum  affluxu  privari,  neque 
pun&a  Mcibomiana  paucicra  habere. 
a  Glandula  innominata  veterum  ,  &  Whar- 
toni  p.  iSz.  pro  carne  glandulofa  de« 
fcripta,  qaae  oculum  irroraret,non  Be- 
rengario  Ifagog.  p.  79.  folurh  ,  fed 
G  a  l  e  n  o  tu&Qre ,  qui  8c  meatus  dicit 
non  obfcuros  de  util  part.  X.  c.  H» 
in  offis  frontis  reccffu  magis  cavo  fe- 
det,  crafTior  ad  angulum  externum,  ad 
internum  paulatim  adtenuata ,  conglo- 
merati  generis ,    in  multos  lobos  diviia* 

inter-- 


D  E    V  1  S  Vi  107 

cujus  longitudo  fere  tertiae  parti.  orbitae  ae- 
qualis  eftr  In  hac  glandula  fedes  eit  magno- 
rum  malorurn,  In  fcirrhum  enim  &  can- 
crum  abit,  oculum  detrudit  in  genam  ;  b  ne- 
que  fere  fanatur,  quando  femel  iptumuit. 
Quare  fi  inflammationem  ibi  perceperis, 
continuo  curare  oportet,  ne  per  totam  vitam 
oculum  elephantinum  aeger  circumferat. 

Duftibus)  Qui  fuper  membranam  inti- 
mam  concavae  palpebrae  numeroli  decur- 
runt  ,  c    &  hinc  inde  obliquis   aperiuntur 

hia- 

interporita^pinguedine,  Bidloi  vero  ci- 
tatio  apud  Praeceptorem  non  absque 
cautela  placet,  qui  duas  diverfas  glandulas 
pingat,  ut  fere  folebant  veteres,  a  bru- 
torum  anatome  fedueli. 

*  v.  g.  Hildani  cent.l.  n.  1.  Pvrman. 
Cbir.  cur.  p.  133.   134.  &c 

c  ~DuBus)  Hosprimus  N.Stenonis  11.  die  JNfox/; 
io'6'i.  praefente  Borrichio  Epi/l.  8$\ 
Cent.lll.  p.363  (  conf.  de  musc.  &gland. 
p.9.)  detexit,  ortosab  intervallis  lobulo- 
mm  de gland.  ocul.  f.  1.  &  propriis  osculis 
apertos  in  palpebrae  fuperioris  parte  con- 
cava,  multo  pofterius  quam  cilia  f.  2.  d.d. 
"Haec  in  bove  fex,  ad  duodecimfunt  ;  fatis 
ampla,  ut  fe  am  inferas  Sten onis  l.c p.88. 
Sed  inhomine  adeo  obfcuri  funt  du6fcus,ut 
nonmihi  folum,fed8cMoRGAGNO  adv.l. 
p.  26.  adverf.Vl.  p.  41.  nunquam  fint 
vifij  etfi  non  ignorem  ,  Santorinvm 
m  unico  corpore  aliquando  fufpicatum 
fuiffe  oscula  &  du&us  fibi  vifos  ob  f.  c  IV. 
n.  1 : .  Winslowivm  eos  infufflatione , 
8c  in  oculo  quidem  in  aqua  jacente,    de- 

mon- 


10S  DE    VISU; 

hiatibus ,   oculumque  exteriorem  ,   conve- 
xum,  irrigant. 

Humeftat)  Ut  extima,  convexa,  fu- 
perficies  globi  oculi  lubrica  maneat ,  &  ab 
omnibuscorpusculis ,  quae  aliena  inhaerent, 
&  ex  aere  abunde  advehuntur  perfecle 
depuretur.  Maxima  inprimis  neceflitas 
fuit  humoris  ,  qui  oculo  circumfunderetur. 
Dioptrices  regulae  requirunt,  ut  eadem  & 
conftans  oculi  figura  lit:  quae  caufa  eft  , 
<mare  intus  ab  humoribus  effufis  dirtendatur, 
Sed  rlexilem  cum  ea  conftantia  eife  oportet, 

per 

monftrare  n.  176.  &  ipfum  N.  Steno- 
nis  adfirmare,  in  homine  fibi  vifa  efle 
Epijl.  f?.  Cent.  IV.  p.  35-7,  ita  vero  pro- 
poni  aplerisque,  Bkiggsio  c-  VJ*  &  f.  8. 
CHARRiEREp.zdo.  Hevcher  ars  magn.anat. 
n.70.  Brisseav  P.4.T.2  f.i.ac  fi  nulla foretdu- 
bitatio.  Verum  dubii  fa6H  funr  recentiores,an 
omnino  in  homine  haec  glandula  lacru- 
mas  generet  ?  Exhalantibus  vafis  palpe- 
brarum  ( ,not,/. )  alii  tribuerunt :  &  ipfe 
fub finem  Praeceptor:CI.  Vatekvs 
dudHbus  Meibomianis.  Sed  eorum 
fabrica  intorta  Sc  exprelTus  humor  repu- 
gnant  DXI.  n.b.  Neque  mirum  ,  fi  brutis 
animalibus  ductus  fuerint,  denegati  ho- 
minibus.  Nam  in  cervino  pariter  genere 
glandulam  8c  dudhim  lacrumalem  Har- 
dervs  reperit,  cujusnullum  eft  inhomi- 
ne  veftigium  Aft.  Erud.  Lipf.  1 694.  p.  40. 
feqq.  aliamquedenuoin  anfere,  flavo  fucco 
plenam  alii  Coll.  Amfi.  p.  34. 

*  Manifefto  falfus  eft,   tenuis ,  limpidus,  mi* 

nime  concrefcibilis. 


D  E    V  I  S  U.  109 

per  DXXX.    Haec  adeo  fiexilitas  irroratio- 
nern  neceflariam  fecit. 

Abundani)  In  adfedtu  animi  trifti  muscu- 
lus  orbicularis  validius  glandulam  conprimit, 
tum  in  ophthalmia ,  in  doloribus  variis.  * 
Quando  vel  arenula ,  vel  unica  aceti  guttu- 
la  in  oculum  illapfa  eft,  continuo  contra- 
clus  musculus  orbicularis  glandulam  con- 
primet  ,  oculum  abluet ,  neque  definet  , 
donec  omne  illud  moleftum  ablutum  fit* 
Neque  ipfa  voluntas  hunc  lacrumarum  ad- 
fluxum  inpedire  poteft.  Denique  lacrumae 
in  genam  etiam  defluunt  ,  quando  mem- 
brana  pituitaria  tumida  canalem  nafalem 
conpreflit,  ut  redundet  pars  humoris,  quam 
canalis  non  recepit.  ldliquidum,  quod  ex 
quacunque  caufa  in  genas  exundat,  lacru- 
ma  vocatur. 

DXIII. 

e  Iniperfo  pul^ere  in  brutis  animalibus  contu 
nuo  lacrumae  effluunt  Meibom.  cle  du$» 
nov.palp.  &  inhominenotum  eft,  fumum, 
acres  odores  (.v.g.  allii,  fpiritus  falis  am- 
moniaci )  illapfa  afpera,  lacrumas  ciere.  Ab 
adre&u  vero  trifti,  fanguinis  per  pulmo- 
nem  motus  retardante ,  fluentes  lacrumaa 
do6Hffime  explicat  ingeniofus  amicus  I.  F. 
Schreiber.  Bijf.  de fletu  &  Immm. 

f  Similist  in  textu']  Tmo  vero  ex  arteriis  con- 
jun&ivae  membranae  undique  rorem 
evaporare,  quo  ab  oculisdiftinguitur,  de- 
monftrat  aqua  carotidi  inje£b  5  huncque 
alterum  lacrumarum  fontem  efle,  proba- 
bile  videtur.  Conf.  Praec  p.o6\ 


ii0  DE    VIS.U, 

DXIII. 

Figura)  Musculus  orbicularis  primo  con- 
primit  locum  minime  reiiftentem  ,  nempe 
angulum  oculi  externum  -,  deinde  paulatim 
procedit  contraclio  verius  angulum  majo- 
rem :  atque  ita  mechanica  necefiitate  humo* 
res  ab  angulo  externo  ad  internum  deter- 
minantur. 

Relinquunt}  a  Limbus palpebrae  cartila- 
gineus  abfcinditur  vcrfusinternumangulum, 
ut  eo  loco  palpebrae  fe  non  contingant  ,  & 
exiguus  hiatus  medius   rcmaneat.      ln  eo 

hiatu 

a  Eminens  ille  palpebrarum  limbus  ,  quem 
Tarfus  fulcit  ,  paulo  brevior  eft  fiflura 
palpebrarum.  Cis  ergo  finem  illum  ocu- 
li  ,  quem  angulum  internum  vocant,  ter* 
minatur  rotundo  colli ,  qui  medio  forami- 
jne  pertunditur ,  perpetuo  patulo,  ut  quod 
duriusculo  anulo  cingatur  ,  quem  carti- 
lagineum  dicunt  Anellius  Nowv.  dtfcr. 

p.    28.    BlANCHUS    1    C.      WlNSLOWUS 

n«  281.  Petitus,  alii :  nam  mihi  potius 
callofus  videtur.  Hoc  foramen  &  Gale- 
*jus  de  util.  part.  L.  X  c.  XI.  &  Ga- 
briel  a  Zerbis  p.  121  b.  Massa 
c.  40.  p.  91.  Carpus  p.  CCCCLXVll. 
b.  &  Fallopius  defcripfit  obfer<v,  anat. 
p.  212.  Male  Cl.  S.Yves  infundibula  vo- 
cat ,  quae  duclu  fuo  funt  angufliora  p.  7. 
Verum  longlus  ad  interiora  horum  fora- 
minum  produfta  fiffura  oculi  appendicem 
quamdamfacit  ovalem,quae  nunquam  pal- 
pebris  ita  tegitur,  etiam  clanfis,  quin  fpa- 
ciumretrc  palpebras ,  ante  oculi  glcbum, 
maneat;quodlimbus  paljebrarum  tumidus 

eo 


DE    VI  S  U.  iii 

hiatu  ponitur  caruncula  lacrumdln  ,    b   uti 
vulgo  non  bene  dicitur:  peculiaris  nempe  fub- 

ftan- 

eo    non    perveniat    Petit.    1.  mcdo  c. 

Huc  nunc  ad  eum  lacum  ,    ut  Petitus 

vocat    memoir.  de  V Acad.    1714.    p.  187, 

f.  1.  2.     Jacrumae  determinantur  ;    tum 

quod  tumidi  limbi  palpebrarum  triangula- 

re  fpacium  inter  eininentiam   fuam   oculi- 

que   globum  rdinquant   Petit.1.  c.  p, 

186.  quam  lebacea  materies  Meibomii 

perfe&ius  claudit :  tum  quod  claufis  pal- 

pebris  inter  tumidos  limbos  &  oculum  ne-  , 

ceflarius  hiatus  relinquaturpETiT.  p.187. 

tum   quod  lacus  minus  refiftat  ,   nonnifi 

cutanea  aliqua  parte  conprefTus,non  duriore 

limbo  conveniente  tarforum  ,    neque    hae 

certe  adeo  perfecle  ,  quin  aliquam  liberta- 

tem  ei  faciat  eminens  carunculae  monti- 

culus  Petit.  p.  188.  tum  quod  orbicu- 

laris  palpebrarum  mufculus  pundlum  fir- 

mius  naclus  fit  ad  ligamentum  &  offa  an- 

guli  interni    DXJ.    atque  adeo     ad   eam 

partem  fe  eae  fibrae  contrahant,  quae  ex- 

terno  angulo  ,  absque  ulla  ad  oflaadhae- 

fione,  liberius    circumducuntur.      Jn    hoc 

lacu  ergo  aliqua    lacrumarum  copia  fta- 

gnare  poteft  ,  &  coacervari :  quam   exinde 

yel  forbere  pofTunt  tubi  capillares  ,    qui 

ad  faccum  naialem  pergunt  ;    vel  ab  ipfo 

aeris  incumbente  pondere  inpulfum  reci- 

pere. 

&  Galenus  duas  in  cculo  glandulas  efle  di- 
xerat ,  quae  humorem  adfunderent ,  qua* 
rum  alteram  ut  in  homine  invenirent  re- 
centiores  ,  cum  tamen  ex  bruto  animale 
camiumfifletGALENUs,  carunculam  mu- 

neri 


tia  D  E     V  I  s  u; 

ftartia,  fens  frago  fimilis  ,  undique  mirui- 
tiflimis  pilis  adfperfa  ,  diclis  Morgagno» 
ex  qua  olim  creditum  e<t  onri  lacrumas; 
non  bene.  Hanc  icleo  natvra  fecit,  ut 
hiatum  replrret  a  palp<  bris  reliclum,  neque 
unquam  nutando  fineret  collabi. 

CraJJlor 

neri  feparandae  lacrumae  praefecerunt: 
neque  ^arie  errandi  fere  finis  faclus  eft, 
donec  N.  Stenonis  quidem  alios  duclus 
hygrophthalm»cos »  Morgagnus  autem 
anatomen  carunculae  curatius  propofuit. 
Nemoe  feba.e*:  glandula  eft,  ex  genere 
conglomerato  oblonga  ,  in  appendice  fif- 
furae  ocult  tfansveirfim  pofita,  plena  folli- 
culis  (Morgacn.  Jjv.  I  T.  IV.  f.  i# 
Eianch.  1  p.  2i.  Palfyn  /Inat.Chi- 
ruro.  p.  60.)  ceram  fundentibus  vermium 
fimilem  per  propria  foramma  Ruysch. 
Tbes  11  T.  J.  f.  3.  Morg.  IV  p.  60. 
&  pilis  fa=pe  brevibus  ,  quaies  ubique  fe- 
re  glandulas  febaceas  fequuntur  (  Mor- 
cagni    Adv.  I.  p.  28.   &1   c    &  VI.  p. 

59.      WlNSLOW    n.   283      SCHOBINGER. 

difl*.  defi.fl.  lacrum.  p,  7.)  Facile  eft 
intelleclu,  hanc  glandnkm  efficere,  ne  !a- 
cus  not  a.  adductis  penitus  extremis  pal- 
pebris  ficcetur  :  diitendere  puncla  lacru- 
roalia  ,  ut  l<bera  &  eminentia  muneri 
praefint:  retnere  pilis  fuis  fordes  ocuiis: 
fepararedenique  altquam  lemarum  partem. 
Ante  hanc  caruncuUm  conjuncliva  palpe- 
brae  fuperioris  coninnqr-ir  cum  inferiori : 
Sz  plicam  facu  iemilunarem  ,  quae  ad 
perpendicu^um  palpe  ras^cat,  &  convexi- 
tate  carunculam,concavitate  pupillam  reipi- 
cic  Vidus  Vidius,L.V11.c.1V.Mokg. 

Adv. 


DE    VISU,  ii3 

Crajfm)    Exclufus  anguftis  orificiis  du~ 
cluum   lacrumalium,    haeret  ad   minutifli- 
mos  pilos  carunculae  5  ibi  congeritur ,  denfa- 
tur  in  fcabras  fquamulas,    quae  mterdiu  vix 
generantur,  tunc  enim  oculos  faepius  repur- 
gamus  fricando  ;   noctu  vero  in  fano  hominc 
nafci  folent :    &  hae  ipiae  funt  lemae ,  qua- 
rum  adeo  frequens   elt    apud   Hippocra- 
tem  c  memoria*     Eaedem,  quando  per  loca 
arenofa   obimus ,    colledtae    cruftam   visci- 
dam  &  opacam  oculo  obducunt,  ut  necefle 
fitabluere.    Haefordesconponuntur:  1.  Un- 
guine     g^andularum      febacearum      DXT* 
2.  pulvisculis  ex   aere  receptis   &  inviscatis, 
3  .crafliore  parte  liquidi  lacrumalis.    In  brutis 
magis  colliguntur  ;  &  in  iis  copiofius,  quae 
in  locis  pulverulentis  vitam   degunt ,    ut  in 
Elephanto,  Cervo ,  ubi  inlapillos  degenerant, 
&  cum  nomine  lapidis  de  oculis  cervi  apud 
arabes  in  officinas  recipiuntur.  A 

Foramina  )  Tanta ,  ut  pilum  fere  capiant. 
ln  ea  e  omnis   liquidior  humor  recipitur, 

preflus 

Ad*uers.  anai.  J.  p.  26.  Winsl.  11.283. 
111.  Platner.  de fiftslatrum    p.  13. 

c  Malum  eft,  oculum  .  lemis  obftruiCoAC 
11.  c   VI.  n.  3.  &c. 

d  Etiam  in  homine  aliquando  lacrumas  con- 
crevifte  legimus 

e  A  punftis  lacrumalibus  ad  utrumque  ca- 
runculae  latus  fuperior  &  inferior  ca- 
nalis  lacrumalis  excurrit.  Hos  utcunque 
Galeno  notos  fuiffe  adparet  1  c.  dein- 
de  Fallopio  Objernj.  Anat,  p.  212. 
PLATERO  p.  185.  &  SALOMO- 

Nl 
Tom.ir.  H 


II4  DE    VISU. 

preflus  a  nutantibus  palpebris  ,  dum  pars 
craflior  ante  carunculam  lacrumalem  ii- 
ftitur. 

Saccum 


NI  ALBERTO  diJT.  de  facrumis&NT- 
COLAO  STENONlS^^y 
gland.  n.  10.  de  <vas.  ocu/or,  p.  89.  pofl 
quem  WILLISIUS  de  anim.  brut. 
p.  145.  &  Charriere  p.  270.  & 
Brisseau  p.  16.  &  Fantonus  di/T. 
anat.  p.  323.  eos  defcripfit :  donec  paula- 
tim  exolefcente  memoria  a  Dominico 
Anellio  nomine  corniculorum  Limacis 
Nowvel/e  defcr.  du  conduit  lacrim.  p.28.  a 
Mo RGAGNoini. Advers.&iR iancho  ( de 
duB.  nov.  laerum.)  fufius  defcripti  ,  nunc 
notiflimi  facli  funt.  Canales  funt  mem- 
branacei ,  fatis  patuli ,  innati  fubftantiae 
mufculi  orbicularis  finique  palpebrarum, 
quorum  fuperior  paulum  defcendit,  nonni- 
hil  incurvus  Monrooj?  <///».$•  Soc  111.  p. 
281.  inferior  magis  transverfalis  eft,  Scho- 
binger.  1.  c.  p.  8.  contra  quam  Bi  an- 
chus  habet  f.  1.  2.  Sub  cute  &  orbicula- 
ri  mufculo  ad  faccum  nafalem  meant,  cui 
fub  fuperiori  fine  ,  non  communi  duclu 
inferuntur,  uti  Bianchi  f.  1.  2.  & 
ANELLTUSp  28.  &  WINSLOW. 
n.  34?.  &PETIT.  1.  c.  f.  2.  3.  M 
duobus  diverfis  duclibus ,  etfi  fint  vicinis- 
fimi  &  communem  transverfum  du£tum 
videantur  facere.  Ita  M  O  R  G  A  G  N  U  S 
VI.  p.  49.  &  fetis  infertis  facile  demon- 
ftratur ,  &  etiam  nunc  video.  Conjungun- 
tur  autem  callofa  quadam  fubftantia  ,  ad 
aliquam  retro  carunculam  diflantiam. 


DE    VISU/  115 

Saceum )  f  Isfinuseft,  extus  membrana, 
intus  oiiibus  conjuntfis  maxillae  &  unguis 
faclus  ,  ad  quem  per  punclula  lacrumalia 
recla  via  lacrumae  deducuntur,  &  lacruma- 
rum  loco  humor  ,  iiquem  inter  oculum^  & 
palpebras  injeceiis*  Inde  continuatus  canalis  s 

fub 

f  Saccus  lacrumalis  aSALOMONE    Alberto 
diftinclius  propofitus  efl  de  /acrum,  p.  124, 
retro  &  partim   intra  orbicularis  tendinem 
po(itus,ovali  fere  figura,  Iongioridiametro 
defcendente  Petit.  I.  c.  f.  2.  3.  utcum- 
que  ;  in  ofleo  fulco,  ex  foffa  unguis  oftis  at* 
que  maxillari  fa&o  Winslow.   n.  344. 
firmiter  adhaerens  eminentiae  oflis  unguis 
&  ejus   cum   ofle    maxillae   conjun&ioni 
Monroo  1.  c.  p.  282»    Membranain  ha- 
bet  a  pituitaria,  a  periofteo  diverfam,  pul- 
pofam,  rubentem  ,  vafculofam  «  a  qua  ad 
fubjeclum  adeo  porofum  os  unguis  frequen- 
tes  arteriolae  dimittuntur ,   pro  ligamen* 
iulis  habitae    a  Biancho  p.  15.    f.  1. 
Glandulas   BIANCHI    p.  24.   didas 
non  vidi.     Mirum  videtur,hunc  faccum  a 
MORGAGNO  inicone  l.T.iv. Adv. 
I.  omnino  diffimulatum  fuiffe,  cui  tamen 
optime  notus  fuit.    Mufculum    proprium 
cx  DUVERNEYI  junioris  fide    de- 
fcribit  SCHOBINGERUS,    de  quo 
mihi  nondum  certo  conitat, 
g  Duftus  nafalis  a  facco  defcenditmembraneus, 
ex  cylindrico  diminutus ;  pofterius  &  interius 
proceflu  maxiJlaris  &  oife  unguis,  anterius 
vero  fola  vaiculofa  membrana  faclus,quae 
pituitariae  narium  continuatur  ,  &  glandu- 
las  habere  dicitur  fimiUsDUVF.RNEYO 
juniori,  &ANTONIO  MAITRE- 
Hz  JEAN 


m6  DE    VISU. 

iub  parallelismo  oculorum   fupra  palatum 
in  nares  excernitur.  h 

Ex 

IEANc.3.  nequeenim  ipfe  vidi.  Latiorin- 
figniter  corniculis  illis  limacum ,  contra 
iconem  B I  A  N  C  H I ,  in  ima  orbita 
contrahitur  paullum  ,  in  orbicularem  ca- 
nalem  ab  his  ipiis  offibus  fa&um  recipi- 
tur ,  defcendit  retrorfum  ,  (Hpister. 
Chirurg.  T.  XVI.  f.  7.  8.9.  )  in  ipfo  ofle 
leniter  incurvatur,  interir.s  adjacens  finui 
maxillari  ejurqjc  adpendici  fuperiori;  & 
aperitur  demum  in  nares ,  in  meatu  infi- 
mo ,  tectus  offe  fpongiofo  imo  ,  prope  an- 
teriorem  hujus  oflis  finem  ,foramine  pauium 
anguftiori  Morc  1.  p.  28.  Monroo 
l.c.  p.  282.  ovali  ,  perpendiculariter  lon- 
gioriMoRGAG  .vi.  p.  54.  ir.embrana, 
quae  paulum  deorfum  producla  ,  fpeciem 
aliquam  valvulae  imitatur,  qualem  nimis 
emphaticeB»  anchius  defcribit  p.  25.26. 
Ita  in  recente  video,  loftquam  materie 
coagulhbili  per  ipfa  puncla  toium  fyftema 
lacrumale  repletum  eft  ;  quod  ncn  diffi- 
culter  fieri  poteft  ,  &  omnem  fpem  inve- 
niendae  dilatationis  pelviformis  B  I  A  N- 
CHllp.  i8*f.  1.  2.  abolet-  Primus  hunc 
duclum  fufius  defcripfitSALOMON  AL- 
BERT.difT.  delacrum.  p.  128.  &c.  DRE- 
LIN  COURTlUSinter  dutlm  lacru 
tnaksii  umerat,  quod  lacrumae  aliquando 
in  os  perveniant  Praeh  p.  187. 

JiGALENUS  hanc  ad  nares  viam  omnino 
cognovit  ,  &  collyriorum  faporem  ad 
nares  dixit  pervenire  1.  c.  tum  Massa 
p*  91.  Gabriel  Zbrbis  p.  121  b. 
uti  viciffim  a  narium  cavitatc  aer  ore  re- 

|entirs 


DE    VISIL  u7 

Ex  hac  expofita  fabrica  intelliguntur 
quatuor  fpecies  fiftularum  lacrumalium. 
trima  eft,v  quando  ab  aliqua  inflammatione  , 
vel  excoriatione  ,  pundta  lacrumalia  lacera 
coalescunt  ,  *  unde  lacrumae  non  reforbtae 

con- 

tcntusSAL.  Aleerti  1.  c.  p.  126.  fu- 
mus  tabaci,  &  in  gallopavone  ianguis  ipfe 
Petit.  Memoir.de  V Acad.  1735«  p.176 
177  quod  nonnunquam  in  homine  vi- 
fum  eft.  Aquam  oculis  infufam  alvuni 
movifle,  ex  Spigelio  Plempius  repe- 
tit  Opbthalmogr.  p.  116.  Sinenses  per 
punclum  lacrumale  filum  in  nares  de- 
mittunt  ,  quod  ad  ciendas  lacrumas  huc  & 
illuc  agitant  Ni  euhof.  lt  Cbinens.  03- 
Vetuftiores  non  pauci  inverterunt  natura- 
lem  lacrumarum  fluxum  ,  ut  ex  pun&is 
effundi  ajerent.  Ita  Carpus,  &  Fal- 
lopius,  merito  correftus  a  Meieomio; 
&  C.  Bartho  linus  fpec.  anat.  p.144. 
&  plurimi  alii.  Caeterum  praeftantifli- 
mus  Vaterus  Mi/c.  BeroL  Cnt.  111. 
aliquas  alias  reconditas  vias  propofuit,  per 
quas  in  narcs  lacrumae  derivarentur,  alte- 
ram  in  vertice  nafi  ,  fub  ofi"e  turbinatome- 
dio  f.  2.  alteram  in  fummitate  antri 
Highmoriani,  in  pariete  ,  qui  huic 
cum  nafo  communis  eft  f.  3.  De  his  au- 
tera  viis  nihil  haclenus  reperi ;  neque  vidi 
liquorem  coloratum  ,  perpuncta  injeclum, 
temeraffe  colorem  antri  modo  dicti. 

1  Hanc  caufam  fiftulae  perfpicax  cognovit  Ni  c. 
Massa  p.  91.  Caeterum  inflammationes. 
&  tumores  ad  angulum  internum  Chirurgi 
fatis  communitervocant  anchvlopa,  absque 
fubtiliori  fedis  examine  S.  Yves  l.c.  L.  3. 
c  1.  H  3 


nS  DE    VISU. 

congeruntur  in  angulo  oculi  interno,  fta- 
gnant ,  palpebram  excoriant ,  &  cloacam 
iibi  fingunt,  ex  qua  perpetuo  in  genas  re- 
dundant.  Altera ,  quando  canales  inter 
puncta  &  faccum  lacrumalem  concrescunt. 
Tertia,  quando  faccus  lacrumalis  ipfe  ob- 
itruitur,  vel  coalescendo  poft  inflammatio- 
nem  ,  vel  ab  infpilTata  materie  lacrumarum. k 
IV.  li  caufa  aliqua  intra  ipfas  naresemifTarium 
1  conprefTerit,  five  gravedo  fuerit,  five  alia 
ratio:  qua  fublata  lacrumac  iterum  legitimo 
more  reforbentun  Haec  omnia  mala , 
vulgopraeter  omnem  rationem  folaerofione, 
cautenisve  inpugnantur  :  cum  tamen  vera 
&  folida  fpes  unice  ponatur  inliberatione  ob- 
ftruclorum  canalium  nafalium.  m 

DX1V\ 

k  Inflammationem  ,  ulcus  in  facco  lacrumali, 
&  offeorum  parietum  cariem  pro  unica 
caufa  habere  folent  Chirargi  :  &  ad  hanc 
unam  cau(am  operatio  pertinet ,  quam 
vulgo  exercent  ,  incifo  facco  ,  pertere- 
brato  ofle  unguis,nova  via  ad  nares  aperta. 

Conf.  PR  AECEPTOREM    11.    DCCCXXXVIIL 

i  A  variolis  ,  ab  inflammatione  narium  faepe 
accidere  vidit  Heisterus   Cbirurg.    p. 

569- 
«  Procul  dubio  vult  Praeceptor  Anellianam 
methodum  ,  qua  per  ipfa  pun&a  lacru- 
m  tlla  ilylo  .  &  aquis  per  fiphonem  in- 
je£tis  obfirucla  pundla,  du&us  lacrumalis, 
nafalis  denique  deobitruitur.  ANELLIA- 
NAiVl  voco,  quod  poft  obfcuram  veterum 
memoriam,  &  cogitationes  S  T  A  H  L 1 1, 
(nam  parum  tribuo  Bianchi  de  I.  B. 
FANTONO  &  ANGLERIO  te- 

ftimonio 


DE    VISU,  u9 

DXIV. 

Humidi)  Quando  diminuta  vis  vaforum 
definit  fuppeditare  humorem  hygrophthal 
micum ,  oculus  corrugatur ,  &  in  media 
morte  natat  lucluofo  fpeclaculo.  Ipfa  na- 
tura  vero  ,  dum  valemus,  curat,  ne  hic  li- 
quor  defit,  Calido  coelo  ,  fi  puer  praefto 
fuerit,adparebit,quoties  fqualidior  aer  oculum 
exficcaverit ,  continuo  nictare,  &  repetere 
has  niclitationes,  quoties  iiccitas  oculo  re- 

dit. 

Nitidi) 

ftimonio)  primus  ferio  utiliffimam  &  mi- 
tiffimam  operationem  pro  dignitate  docue- 
rit»  Facile  vero  patet,  vulgarem  metho- 
dum  ,  qua  per  os  unguis  in  narium  cavi» 
tatem  rova  via  paratur  urendo  ,  in  illa  fo- 
lum  fpecie  valere ,  in  qua  vel  ima  pars 
facci  ve!  duclus  nafalis  peccant :  nihil  au* 
tem  omnino  poffe  ,  quoties  fuperius  ma- 
lum  eft.  Deinde  ab  aliis  deinonftratum 
eft ,  fundum  facci  per  hanc  novam  viam 
nunquam  exhauriri,cum  necefte  fit  fuperius 
operationem  adminiftrare  ,  ut  in  ipfascel- 
lulas  ethmoideas  via  paretur.  Hinc  nu- 
per  Petitus  naturalem  viam  ,  duclum 
nempe  nafalem  ,  aperire  confuluit  I.  c 
Hunaldus  autem  praeterea  vulgarem 
methodum  nocere  docuit  conprimendo  du» 
ctus  lacrumales  Pbil  trans  n.  437.  De- 
V  nique  experimentis  non  A  N  E  L  L I  folius, 

fedHEiSTERi  Cbirurg-  p.  572.  &Praf» 
ceptoris  mei  Albini  conftat  ,  pluri- 
mos  mortales  mitiffima  illa  A  N  E  L  L I 
methodo  rcftitutos  efle :  cui  fola  fere  ca- 
H  4  ries 


120  DE    VISU. 

Nitidi)  Sano  homini  oculi.  gratiffime 
iplendent,  Hoc  iplendore  fublato  oculus 
non  fine  horrore  infpectantium  torvum 
tuetur. 

Pellucidi}  Dciiciente  lacruma  continuo 
perit  pelluciditas  oculi,  &opacusfit,  qualis 
a  morte  eft,  &  ab  aere,  cui  expofitus  eft. 

Mobiles  Oculus  vix  unquam  ita  quiescit, 
quin  fub  palpebris  femoveatperpetim,  etiam 
quando  palpebrae  ipfae  quiescunt* 

Flexiles )  Hujus  conditionis  fumma  ne- 
ceffitas  fuit ,  ut  fphaerica  oculi  figura  con- 
iervaretur.  Niii  enim  ijngulae  fibrae  oculi 
aequaliter  laxae  fuerint,  non  poterunt  ab 
humore  vitreo,  intus  exp3nfo,  in  perfectum 
circulum  expandi,  fed  polygonum  aliquod 
corpus  referent ,  eminentibus  iis  punctis  in 
ambitu,  quae  magis  cedunt.  Demonftra- 
vit  enim  nobilis  Bernoullivs,  tunc  nasci 
circulum  ,  quando  liquor  intus  aequabili  vi 
in  aequaliter  rehftentem  lineam  nititur, 
Hinc  in  fenibus  ,  &  iis  ,  qui  morti  proximi 
funt,oculus  obrigescens  conplanatur.  Haec 
etiam  ratio  eft ,  quare  presbyopes  planioris 
oculi  vicium  corrigeredebeantvitroconvexo, 
quod  magis  quam  oculus  radios  colligat.  in 
mortuis  vero  etiam  major  eit  mutatio:  idque 
vocat  vulgus ,  frangi  oculos.  * 

DXV# 

ries  refiftit ,  aut  perfe&a  coalitio  ,   fi  ali  • 
qua   duclui  lacrumarum  contigit. 

a  In  moricntibus  oculifigura  mutatur  ,  fublata 
circulantis  fanguinis  ,  atque  adeo  jmpetu, 
quo  humores  oculi  expandunt  membranas: 
Deinde  color  j  obducitur  enim  totus  ocu- 

ius 


DE    VISU.  121 

DXV. 

Fabrica)  Oculus  pro  tubo  optico  haberi 
poteft ,  uti  dudum  vidit  Perraltus,  * 
cujus  vitrum  objectivum  prius  membrana 
eft,  quae  cornea  vocatur;  vitrum  appropin- 
quans,  lens  Cryftaliina  ,  alterum  pofterius, 
humor  vitreus  ;  feptum  medium,  irides  re- 
fraclivas  inpediens,  pupilla  cum  uvea;  tubus 
niger,  cujus  eadem  eftfacultas,  Choroidea. 

DXVJ. 

Optici)  In  embryone  a  oculus  multo 
majorem  ad  corporis  alias  partes ,  quam  in 
adulto,  rationem  habet ;  imo  vero ,  cum 
genus  nervofum  in  primordiis  animalium 
maximum  efle  foleat,  oculi  tamen  in  multis 
generibus  fere  cerebro  aequales  funr#  Apud 
Malpighium  obfervationes  exftant,  quae 
tantam  oculi  portionem  demonftrant, 
ut  totam  animalis  machinam  unice  in  oculi 
gratiam  fabrefactam  putares.  Totius  ani- 
malis  pars  tertia  caput  eft ,  dimidiam  vero 
capitis  partem  oculi  conftituunt.  Deinde 
in  piscibus,  *  etiam  adultis,  cerebrum  oculis 
nihilo  majus  eft :  &  in  iisdem  piscibus  oculus 

vera 

lus  glutinofo  liquido  ,    quod  ex  lacrumis 
&  febo   Meibomiano  conponi   videtur* 
&  fuper  oculum  ftagnare  dettru&a  punclo- 
rum  &  duclum  lacrumalium  funclione. 
a  Confer.  p.  340.    de  la  mecan.   des  anim.   & 

T.  11. 
*  Deformat.  pulli,  conferendo  f.  8.    17.  1 8- 
D  Cerebmm  pifcibus  minimum  ,  folos  olfaclo- 
rios  &  opticos  nervosedit  WILLIS.  de 
H  5  cer» 


,22  DE    VISU. 

8» 

vera  eft  cerebri  produclio.  Ita  &  nervorum 
opticorum  inlignis  moles  eft  ,  &  propria 
foramina  habent,  nihilo  minora  maxtmis. 

Vniti)    Hanc  conjundionem  d  nervorum 
lnfinitae  utilitatis  eflc  ipfa  ratio  diclat ,  cum 

in 

ier,  y  nerv.  p.  40,  In  infeclis  cerebrum 
eft  fere  nervi  optici  appendix  B 1 D  L  O  O. 

e  Nervus  opticus  oritur  ex  ventriculi  anterioris 
extremis  protuberantiis  albi5,five  thalamis, 
ad  decumm  crurum  cerebri  GALEN. 
deutil.  part.  L.  XVI.  c.3.  RIDLEYp, 
344.  WINSLOWlll.  n.  16.EUSTACH. 
T.  XVII.  f.  5.  6.  Dicitur  etiam  ,  fed 
non  perpetuo,  cum  thalamis  longius,  & 
ab  ipfis  denr.um  natibus  proficifci  Vievs- 
senio,Santorino  p-63iMorg.£^.xvi. 
p.  180.  V  A  R  O  L  1 U  M  vero,fateor,  me 
non  intelligere  ,  cujus  obfervationes  ad 
H.  F.  ab  Aquapendente  pertinere  de- 
fenditur  in  Giorn.  de  Letter.  XVlll.  p.  53. 
Verum  nimis  ifle  in  opere  de  <vifu  aVA- 
rolio  differt.  Ab  hoc  ortu  fleclitur 
extrorfum,  deinde  imrorfum  ;  unitur  fuper 
fellam  turcicam  cum  conpare,fecedit  fa&a 
cruce,  fubit  foramen  proprium  fub  alis 
minoribus  clinoideis  ,  pergit  extrorfum 
conplanatus  ,  antrorfum  ,  femper  dura 
membrana  tectus  ,  &  bulbi  oculi  parti  in- 
teriori,  cis  axin  pofitae  ,  adnafcitur  ;  in 
ipfa  orbita  paulum  ,  certe  in  cadavere,  in- 
curvatu?. 

*  De  hac  eonjun&ione  multum  efr.  difputatum. 
Olim  Galenvs  conjungi  ,  non  autem  de- 
cuflari  docuit  de  util.  part.  L.X.  c.  11.  Ita 
ctiam  veteres  femibarbari  docuerunt  Ga- 
briel  aZERBis  p.  iif.    Vesalivs  experi- 

mern 


DE    VISU.  i23 

in  omni  fere  animalium  genere  reperta  fit. 
Sufpicatur  fere  Boerhaavius,  a  corpore 
Itriato  dextro  dimidiam  partem  medullae  e 

ad 

mento  rem  confirmavit,  „cum  in  morba 
,,£cante  &retro  conjundlionem  dexter  te- 
nujor  adparuerit,  integro -finiftro  de  corp» 
humfabr.p.fiS.  ed  ifff.  &  auget  ob- 
fervationem  Valverdvs,  ut  frequentem 
dicat  L.  IV.  c.  3.  p.  511.  Deinde  con- 
fentit  RiOLANt  hiftoria,  quam  ex  Caesal- 
pino  narrat  j  penitus  fimilis,  Antbropogr. 
p.  264.,  6c  fimillima  Vesalianae  ,  quam 
Santorinvs  habet  p.  64-  aliaque  fimilis 
Cheseldenii  Fhil.  Tranf.  abridgm. 
by  Motte  L.  IV.  p.  12.  gc  alia,  quantum 
video,  Loeselii  deflrutt.renum  aBoHNio  ci- 
tata.  Porro  Vesalivs  aliud  excmplum 
habet,  hominis,  cui  nervi,  cum  non  uniti 
fuiflent  ,  nihil  in  fimplici  vifione  turba- 
runt.       Cum    Vesalio   fentit   Car.  Ste* 

PIIANVS  L.  II.  C.49.     COLVMBVSL.  Vlll.  C.  J. 

p.  194..  Cassee ivs  l.c.c. XVI.  Hoviusp.p. 
&  Brfggs  in  ic.  nov.  theor.  &  alii ,  &  ipfe 
in   textu    Praeceptor.. 

e  Unioni  huic  tribuit  Galenus  i  quod  ob je&a 
binis  oculis  iingularia  videamus  de  ufu  part. 
L.  X.  c.  n.feqq.  Deinde  inter  nuperos 
lententiam ,  quam  hic  habet  Praeceptor, 
propoiuitNEWTONus^«enw  poft  opticam 
n.  1  j\  ut  ex  thalamo  daxtro  dextra  me- 
dietas  utriusque  oculi ,  a  finiftro  finiftrae 
dimidiae  partes  utriusque  provenirent.  Sed 
confer  DLXV.  Haec  interim  caufa  eft, 
quareadeo  facile  mala  oculi  dextri  in  fini- 
ftrum  transeant.DifiecTrodextro  nervo  opti- 
co  caecitas  utriusque  ocuHMagatvs  de  rar» 

medic. 


124  DE    VISU. 

ad  dextrum  oculum,  dimidiarn  vero  ad  fi- 
niitrum  venire ;  &  viciffim  a  finiftro  corpore 
itriato  &  dextrum  oculum  mediam  partem 
alteram  medullae  habere,  &  finiftrum:  De- 
inde  porro*  conjedura  eft  FoeRHAAyn, 
hanc  elTe  rationem  ,  quare  per  duos  oculos 
unica  ejusdem  rei  lit  pero ptio  ln  piscibusf 
haec  conjundtio  nervorum  non  reperitur. 
in'.  hamaeieonte  s  oculi  penitus  lateraliter  in 
oiTe  temporis  pofiti  funt,  ut  hoc  animalcu- 
lum  ad  videndum  caput  mire  cogatur  diitor- 
quere. 

Tenui     &  tamen  tenaci. 

Arteriofis  i  Quatuor  arteriae  h  ad  quatuor 
latera  nervi  optici  meant  :    Deinde  nervi  a 

ter- 

tncilk.  TI.  c.  lr.  Paralyfes  chronicae  fere 
femper  utrumque  oculum  inutilem  red- 
dunt  S.Y</es  apud  Henkfl  Epift  adKEs- 
semung.  Siniftro  oculo  vulnerato,  dexter 
paralyticus  Meibom  de  vulner.  n  31. 

r  In  piscibus  non  uniri ,  nifi  in  Lamia  Ste- 
monjs  Myol  fpec.  p.  109.  Ita  Willisius  de 
nerv.  p.40.  Briggs  Theor  p.  iof. 

g  Ita  Monroo  apud  Cheselden.  L.  III.  c.  19.' 
Bartholinvs,  8c  alii  Sed  conjungi  utique, 
uti  in  aliis  animalibus ,  demonftrat  Va- 
lisneri  op  omn.  I.  p.  425-.  &  eadem  efi: 
Paris*norvm  obfervatio.  Quod  autem 
oculus  feorfim  videatur  moveri  ,  fic  a 
lentis  in  verfatili  loculo  mobilitate. 

h  Meatus  illos  nervi  optici  videtur  Herophilus 
cognovifle  ,  qui  antiquiflimum  pori  no* 
men  nervo  optico  inpofuerit  !dem  fo- 
ramen  Galenvs  habet  de  Hipp.  &  Tlat. 

Decr. 


DE    VISU,  125 

tertio  &  quinto  &  fexto  nervorum  psre  ad 
panes  oculi  exteriores  &  motus  gratia  & 
ienfus  adeunt. 

Porofi]  Nervi  optici  vera  funt  produ&io 
meduiUe  cerebri ,  proprie  ita  vocatae  ,  toti 
poroii^ *  quod  in  nullo  ahonervo  reperitur. 

Deinde 


Xtecr.  L,  Vll.  c  4.  de  ufu  part  L.  X.  c.ia, 
L  XVI  c-3  de  cau[.  fymptomat  L.l.  c.  2, 
Eustach.  0$.  exam  p.  227.T.XXXX.  £ 
2.3.  ?  t  i-'.  Negaverant  autem  Carpus 
p  CCCCLIL  Vesalivs  L  IV.  c.  4.  Co- 
lvmbvs  1  c  Fallopivs  obferv.  affaf,  p.  13S. 
inter  recentiorcs  autem;  I.M  Hofmannvs 
an  van  Hornivm,  Casseruts  de  org  vif. 
c.  «6.Vievssens  p  1^9  Contraria  experi- 
menta  funt  pLEMpnp.  250  Parisinorum 
in  Leone  p.  23.  &  Lynce,  Salzmann*  akf* 
amt.  p.  71.  KtoLANi  p  2(54.  V1D«  V<D1I 
L.  III.  c.  2.  cjui  foramen    oc  viderunt. 

i  In  ingrefiione  nervi  optici  ad  cavitatem 
oculi  manifefta  papilla  eft  , .  in  medio 
deprefljor  Morgagn.  Efift.  XVI  n.  36. 
Ex  fundo  hujus  papiliae  prodit  arteriola» 
in  bove  vifu  racillima  ,dicl:a  Parisinis  in 
Ieonep.14.  Perkalto  1. c  f  i.ad  G  Ridley 
Qthe  brain  p.  I4.4  Morgagno  &  aliis:  & 
aliquando  plures  una  ,  ut  praoer  centra- 
lem  illam  aliae  laterales  adimt  Morgagn. 
1.  c.  n.  44.  &  Malpigh.  de  cerebr  p  9.  Eae 
porro  ad  retinam  diiVibuuntur  Evstack. 
T  XL,  f.  4  9  10.  Ridlev  J.  c« 
Briggs  f.  2.  Mariotte  nouv.  decouv. 
f*i  p  5*2  6.  Am5telaed.  p.  31  Rvvsch. 
Epft  XI  I.  f.j/.tf,  Botur  <fe  ex$er.  qitm 
non  juccid* 


i2*  DE    VISU. 

Deinde  in  media  nervi  medulla  foramen  eft, 
Galeno  non  incognitum,  k  &  ab  £u- 
stachio  perfpicue  delineatum,  mirelaeto, 
tjuod  Galeni  fententiam  contra  reliquos 
anatomicos  ftabilire  poflet :  quod  quidem  , 
licet  a  non  paucis  fcriptoribus  explodatur , 
vere  adeft ,  ducitque  arteriam  memoria  di- 
gnam  ,  quae  in  mediam  membranam  reti- 
nam  diftribuitur.  Hanc  Ruyschius  de- 
monftravit,  &  natura  fecifle  videtur,  ut 
medulla  nervi  optici  vitali  fanguinis  calore 
tepefieret.  Ex  his  phaenomenis  multa  ex- 
plicare  licet.  Vetuftus  fcriptor  Aetius 
fcriptum  reliquit,  in  morbis  capitis  fervidifli- 
mis  &  poft  phrenitidem  fequi  amaurofin , 
quam  barbare  guttam  ferenam  vocant ,  ob- 

cae- 

J:  Medulla  quidem  in  nervo  optico  manifefta 
eft,  &  cis  conjunclioncm ,  &c  ad  oculum 
propius  :  quae  conpreflione  eximi  poflit 
Fallop.  I.  c.  Vid.  Vm.  L.  III  c  a.  Mal- 
pigh.  ile  Cerebr.  p.  9.  Mery  Mem-  de  VAcad. 
1712.  p.  332.  Verum  in  optico  nervo 
fafciculi  medullares  propriis  membranulis 
involuti  Malpigh.  Fhil.lmns.  n-  27.  Mery. 
Mem.  l.c.  p.  334.  T  13.  SYvESp.  16". 
Winslow.  IV.  n.  *2$\  cdiciunt,  ut  eva- 
cuata  dura  matre ,  expreflfa  medulla,  totus 
nervus  cellulofus  adpareat  A  cellulis  vero 
diverfi  funt  pori  minimi  ,  a  difle&is 
vafis  infinitis,  quos  Rvysch.  1.  c  f.  4-  8. 
&  paflim  m  Tkefauris,  8c  prior  habet 
Biriggs  QpthaXmogr.  t  6".  8c  alii.  In 
porco  vafa  nigra  rete  faciunt,  quod  areolas 
meduliaresintercipit,  Morgagn.  Epi/i.  17. 
n.  39.  Derham  Theol  Fhyf  Porterfiei, 
EdM.  ejf.lll,  p.  2j6\ 


DE    VISU.  i27 

caecatio  vero|eft  ,  in  qua  nihil  in  oculo  mu- 
tatum  adparet.  Hoc  malum,ajebat  A e t  i  vs  r 
nulli  medicamento  cedere:  morbo  vero  per 
bonam  crifin  fublato  ,  fponte  evanesccre. 
Nempe  in  hoc  morbo  premebatur  mollis 
nervi  optici  medulla  ab  expanfis  arteriis  cir^ 
cumpofitis. 

Vaginam )  f  Dum  ex  cranio  exeunt  optici 
nervi,  membranamaccipiunt  circumpolitam, 

quae 

i  Nervum  opticum  Xiphiae  laminis  conplicatis 
fieri,  olim  Eustachivs  off.  ex&m.  1.  c.  tum 
Malpigh.  pojih.  p.  if.  Sc  de  cerebr.  p.  8. 
cum  icone ,  qui  in  Thynno  aliisque  pisci- 
bus  conftanter  ita  fe  habere  vidit. 

m  Hoc  loco  arteriolas  nervo  optico  circumpofi- 
tas,  dicere  vifum  eft.Oriuntur  ab  ophthalmi- 
ca  illa  Carotidis  internae  DX  i.  propagine^ 
atque  quatuor  trunculis  ,ramulis  duplonu- 
merofioribus  circumftant  nervum,  ferpen- 
tum  in  modum  flexae ,  Rvysch.  Epift. 
XIII.  T.  XVI.  f.  6.8.  poftremamque  partirrt 
partem  fcleroticae  perforant,  partim  fere 
mediam  Rvysch  ib.p.  ;o.  Has  etiam 
Willisivs  habet  de  anim.  brut.  p.  15-4.  8c 
Pecqjjetus  ad  Mariottum  p.  $"oi.  & 
Maitreiean  c.7.  Scalii. 

n  Nervus  tertii  paris  difrufis  fibris  venita  pediculis 
cerebri ,  ubi  inprotuberantiam  anularem 
confluunt,  fatis  profunde  Ridle*-  p.  145*. 
origine  dextri  &  finiftri  proxime  vicina* 
Vievssens  p.  167.  Firmus,teres,  extrorfum 
divergit ,  vaginae  durae  membranae  fe 
inmittit ,  fupra  finum  cavernofum  ,  non 

inmif- 


iss  DE    VISU. 

quae  nullius  meningum  ,    fed  neque  arach- 

noi- 

inmiftusfanguini  conf.  not£  adCCXXXV. 
ad  foramen  hcerum  properat,  &  nervorum 
intimus  orbitam  fubit,  inferior  &exterior 
opticoj   ibi  ramum  emittitdi£tum  Vievs- 

SENS  p.  1 67  •   WlNSLOW.  n.  19.20.  EVSTACH» 

T.  XVIII.  f.  I  Fallop.  p.  m8.  b.  fupe- 
riorem  ,  incumbentem  nervo  optico ,  qui 
fartim  Re&o  fuperiori  ,  partim  palpe- 
brae  elevatori,  perforato  priori  profpicit. 
Deinde  trunculus  fub  nervo  optico  findi- 
tur  &  ramum  edit,  interiorcm,  ad  muscu- 
lum  internum  Winslow  n.  21.  Fallop. 
p.  158  b  Vievssens  1.  c  alioqus  denique, 
qui  pro  trunco  haberi  potefl: ,  fub  nervo 
optico  fecundum  deprefTorem  excurrit  6c 
huic ,  &  longo  duclu  fub  oculi  bulbo 
obliquo  inferiori  fe  inmiflurus.  Winslow. 
n.  21.  Evstach.  T.XVlll.  f  2.  Fallop.  l.c 
Vidi  duos  hos  ramos  fingillatiru  prodiifle, 
ut  ncrvus  tertii  piris, dato  ramo  fuperiore, 
fubito  trifidus  ,,  unum  obliquo  minori, 
alterum  inferiori  reclorum  ,  tertium  inte- 
riori  ramum  daret.  Tunc  ganglion  aramo 
obliqui  provenit.  A  rarnoinferiori  plerum* 
que  oritur  fibra  Vievssens  p  *6j.  qu&c 
cum  ramoQuinti  ganglion  facit  ophthalmi- 
cum  Wi  nslow.  n.  2i.  &  folum  ciliares 
nervos  producere  dicitur  Morgagno  Epifi. 
XVI,  n-fo.  EvsTAcmvsetiam  huncramum 
exprimere  videtur,T  XVlll.f.&c.  Fallopius 
ad  membranas  nervi  optici  credidit  tcrmi- 
nari.  W 1  l  l  i  s  1  u  s  &  nervulos  &  gan- 
glion  vidit  nervor-  defcr.  p.  1^1. 

0  Nervus  quartiparis  ortus  a  linea  transverfali, 
quae  pediculos  a  cerebello  ad  nates  unit 

Ev- 


DE    VISU.  129 

noidcae    membranae   propago  efle  videtur» 

Craf- 

EUST  ACH.  T.  XVII.  f.  2.  W  INS- 
LOW.n  r39.  S ANTORIN  p.  64. 
RIDLEY  p.  146.  retro  nates  &  teftes 
MORGAGN.  Epift.  p-  219.  graciliffimus, 
pariter  utiTertius,  &  huic  exterius  adhae- 
rens,  per  vaginam  durae  membranae.fupra 
fmum  cavernofum,  foramen  lacerum  adit, 
&  unice  in  trochlearem  mufculum  abfu- 
mitur  F  A L L O  P.  p.  155.156.  nullo  ra- 
mulo  ad  alios  mufculos  dato ,  uti  male 
adfirmat  COLUMEUS  p.  198. 
WINSLOWUS  fufpicatur  etiam  cum 
Primo  Quinti  uniri ,  quam  quidem  unio- 
nem  nondum  vidi  (  111.  n.  27. )  Duplicerrt 
Ruyschius  vidhTbes.  Vll.  n.  io-  &  ego 
etiam  nunc  a  Quarto  ramum  oriri  vidi, 
qui  in  truncum  redit ,  atque  alias  vidiffe 
memini. 
p  Nervus  quinti  paris  duram  matrem  fubit  fub 
finu  petrofo  fuperiori.  Ejus  ramus  ante- 
rior  &  minimus,  trunci  direclionem  con- 
tinuans  ,  primus  FALLOPII  p.  141, 
&  aliorum,  per  finum  cavernofum.mem- 
branula  a  fanguine  feparatus,  ad  interiora 
Quarti,  rimam  laceram  adit.  In  orbita 
vero  finditur.  Superior  &  exterior  ramus 
continuo  dividitur  ,  in  duos  ramos ,  fibi 
adcumbentes  ;  qui  porro  fub  periofteo  or- 
bitae  fuper  Elevatorem  &  Re&um  fupe- 
riorem  verfus  angulum  internum  oculi 
properant.  Hos  pro  unico  numerat 
Winslowus:  duos  vero  elTe  perpetuo 
reperio  ;  &  re&e  ,  nam  confidenter  hic 
loquor ,  mecum  Morgagnus  p,  233. 
poit  FALLOPII  defcriptionem  p.  1 41 . 

& 
Tom.  IV.  I 


I3a  D  E    V  I  S  U. 

Craffior  eft  certe  &  fortis  membrana ,  quarn 

& 

&EUSTACHII  figuras  T.  XVUl. 
f.  3.  5.  Truncus  ,  priusquam  orbitam 
adeat,  dat  gracilem  ramum  lacrumalem, 
qui  per  propriam  vaginam  durae  ma- 
tris  ,  tum  juxta  Abdudtorem  ad  glsn- 
dulam  innominatam  abit  ,  &  ad  eam 
divifus  ,  &  ad  fuperiorem  palpebram ,  & 
aliquando  ex  orbita  per  foramen  non  per- 
petuum  oflis  malae  ,  arteriae  pervium  ,  ad 
faciem  exit  W 1 N  S  L  OW.  111.  n.  43.  IV. 
n.  309.  Vi  euss  ens  p.  171.  T  XXil  & 
S.Yv f sp. 2 1 .  Superiorum interior comes ar  • 
teriae&  venae  exitverfus  trochleam,dat  ra- 
muminternum,  mox  bifidum,incorrugato- 
remEUSTACH.  f.3.5.  altero  verojux- 
ta  trochleam  defcendit  ad  orbicularem  paL 
pebrarum  F  AL  LOP.  p.  144.  Exterior 
vero  forair.cn  mpraorbitale,  vel  vicarium 
foraminis  hiatum  marginis  orbitae ,  fubit, 
&  continuo  in  multos  ramos  exit ,  ad  orbi- 
c»  larem,  corrugatorem  ,  &  ad  mufculum 
frontalem  longiifime  excurrit  Eustach. 
T.  XVU1>  f  c.  T.XIX.  Vieussens 
p.  170.  T.  XXll.  d.  e.  cum  aliquo 
ramoxum  d«ri  nervi  communicaturus-  Ra- 
mus  inferior  trunci  Quinti  Vieussen& 
T.XXll.  f.k  fub  Levatoribus  oblique  fupra 
opticum  nervum  interiora  petit,  adit  hu- 
jus  &  Pathetici  mufculi  intervallum,  & 
furculo  uno  ad  anteriora  orbitae  erepit  fub 
trochlea  ad  palpebram  fuperiorem,  carun- 
culam ,  iaccum  lacrumalem  ,  corrugato- 
rem  ramofus  finitur  :  V«EUSSENS 
p.171.  T.  XXII.  n.o.  WINSLOW. 
H.40.EUSTACHI.  c,  S.Yvbs  p.zi.alte- 


DE    VISU.  iyi 

&  arteriolae  ,   &  quinti  paris  nervorum  ra- 

muls 

ronaresfubit    VIEUSSENS  T.xxu. 
m.  &  UD  not.  </.  Ab  hoc  autem  truncuio, 
priusquam  findatur,fuper  nervum  opticum 
gracile  filamentum  editur  W  I N  S  L  O  W. 
111.  n   37.38.  VIEUSSENSpi7uT 
XXllg.ki.  EUSTACH  T.XVIII.f  3.  ?. 
quod  aliquando  a  fuperiori  trunco  prodiifte 
vidi  t    cum   Petito,    &  non  ignoravit 
PALLOPIUS  p.  143.  fed  &  WiL- 
L  I  S  J  U  S  hos  a  Quinto  nervos  ad  uveam 
vidit  p   154*     Jd  filamentum  cum  nervi 
Tercii  furculo  ganglion  facit,exterius,  inter 
Abduclorem  &  Superbum,  incumbens  ner- 
vooptico  PETIT.  Memotr.  1727.  p.13. 
Schacher   de  catarafi,    Winslow.    IV 
n.  302.  S.  Yves  p.  2r.  ad  divifionem   ra- 
moru;:.  inferiorum    Paris  Tertii  ,    a  quo 
porro  cum  arteriolis  ciliares  nervi  Vieus- 
sens    p.   166,     MANFREDI    apud 
MANGFT.  Bibliotb.  anat.  p.  1 89.  ic. 
X*     quatuor ,    quinque ,     fex  ,    ad    no- 
vem   trunculis   Scleroticam  adeurit ,   per- 
forant     Ruysch   Epift.  Xlll.    f,  11.  12. 
&  inter  eam  atque  Choroideam  ad  iridem 
usque  excurrunt,  ibi  porro  in  fibras  moto- 
ries   abituri   WI  N  S  LOW.  IV.  n.  303 
^ETIT,  l.o  P.14.RIDLEY.  p.145.* 
poftW  1 L  l  1  s  1  v  m  .  Haec  fila  in  orbiculum  ci- 
iiarem  ire  dicitur,tunc  dividi,ut  alter  ramus 
per  uveam  Manpredi  U.  ll.  in  radiorum 
morem  divifus  abeat  1.  c  alter  ad  ligamen- 
taciliaria   id.  &  S.  Yves  p.23.     A  fexto 
aliquid  accedere  ait  Petitus:  Sed  eas 
fibras  nondum  vidi.  Caeterum  fibras  cilia- 
res  jamCAROLUS  STEPHANUShabet 
I2  Vc 


r3*  D  E    V  1  S  U. 

muli  ingrediuntur  ,    aliis  quidem  ,   praeter 
vifum ,  negociis  deftinati. 

DXVII. 

Verum    cum     hic    Iocus  fit  dicendi    de 
PETITI    fententia,    quae     &   WINS- 
LOWO  &    aliis  recentiffimis   anatomi- 
cis  placuit  ,,  repeto  l.perpetuo  me  videre, 
a   Quinto    nihil  omnino  ad  intercoftalem 
accedere  ,   &  magis   magisque  perfuaderit 
vel  arteriam  anfam  dedifTe  vulgariopinioni 
vel   cellulofas   flbras,     ut  ex  repetitis  tri' 
ginta  annorum    &  ultra    obfervationibus 
MORGAGNUS    confirmat  p.   224. 
2,  Angulum,ad  quem  oritur  a  fextointerco" 
flalis,  valde  parum  favere  Petito  ,  cum 
aut  reclus  fit,  aut  a  retto  minimum  differat, 
neque  aliam  habeat  caufam  ,    quam   dire- 
ctionem  Carotidis.  3.  PETITUS    pro 
fententia  fua  adfert,  nervum  fexti  paris  in- 
ter  cerebrum  &  nervi  intercoflalis  originem 
minorem  efTe  ,     craffiorem   inter  hunc  & 
oculum.    Huic  obfervationi  fidem    facere 
poteft  pertinax  ilie  fibrarum  plexus,  quem 
adeo  aegre  de  ophthalmico  &  fexto  nervo 
amolimur,  fi  fexto  fuerit  accenfitus.  Retn 
ipfam    negat  Morgagnus    p.  229.    4. 
Experimenta  ,  quibus  conftat  diffeclo  ner- 
vo  intercoftali  oculorum  nitorem  perire,de- 
monftrare  unice  magnam  calamitatem ,  & 
confufionem  fyftematis  nervofi ,  cujus  duo 
principes  trunci,o6lavus  &  intercoftalis  de- 
ftructi  fint ;  deinde  nexum   fexti   cum  o- 
culo.  Quae  omnia  nunc  a  MORGAGNO 
eruditiffime  ,  ut  folet ,  prodita  lego  Epiji. 
XVI.  n.  55.    Deinde,   fi  vere  in  brutis  a 
Quinto  intercoftalis   oritur  ,    non  mirum 
cft,  violationem  nervi ,  qui   cohaeret  con- 
tinuus  cum  motoribus  oculi  ncrvis,  iridis- 

que 


D  E    V  I  S  U.  133 

que  furculis,  oculorum  funcliones  turbaffe. 
Ita  Valsalva    oculi  amaurofin  reftituit 
agitato  nervo  fupraorbitali  ,  ubi  ex  oculo 
prodit/)^  1L  p.  144.  MORGAGNVS 
autem  a  vulnere  ejusdem  nervi  vifum  vi- 
dit  fublatum  Epi/l.  XVlll.  n   7.  cum  ta» 
men    non  ramus    ad  ocuium  euns  ,    (q<\ 
cum  ocularibusconfentiens,violatus  fuiffet. 
Conf.   not.  a.  ad  CCLXXX.  p.  564 
Nervus  fexti  paris  inparis  dignitatem  adfertus 
a  FALLOPiOp.  147.  confervatusaBAU- 
HINO,  reftitutus  a  Willisio,  oritur  ab 
intervallo  anteriori  cbrporum  olivarium  & 
pyramidalium   Eust.   T.   XVlil.  f.  1.  2. 
&c  vel ab  ipfis  pyramidalibus  (MORG. 
p.  222.)  vel  aponte  VAROLI I   &  ab 
iis  corporibus  conjunclim    SANTORIN. 
•    p.  66.   ita  ut  duo  nervi,  dexter  &  finifter, 
fibi  fint  proximi  Vakol.  p.   127.    Idem 
extimus    omnium  ,     &    fimul   infimus , 
duram    matrem    fubit   per    hiatum  oflis 
petrofi  ,       duriffima    membrana     perfe* 
c~lum,  fub  finu  petrofo  fuperiori ,  fupra  in- 
feriorem,     Vidi  duplici  nbra  ortum,  de- 
mum  ad  principium  nervi  intercoftalis  con- 
veniiTe:  idemque  vidit  Ruysch.  Thes.  VII. 
n.  10.  Porro  parallelus  fere  Primo  Quinti 
fed     humilior ,      retro     truncum      Ca- 
rotidis  ,  pergit  extrorfum  ,    &  ad  margi- 
nem  exteriorem  ejus  arteriae,  ad  angulum 
cum  progrediente  trunco  paulum  obtufum 
aut  reclum,  emittit  intercoftalem  •  porro- 
que  ,    per  extremum  angulum  foraminis 
laceri,  orbitam  lubit  ,  reliquis  humilior, 
multis  ramis  in  folum  mufculum  abduc~to- 
rem  diftributus. 

Denique  a  nervo  duro  feptimi  Palpe- 
brae   ramos  aliquos  habent  Willis.   dt 
anim.  brut.    p.  144.    145.    &  a   fecundo 
Quinti  inferior  S.  Yves  p.  22. 
I  3 


34  D  E    V  I  S  U. 

r  Videtur  Praeceptor  locum  velle  L.  V. 
c.  124.  ubi  Aetius  de  iis  agit,  qui  poft 
febres  hebetudine  vifus  laborant ,  nullo 
medicamento  nifi  diaeta  fanabili.  Verum 
luic  fpe&ant  alia  exempla ,  ubi  fatis  ma- 
nifcftum  eft  ,,  arterias  ciliares  fanguine 
infarclas,  caecitatem  feciffe ,  dum  nervum 
opticum  conprimunt.  Amaurofis  a  fan- 
guine  fhgnante  in  nervo  optico  JIJ. 
Teichmeyer.  de  Polyp.  p.  25.  avinoO 
tate  id.  ib.  Hildan.  Cent.  V.  Obs,  20. 
Jn  Amaurotico  vafa  externa  oculi  tumida, 
fanguis  erTufus  Schaarschmid  Berlin. 
Nacbr.  1740.  n.  25.  Haemorrhagia  libra- 
rum  quatuor  fanguinis  caecitas  fublata 
Hildan.  Cent.  L  Obs.  50. 

f  Dura  mater  ,  quando  per  foramen  optico 
nervo  propaginem  edit  ex  lamella  fua 
interiore  ,  exteriori  in  orbitae  periofteum 
continuatur ,  quod  glandulam  lacrumalem, 
&  adipem  ,  ic  mufculos,  &  oculum ,  in 
maffam  fere  conicam  coDjuncla  continet, 
fuperne  &  inferne  coruinuatum  in  perio- 
fteum  faciei.  Durae  Matris  vero  lamina, 
quae  nervum  coercet ,  in  fcleroticam  ma- 
nifefto  continuatur  ,  ut  non  fatis  videam, 
quarede  adeo  evidente  obfervatione  f»t  du- 
bitatum  aFALLOPIO  obferv.  p.213- 
b.&  aWlNSLOWOlV.  n.  225.  nifi 
quod  omnino  craflior  fit  fclerotica ,  & 
videatur  ,,  huic,  tamquam  proprio  involu- 
cro,  accefforiam  duram  matrem  fuperin- 
duci.  Vide  eruditiffime  haec  demonftran- 
tem  Morgagnum  Epi/I.  p.  184.  & 
olim  Fabriciumc.  3.  Piam  vero  vide 
not.  a.  ad  dx i  x.  M  E  R  Y  U  S  equidem  ad- 
iirmat  „  in  evacuato  oculo  ,  de  quo  me- 
dulla  expreffa  eft,   duo  fe  jnvolucra  de- 

mon- 


DE    VISU.  135 

DXVII. 

Ojfea  ]  Hanc  natura  ex  plutibus  *  fra- 
gmentis  ofleis  fabrefecit :  neque  cnim  alitec 

in- 

monftrare  Mem.  de  FAcad.  17 12.  Eadem 
Ruyschii  TbesAU  Af.  I.  h.  u-  Af\L 
«.i.Briggsu  p.  2.  &  veterum  commu- 
nis  do&rina  fuit.  Verum  hujusinvolu- 
cri  fabrica  alia  eft.  Haec  efts 
quae  feptula  facit  inter  fafciCulos  me- 
dullares  ,  nam  &  alibi  piam  matreni 
has  intermedias  in  nervis  membranulas 
dare ,  ab  ipfa  vafculofa  eorum  feptorui» 
indole  demonftratur.  Ita  Winslowus 
n*  225.» 
Orbita  conus  eft,  fed  cujus  anterior  feftio  =elli- 
ptica  eft  ,  maxime  patula.  Fit  oflibus 
omnino  feptem :  fuperius  longe,  tum  atl 
laterum  partem  fupremam,ab  offefrontis. 
Interius  ab  ofle  plano  ,  deinde  ab  ofle  un- 
guis ,  &  parte  oflis  maxillae  Inferius 
ab  eodem  ofle  longe ,  &  ab  ofle  malae. 
Exterius  ab  eodem ,  deinde  a  maena 
ala  oflis  multiformis,  cujus  altera  ala  mi- 
nor  poftrema  etiam  ,  fed  interior  eft,  8c 
fubea,  &  optico  foramine,  aliqua  ab 
ofle  palati  particula  accedit  Hiatus  habet 
duos  peramplos ,  cxteriorem  inferiorem, 
fphenomaxillarem  -,  8c  exteriorem  fupe- 
riorem ,  inter  magnas  &  parvas  alas  fphe- 
noideas.  Foramina  „opticum  poftremum, 
anterius  ad  nares,  alterumque  infraorbita- 
le  ad  faciem  :  tum  minus,  non  perpe- 
tuum  ,  per  os  malae  ,  vafculofum.  In- 
terius  unum,  vel  duo  ,  pro  nervo  11 D  d. 
&  arteria  DX.  d  quae  ex  orbita  nares 
petunt.  Haec  omnia  vulgo  notiflima  funt, 
Winslow.  IV.  n.  204.  feqq. 
14 


i36  DE    VISU, 

incrementa  capere  potuifiet ,  cum  fphaera 
perfe&a  expanfioni  valde  repugnet ,  neque 
fphaericam  figuram  mufculi  &  glandula  la- 
crumalis  permittant.  Omnino  enim  in- 
crefcit  oculus ,  licet  non  in  eadem  ,  qua 
reliquum  corpus  ,  ratione  augeatur. 

Periofteo  ]  Omnia  in  corpore  humano 
perioftea  cohaerent  cum  dura  matre.  Haec 
enim  vaginam  b  dat  medullae  fpinali ;  ex  ea 
externum  periolleum  fpinae  dorfi  provenit, 
&  omnes  pariter  nervorum  vaginae. 

Pinguedme)  Indefit,  ut  brutorumanima- 
lium  oculi  efculenti  &  fapidifTimi  lint.  Hac 
pinguitudine  fex  mufculi  oculi  in  perpetua 
mollitie  &  mobilitate  confervantur.  Non 
poiTumus  videre  ,  nifi  oculus  fphaericus  fit : 
li  oculum  prefleris  ,  ut  aliam  a  fphaerica  ii- 
guram  inducat,  pro  uno  momento  tempo- 
riscaecus  erit.  Hanc  figuram  facit  interna  vis 
expandens  humorum :  Verum  ea  non  fphae - 
ramefficeret5niiietexterneundiqueaequaliter 
cederetur.  Cedit  autem  optime  pinguedo. 
Ea  abfumta  oculi  cavi  ,  triftesque  fiunt,  & 
mors  inftat  proxima,  Bulbus  enim  oculi 
multo  orbita  minor  eft.  Jn  eodem  adipe 
morbi  varii  nafcuntur  ,  &  fubpurationes  ali- 
quando ,  quae  totam  adnatam  tunicam  ex 
orbita  protrudunt ,  non  laefo  vifu.  Tunc 
prudens  chirurgus  adnatam  perforat  i&u 
fcalpelli,  pus  efFundit  &  integritatem  oculi 
reftituit.  c 

DXVIII. 

*  CCCIV. 

e  Idem  confilium  eft  D.  de  S.  Yvis  c.  XX. 
p.  14C. 


D  E    V  I  S  U.  i37 

Dxvnr. 

Vagina"]  Quae  ad  marginem  foraminis 
optici  producla  medium  nervum  receperat, 
eadem  expanfa,Scleroticam,aduritie  ditfam, 
generat.  (In  Cod.  Feldm.  mutata  fetoen- 
tiadocet  Praeceptor  ,,  duram  matrem 
adhaerere  ad  cornicula  oflis  cuneiformis,  & 
dare  periofteum  orbitae  ,  neque  adeo  nervo 
optico  involucrum  circumponere  ;  adeoque 
fcleroticam  novam  efle  &  peculiarem  mem- 
branam.  a  ) 

Gracilejcentem  ]  In  ima  orbita  craflifiima 
eft ,  &  fenfim  ad  anteriora  extenuatur.  * 
Ita  fclerotica  Balaenae  in  fundo  orbitae  pol- 
licem  craffa  eft,  in  anteriori  vix  quadrupli- 
cata  charta  craflior  eft.    Caeterum  oculi  e 

fi- 

a  Confer.  not.  s.    ad  DXVI. 

b  Sclerotica  a  duritie  didta,  alba ,  paucis  vafcu- 
lis  irrigata  Ruysch.  Epifi.  XI 11.  p.  n. 
multiplici  fibrarum  ftrato  ar&e  &  breviter 
inftar  corii  con£a£ta  ,  choroideam  &  ocu- 
lum  continet.  "Pdfterius  crafiior  eft,  quod 
non  ignoratum  fuiffe  vetuftioribus  anato- 
micis,  eruditifiimus  Morgagnus  de- 
monftrat  Epifi.  XVI.  n.  38.  ita  tamen 
verum  efie,  ut  ad  reftorum  mufculorum 
infertionem  denuo  craflefcat  Idem  n.  39. 
Ruysch.  Thes.  II.  Aff.l.  n.  10.  InBa- 
laena  enormis  eft  poftrema  crafiities ,  fi 
ad  anteriorem  conferas  Ruysch.  Thes. 
II.  T.  I.  f.  1.1.6.  Thes.  max.  n.  5*. 
Rav.  Catal.  tar.  p.  37. 

«  Diminuto  inpulfu  fubfidere  oculum  cx  ela- 

tere    fcleroticae   Petitus    Metnoir.    de 

VAcad.  desfc.  1727.  p.  20.    In  operatio- 

I  f  ne 


i3«  DE    VI  SU; 

figuram  ftabilem  reddit,  ne  a  mufculismute- 
tur. 

CfOrnea}  In  oculo  tres  colores  extus  ad- 
parenU  Tota  circumferentia  alba  eft,nem« 
pe  adnata.  in  medio  adnatae  circulus  eft 
coloratus,  glaucus ,  coeruleus ,  fpadiceus  : 
huic  ab  Iride  nomen  eft.  Sed  in  centro 
hujus  anuli  n<gra  pupilla  eft.  Ante  Iridem 
expanditur  cornea,  d  ipfa  nempe  fclerotica, 

quae 

ne ,  qua  catara&a  deponitur  i  humor  viJ 
treus  magna  vi  profilit  Idem  17*^.  p. 
314.  In  plurimis  brutorum  haec  flrmitas 
etiam  longe  major  eft  ,  ibi  enim  magna 
pars    anterior    cartilaginea  eft  ,  aut  ofiea 

MoRGAGN.  l.C    n.  40. 

d  Cornea,  a  pellucidi'ate  dicla,  crafTa  eft ,  nihi- 
lo  tenujor  fclerotica  ,  fed  Iamellis  eviden- 
tius  diftin&is  ,  feparabilibus  ,  Morgagn. 
L  c.  n.  30.  Hoc  Galeno  notum  fuit, 
&  Vesalto  p.  805.  &  Arantio  Ob* 
ferv.jp.66.  &Fabricio  l.c.ci,  Septera. 
laminas  Leevwenhoeckivs  feparant 
Arc.  deteft.  p.  17.  quatuordecira  Reise.. 
li us  e.  n.  c.  Dcc.  II.  ann.  10.  Humor 
aqueus  inter  lamellas  ita  continetur  ,  ut& 
exprimi  pollit  ex  comea  integra,  per  po- 
niios  Stenonis  de  mufc.  & gland.  p. 
44   WtNSLOw-  n.  aio".  &  Memoir.  de 

l'.4c*d.  17*1-   P-417-    SCHAARSCHMID, 

Berl.  Nachr.  «740  n.  40.  Leevwenhoeck. 
arc.  nat.  detech.  p.  76.  Palfyn.  Anat. 
Chirurg.  p.  78.  S.  Yves  p.  2$.  Mor- 
gagn.  1  c.  n  50,  &  ex  punctura  acus 
efrundamr.  An  exhalat  ex  aqueo  ?  nam 
euin  liumorem  exhalare,  demonftrant  ex- 

peri» 


D  E     V  1  S  U.  i39 

quaecum  colore  etiam  nomen  mutat,  fadta 
diaphana.  Conftat  ex  lamellis  pellucidis,uti 
fcre  cornu  bovinum.  Quando  antrorfum 
protruditur  oculus,  ut  cornea  turgeat,  tunc- 
que  fubito  fcalpello  vulneratur  ,  innumera- 
biles  guttae  aqueae  prorumpunt :  indicium 
vaforum  lymphaticorum  tenerrimorum.  In 
ophthalmia  aliquando  cornea  tuta  rubet, 
quando  fanguis  ruber  in  haec  vafa  tranfiit. 

Nervi]   a  Tertio  &  Quinto  pare  orti, 
tphthalmici  Ravu  ,  qui  in  oculum  fe  pene- 

trant, 

rimcnta  Petiti  1728.  p.  31S.  &  Ho* 
vn  p.  8$.  &c  Eosdem  poros  demon- 
ftrat  reforbtio  aquae  in  corneam,  vifa  Pe- 
tito,  quae  tota  in  maceratione  tureefcit. 
Ejus  convexitas  major  cft  quam  fcleroti- 
cae  W 1  n s  l  o  w.  IV.  n.  2 1  f .  quando  in 
vivo  homine  turget,  diftenta :  nam  edueto 
aqueo  humore  in  rugas  collabitur  ;  non 
autem  ,  vtCoLLINS  voluit,  p3raboli- 
ca  pS8o.  Olim  id  vidit  FABRICIVS 
devifulILc.  1.  Petitus  definivit  „ 
arcum  fphaerae  efle  ,  cuius  diameter  fe- 
ptem  linearum  eft  Memoir  de  1'Acad.iyiS. 
p.  418.  ut  adeo  plusquam  una  o&ava  mi- 
nor  fit  fphaera  oculi,quam  menfuram  habet 
etiam  Maitreiean  c.  7.&P0RTER- 
fields  EdM.  ejf.  IV.  p.  155.  Inde  fit, 
ut  oblique  fcleroticae  infideat ,  quod 
Galli  inprimis  urgent  DiffeB.  des  anim. 
p.  iz8.  Dionis  Cours  dAnat.  p. 
$66.  Brisseau  p  9.  Petit.  Memoir. 
deVAcad.  i7zi.  p.  79,  ita  ut  fubtus  & 
interius  cornea  ponatur ,  fclerotica  fupe- 
rius  &  exterius ;  deinde  exterior  fuperfi- 
cies  minor  lit  interiori  M  o  a  e  a  q  n.    '^ 

XVII 


i4o  DE    VISU* 

trant ,  fedecim  e  in  locis  perforata  fcleroti- 
ca.  Ab  iis  nervis  oriuntur  mufculi  radiati 
pupillae  exteriores ,  dilatatores;  mufculi  or- 
biculati  interiores  ,  conftrictores  pupillae; 
mufculi  transverfales  in  lridis  facie  interna 
qua  lenti  cryftallinae  incumbit ;  denique 
mufculi  illi,  quos  procefius  ciliares  vocant, 
qui  fupra  lateralem  anulum  adusque  lim- 
bum  lentis  cryltallinae  implantantur.  Hi 
mufculi  omnes  &  toti  fiunt  fibris  medullofis, 
in  quas  nervuli  ciliares  continuati  degene- 
rant. 

DXIX. 

XVII.  n.io.  Exteriorem  membranam  ab 
Adnata  habet  evidentem ,  feparabilem  , 
ctiam  in  homine,  folo ,  ut  vidi,  cultro, 
conh  Petit.  Mem.  del'Acad.  1726.  p.99. 
raaxime  tamen  in  piscibus  Morgagn. 
1.  c.  &  cum  adnata  ipfa  epidermis  trans 
corneam  venit  Maitreiean  p.  14,.  Vafe 
vero  propria,  rariflTima  vifu  ,  vidit  Albi- 
nvs,  tum  repletione,  tum  per  morbos 
rubentia  8c  tumentia  ,  quorum  &  Plat- 
nervs  meminit  Progr  a.i72f.  &ex  nigri- 
tarum  &  aliiscorporibus  ab  ictu  rubentem 
viderunt  Parisini  Diffeci  des anim.p.i  11. 

&GANDOLPHVS     PHIL.TRANS.  n.322. 

&Petit.  1.  c.  p.roo.  feqq.  qui  ex  ulceri- 
bus  corneae  aliisque  rationibus  rem  confio- 
mat.  Naturalicer  liquorem  vehunt  pellu- 
cidum.  Hovius  ex  vitulo  ramolum  vas, 
iidiis  placet ,  ortum  a  glandula  innomi- 
nata ,  &  corneae  infertum,  pingit  T.  Vll. 

«  Pauciores  video ,  fex  feptemve  :    &  confen- 
tiunt  figurae  Rvyschianae  Epijl.  XIII. 

t.  II.  IX. 


DE    VISU.  i4l 

DXIX4 

Pid)  Quae  apia  matre  orta,  &  ab  a- 
rachnoide  membrana,  mutata  indole,  te- 
nacior  facla ,  arteriis  donata  ,  relinquit 
opticum  nervum ,  &  totum  oculi  globum 
tegit ,  excepto  limbo,  in  quo  definit  fclero- 
tica,  incipitautem  cornea,  &  oculus,  hadte- 
nus  albus,  diverfo  colore  pingi  incipit.  Ibi 
enim  deferit  corneam ,  &  introrfum  rece- 
dit,  &  fub  cornea  membranam  pendulam 
efficit ,  in  medio  perforatam  :  neque  enim 
Corneam  potuit  intus  inveftire  ,  cum  opa- 
citatem  ibi  feciflet  maxime  damnofam. 
Primus  autem  Mathaeus  Sladus,  b  me- 
dicus  batavus,  in  antiquitatibus  verfatiffimus 
&  in  graeca  Poefi,  demonftravit,  mollio- 
rem  cerebri  membranam  duabus  diverfis 
lamellis  fieri,   quarum  fuperior  eft    arach- 

noidea, 

a  Veterum  haec  fuit  fententia :  ut  Gaieni 
de  ufu  part.  L  X.  c.i.  Eam  quidem 
refutant  Ill.Heistervs  Dijf. de Choroid. 
p.  5-.  Winslowus,  Sc  alii .  Accurate  re 
examinata  video,  nervum  opticumin  fcle- 
roticae  craflitie  contrahi,  &  papilla  fi- 
niri,  quae  8c  ipfa  continua  pia  matre  ob- 
ducitur,  fed  alba.  Ab  hac  piae  mattis 
parte  choroides  omnino  oritur.  Pia  mater 
autem,five  interius illud  tegumentum  nervi 
optici ,  di&um  Ruysch.  Thef.  II.  ctff.  II. 
n.  i.EpifiXWl  T16.  f.4.  &  Meryo,  ab 
involucro  duro  faeile  forfice  feparatur, 
cellulofiscum  eo&  forte  vafculofis  nexibus 
conjun&um  $  a  medulla  vero  aegrius  fcpa- 
ratur. 

».  Conf.  not.  a.  CCXXXVI.  Societatis  enim 
Amftelodamenfium  focius  fuit  Sladvs, 
curaBLAsiO)  Quina,  &  aliis. 


i42  DE    VISU. 

noidea,  inferior  pia  mater,  quae  vaforurri 
tela  elh  Harum  prior  arachnoidea,  cho- 
roideam  ,  altera  U  pia  mater,  Ruyfchianam* 
generare  videtur. 

Introrfum)  recederido  nempe  a  cornea 
mediam  concavitatem  relinquit,  &  inmediis 
aquis  flu&uat, 

Fi- 

Ab  ea  origine ,  quam  dixi ,  Choroidea  inter 
retinam  &  fcleroticam  pergit  antrorfum, 
&  in  fphaerae  modum  humorem  vitreum 
cooplc&itur.  Toto  eo  itinere  cum  fcle- 
rotica  cohaeret,  tum  arteriolis,  tum  ve- 
nulis ,  tum  aliqua  cellulofitate  ,  in  quam 
in  aliquibus  animalibus  pinguedo  effufa 
legitur,  ut  in  vitulo  vidit  Staehelinvs 
Spec.Anat.Bot.  1721.  Sed  anterius,  ad  fi- 
nem  fclcroticae  opacae ,  ubi  in  pellucidara 
corneam  degenerat ,  ibi  choroides  ,  tadta 
crafiior  &  callofior ,  illi  communi  corneae 
&  fcleroticae  terminopertinaciteradhaeret, 
cingulo  fa<5to  albido ,  quod  orbiculum  ci- 
iiarem  vocamus  poft  Maitrei  ean  c.  8. 

&I5.VESLINGIVS  p  202.  &WINSLOW. 

IV.  n.  218.  ligamentum  ciliare.     Sed  hac 
yoce  Rvyschivs  ad aliam  rem  utitur. 

Ejus  color  exterius  &  interius  diverfus 
eft,  tum  in  homine  ,  tum  in  animalibus. 
In  fetu  exterius  albicat ,  interius  ex  rubro 
iufca  eft :  in  adulto  pariter  extus  quidem 
ex  fufco  rubet,  uvae  nigrae  colore,  intus 
pullo  pigmento  obducitur  Morgagnvs 
JEpiJl.  XVll.  n.  ia,  eumque  colorem  cum 
aetate  expallescere  obfervat  Petit.  Me- 
moir.lji6.  p.  109.  donec  in  fenio  alba  fiat. 
Inbrutis  animajibus  plurimis  exterior  facies 
'  obfcura 


D£    VISU.  143 

Vitream )  Subtiliflima  tunica ,  quae  locu- 
los  format  >  in  quibus  aqua  oculi  cocti- 
netur.  d 

Uveam  )  Ita  vocant  a  latere  interiorh 
exterius  vero  dicunt  lridem  ,  cujus  color 
in  variis  homlnibus  varius  eft,  caeiius,  niger, 
coeruleus.  llla,  exterior  elt  fuperficies  cho- 
roideae ;  haec  interior.  e 

Pupilla)  Neque  enim  perfedtum  circu- 
lum  aut  Choroidea  produdta  abfolvit ,  aut 
Kuyschiana;  fed  refe&ae  deimunt  & 
foramen  relinquunt,  pupillae  nomine. 

Ruyjcbiana  )  Quamnempe  Ruyschius* 
demonitravit ,  feparabilem  a  Choroidea,  di- 
verfis  etiam  vaforum  feriebus  piclam.  Cho- 
roideae  vafa  ex  uno  centro  radiatim  de- 
currunt. 

DXX. 

obfcura,  sutnigra,  interior  glauca,  aut 
viridis  vividiflimi  coloris  eft,  in  piscibus 
argentea,  Parisini  in  diffeB.  des  anim.  vo- 
cant  le  tnpis,  &  in  Leaena  dixerunt  feparari 
polTe  a  Cboroidea  p.  %%.  Hoc  primum  fuit 
indicium  duarum  lamellarum  ,  quarum  in- 
ternam  a  nomine  fuo  dixit  Rvyschivs 
Epift.  Xlll.  p.  13.  In  btutis  eam  feparavit 
Morgagnvs  Epift.  XVll.  n.  3.  Scin  ove 
Verheyen.  p  248.  In  homine  difficu!» 
ter  feparantur  hae  lamellae  ,  nifi  poft  re- 
pletionem ,  &  maccrationem :  facile  in  ba* 
Jaena  HexsterLc.  p.7  &  in  afello,  tefte 
GvENEtLONio,quem  citat  a.  e.  l. 

i  vldeDXXVlll. 

e  vide  DXX. 

f  £horoideae  vafa  fere  ex  uno  trunculo  ,  quo 
icleroticam  fere  mediam  perforant ,   in 

am- 


i44  D  E     V  I  S  U. 

DXX. 

Nervus]  Inter  Choroideam  &  Ruy- 
schianam  tunicam  medii  intercurrunt 
nervi,  &  verfa  arteriofa  ,  venofa ,  lympha- 
tica  ,  aquofa  alia.  Hi  nervi  ex  toto  ambi- 
tu  choroideae  vifus  pupillam  decurrunt  ,  & 
fibras  faciunt  mufculares,  quae  inftar  radio- 
rum  circulo  pupillae  infertae,  hanc  aperiunt, 

ad- 

hitnm  plurimis  ramofis  ramulis  radiorum 
inftar  dividUntur  Ruysch.  Epijl.  Xlll. 
p.  12.14.  T.  XVI.  f.  8.  10.  qui  utriusque 
vafa  pingit  f .  9  Haec  creduntur  efle  vor- 
ticofa  vafa  N.  Stenonis  difj'.  can.  carcb. 
p.  106.  ubi  folum  nrmen  adeft.  Aliquid 
fimile  vidiffe  ANTONIUM  adparet, 
c.  ?.  Tales  truncuii  fere  fenario  numero 
funt  Tbes.  11.  Af  \.  n.  1 .  Ipfa  vafa  par- 
ttm  fanguinem  vehunt  Morgacn.  Epiji* 
XVII.  n.  2.  partim  liquorem  tenujorem. 
In  Ruyfchiana  vafa  rettius  a  pofterioribus 
ad  anteriora  excurrunt  Ruysch.  1.  c.  & 
Tbes.  11.  Af  1.  n.  4.  T.  XVI.  f.  7.  i3: 
Heister.  1.  c.  p.15.  orta  a  ramis,  qui 
poftremam  partem  fcleroticae  penetrant. 
Divifionem  etiam  Wi  nslowus  admittit, 
n.  218. 

Hovius  ,  longc  fupergreffus  reliquo- 
rum  mortalium  induftriam,  quinquefacit 
laminas  Choroideae  ,  ita  ut  Choroidca 
Ruyschii  fecundafit,  Rayfchiana  vero 
quarta  p.  1S1-  Verum  multum  fuerit,  fi 
in  homine  ifto  aliquid  ferii  eft  ,  &  ipfe 
ftylus  ita  fe  habet ,  ut  vix  legere  poflis, 
nedum  intelligere,  Vafa  ftellata  papillo- 
fae  pifta  T.  111.  f.  6.  potius  cum  Choroi- 
deae  vorticibus  coaveniunt.  % 


E  E    VlSU,  145 

adtraftae  ad  firmierem  marginem  tunicae 
Choroideae :  Hae  adeo  copiofiorem  lucem  ad~ 
mittunt,  augent  partem  nigram  oculi,   co- 

lo- 

*  Uveatn ,  in  7extu.  ]  Jris  five  TJvea ,  atlulus 
eft  membraneus,  qui  corneam  tamquam 
iphaerae  fegrnentum  fubtendk,  planus,  uti 
fubtilibus  experimentis  demonftravit  Pe- 
titus  Memoir.  de  VAcad.  1728.  &  1723. 
p.  63.  paulo  ad  exteriorem  partem  oculi 
latior  Winslow  Mem.  de  VAcad.  1721. 
p.  423.  Ih  Iride  humana  ,  ex  ipfachoroi- 
dis  cum  cornea  &  fclerotica  cohaefione, 
callofo  illo  &  albo  orbiculo  ciliari  DXlX. 
not.  c.  iibrae  undique  ex  ambitu  eunt,  in 
minorem  circulum  convergentes.  Ante- 
quam  autem  ipfam  pupillam  adtingant, 
in  homine  anguftier  circulus  eftRuYSCH. 
Tbes.  11.  ad  T.  I.  f.  4.  brevioribus  radiis 
fibrofis  ,  fed  tamen  radiis,  faclus  ,  in  quo 
ihpoflibile  eft  ullasorbiculares  fibras  adgno- 
fcere.  Hunc  circulum  Drelincour- 
tius  defcribit  Praelud.  p,  195.  op. 
omn.  non  autem ,  ut  video  citari ,  fibras 
Ruyschii  orbiculares.  Hic  interior  a- 
nulus  medio  foramine  perforatur,  quod 
pupillam  vocant  ,  rotundo  iii  homire,  ali- 
quando  tamen  ,  uti  in  felibus  ,  oblongo, 
aut  alterius  figurae,  quale  exemplum  ha- 
fcent  Act.  HafnJ.  Obs.  3©.  et  aliud 
Plemp.  l.c.  111.  c.  8.  absque  vifionis  no- 
tabili  noxa,  In  brutis  graminivoris,  utcun- 
que  elliptica  eft.  Haclenus  anteriorem 
faciem  anuli  dixi,  quae  Jris  dicitur  a  vas- 
culorum  dxxi.  colore  vario.  Pcilerior 
in  homine  vix  diftinguitur  :  in  balaena  ve- 

ro 
TotrK  IV.  K 


i46  DE    VISU, 

loratam  diminuunt.  Hoc  experimentum 
in  amico  facile  eft.  Si  ei?im  in  lucido  loco 
eum  expofueris  fulgori,  continuo  colo- 
ratus  oculus  maximus ,  &  iris  minima  fiet. 
Et  viciflim,  fi  in  tenebras  deduxeris  ,  pu- 
pilla  maxima  ,  coloratus  oculus  minimus  e- 

rit. 
ro  diverfa  laminaeft  Heister.  1.  c.  n.io. 
Hujus  fibrae  quidem  &  plicatae  ,  &  ra- 
diatae  primae  fuperficiei  fimiles  funt  ;  in- 
terior  autem  anulus  latior,  iimiliter  tanrm 
£bris  in  homine  radiatis  Ruysch.7#*/,11. 
T.  I.  f.4«  5.7.  rarioribus  &  brevioribus.quas 
tendineas  vocatRuYSCH.  Thes.W.  JJJ.l-  n. 
1 5 .  &  in  brutis  quibusdam  orbiculares  effe 
dicit ,  ut  in  vitulo  Ruysch.  Thes>  11« 
Aff.  11.  n.  7.  balaena  Ibes.  max.  n.  51. 
Rav.  in  catal.  rar.  p.  38.  In  homine  vix 
adfunt  ,  vel  parciflimae.  Duas  tresve  ad- 
mittitRUYSCH.  Thes.  11.  T.  L  f.  5. 
Heister.  1.  c.  &  fere  ex  conjeftura 
proponit  RUYSCH.  ffa%  11.  AJ.J. 
n.  15.  T»  I.  f-  5.  Alicubi  tamen  audacior 
eftTAes.  11.  Ajf*  111.  n.  11.  Winslow, 
etiam  recipit  orbiculares  n.  220.  tum 
CHESELDEN.  p.  292.  Brisseau 
p.  8.  Bergervs  de  nat.  butn.  p.  405. 
S.  Yves  p.  15.  PALFYN  Anat.Cbi- 
rurg,  p.  67.  &  alii.  Sed  poft  MERYVM 
Memoir.  de  V Acad.  1704.  p.  352.  negat 
Morgagnvs  Advers.  anat.  VI.  p.  88. 
Epift.  XVU.  n.  9.  &  nihil  omnino  his 
fibris  tribuit,  quas  utique  neque  in  homi- 
ne  reperio,  neqne  in  bove.  Haec 
pofterior  Iridis  facies  Uwa  dicitur, 
a  nigro ,  quo  obducitur  pigmento ;  &  fi- 
bras  modo  defcriptas ,  exteriores  radiatas, 
procejfus  ciliares  dixit  Ruyschivs  Epiff. 

Xlll. 


DE    VISU.  147 

rit.  b    Earum  aclio   percipitur  in  luce  cre- 
pera,  dubia  ,  vel  non  fufficiente  ad   objecla 

pe- 

Xlll.    p.  12.   tum   Winslow.    n.  220. 
22 1.  &Hovius&  alii-  EasHovivs  dua- 
bus  lamellis   obduci  dicit,    neuro    lym- 
phatica  &  papillofa  p.  44.     Verum  in  ho- 
mine  multum  fuerit ,  fi  totus  anulus  pupil- 
laris  in  duas  laminas  dividi  poffit,    qui- 
bus  media  vafa  ,  mediaeque  fibrae  inter- 
ciperentur.     Neminem  video  praeftitifle. 
b  Motum  hunc  pupillae  dilatatorium  &  conftri- 
clorium  pro  magna  aut  parva  luce  poft 
veteres,RHAZEM  ipfum,  &FABRI- 
C I U  M  de  ocul  111.  c.  6.  qui  pro  invento 
Fr.    Paolo    Sarpi    proponit,     & 
I.  B.  PORTAM  de  refraa.  L  Ill.c.  6. 
PLEMPIUS  1  c.  p.i6,MOLINET- 
TI  Diff.anat-patboL^.i^.    N.  STE- 
NONIS  adBARTH.  Epift.l.  CenU 
4,  de  mufc  & gland-  p.  68»  Bourdelot, 
apud    Denis    confer*   3.  BoyLE  de  ipfa 
natur.    Pbil.  trans-  n.   59.    DRELIN- 
C  O  U  R  T.  1.  c.  &  omnes  recentiores  poft 
facillima  experimenta  admittunt.     Ex  ea- 
dem  ratione  pupilla  ad  propinqua  objecla 
conftringitur,ad  remota,  tamquam  debilio- 
ra,    dilatatur    MAlTREMN   1.  c.  p. 
91.  &c.  In  ulula  pupillam  mobilem  repe- 
rit  PETIT.  Memoir.  defAcad.  1736.  p. 
193.    Inrana  JDEM  Memoir.  de  PAcad. 
l737-  p.2iz.  Automaticus  motus  eft.neque 
exfpeclat  animae  inperium,neque  moratur; 
accuratior,    quo   fenfiles  magis  in  oculo 
nervi  fuerint-     In  pueris  diftinclior  eft  La 
HiREapud  du  Hamel  p.  317.    Quan- 
do  perit  aut  languet ,  morbi  indicium  eft 
CHESELDEN.    Anat*  of  bum.  bod. 
K  z  IV. 


i4*  BE    VISU. 

penitus  luftranda.    Verum  hae  fibrae  defi- 
nunt  in  f  circulum  pupillae  proximum,  nem- 

pe 

IV  c.  4.  &  in~eadem  ratione   malos  efle 
morbos  oculorum ,  uti  pupilla  fegnior  mo- 
tus  obler  vavit  S. Yv  e  s  p  3  8 .  Jn  glaucoma  te, 
Inpedita  irritatione  retinae  ,    omnino  eva- 
nefcit  Woolhouse   Epilh  I.  p,  30.  edit. 
Francof.  &  in  amaurofi  Heister.  de  ca* 
tar.  p.  338.  Sublata  refpiratione,    in   fele 
fubmerfa  ,  aperitur   itidem  pupilla,  obfer- 
vante  MERYO    I.  c.    p.  352.    &  apud 
du  H  AMEL  p.  228.  tum  in  perfecla  a- 
maurofi  ,  &  a  morte  pupilla  paulo   magis 
aperitur.  Sed  difficultas  eft  in  explicatione 
caulae,      Dilatationem  faciJe  explicamus, 
exfibrisradiatisundique  ad  pun&um  fixum 
contraclis  &  pupillam  diftrahentibus.In  con- 
traftione  laboratur.    Hanc  RUYSCHIUS 
fuis  tribuit  orbicularibus  ,   quas  certe ,  ut 
invenirentur,  optabile  efiet ;  MERYUS 
radiatis,  a  fpiritibus  ita  diftentis  ,    uti  fo- 
Ient  corpora  penis  cavernofa  p.    360.   & 
ex  eo  Fantonus.    Sed  id  contra  mufcu- 
lorum  naturam  eft  :     Omnes  enim    in  a- 
gendo    contrahuntur     C  C  C  C  I.       An 
forte  caufa  eft  in  nervulis  ligantibus  venu- 
las  minimas ,    retinentibus  humorem  in 
vafculis  arteriofis  Iridis ,  ut  diftenta  pupil- 
Jam  arclent  ?  Certe  cum  aliquo  incommo- 
do  haec  fenfatio  conjungitur,  facile  percep- 
tibili ,  fi  diutius  duraverit. 
e  Nervi  ciliares ,  perforata  fclerotica  fere  me- 
dia  RuyscH.   EpiJi.XWX.    f.  11.    Tits.lU 
d]f.  1 .  n.  7.   vix  ullis  ramis  ad  Choroi- 
deam  datis    Ruvsch.  Thes.  II.  1.  c.    per 
fuperficiem  huius  membranae  exteriorem 

Vbtn 


DE    VISU^  149 

pe  verum  oculi  fphincterem  ,  qui  in  balae- 
na  multo  quam  in  homine  diftin&ior  adpa- 
ret.  Pupillam  hic  anulus  proximam  ambit, 
&  introrfum  reflexus ,  a  parte  uveae  triplo 
major  adparet:  duobus  nempe  fit  planis, 
exteriori  in  iride,  interiori  in  uvea»  Uter- 
que  anulus,  &  exterior  &  interior ,  arclant 
pupiilam  ,  eousque,  ut  in  anguitam  rimam 
ultimo  contrahatur,  Hujus  circuli  utilitas 
eft,in  luce  jufto  majori  defendere  oculum, 
pupillam  inminuere ,  pauciores  radios  ad- 
mittere.  Auget  adeo  partem  oculi  colora* 
tam.  Utrosque  vero  mufculos  ultimis  tem- 
poribusRuYscHius,d  deinde  Ravivs,  de- 
njque  Hovivs  detexit, 

DXXL 

Tbest  11,  A(J9  VI.  n.  3.  veniunt  ad  orbicu- 
lum  ciliarem  ,  ibique  in  minimas  fibrillas 
exeunt ,  quae  ad  mufculos  proceflbum  ci- 
liarium  &  Iridis  diftribuuntur  RAU.  in 
catal.  p.  38.  ut  in  eos  procefTus  quadra- 
ginta  filamenta  diflribuantur  idem  apud 
Cant,  p.  10.  in  ipfa  ligamenta  RuyscH. 
Tbes.  11.  JJJl  1.  n.  7.  in  balaena  melius 
vifibiles  Heister.  p.  19.  ferpentino  cur- 
fu,  pariter  ut  arteriae,  flexi.  Conf.  Man- 
fredi  obfervata  adDXVI.  p.  131. 

&  Hiftoriam  nempe  uberius  expofuit,  cum  mul- 
tis  ante  temporibus  &  fibrae  &  functio  no- 
ta  fuerit ,  uti  apud  Morgagnum  videre 
eftEfiji.  XVII.  Ravii  luculentae  prae- 
parationes ,  ex  homine  pariter  &  ba- 
laena  ,  pulchre  repletae  in  thefauris  Lei- 
denfibus  exftant  Albin.  catal.  p.  35. 
feqq.  Hovius  peculiares  injecliones  in 
pculis  plurimas  fecit.  Sed  is,  fateor,  fidem. 
K  3  va&. 


i5®  DE    VISU, 

DXKL 

jfnnuks)  V ti  fibrae  mufculares  tamanula- 
res,  quam  radiatiae  reperiuntur,  ita  &  vafa  * 
tam  orbiculara  ,  quam  radiata ,  fibras  mu- 
fculares  comitantur,  a  Rvyschio  &Hovio 
pulcherrime  defcripta.  Una  cum  fibris  mu- 
fculofis  vel  nerveis  a  conjunftione  corneae 
cum  fclerot<ca  &  choroidea  arteriae  radiatim 
verfus  pupiliam  exeunt  :  iterumque ,  ubi 
mufculofus  circulus  eft  ,  arteriofum  for- 
mant ,  perpetuae  fibrarum  nervearum  fo- 
dales.  Oriuntur  ab  arteriis,  quae  fclero- 
ticam  tunicam  quatuor  locis  perforant,  inftar 
punftorum  nigrorum  adparent  in  choroi- 
dea,  &  definunt  in  plexus  reticulares ,  infi- 
nitae  fubtilitatis ,  quorum  adtione  fanguis 
adtenuatur,  frangitur  motibus  obpofitis ,  & 

denique 

vix  apud  me  reperit.  Denique  de  pupilla 
lego,  in  fetu  feptimeftri  pupillam  claufam 
reperram  fuifle  membranuia  tenerrima, 
Iridi  continuata,  etiam  vasculofa  comm. 
11T.  N0R1740  hebil\%.  T.  I*f.  7.  Ve- 
rum  ego  ,  in  fetu  fimili,  manifefto  vidi, 
per  corneam  pellucentia  vafa  lent)s,8c  remo* 
ta  cornea,  lente  &oculo  alcohole  conferva- 
tis,  lentem  cumiisdem  vafis  ineadem  cum 
ligamenti  ciliaris  arteriolis  continuatione 
manfifle.  Adeoque  morbum  videtur  vidifle 
Cl  Auctor,  aut  nefcio  quomodo,excuflae 
capfulae  partem.  Talem  membranam  in 
caeco  reperit,  quae  pupillam  claufit  L 1  t- 
t  r  e  Mem.  de  l*Acad.  1 7  o  7 .  p.  f  f$  ■ 

a  Vafcula  colorata  Iridis  &  Uveae  minorum  ge- 
nerum  funt:   repleri  poflunt  ada&a  forti- 

tcr 


DE     VISU.  i5l 

denique  in  tunica  Ruyfchiana,  &  uvea,  per 
apertos  tubulos ,  millies  mrnores  vafis ,  quae 
inter  rubra  minima  funt ,  humorem  a- 
queum  fecernere  videntur* 

Re- 

ter  materie  ceracea5uti  ante  paucos  dies  i» 
fetu  praeftiti.  Nempearteriaechoroideae, 
quae  circulos  radiofos  fecerunt,  excurrunt  in 
orbiculum  ciliarem ,  exeunt  in  trunculos 
RUYSCH.  T.  16.  Epifi.  XIII.  f  if.  ad  A. 
f.  17.  18.  in  ambitu  Thef  II .  T.  1. 16.  & 
ultimo  in  circulum  arteriofum  RUYSCH. 
lc.f.  17.18.  Thef.ll.  n.  i.T.  i.  f  6  Wjns- 
iov.  n.  299.  Hovivs  p.  5-6.  T.if.i.i  5. 
Heister.  n.23.  N vck.  du&.aquof.T  6. 
f.  1.  undulatum  S.  YvEsp.  24.  Ab  hoc 
circulo  per  iridera  arteriolae  minorum  ge- 
nerum  inftar  radiorum  converguntRvvscH. 
Thef.  II.  aff.%.  n.  14.  T.  1.  t.  6.  Orbicu- 
lum  autem  interiorem  reflexis  8c  conjun- 
6tis  externis  efficiunt  Heister.  p.  16*. 
RUYSCH.  1.  c.  Eadem  ratione  vascula 
RUYSCHIANAE(RUYSCH.7£e/7JI.*/. 
III. n. 57.)  eumdem  circulum  ingrediuntur, 
&  ex  eo  in  alteram  iridis  lamellam ,  pofte* 
riorem ,  -five  uveam  ,  fimiles  eunt  arteriae, 
etiam  majores  RUYSCH.  Thef.II.  aff.IL 
ri  lc.piftaeaRUYSCHIO  Epifl'XIII  f.17. 
18.  ferpentinae  Hovivs  T.  1.  f.  3.  T.  3. 
f.  4.  Utrobique  ex  truncis  majusculis  in- 
flexis  minimi  furculi  fibi  inofculantur  re- 
ticulatim  inpliciti  Hovivs  palTim,  Vai. 
salv.  Epifi.  XVII.  n.  4.  Minimos  inter- 
miftos  du&us  habetHovivs,  ortosacirculo, 
aliosque  ex  arteriolis  uveae  T.  III.  f.  1.  2. 
5.4.  aliosque  diverfos,  in  partes  contrarias 
verfus  fcleroticam  euntes ,  fufpe&os  T.  II. 
K   4  f.  u 


ip  DE    VISU. 

Reduftio)  Per  venas  ,  quas  Hovivs  b 
mje&icnibus  fuis  demonftravit  hiare  in  a- 
queum  humorem,eumque  adfiduo  reforbere, 

DXXII. 

Membranula  a  )   ln  limbo  tunicae  Cho- 

roideae 


f.  2.  An  aliae  funt  arteriae  lymphaticae , 
quas  in  uvea  demonftrare  lego  Cl.  Ferren 
hiftor.  de  l'Acad.  1738.  p.  64. 

h  Venarum  fimilliroa  fabrica  eft :  vide  verm- 
lam  vermiculatam  procelluum  ciliarium 
cum  pellucidis  radiculis  T.  V.  f.  x.  mter 
Hovianas.  Circulus  venofus  ex  babena 
apud  R  l  YSCHIUM  pingitur  Thef.  IL  T.  I. 
f.  6  ab  Hovio  p.  31.  T.  V.  f.  1.  cum  vafis 
minimis  ,  eo  ex  Choroide  &  uvea  con- 
flucntibus.  Ab  co  circulo ,  tamquam  finu 
ophthalmico  ,  aliquot  trunculi  perfclero- 
ticam  ad  venam  oculi  redeunt  1.  c.  S.  Yves 
Hovivm  exfcribit  p.  16.  27. 

»  A  choroide  ,  linea  fere  pofterius  quam  orbi- 
culus  ciliarts  Morgagni  Epift.  XV U.  n* 
j.  pone  Uveam,  cujus  initio  adhaerent 
media  fua  parte  1  d.  ib.  n.  1  f .  &  in 
transverfa  dire&ione  undique  ad  ambitum 
lentis  excedunt  fibrae  craflulae  Ruvsch. 
Thef.  II.  T.  I.  f.  7.  4.  Heister.  p.  10. 
albae,  quando  elotum  eft  pigmentum 
Morgagn.  Epift.  XVII.  n.  11.  miftae 
vafis  pariter  majoribus  &  vermiculatis  ,  in 
arcum  flexae,qui  lenti  congruat,  antrorfum 
convexae,incumbentes  vitreo  humori,dein- 
de  cryftallino,    cujus  convexitati  aateriori 

paulo 


D  E    VI  SIL  J53 

roideae  &1Ruyfchianae,  ubi  a  "cornea  fece- 
dunt,  exit  ab  his  ipfis  membranis  alia  mem- 

bianula 

paulo  intra  circulum  maximum  inferuntui? 
Morgagn.1.  c.  n.  13.16.  Jdverf  VI-  p. 
89.  Petit.  Memoir.  de  V  Acad.  1730.  p. 
626.  in  bove  manifefto  &  vitreae  capfu- 
lae  ,  Sc  cryftallinae  6c  retinae  adnatae.  In 
Jiomine  vitreae  levius  adnethintur  Fal- 
lopivs,  Rvysch.  Epift.  XIII.  &c. 
Haec  funt  ligamenta  ciliaria  Fallopij 
p,  214..  Vidii  p.  319.  Fabricii  f.  35% 
36.  Casserii  T.  V.  f. 11.  tunica  ciliaris 
yV  e  s  a  l  1 1  p.  804.  Arteriae  ex  eodem  circu- 
lo  provenire  videntur  dxxi.  Hovio  teftep. 
5-6.  Petit.  l.c.  nam  ego  in  bove  vidi,  ex 
fine  partis  liberae,  quae  ligamentis  ad- 
haeret ,  evidentes  minimos  fparfos  ramu- 
los  in  ligamenta  fe  inferere,  non  ex  uno 
ortos  circulo  ;  alios  vero  majores  &  copio- 
fiflimos  truncos  a  choroide  retro  uveam 
oriri.  Colligunturautem  alaxa  membranula, 
ut  magis  diftent  quam  in  iride,  minorum 
gcnerum  Peti  t.  1.  c.  fed  craftiufcula  vafa 
uti  adparet  in  iconibus  llvyscmi ,  ne- 
que  difHcillime  ceram  in  fetu  admiftura, 
quale  exemplum  nunc  ante  me  habeo, 
nuperrime  paratum  pariter  ntiris,  venofa 
&  arteriofa  R  v  ysch.  Epift.  XIII.  f.  13. 
Thef.  II.  Aff.  I.  n.  14,.  Aff.  II.  n.  11.  quae 
eundo  craffiora  fiunt  St  fine  pendulo  plu- 
mofa  definunt.  Avulfa  veftigia  nigra 
in  vitreo  relinquuntj  quae  veras  fibras 
non  effe  Ruyschivs  monet  Efift; 
fc.  p.  13.  rhef.  IL  Aff.  I.  n.  \$% 
fyef.  N.  Aff.  II.  n.  7.  Morgagni  &c. 
WiNsLoy/.  n.  231.  contra  Casse- 
K;  riu»I 


f54  D  E     V  I  S  U, 

branula  ,  millies  tenuior  ,  quae  humorem 
virreum  ambit ,  lentem  vero  cryftallinam 
non  tegit.  Ex  ambitu  hujus  membranu- 
lae,  undique  verfus  lentem  cryftallinam 
jjrocedunt  flbrae  nerveae,  radiatae,  a  Tertio 
&  Quinto  pare  ortae ,  quas  veteres  dixe- 
runt  duclus  ciliares :  b  nam  Rvyschivs  hac 
vore  ad  aliud  quid  defignandum  ufus  eft. 
Harum  fibrarum  actione  coercetur  lens 
cryftallina,  eaedemque  flexae  poflunt  hu- 
morem  vitreum  retrorfum  pellere,  ut  lens 
in  anteriora  protuberet:  c    eadem  fubfidet 

his 


rium  c.  XXVI.  &Fabricivm</«w«/. 
L.  L  c.  4..  qui  non  alios  admittunt  ciliares 
procefTus  prncter  haec  veftigia  ,  male 
negle&o  invento  Fallopii.  Membra- 
nam  a  retina  oriri  olim  Briggsivs  f. 
7.  &  nuper  Winslowvs  fufpicatus  eft. 

b  RvysCHivs  incsnftantius  nominibus  ufus 
eft.     Corpus  ciliare  vocat  Mokgagnvs. 

c  Cartesivs  hunc  motum  propofuerat ,  quo 
lens  contra&is  ligamentis  ad  objefta  pro- 
pinqua  redderetur  convexior  dioptric.  c. 
III.  8c  experimento  aliquo  confirmavit. 
Secuti  funt  Grew  in  Cofmolog.  facra ,  C  o  l- 
lins  p.  906.  Parisini  Diffecl.  de 
V  Ourf  p.  m-  79.  Bidloo  de  oculis% 
in  avibus  figurae  mutationem  vifibi- 
lem  t^t  adfirm.it  p  30.  DeindeBovR- 
delotvs  apud  Denis  confer.  4. addidit, 
„  atdhta  pupilla  ob  propinqua  objefta  fi- 
mul  Ientem  in  m?dio  convexiorem  reddi, 
ut  obje&a   majora    adpareant. 

Con- 


D  E    VISU, 


155 


his  fibris  relaxatls.    Eaedem  fuper  limbum 

lentis 

Contraria  ratione  lentem  plan iorem  reddi 
a  ligamentis  ciliaribus  Molinettvs 
proponit  p.  14:.  &  Brisseav  p.  77.  & 
BoHNivsp  366".&  eadem  eft  fententiaD. 
Phelipeavx  apud  Stenonis  can. 
carch.  dijf.  p.  104.-  Wintringham  p, 
301  8c  nuper  Santorini,  vifis  in 
caeci  hominis  lente  ftriis,  &  quafi  veftigiis 
Hgamentorum  ciliarium  c  1 V.  n. » 1  Concra 
banc  mutationem  in  figura  lentis  difputat 
Porterfields  1.  c  p  187  feqq  &  omnino 
„  fumma  mollities  ligamenti  non  videtur 
fuperare  poiTe  capfulae  denfam  &  elafti- 
eam  fabricam  j  neqne  favet  figura  arcuata 
aut  dire&io  horum  ligamentorum  ,  quae 
nimium  ad  lentem  &  valde  obtufum  angu- 
lum  facit.  Haec  repeto,  non  ignorata 
illa  exterioris  cruftae  lentis  flexilitate,  quae 
facit, ut  Morgagnvs  figuram  lentis  mu- 
tari  pofte  credat  Adverf  Vl.  p.  9 ; .  Epift. 

XVlll.n.   19.  &  WlNTRINGHAM  p.  249. 

Sed  alteram  illam  fententiam  de  mutatio- 
ne  diftantiae  lentis  a  retina  Keplervs 
invenit  >  &  ex  eo  defcripfit  Plempivs 
ophthalmogr.  L.  III.  c.  9.  p.  103.  paulum 
tamen  minus  bene  propofito  mechanifmo. 
Deinde  Veslingius  fyntagm.  p.  ioi, 
Hortensius  de  oculo  p.  \f.  High- 
mor.  difquif.  anat.  p.  234.  Collins 
p.  88  j\  Sturmius  de  presb.  &  myop. 
P-jtf.  (qui  ipfam  retinam  retrorfum  rece- 
dere  voluit )  Mvschenbroeck.  Thyf  n.  684. 

VERHEYEN    II.    p      213.       MoLlNETT. 

p.  i47.&alii.Contraria  ratione  hanc  diftan- 
tiam  minui  ait  la  Charriere  p.  184.  Br  is- 

SEAV 


i55  DE    VISU. 

lentis  cryftallinae  pergunt  &  primam  Iaxif- 

iimam 

SEAV  p.  77.  8c  Derhamps  idemque 
conjunclim  cum  mutatione  pupillae  fieri 
adnrmavii  Theol.  Fhyf  IV.  c  2.  not.  ij. 
Sed  &  huiC  aCtioni  parum  tribuit  la  Hire 
infcripto,  quo  deftituor,  &  apud  du  Ha- 
mel  p.  524..  tum  Taylor  de  mcrb.cryft. 
c.  Xl.  tum  ligaraento  cijiari  in  univerfum 
Rv yschtvs  Thef  II.  aff.  I.  n.  15-.  &  Ho- 
v  1  v  s ,  ille  quod  oculus  omni  potefhte  fi- 
guram  mutandi  deftituatur  (ad  DXL. ) 
ifti ,  quod  ligamenta  mollia  fint ,  vafculo- 
fa  ,  neque  mufculofi  quid  habeant.  lta 
dudum  ligamenta  ciliaria  pro  vafis  lentem 
nutricntibus  habuit  AndreasLavren- 
t  1  v  s  de  l'Qeil  c  4.  8c  vafculofa  efle  Mo  v- 
linvs  vidit  in  Epift.  poft  Anat.  Eleph. 
Verum,  cum  ipfa  mechanica  valde  ne- 
cclTaria  videatur  a  priori  Porterfield. 
J.  c.  p.  131  aegre  dici  poteft,  non  fufiicere 
robur  ligamentorum  ,  quae  multo  mollius 
lentevitreum  corpus  retrorfum  premerent. 
Ergo  fententiam  iftam  Perraltvs  p.  5-80- 
probat,&  Porterfields  p.]Q7.&comni. 
no  iisdem,  quibus  Praeceptor,  rationibus. 
Nempe,  quando  objedta  nimis  propinqua 
funt,  ut  penicillus  radiorum,  inferius  di- 
cendus,  retro  retinam  cadat,  agunt  haec 
ligamenta  &  preflb  vitreo  efficiunt,  ut 
lens  antrorfum  refiiiat  elaftica ,  ficque  au- 
c"te  diftantia  lentis  a  retina  penicillus  ante- 
rius ,  quam  alioquin  foret ,  8c  in  ipfam 
retinam  legitime  cadat.  In  hanc  etiam 
fententiam  inclinat  animum  III.  Plat- 
kerus  progr.  de  motu  lig.  ciliar.  &  IIeiste- 

RUSl.C.p.  II.    &  MoRGAGNUSl.C.  n.  I<*. 

In 


D  E    V  1  S  U.  15? 

fimam    membranam   ei   anterius   iuperad- 
dunt  d  [Feldm. 

Ater e  1  tFvae  fuperficies  interior  nfgro 
omnium  nigerrimo  pigmento  obducitur.  Id 
inpedit  ,  ne  ulla  radlorum  reflexio  ab 
exteriori  oculo  ad  interiorem  fieri  poflit: 
neque  quidquam  ad  retinam  perveniat,  quod 
lateraliter  inciderit  ;  id  enim  ubique  in 
atro  unguine  abforbetur  ,  neque  quidquam 

ad 


In  pifcibus  certe  motus  lentis  ad  oculuna 
demonftratur  Cheselden.  p.296".  inavibus 
Bidloo.  In  cataracta  urli  lens  ad  alterum 
latus  trafta  adparuit  Parisini  p.  75*.  ab 
hac  ipfa  certe   potentia.. 

Vide  DXXlil. 

Pigmentum  nigrum  Choroideae  faciem  ex- 
ternam,  &  internam  Rvyschtanae,  deinde 
uveam ,  &  omnium  maxime  ligamenta 
ciliaria  obducit ,  in  choroidea  aquofior, 
hic  craffior.  Fontes ignorantur.  C  h t  r  acus 
in  extrema  iride  glandula*  detexiffe  dicitur 
Woolhovse  in  Epifi.  Francof.  ed.  p.  46. 
VALSALVAin  fele  corpufcula  in  choroide 
Morgagn.  Epift.  XVII.  n.  4.  MERyvs 
in  extremisligamentis  ciliaribus  glandulas 
defcribit  albas  Memoir.  de  VAcad.  1707; 
p.  664.  &  Brtsseav  eodem  loco  fe  alt- 
quid  vidilTe  fufjpieatur  p.  11.  Sed  prae- 
flantilTimi  anatomici  parum  huic  invento 
tribuunt,  ut  Heisterus,  Morga- 
gnusLc.  IUyscHtus,  ut  adeo  totares 
fit in  obfcuto.  In  aquafoIvitur,^ali^uando 
fapphirinum  colorem  induilTe  vifum  eft 
Exper  poft  Hofmann.  in  Gouey  p. 
16  f. 


158  DE    VISU. 

ai  retinam  &  fenforium  commune  per- 
venit ,  ibique  fenfum  excitat,  nifi  quod  di- 
recle  per  mediam  pupillam  fubit.  Si  natu- 
ra  hoc  nigrore  nos  non  muniiflet ,  tunc  ani- 
mae ,  non  univerii  corporei  imago ,  fed 
exterioris  oculi  figura,  quaii  in  fpeculo  de- 
picta  adparuiflet.  Similis  atritas  fuperficiem 
inter  lentem  cryftallinam  &  lateralem  fu- 
perficiem  humoris  vitrei  oblinit,  impedJtura 
eadem  ,  ne  ex  oculo  interiori  quidquam 
radiorum  ad  exteriora  refledti,  &  ex  oculo 
elabi  queat  :  omnis  enim  radius  ,  qui  in 
nigrum  pigmentum  incidit  ,  fuffbcatur  ab- 
forbtus,  &  ad  vifum  nullus  fit*  Hinc  fit, 
ut  quisque  in  fodalis  fui  oculo  imaginem 
fuam  videat,  quae  depicta  reflectitur  m  al- 
terius  oculo  :  eadem,  ii  poflet  introrfumredi- 
re  ,  proprio  homini ,  in  cujus  oculo  depin- 
gitur,  fieret  viflbilis. 

DXXIII. 

FUxife]  Adeo  liberum  natat,  ut  fclero- 
tica  refe&a  ,  incifa  choroidea  ,  lubricum 
elabatur  cum  integra  membrana,  nullo  ullius 
connexionis  flgno  edito.  Caeterum  inpro 
priehumorem  vocant,  cumfirmum  fit  cum 
flexilitate  corpus,ex  membranulis  &  mufculis 
conpofitum. 

Cho 

a  Membranula,  in  text.  ]  Membrana  vitrca  flatu 
facile  demonftratur,  qui  per  vulnufculum 
inmiflus  totum  corpus  in  tumorem  elevat, 
ut  mirer,  cum  tunica  cryftallina  a  D.Bkiggs 
pro  fidtitia  haberi  c.  % .     In  duas  laminas 

& 


DE    VISU. 


:59 


Cboroidis  )  Du&us  nempe  ciliares  ,  qui  a 
limbo  choroidis  incipiunt,  ex  eodemloco, 

ubi 

dividi  pofle  Winslowivs  audtor  eft  IV. 
11.229.  excepta  ea  parte,  quae  lentem  con- 
tinet  eique  pro  capfula  eft:    fed  has  lami- 
nas  feparare,  fupra  vires  mortalium  vide- 
tur-     ln  hac  membrana  nulla  omnino  vafa 
elTe  RUYSCHlUS  adfirmaverat  EpifiXllI. 
p. X.  tum  Bidlovs^  oculis  anim.  p,  36. 
Sed  Winslowvs  non  in  capfula  fola, 
verum  in  ipfo  etiam  corpore  vafa  fe  re- 
perilTe  adfirmat  injeclionibus  1 V.  n.  301. 
Ita  in  congelato  vitreocorpore  bovillo  vafa 
vidit  MoRgagnvs  Epift  X Vll.  n,  28.  a  re- 
tina  orta.    Hujusmodi  vafa  Evstachivs 
depinxit  T.  41   f .  f .    H  o  v  1  v  s  vafe  cor- 
poris  vitrei  deducit,  aiia  a  membrana  pa- 
pillofa  choroidis  p.  37.  T.lV-  f.  i.  8c  2. 
quae  vitreum  adeant,   perforata  ,    ut  vi- 
detur  ,    retina :    porro  alia  a  lente  ad  vi- 
treum  euntia,  per  ligamenta  ciliaria ,    uti 
adparetex  p.4l.4f.  ?6.  &.  repetit  S.Yves 
p,  26    in  globulos  terminata ,    variarum 
directionum  ,    defcribit  p.  38.    &  pin- 
git  T.lV.  f.4.  f.  6.  7.     Addit,  ab  uno  la« 
tere  fubire  vitreum,ab  altero  obpofito  exirc 
p.46.    Alia  denique  ab  imo  oculi  fundo, 
an  a  retina?  pariter   tota  ramofa  T.  IV. 
f.  3.    Ego  fateor  nondum  ulla   vidi. 

Venas  vitreiidem  defcribit  Hovivs  p.$7-  ad ' 
papillofam  membranam  choroidis  euntes 
p.  I00.  Nervos  etiam  addit  p.  4i-  a  liga- 
xnentis  ciliarityis.  Albinvs  autem  demon- 
ftravit  ,   ia  balaenae  oculo  a  ligamentis 

cilia. 


i6o  D  E    V  I  S  U* 

ubi  uveam  producit ,  adnafcuntur  toti  fuper- 
iiciei  membranae  vitreae,  eamquecontinent, 
ne  in  aqueum  humorem  corpustotumirruat. 
Hi  undique  pigmento  aterrimo  obducun- 
tur.   b 

Deflillatione)  Humor,ut  vocant,  vitreus c 
excufliis  oculo,  in  aqua  non  penitus  fervente 
coftus,  innatat  aquae  d  &  coagulatur,  non 
diiTolvitur,&nefiguramquidem  mutat.  Idem 
corpus ,  fi  integerrimum ,  ex  oculo  exem- 
tum,  levi  inftrumento  apertum,  fuperorbem 
vitreum  in  aere  communi  fufpenderis,  aci- 
culis  leviter  perforatum  dimittit  omni  mo- 
mento  temporis  guttulam,  &  reli&is  pau- 
ciflimis  membranulis  fenfim  omne  evanefcit0 
Habet  ergo  utique  vitreum  corpuspropriam 
fuam  membranam  ,  nam  diflblutum  fuiflet 
in  aqua  ,  nifi  aliquo  involucro  defenfum 
fuiflet.  Deinde  adparet,  fieri  facculis  te- 
nuiflimis,  concentricis,  quorum  quivis  pro- 
prio  &  tenuiflimo  fluido  repletur  ,  omnes 
vero  inter  fe  invicem  communicant,  cumex 
unius  vulnere  omnis  aqua  effluat.  Si  enim 
in  uno  communi  facco  efFufus  ftagnaret  li- 
quor  omnis ,  tunc  utique  aquula  i!la  fubito 
diffluxiflet  incifa  membrana  extima,  quam 
videmus  adeo  lente  deftillare.  Vafcula  ha- 
bere  hanc  membranam  ,  omnino^probabile 

eft, 

ciliaribus  vafa  ad  vitreum  venire ,  quae  in 

homine  non  adparcnt. 
>>  Ligamenta  ciliaria  DXXll. 
c  Et  vitreum  ,    &  lentera  non  bene  inter  hu- 

mores    referri    monuit    Maitreiean 

c.  10.  II. 
*  Certum  eft  fundum  pctere. 


D  E    V  I  S  U.  161 

eft ,  fcd  adeo  tenera  ,  &  pellucida ,  ut  ad 
nullum  omnino  microfcopium  fe  fiftant 
confpicua.  d* 

DXXIV, 

Membranae  ]  Lens  cryftallina  parte  fua 
inferiori  in  vitrei  corporis  inprefla  fovea  fedet, 
&  cum  vitreo  exiguis  vafculis  concrefcit, 
quae  meis  oculis  vidi  ,  adeo  tamen  teneris, 
ut  m.anu  admota  deftruantur,  Limbus  au- 
tem,quo  vitreum  primumcontingit,  intoto 
ambitu  cingitur  ductibus  ciliaribus.  In  ipfo 
enim  limbo  anulum  efficiunt,  quem  inje- 
ttionibus  fuis  Ruyschius  demonftrat.  « 
Ab  hoc  eodem  circulo  ducluum  ciliarium 
expanditur  membrana,  b    quae  lentem  am« 

bit 

ri*  Vide  DXXVll.  Caeterum  exquifiteidem  ex* 
perimentum  4  &  easdem  ad  cellulofam  fa« 
bricam  conclufiones habet  M  a  i  trei  ean 
l.c.  c.  10. 

a  ad  DXXH. 

i)  Membrana  lentis  Cryftallinae  in  anteriori 
parte  lentis  vifa  GALENO^a/a  part. 
x.  c.  6.  &  VESALIO  p.  801.  firma 
eft ,  elaftica ,  maxime  anterius  Fabri- 
cius  L.  J.  deocul  &  5.L.III.  c.  8.  CO- 
LUMB.  p  218.  Petit.  Mem  dePAcad. 
1723. p.62. 1725«  p.  20.1730.p-625.1726. 
p.  114.  ita  pellucida,  ut  ne  arte  quidem 
poflit  opaca  reddi  fi  Petito  fidesi730« 
p.  634.  Sed  hoc  quidem  repugnat  experi- 
mento.  Opacas  enim  capfulas  reperit 
MoRANDVsify?.  de  rAcad.  1730     & 

1723. 

Tom.  W.  L 


\6z  DE    VISU, 

bit  &  coercet ,    ne  facile  in  vitreo  concu- 
tiatur.      Facile  enim  id  fieri ,   etiam  addita 

capfu- 

1722.  MAY  Comm.  Noric  1733.  hebd 
4.  &  folertiffimus  HUMMELIUS  ibid.' 
1736.  hebd.x.1.  imo  vero  in  ipfo  B  O  U  R- 
DELOTI  oculo  celeberrimi  Parifmi 
Bri  sseav  p.  154.  Hanc  oriri  ait  Wi  ns- 
lowvs  a  laminis  duabus  vitreae  mem- 
branae,  quae  ad  lentis  ambitum  difCeden- 
tes ,  eam  anterius ,  &  pofterius  comple- 
ctantur  IV.  n.  229.  235.  Ita  dudum  N. 
Stenonis  in  lamia  pifce  viderat  ,  vi- 
tream  tunicam  lentem  conprehendere 
tnyol.  fpec-  p.  105.  &  cum  Winslowo 
fentitMMTR  eiean.  c  10.  Sedolimfuper 
lcntem  vitream  continuari  docuit  e  C  o- 
lvmbvs  1.  c  &  eadem  eft  Mass  ae  fen- 
tentia  p.  92.  Winslowvs  praeter- 
ea  fufpicatur,  anterius  retinam  cum  liga- 
mentis  ciliaribus  lentem  adire ,  novamque 
laminam  addere  lenti  ,  n.  237.  hinc  in 
brutis  animalibus  anterius  in  dnas  lami- 
nas  poile  dividi.  Lenti  fuperindui  a  circu- 
lo  maximo  retinam  dixerat  Fabricius 
1.  c.  5.  &  capfulam  efficerelll.  c  8.  Nu- 
periores  Galli,uti  video  ex  CI.He n  c k e  l  1 1 
epiftola  ad  K  ess  e  l  r  1  n  c  1  u  m  ,  hoc  fubtilc 
inventum  itaornant.utnon  anterius  folum, 
fed  Sc  pofterius  a  retina  lentem  ambiri 
ajant.  MORGAGNUS  in  pifcibus 
quibusdam  concedit  vitream  lenti  fuperin- 
duci,  in  homine  modefte,  ut  folet  ,  negat 
n.  26  Epift.  xvii.  &  de  retina  certius  re- 
futat  Epift.  xvu,  n.  47.  Eadem  ratione 
F  A  L  L  O  P I U  S  „  divcrfam  ,  neque  a 
vitrea  ortam  capfulam  ,  cum  robuftior  fit, 

lenti 


DE    VISU.!  163 

capfula ,  adparet ,  cum  in  cataraclae  cjlepo- 
iitione  incidimus  capfulam  ;  tunc  enim  ple- 
rumque  lentem  cryftallinam  ex  fedQ  emoli- 
mur :  c    Chirurgus  artis  fuae   peritus  fub 

limbo 

lenti  circumdariaitp.2f4  b.  quam  aviirea 
parare  &  illaefa  eadem  lentem  eximere,mi- 
nime  difficile  efl  Peti  t.  Memoir,  de  l  A- 
caJ.  1731.  p.  623.  FALLOPJANAM 
veram  fententiam,  &  peculiarem  efie,  avi- 
trea  diverfam  ,  lentis  capfulam  ,  vere 
Morgagnus  Epi/I.XVll  n.  25.  Ego 
in  bove  rem  accurate  perfecutus,  reperio, 
„  Vitream  membranam  prope  lentem  in 
duas  laminas  fecedere ,  quarum  inter- 
vallum  eft  circulus  Petiti  not.  g.  An- 
terior  lamina  adhaeret  capfulae  ,  paulurft 
fupra  circulum  lentis  maximum,ab  eadem 
capfula  diverfa  ,  cum  flatus  a  circulo  in 
lentem  non  penetret.  An  ultra  propage- 
tur  ,  totamque  capfulam  anterius  obducat, 
nondum  definio.  Deinde,  ad  pofteriorem 
medietatem  capfulae  lentis,  vitrea  mem- 
brana  ,  retro  lentem  deprelTa  ,  pariter  ad- 
haeret  valide,  ibique  lentis  diftindtam  cap- 
fulam  fubtexit.  Nam  fiatus  humoris  vi- 
trei  membranam  diftendens ,  inciia  pofte- 
riori  parti  capfulae  ,  non  erumpit.  A- 
deoque  „  lens  veram  .habet  capiulam  pro- 
priam ,  quae  pofterius  certo ,  anterius 
nonnili  probabiliter,  vitrea  membrana  ob- 
ducitur. 

c  Lentis  a  capfula  fua  libertatem  contra  M  O- 

R  A  N  D  U  M,  qui  in  ambitu  dixerat  co- 

haerere  ,  re&e  defendit  Petitus  ,    qui 

a  folo  liquore  nutriri  addidit ,    &  MAI- 

L  2  TREIEAN. 


164  DE    VISU. 

limbo  iridis  punclim  fcleroticam  vulnerat9 
ad  unius  vigeiimae  partis  pollicis  d  ab  iride 
diftantiam  :  quamprimum  perforata  fcleroti- 
ca  perfpicit  acum  iiberius  moveri,  tunc  ve- 
ro  acum  itadirigit,  ne  tangat  iridem  ,  do- 
nec  in  ipfa  pupilla  acus  adpareat  :  Quando 
in  pupilla  acum  videt,  tunc  tentat  an  irahat 
iridem  :  d*  Si  non  trahit ,  flectit  introrfum 
acum  ,  vulnerat  minimo  inpetu  membra- 
nam  anteriorem  lentis,  &  continuo  vitreum 
corpus  lentem  expellet ,  ut  in  fundo  oculi 
fubfideat.     Haec  vero  ita  geri  ,  certi  no- 

runt 

TREIEAN.  c.  XI.  obfequente  POR- 
TERFIELDS£<W.  EJfays.X  V.  p.  196.  Sed 
hocnimiumeft  Permorbos,  &  io  variolis 
exiliiffe  vifa  eft,  rupta  cornea  Breslav. 
1724.  p.  596.  Ab  externis  iclibus  id  non 
raro  accidere,  ut  exiliat,  uveae  adhaereat, 
Zt  opacetur  habet  P  e  t  i  t.  Mem.  de  PAcad. 
i728.&fimiliaWOOLHOUSENp.62.63. 
HEISTER.  decatar.  p.  g<;.  186.  VAL- 
SALV.  Difl"  11.  p.  371.  imo  vero  ex  i- 
pfa  camera  anteriori  eximatur  incifione  cor- 
neae  ,  Memoir.  de  T  Acad.  1706.  p.  656. 
1708.  p.  310.  312.  Brisseau  p.  165. 
poftquam  per  pupillam  emerfit  Wool- 
house  p.  19.  Tales  evacuatas  capfulas 
repertas  eiTe, -Morandus au&or  eft  Hiji. 
de  rA:ad.  1722.  p.  13. 

4  Optimum  locum  laboriofe  definivit  Petit. 
Mem.de  VAcad.  1726.  pt  385.  ad  duas 
cum  dimidia  lineas  a  cornea,  &  ad  quar- 
tam  lineae  partem  fub  circulo  horizontali. 
Proximus  vero  Br  i  ss  eau  diftantiam  fe- 
cerat  duarum  linearum  p.  196. 

d*  Neque  defperandum,  fi  adhaeferit  Bris- 
seau,  Heister.  p«3i6. 


DE    VISU.  165 

runt  periti ,  quidcunque  contra  hanc  fenten- 
tia  fcripferint  aliqui  recentiorum  %  Jnpedit 
eadem  arachnoides  membrana  ,  ne  pondere 
fuo ,  ,'quo  aqueum  humorem  fuperat,  in 
cum  aqueum  humorem  elabatur*  Arachnoi- 
dea  ifta  anterius  lentem  obducit,  pofterius 
totum  vitreum  ampleclitur.  f 

Vafculis)  Lens  cryftallina,  fitaenimaptius 
vocamus  quam  humorem  cryftallinum  )  in 
pifcibus  perfecle  fphaerica  eft ,  in  reiiquis 
animalibus  conplanata ,  &  ex  duobusfphae- 
rarum  fegmentis  quafi  conpofita.  Si  nunc 
lentem  humanam  inpofueris  tepidae ,  & 
membranam  fubtilibus  inftrumentis  deglub- 
feris  ,  fecedet  tota  lens  in  ftrata  parallela  in~ 
numerabilia,  quae  fingula  fiunt  vafculis,de- 
finito  modo  connexis  ;  iingula  vero  vafcula  s 
fuis  propriis  perfluuntur  humoribus,  ut  om- 
nino  in  ipfo  folido  lentis  corpore  circula- 
tionem  obeant  humores.  Haec  vafa  viden- 
tur  oriri  vel  ex  duclibus  ciliaribus  ,  vel  ex 
vitrea  membrana.  In  Balaenae  certe  oculo 
limbus  lentis  cryftallinae  cingitur  anulo  ca- ' 

vo, 

e  Vide  not  g.  ad  nxxvi  i. 

'  Confer  aliam    fententiam  not.  b. 

Vafa  caDlulae  Cryftallinae  negaverat 
RUYSCH.  Epift.  Xlll.  p.  10."  fed  idem 
admittit  ,  ferius  in  ove  reperta  7bes.  II. 
Arc-  4.  T.  I.  f.  8.  Petitvs  in  fetu  re- 
pleta  &  aliquando  fponte  confpicua  vidit 
Mem.  de  l  Acad.  1730.  p.  627.  628. 
Wi  nslowvs  addit ,  fe  vidifle  quae  par- 
tem  fubftamiae  penetrarent  IV.  n.  301.  & 
Ho v  1  vs  ,  venire  ea  a  ligamentis  ciliari- 
busp.  41.  45.  56.  Idem  vafa  cryftallinae 
L  3  len- 


i66  DE    VISU> 

vo  9  ex  quo  radices  minutiflimae  rad  princi- 
pium  lentis  procedunt.  Adparet ,  a  quan- 
tula  fubtilitate  pendeat  integritas  vifus,  quae 
humanae  felicitatis  pars  eft  maxima,  Si  e- 
nimin  reliquisoculusintegerrimus  fuerit,tur- 
betur  autem  fola  circulatio  humorum  ,  qui 
per  lentis  cryltallinae  vafa   tenuiffima  cir- 

cu- 

lentis  interiora  ramofa  &  confpicua  depin- 
git  T.  V«  f  4,  quae  fraudis  refte  pcftu- 
lat  Petit.  J.  c  p«  630  feqq.  iste  ne- 
gat  omnino,  vafa  aliqua  a  capfula  lentern 
fubire  p.  63  z.  curn  neque  adpareant  fe- 
parando  capfulam,  &  lens  ex  vulnerata 
eadem  levuTime  profiliat  p-  636.  adeo  ut 
Lentem  vegetantem  quamdam  vivere  vitam 
autumet  p.  642.  Sed  Albin  vs  in  balae- 
na  vidit  &  demonftravit ,  per  ligamenta 
ciliaria  vafa  ad  lentem  venire,  quae  Lav- 
rentii  conjectura  fuerat  ;  Venulas 
ad  ligamentum  euntes ,  idem  defcribit 
Hovivs  p.  100.  ex  radicuiis  ortas,  quae 
inter  flrata  diilribuuntur. 

Caeterum  totam  lentem  anulus  ambit 
per  intervalla  feptulis  interruptus  Petit. 
1726.  p.  111.  inanis  ,  mera  intercapedo 
inter  vitream,  quae  anterius  confcendit 
cryftallinam  Ientem  ,  &  imum  trianguli 
fphaeiiciveiticem,quieft  in  contaclu  lentis 
&  vitrei ,  ec  vitreae  demum  laminam  po- 
iteriorem,quae  capfulam  lentis  ibi  fuccingit. 
Hunc  etiam  anulurn  in  homine  facile  eft 
flatu  parare-  Longitudire  non  pertitus  ea- 
dem  eft  qua  veftigia  ciliaria  ,  &  ad  vi- 
tream  flatum  nondimittit,  neque  ad  len- 
tem.  Idem  videtur  in  balaena  circulus  in 
vitreo  latus  &  cavusdi&us  Ravio  in  Tbes. 


DE    VI  SU.  167 

cumeunt,  continuo  ea  lens  opacafiet,  al- 
bor  retro  pupillam  confpicietur,  &  totus  vi- 
fus  turbatus  erit.  h 

DXXV. 

Meduttoja']  Pulpa  nervi  optici  fit  ex 
ipfis  ventriculis  cerebri  anterioribus  ,  five 
thalamis  opticis ,  continuo  productis  in  ocu- 
lum :  *  a  quibus  in  tranfitu  per  foramen 
orbitae  prima  prodit  vagina  ,  quae  durae 
.  Jvlatri  refpondet ,  datura  fcleroticam  mem- 
branam ;  deinde  arachnoidea  ,  a  qua  cho- 
roides ;  &  pia  mater ,  a  qua  Ruyfchiana 
membrana  oritur.  His  involucris  deftituta 
fupereft  nudiflima  medulla. 

Perforata)  Veriffima  haec  fuit  Gale- 
ni  b  defcriptio,  quam  re&e  contra  Vesa- 
iium  Evstachivs  defendit ,  cujus  au- 
reas  tabulas  omni  precio  decet  redimere: 
primus  enim  novem  paria  nervorum  exhi- 
bet.      In  medio  nempe  centro  nervi  optici 

cavi- 

*i  Ita  fubitas  ab  \&\x  catara£tas  non  rariffimas 
legimus.  Erumpit  enim  lens ,  adhaeret 
faepiffime  iridi  ,  &  continuo  fit  opaca. 
Ecce  exempla  Hildanvs  Obs.  8.  Cent. 
V.  Brisseav  p.  101.  132.  Heister. 
de  Catar.  p.  87.  Idem  exemplum  abepi- 
lepfia  ortae  hahet  p.  88«  ab  uftione 
Brisseav  p.  134.  quam  caufam  expe- 
rimentis  imitatus  eft  p»  135.  a  luce  fer- 
Vidafulguris  idem  p«  136.  137.  Ab  il- 
lapfa  fervida  idem    ib. 

2  Conf.  DXVI. 

»  Vide  ibid. 

L  4 


i6S  DE     VISU. 

cavitatem  efie  dixerat  Galenvs',  quafi 
continuati  in  oculum  ventriculi  anterioris: 
Hoc  inventum  Rvyschivs  confirmavit, 
nulla  certe  de  Evstachio  fama  percepta  , 
qui  libris ,  quam  lpfo  operi  arti?,  multo  mi- 
nus  tribueret,  Hanc  cavitatem  arieria  fan- 
guinea  replet,  quae  in  cadavere  inanita  re- 
trahitur,  &  nudum  foramen  relinquit.  Ab 
hac  arteria  per  retinam  &  per  vitreum  hu- 
morem  vafa  fparguntur.  Ab  hac  cavitate 
pendet  mirabile  illud  Mariotti  experi- 
mentum*  c 

Ingrediuniur]    Quando  nervus  opticus  4i 

orbi- 

i  DXLII. 

d  Nervus  opticus  m  bulbi  initio  mutatur  in  pa- 
pillam,  ncrvo  ipfo  anguftiorem ,  in  medio 
inftar  fcyphidcpreiTam  Winslow.  n.  225. 
Fabricivs^  oculo  ?.  111. c  10.  B R I  G G s 
f.  2.  Morgagni  Epift.  XVII  n  36".  S.Yves 
p.  16.  totam  albam  ,  cum  ibi  choroides 
nervo  optico  adfixa  ,  lameila  alba  initium 
retinae  pene  totum  tegat.  Ab  hujus  fcy- 
phi  cavirate  in  hemifp  aericam  cupulam 
expanditur  continua  medulla :  Nam  in 
fetu  humano  a  cerebri  fubftantia  retina 
nihil  quidquam  difTert ,  ut  etiam  nunc 
vi  eo,  &  miror  aut  Morgagnum  timi- 
de  loqu'  Epift.  XVll.  n.  37.  aut  Wi  nslo- 
wvm  vero  contraria  fentire  ,  retinaeque 
ortum  medulke  denegare,  n  228.  Nam 
quod  ait  nimis  craffam  effe,  quam  quae  a 
medulla  oriatur,  fecus  eft.  Tenerrima  enim 
eftjutin  maximisanimalibus  vix  quadruplo 

charta 


DE    VISU,  169 

otbitam  [attJgit ,    tunc  vero  difpergitur  in 

radios 

charta  crafficr  fit  Pecqj/et  ad  Mariotte 
p.  j-02.   ad    i — '      vero    pollicis  aeftimet 

CLIFTON      WlNTRlNGHAM      p.    IJ7- 

Haec    pulpa   fpiritu  vini  in  membranam 
mutatur,  tunc  autem  magis  opaca   fit  Sc 
alba,  qui  in  omnibus  anirrtalibus  color  efl 
PEcqjET  p.  499.  j-oo.  nempe  mortuis: 
Omnino  enim   vivis  ,    ut  de  adeo  tenui 
membrana  fperari  poterat  ,    pellucer  5   gc 
re&e  hoc  Mariotte.   Conf.  Morgagn. 
EpiJLXVII.  n.  35-.    Succingif  vitreum  cor- 
pus  ad   ligameutorum  ciliarium   initium 
usque,   ubi  proprio  circulo  finitur  retina, 
ad  initia  ligamentorum  ciliarium  adnexo 
Morgagn      Epifi.   XVll.  n.  47.    Reti* 
nam  vero  cun.  iisdem  produci  quorumdam 
conje&ura  eft,  DXXIV.  Winslow.  n. 
137.    Cumchoroidea  plurimis  ligamentu- 
lis    dicitur  cohaerere  Winslow    Mai- 
treiean  clX.   quae  ego  non  video  nec 
in  ipfo  bove-    Talia  pingere  videtar  vafcuh 
Hovivs  T.  IV.  f.  v*  qui  ita  filet  de  retina, 
ut  fubinde  credam  ,    eam   adnumeravifie 
choroideae.    Ex  Hovio    S  Yves  p.  16. 
&  olim   haec   fuit  Carpi  fententia  ad 
Mvndinvmp  CCCCLXXll.    tum  Fa- 
BRicn  I.  c.  v     Ex  ipfo  vero  nervo  optico 
in  bove  8c  ove  manifefta  vafa  fanguinea 
prodeunt  not.  i.  ad  DXVI ,   quae  in  ho- 
mine  tenuiores  humores  ferunt ,    repleti 
vero  pofliint  adeo,ut  totam  retinam  unice 
videanrur  efficere  ut  nunc  in  fetu  video.  Ita 
RwsCHto  contigit  qui  macerat«one  in  tepida 
medullofam pulpam deftruebatTfre/iI.  ajfl. 
n.  7.  &  12.  ajf.  1).  n.  8.    Sed  praeftantiffi- 
L  $  mus 


170  DE    VISU. 

radios  *  medullares ,  &  vera  fit  membrana : 

nequc 

mus  anatomicus  «Albinvs  demonftravit 
nobis,  vere  in  duas  lamellas  dividi,  &  in- 
ternam ,  vitreo  propiorem ,  quidem  albam 
cfTe  8c  medullarem  ,  exiernam  vero , 
quae  propior  choroidi ,  verum  rete  vafb- 
rum  efie.  Ruyschius  etiam  partem  reti- 
nae  aliam  arteriofam  efle ,  aliam  medullo- 
fam ,  fed  minus  diftin&e  docuerat  Epift, 
Xlll.  p.if.  8c  paulo  obfcurius  Thef:  11  aff. 
6.  n.  XI.  &  rete  vaforum  fibrarumque  efle 
Briggsivs  dixerat ,  &  iVI aitreiean  c  X 1. 
*  Fibras  retinae  olim  PECQyETVsdixit.ad  Ma- 
ri  otte  p.  f  04.  ope  aquae  confpieuas  p. 
500.  &Briggsivs  f.  2,  &  Bohnivs 
P57i.&Gvenellonivs,  qui  addit  a 
membrana  ipfa  diftincla  efle  act.  ervd. 
i60c*.   Has  fibras  fubtilibus  experimentisin 

i 
homine    324.00.   pili  acquat    Porter- 
fields   Edimb.   eJfays.IV.   p.  25-2.  25-3. 

1 
in  ave  1 . 1 66400.  Sed  praeterea  radiatas  efle 
Briggsivs  T.  1.  f.  2.  gcita  in  aqua  apparere 
theor.  nov.  p.  »06.  &  G venellon  1.  c.  a 
transverfis  quibusdam  colledlas  BriGGsivs» 
Radiatasefle,  Sc  ad  retinae  usque  finemcum 
ciliaribus  iigamentis  conjundrum  excurrere 
Valsalva  vidit  in  lepore  Epift.  11.  n.tf. 
confentiente  Morgagno  Epift.  XV 1 1-  n. 
4.0.  In  plicascerteradiatascollabitur  Rvysch. 
Epifi.  Xlll.  T.  16.  t.lo.  Has  fibras  vafa 
efle  ajebat  Mariotte  op%  omn.  p.  fitfll» 
verum  vafa  dividuntur,  8c  alienam  a  ra- 
diis  divifionem  habent ,  vel  in  ea,  quam 
ipfepropofuit,  icone 


DE    VISUj  171 

neque  aliud  eft  retina,  nifi  ipfiffima  cerebri 
medulla  explicata  in  membranae  fimilitu- 
dinem,  rete  nempe  mucofum*  Experimen- 
tum  fieri  poteft  in  oculo  boris.  Hunc 
oportet  de  orbita  integrum  eximere  ,  de- 
ftruclo  pariete  oileo  ,  difcindere  quadruplici 
feclione  fcleroticam  primum,  deinde  choroi- 
deam  &Ruyfchianam;fub  hisfequeturmucus 
tenerrimus ,  qualis  fere  in  naribuseit,  fub- 
albidus,  quem  leviffima  vi  deftruas,  ut  dif- 
iiuat.  Convexa  paro  Ruyfchianae ,  con- 
cava  vltreo  objicitur  ,  atque  ita  per  totam 
oculi  cavitatem  ad  usque  dudtuum  ciliarium 
fedem  expanditur ,  pene  ad  iridis  finem. 

Medio)  Haec  accurate  tencri  debent.  f, 
Vulgo  enim  traditur,  nervum  opticum  me- 
dium  oculum  fubire  ,  &  id  in  quibusdam 
animalibus  verum  eft.  Cogitatione  fubponi 
debet,tranlire  planumper  medium  axinoculi, 
ab  anterioribus  ad  pofteriora,  horizontaliter : 

Secabit 


f 


Ab  ipfo  Praeceptore  monitus  Winslowvs 
Memoir  de  V  Acad.  1721,  p!  408.  n.  »27. 
nafo  propius  inferi  ,  fed  absque  menfura 
ait.  Idem  addit,  iridem  faepe  ad  nafum, 
quam  ad  terapora  anguftiorem  efle:  eam- 
que  obfervationem  etiam  apud  Mariot- 
tvm  P496*.  &  Petittm  reperio.  Sed  olim 
hoc  docuit  PlempiVs  1.  c  p  30.  ut  male 
Wilhsivs  e  dire&o  pupillae  infigi  doceat 
de  anim.6rut.ip.  t'U'.  contra  Scheinervmj 
&  pejus  in  homine  ita  fe  habere,  brutis 
vero  lateraliter  inferi  A  r  a  n  t  i  v  s  c.  17.  ex 
fuum  &  aliorum  brutorum  forte  anatome 
feduftus ,  ubi  haec  fabrica  obtinet  Por- 
terfields  edw&*eJf.l\L  p.  170. 


s72  DE    VISU. 

Secabit  utique  totum  oculum  in  partes,  fu- 
periorem  &  inferiorem.  In  hoc  omnino 
plano  incedit  nervus  opticus  ,  medio  loco 
inter  fuperiora  &  inferiora.  Verum  ,  divi- 
datur  oculus  alio  plano  imaginario  ,  ad  per- 
pendiculum  defcendente  :  fecedit  in  dextram 
partem,  &  liniftram ;  tunc  vero  nervus  opti- 
cus  in  eo  plano  non  erit ,  verum  in  medie- 
tate  oculi  interiore ,  ita  ut  una  tertia  parte 
diametri  totius  oculi  a  fine  interno  bulbi 
diftet ,  duae  tertiae  partes  ab  altera  parte 
ponantur  ad  angulum  externum  :  defleclet 
adeo  aplanobiparticnte  verticaliteruna  fexta 
paite  latitudinis  bulbi  oculi.  Ratio  haec 
videtur*  Medium  centrum  nervi  optici 
caecum  eft:  ibienim  arteriola  oculum  fubit, 
neque  arteria  videt,  nervi  enim  unica  funt 
fenfuum  organa.  S\  in  ferenum  aerem  in- 
fpexeris,non  malis  alioquin  oculis  inftruclus, 
videbis  faltantes  bullulas.  Arteriae  funt 
Lymphaticae,  non  videntes  ,  quae  nervi 
optici  partem  obtegunt  (  in  cod.  Feldm. 
pulfando  nervum  conprimunt.  )  Tali 
modo  conftitutos  oculos  cum  nacli  fimus, 
in  ipfo  medio  objeclo  direcle  ante  nos  &  emi- 
nus  pofito,  unde  radii  paralleliadveniunt ,  vel 
medium  foramen  videremus,  vel  omnino  ea 
non  perciperemus.  Hoc  incommodum 
natura  evitavit  »  defledtendo  iter  nervi,ut 
naribus  propior  fieret:  atqae  adeo  caeca  pars 
oculinaribus  obverfaeatantum  objecla  amit- 
teret,  quae  ibi  ponuntur,minus  neceflaria  vifu, 
Neque  unquam  alia  in  corpore  humano 
fabrica  vifa  eft.  Haec  interim  retinenda 
funt ,  ut  demonftremus  alibi ,    non  choroi- 

deam, 


DE    VISU.  J73 

dcam  ,    fed   retinam   vifus   organum  t^e  9 
contra  D,  Mariotte  aliosque  Galios.  s 

Lymphatica)  RmLEYVs  h  in  fundo  oculi 
vafcula  Lymphatica  reperit,  ,  diitincla  a 
pulpa  medullola,  quae  pellucida  funt,  & 
parti  fentienti  nervofae  ita  incumbunt,  ut 
a  fpeciebus  vifibilibus  tamquam  vitrum 
penetrentur.  Quando  in  eas  arterias  rubri 
aliquid  tranfiit  in  inflammationibus,  ;  tunc 

vero 


s  DXLU. 

h  Lymphatica  vafa  in  bovis  retina  Valsalva 
vidit  de  aur.  p.  50.  vafa  rtempe  mino- 
runi  generum  ,  quae  eadem  coloratos  li- 
quores  recipiunt  in  fubtilioribus  Ruy- 
schii  &  Albini  praeparationibus.  De 
Ridleyo  nm  invenio  9  nili  vala  fan- 
guinea  p.  143.  edit.  Bat. 

*  De  maculis  fatis  certum  videtur,  caufam 
effe  in  vafis  retinae  cafu  tumentibus ,  aut 
liquoribus  eorum  magis  opacis.  Wool- 
housius  vidit  hominem  ,  cui  omnia  ob- 
jecla  rubra  eflent,  fanatum  arteriotome 
p,  35.  Truncos  vaforum  retinae  vifionem 
inpedire  dudtim  monuit  PECQUETUS 
ad  MARIOTTE  p.  504.  &  fpedra  at- 
que  fimulacra  ex  eadem  caufa  oriri 
PITCARNE  Theor.  morb.  ocu/.p.m.  17. 
Non  ignoro,  clar.  D-  PORTERFIELDS 
maculas  iftas  &  venulas  tribuere  corpu- 
fculis  in  aqueo  humore  natantibus  1,  c.  p. 
263.     Verum  &   PiTCARNiANA   de- 

mon- 


174  D  E     V   I  S  U, 

vero  oculus  femicaecus  redditur.  Quando 
pulfant ,  tunc  fcintillas  videmus  in  tenebris 
pofiti.  Junior  homo ,  fi  verfus  nafum 
refpicere  jufleris ,  tunc  autem  ad  angulum, 
minorem  oculum  prefleris,flammam  videbit. k 

Ante 

nionftratio  obftat ,  &  figura  ,  quam  ipfe 
exhibet  f.  14.  quae  vafa  accurate  exprimit, 
neque  unquam  ab  exteriore  parte  confpi- 
ciuntur  ab  alio ,  uti  in  ea  theoria  foret 
.    necefle. 

k  Splendores  Morgagnus  accuratius  expe- 
rimentis  eft  perfecutus  „  viditque  preffio- 
nes  retro  corneam  fleri  debere  ,  tunc  au- 
tem  anulos  nafci  ,  tot  ,  quot  puncla 
premuntur  &c.  Adwrf.  VI.  p.  92.  ut 
omnino  ad  retinae  conpreflionem  phae- 
nomer.on  referat.  IDEM  alibi  fcintillas 
zonasque  aureas  in  morbo  convulfivo 
vifas  refert  Epift-  XVIll.  n.  5.  &  fulgores 
ante  tetanum  HIPPOCRATES  in  Epidem. 
V.  Jrides  in  hyftericis  BOYLE  de  color. 
p.  14.  &  ante  peftem  ib.  p.  18.  Circu- 
lum  etiam  igneum  a  fri6Hone  oculi  recen- 
fet  PORTERFIELDS  Edimb.  Soc.  111. 
p.  211.  &  pavoninum  NEWTONUS 
Queries  poji  optica  n.  1 6.  Animae  enim 
Sdem  videtur  judicium  ^{\e  ,  five  ab  ex- 
terna  caufa  ,  five  ab  interna  vividi  motus 
in  organo  vifus  cicantur.  Ex  iclu  fcintillae, 
deinde  catara&a  HILDAN-  obf.  8.  cent. 
V.  Vertiginofam  feminam,  quae  fcintil- 
Jas  ex  cculis  projiceret  Bartholinus 
habet  de  comet.  p.  \%\.  &  in  vertiginofo, 
cui  palpebrae  tremerent ,  falgores  varios 
PLATNERUS    de  wulnere  /upercil. 


DE    VISU,  17* 

Antc  apoplexiam  familiare  eft  flammas  & 
fcintillas  videre:  idemque  phaenomenon 
epilepliam  praecedere  ,  obfervavit  Ars- 
taevs  Cappadox.  l  In aliis  etiam  morbis 
inilammatoriiscapitisadparent,phrenitide&c. 
Arteriis  vero  omnino  ruptis  perfe&a  cae- 
citas  fuccedet ,  absque  iigno  externo  ,  quod 
malum  guttamjerenam  vocant. 

DXXVL 

Cavum]  Sub  concava  corneae  fuperficie, 
iupra  convexam  fuperficiem  vitrei  humoris 
&  cryftallini ,  cavitas  eft ,  [quae  media  divi- 
ditur  iride  ,  &  uvea  ,  in  duas  cavitates,  per 
foramen  pupillae  communicantes.  Haec  to- 
ta  cavea  repletur  humore  aquofo.  Tres 
adeo  funt  oculi  camerae ,  uti  tres  in  thora- 
ce  cavitates  funt.  Prima  eft  camera  aquea, 
duplex,  anterior  inter  corneam  &  iridem,po- 
fterior  inter  uveam  &  ligamenta  ciliaria.  a 

Ple. 

i  Non  invenio  „  fed  diflorqueri  &  convelli 
p.  28.  edit.  BOERHAVlANAE. 

a  In  hifce  cameris  multum  a  recentioribus 
laboratum  eft  ,  cum  ex  pofteriori  exilita*1 
te  validum  contra  membranaceam  cata- 
reftam  argamentum  peteretur.  Cl.  Bris- 
seav  anteriorem  majorem  cfle  viderat 
p.50.  Priorque  Dorstenius  de ocu/op.jg. 
Deinde  ILL.  HEISTERUS  compend.  anat. 
not.  51.  Morgagnus  ibid.  &  epifl.  p. 
264.  Verheyen  in  icone  T.  XX VII, 
f.  5.  Winslowus  Mem.  de  f  Aead.iyzi. 
p.  415.  &  expoj.  anat.  IV.  n.  239.  &  alii 
facile  viderunt ,  in  oculo  repurgato ,  con- 


176  D  E     V  I  S  U. 

Pknum]  quamdiu  homo  vivit  :  a  morte 
enim  continuodeficit,  &  collabuntur  oculi;  * 
ut  videri  pofiit  ab  agitatione  vitali  humoris 
aquei  totum  oculum  quafi  inflari* 

Sub- 

gelato,  difciflb,  multum  glaciei  ante  iri- 
dem,  minimum  retro  eamdem  reperiri, 
ut  Winslowvs  uveam  cryftallino  absque 
medio  inniti  prodiderit.  Verum  accura- 
tiffimus  Petitvs  hoc  non  fieri ,  nifi 
evaporatamagnahumorisaquei  parte,  recle 
obfervavit  Mem.  de  /'  Acad*  I728.P.  298« 
neque  aglacie  facile  effe  concludere,  cum 
ipfum  gelu  partium  fitum  mutare  poflit. 
Interim  tamen  glaciem  in  media  pupilla, 
ante  iridem  ab  dimidia  ad  duas  tertias 
line?e  partes  craffam  reperit  ,  retro  eam- 
dem  oclava  parte,  vel  fexta,  vel  ad  fum- 
mum  quarta  nihilo  craffiorem ,  ad  extre- 
mum  vero  lentis  ainbitum  duas  etiam 
tertias  adtingere  Mem.  de  r  Acad.  1722. 
p.  59.  ijzS  p.  302.  Accuratiflimis  tan- 
dem  dimenfionibus  reperit  altitudinem  me- 

•  diae  camerae  anterioris  0.38.  lineae,  po- 
fterioris  diverfis  locis  o.  32,  ad  furrmum, 
1728.  p.  422.  capacitates   vero  anterioris 

3 
camerae  12.    linearum    cubicarum   &  - 

41 
pofterioris  feptem  linearum  cum  fere  ter- 
tia  parte  p.  423.  Ego  in  repetitis  experi- 
mentis  fummam  faepe  obfcuritatem  vidi, 
&  aliquando  poft.rior  camera  mihi  etiam 
major  vifa  eft .  Facile  tamen  P  E  T I T I 
exquifitis  experimentis  accedo. 

*  Continuo  enim  &  celeriter    a  morte  exhalat 

etiam  in  ipfo  frigore  Peti  t.  Mem.  defA- 
cad.  1723.  p  67.  68. 1728.  p«  318  &c. 


DE    VISU.  j77 

Subfalfi)  Aqua  paulo  craflior  eft,  in  fa« 
no  pellucet,  congelatur  c  in  frigore  ,  diffi- 
cilius  tamen  quamlimplexaquaj  falfa  eft,  d 
neque  penitus  tamen  :  nam  faepe  guftavit 
Boerhaavius.  A  fpiritu  vini  coa<iula« 
tur  :  ut  imrjrudenter  omnino  hunc  fpiritum 
in  oculorum  morbis  adhibeant.  e 

Cito  recrefcente  ]  Intra  viginti  quatuoi? 
horas,  uti  conftat  ex  idoneis  experimentis. 
Non  ignoraverunt  veteres5  J    pertufa  cor- 

nea 

c  Brisseau  negaverat  congelari  p.  12.  for- 

te  „  quod  in  cato  pardo  reUquishumoribus 

congelatis  fluidus  manfiflet,du  HAMEL 

p.  220.  fed  faciie  eft  contrarium  experiri. 

d  Evaporatus  relinquit   falem  lixivum   ACT. 

RAFN.  I.   Obs.  r53.  Suhfaiium  etiam 

N  U  C  K I U  S  facit  de  du%.  aq-  C.  3 . 

f  Non  invenio  ,  &   negat  exquifite  Nuckius 

1.  c,  quicogi  ait  a  fpiritu  nitri,  oleo  tartari 

per  deliqaium ,  &  olco  fulfuris  per  campa- 

nam. 

f  De  Hirundinum   renatis  oculis  vetus  efl  A- 

ristotelis  hiftoria  hifttanim.  L.Vl.c.$. 
GALENUS  viderat  „  puerum  perfo- 
rata  cornea  t  &  amiifo  humore  aqueo 
.Convaluiffe   de  fymptom-  caus.    L.  I.  c.  2. 

Brassavola  quinque  hifundinum  pul- 
los  erutis  oculis  vidit  reilitui  exam.JimpL 

p.  203.  Exempla  fimilia  halent  eo  tem- 
pore  fe  E  N I V  E  N  I  U  S  dt  abd  morb.  caus. 

p.  m.  74.      I.  Langius    in   epi(l%   L.  J. 

p.  32.    CotuMsvs  p.  219.    Henricvs 

ab  Heers  obs.    opp.   rar,    Valverdvs 

anat.  p.  247.     Arantivs  ob/er*v-  anat . 

c.  xx.  p.  70.  GUILLEMEAU,  ex- 

TomJV.  M 


•J78  DE    V3SU, 

nea  membraha  humores  oculi  effluere  ,  eos- 
demque  renafci.    Eani  obfervationem  refci- 

vit 


perimento  etiam  in  puliis  capto.  Hi  l  d  a  • 
wvs  bis  obfervavit,  &  aqueum  humorem, 
&  vifum  reftitutum  fuifl<:  obs.  26.  Cent.  f. 
Simiiis  apud  Rhqdium  hiftoria  eft  1. 
0^.82.  &  apud  Tulpium  L.  I.  obs. 
30.  &  apud  Marchettum  comp.  anat* 
p.  133  Josephus  Bvrrhvs  in  Bata- 
via  ,  deinde  in  Dania ,  in  primis  experi- 
mento  fuo  hominum  perftrinxit  oculos,  fe- 
rebatque  fama  „  liquorem  ejus  fponte 
fubfidere  in  diftinftos  humores  eorum  a- 
nalogos,  qui  iunt  in  oculo  Horrich. 
adBARTHOLIN.  Epift.  *j.  Cent.lV.  & 
omnes  omnino  oculos  uti  exprimi  ita  re. 
nafci  idem  ib  Cent.  111  Epift.  99.  Haec 
experimenta  proprio  libello  defcripta  ha- 
bentur  9  tum  in  Zod.  Gall.  ann.  IV. 
m.  apr,  apud  Bartholinvm  Sc  alibi. 
Ab  eo  tempore  res  defiit  nova  elTe.  I.  D. 
Maior  in  anfere  experimentum  eodem 
cvcntu  fecit  E.  N.  C.  Dec.  I.  ann,  I.  obs. 
117.  Nvckivs  cxperimenta  propria 
numerofa  adducit  de  ducl,  aquos.  c.  2. 
Dorstenivs  1. c.  aqueum  humoremre» 
nafci  vidit;&  in  Zodi  aco  Gallico  fi- 
milcs  funt  hiftoriaelV.  p.  153-  &  in  Act, 
Hafn.  I.  obs.  69.  &  apud  Bidloo  de 
ocul.  cif  *vifu  p.  33.  Sed  &  Brisseav 
idem  vidit  evenire  p.  104.  &  Mai* 
treiaen.c.  Xll.  Deinde  Galli ,  audax 
hominum  genus  ,  corneam  inciderunt,re- 
nafccntc  aqueo  humoreMERY  Mem.  de 
rAcad.  1707.  p.666-  &  aliud  exemplum 
cft  D.  Gandolphe  bift  de  J*Acad.  1709. 

p.  i& 


DE    VISU.  179 

vit  alicunde  celebris  chemicus  Josephus 
Burrhus  ,  ventofus  homo ,  qui  in  carcere 
Romano  periit ,  quod  contra  D,  Mariae 
virginitatem  fcripfiiTet.  Sed  ornavit  hifto- 
riam.'  dixit,quintam  efle  iibi  eflentiamChe- 
lidonii,arte  chemica  paratam ;  s  ejuseflentiae 

fo- 

p.  18«  &  Pbil.  Trans.  n.  322.  fuadente 
L I T  T  R  1  O  ,  ut  eam  operationem 
Chirurgi  fequerentur  Alios,  &WEPFE- 
RUM  noftrum  ante  Gallos  hanc  operatio- 
nem  propofuifle  monet Morgacnvs  Epift. 
XIX.  n.  2.  Eadem  eft  Palfyni  audacia 
anat.  Cbir.  p.  78.  79.  Porro  WO  OL- 
H  O  U  S  I U  S  ait  „  falivatione  non  raro 
mercuriales  globulos  in  humorem  aqueum 
exfudare ,  &  cataradtae  fpeciem  f acere  p* 
62.  neque  absque  exemplo  eft,  anatomi- 
corum  iubtiliores  liquores  in  ipfum  hu- 
morem  aqueum  fibi  viam  fecifle.  De 
Mercurio  Hovivs  p.  28.  de  atramento 
memini  ALBJNUM  nobis  narrafte, 
&  de  ceracea  materie.  Quare  fatis  con- 
itat,&  olim  perfpicax  vidit  ARANTIUS, 
perpetuum  aliquem  humoris  aquei  fontem 
effe.  De  loco  laboratur.  Jn  extrema 
uvea  haec  vafcula  fecretoria  pofuit  H  O* 
V I  U  S  p.  26.  T.  11.  ft  2.  &  la  CHAR- 
RIERE  p.  278.  Ex  ultimis  etiam  vafis 
injeclum  liquorem  depluere  vidit  ALBI- 
NUS-S  YVES  ex  vitreo  humore  gene- 
rari  credidit  p.  29  Verum  aliud  fuadet  a- 
nalogia  liquorum  exhalamium ,  qui  omnes 
ex  arteriis  generantur. 
s  Ex  fabulis  Paracelfifticis.  Miram  de  Cheli- 
donii  elementis  hiftoriam  apud  Cratq- 
nem  legas  Epift.  L.li.  ab  init. 
M2 


iSo  DE    VISU. 

guttulam  oculo  inftillatam  &  humorem  a- 
queum  &  vifum  reftaurare.  Amftelodami 
praefentibus  medicis  experimenta  fecit:  per- 
foravit  cani  corneam  tunicam ,  &  efRuere 
permifit  aqueum  humorem  ,  ut  oculus  to- 
tus  collaberetur  :  Tunc  inftillavit  liquorem 
fuum,deligavit  oculum:animalin  medicorum 
cura  reliquit.  Altera  die  religavit  eumdem 
oculum  praefentibus  medicis:  adparuit,plenum 
efle  &  pulchrum,  mhilo  fecius,  quam  alter,qui 
nihileratpasfus.  Verum  abeotempore  aliis  ex- 
perimentis  conpertum  eft,eumdem  omninoe- 
ventumefle,  etiam  quandonihilinfundebatur. 
Experientiflimus  Redi  h  omne  animalium 
genus  adhibuit,  inflixit  vulnus  circa  iridem, 
aquam  expreflit  omnem  ;  excaecata  funt 
animalia :  inpofuit  fomentum  ex  la6te 
per  48.  horas ;  tunc  coalito  vu!nufculo,ocu- 
li  aqua  repleti  adparuerunt,  manifefto  exem- 
plo  perpetua  adefle  in  oculo  promtuaria  ,  ex 
quibus  humor  aqueus  in  oculum  influat. 
Puer  erat  nobili  genere  natus  ,  qui  ab  eo 
tempore  primarium  in  republica  magiftra- 
tum  geflit  ;  huic  in  platea  ludenti  injeftus 
lapillus  per  fiflam  corneam  penetravit,  efflu- 
xit  humor  aqueus ,  &  oculus  collapfus  eft# 
Eo  momento  temporis  advocatus  Boer- 
haavius,  juflit  copiofe  fanguinem  mitti, 
inperavit  perfeclam  abstinentiam  ,  inftillavit 
oculo  fanguinem   pipionum  recentiflimum, 

abs- 


l  Exper.  natur.  p.  ic;.  16.  &  idem  eventus  fuit 
experimentorum  Nuckianorum  Lc. 
c,  2. 


DE    VISU,  i3i 

absque  ulla  Quinteflentia  ,  oculum  adcurate 
deligatum  reliquit  per  horas  quadraginta  & 
odto;  foluto  adparatu  adparuit,oculum  clau- 
fum  efle,  &  plenum  ,  &  aqueum  humorem 
perfccle  reparatum  fuiffe.  Huic  etiam  ex- 
perimento  nititur  audax  Woolhovsii  * 
experimentum  ,  qui  in  nubecula  huriioris  a- 
quei  findere  corneam  fuftinuit  &  tenaculo 
iLembranulam  evellere, 

F/accidam]  Oculus  non  videret,  nifi  & 
tota  cornea  aequabiliter  flexilis  eflet ,  &  ex- 
trorfum  aequabiliter  expanderetur  :  tumde- 
mum  enim  ocuius  potuit  in  fphaeram  ex- 
pandi ,  quando  &  vis  reliftens,  &  vis  exten- 
dens  in  omni  punclo  aequalis  fafta  eft. 
Haec  ratio  fuit,  quare  natura  fcieroticam 
duramque  membranam  in  tenuem  corneam 
extenuaverit ,  &  fubtus  fulierit  aqueo  hu- 
more,  qui  perpetuo  &  vi  undique  aequa  eam 
corneam  antrorfum  urgeret ,  ab  ipfa  vi  cor- 
dis  inpulfus.  Ea  enim  vi  definente  conti- 
nuo  cornea  coliabitur  ,  iridis  colores  ocuio 
obverfantur ,  &  ipfe  homo  totus  animo  lin- 
quitur. 

Uveam  )  Iris  capitis  prono  in  anteriora  fi- 
tuprocederet  verfus  corneam,  eademque  ca- 
pite  retrorfum  inclinato  incumberet  in  vi- 
treum,  niii  media  fufpenderetur  inter  hu- 
morem  aqueum  &  vitreum :     Ab  iis  enim 

hu- 

1  Videtur  dicere  PRAECEPTOR  tum  de 

paracenthefi  oculi  (WOOLHOUSE  de 
catar.c-io.)  tum  de  fiffura  corneae  ad  edu- 
cendum  pus  inter  membranas  ftagnans 
c.  u. 

M  3 


sS*  DE    VISU. 

humoribus  in  aequilibrio  ita  fuftinetur ,  n-t 
nulla  ratio  fit,  quare  huc  potius,  quam  it- 
luc  vergat  Si  aqueus  humor  defecerit  ,  ut 
in  moribundis  fit  ,  tunc  &  oculi  figura  mu* 
tatur  ,  &  iris  retrorlum  labafcit  ,  &  pupil- 
la  hiat  ampliflima.  k 

Opacato)  H&ec  prima  fpecieseft  cataraclae, 
non  genuina  :  ibi  totus  oculus  extus  exal- 
befcit  ,  &  is  albor  iridem  tegit  atque  pupil- 
lam  ,  vifusque  perjjt',  nulla  reparandus  arte, 
morbo  in  fenibus  non  raro  Facile  eft,  a  vera 
cataradta  hoc  malum  dignofcere;  inhacenim 
cornea  ,  &  oculus  anterior,  &  iris ,  nul- 
lam  paffae  funt  mutationem,  retro  pupillam 
vero  albi  aliquid  adparet ,  opaca  nempe  lens 
cryftallina.  Si  hanc  diverfitatem  pro  digni- 
tate  confideraflet  Woolhovsivs  ,  l  &  qui 
contra  Woolhovsivm  fcripferunt,  Hei- 
stervs  &  alii ,  faciliimum  fuillet  eam  li- 
tem  conponere,  duobus  generibus  cataraclae 
conftitutis  ;  nempe  opacitate  humoris  a- 
quei  ,  &  vitio  lentis  cryftallinae.  Aliud 
demum  vitium  eft,  ubi  reclinata  pupilla  e- 

va-< 

k  Non  perpetuo  :  imo  vifa  eft  anguftior  Wi  ns- 
low.  Mem.  de  PA  ad  lyn  p.  416. 
Nempe  dilatatur  a  fibris  radiatis ,  hae 
autem  a  morte  ipfa  vires  amittunt.  Ita 
etiam  nunc  in  cadavere  peranguftam  vi- 
deo. 

9  Verum  quaeflio  erat  „  an  ille  morbus ,  in 
quo  acu  chirurgus  operatur  ,  fit  membra- 
na,  quae  in  aqueo  hu  r.ore  fedem  obtineat, 
&  an  id  ,  quod  deponitur  ,  membrana  fit? 
Adfirmabat  WOOLHOUS  US,&verisfi- 
menegatHEISTERUS.Conf.DXXVll  l 


DE-VISU,  183 

variefcit,  deficiente  ,  a  quofufpenditur,  hu- 
more  aqueo. 

Vtdetur)  Imo  vero  id  defiit  opinio  efle, 
poftquamexperimentisfatis  eft  confirmatum. 
In  his  enim  locis  omnia  vaiis  plena  funt 
iubtiliflimis :  eorum  tenuiflima  videntur  ef- 
flare  vaporem  ,  cujus  unica  particula  fpi- 
ritus  e(t  volatilis ,  &  mire  expanfilis  ,  co- 
a&aeautem  &  ftipatae  partes  in  aquamfiunt* 
Ita  vulgaris  aqua  ,  vi  caloris  agitur  m  vapo- 
rem ,  volatileoi  totum  ,  qui  reftituto  frigo- 
re  in  veram  aquam  e  poftliminio  cogitur:  & 
aliud  propius  exemplum  in  anima  noftraha- 
bemus  ,  quae  frigore  in  guttas  aqueas  den- 
fatur. 

Superficie )  Concava  corneae ,  m  convexa 
lentis  cryftallinae ,  corporis  vitrei  ,  utraque 

vero 

f  De  corneae  exhalatione  externa  vid.DXVHJ. 
Conjeclura  maxime  probabilis  eft  ,  fecer- 
ni  ab  extremis  vafculis  radiatis  circuli  in- 
terioris  iridis:  nam  capfula  lentis ,  aut 
vitrei  membrana,  fuis  videntur  potius  cor« 
poribus  aquam  exhibere.  Corneae  pori 
totum  corpus  penetraftt  ,  &  ex  ipfo  cor- 
pore  exhalant   not.  d.  DXVllI. 

«  Venas  reforbentes  humoris  aquei  demonftrant 
experimenta ,  ubi  „  effufus  in  aqueum 
fanguis  reftitutus  eft  ,  &  reddita  huic  hu- 
mori  limpiditas.  Tale  exemplum  exftat 
apud  Heisterum  de  catar.  p.  310.  a- 
pud  Schaarschmid.  Berlin.  Nacbricbf. 
i74  0.n.  48.  &  paulum  diverfum  ibidem. 
Hinc  ligata  venajugulari  oculus  mire  tur- 
getW.CHROUET.  &  NUCK.  l.[c. 
p-or,  Oculo  nemo,  ni  fallor,easvenas  fub- 
jecit.  H  O  V I U  S  ad  uveae  partem  conve* 
M  4  xam 


«84  D  E    V  I  S  U. 

vero  &  iridis  &puveae  fuperficies.  Ex  hoe 
amplo  plano  fecreta  aquula  tenuiffimos  mu« 
fculos  iridis  radiatos ,  h  orbiculares  ,  &  ci- 
liares  humeclat,  concretionem  inpedit.  A 
cornea  fecerni,  per  experimentum  cognofci- 
tur.  Hominis  fani  oculum,  retentis  ne  ni- 
c~titent  palpebris  ,  absterge  follicite;  paulo 
poft  per  iiccam  corneam  videbis  liquorem 
transfudare.  ita  Peyervs  per  firma  expe- 
rimenta  docmt,  omnes  in  corpore  humano 
roembranas  perfpirare. 

Reforbto)  Nili  reforberetur, n  humor  per 
arterias  perpetuo  adgeftus,neque  viam  per  ve- 
nas  redeundi  naclus .  faceret  hydropem  ocu- 
li  f.  oculum  elephantinum  ,  in  quo  oculus 
turpiter  in  anteriora  propendet  turgidus :  In 
anteriora,  quia  poiterius  oiTea  orbita  reliftit, 
ut  omni  nifu  congeftus  humor  folam  cor- 
ncam  urgere  poftit.  Si  minima  acu  cor- 
neam  pertundas ,  clabitur  aquae  pars  per  fo- 
ramen  ,  verum  cito  renafcetur  aqua,  dirus- 
que  redibit  hydrops. 

Faecibus )  Mirum  videtur  recle  confide- 
ranti,  pofle  in  homine  odtogenario  oculos 
nitere  limpidos,  neque  dudum  humores  o- 
pacos  faclos  efle.  ld  etiam  magis  mirum 
eft  confiderantii,  humorem  aqueum  recens 
natis  °  opacum  eRe,-  benigno  Natvrae 

con- 

xam  dixit  abire  p.  56. 97.  hinc  circulum 
adire  T.  V.  f.  1. 
0  PulchrehaecPETlT.  Memir.  de  VAcai. 
1727.  p.  346.  nempe  in  fetu  comeam 
cratiisfimam,  U  opacam,  &  rugofam  5  hu- 
morem  vero  aqueum  minima  copia  effe : 
intra  menfem  vero  aut  paullo  ukra  oculos 

nan- 


DE    VISU.  185 

eonfilio  ,  ne  iufto  vehementius  ab  Infolita 
luce  afhcerentur ,  !&  convellerentur  tenelli 
nervuli.  In  canibus  notius  eft,  caecos  nafci: 
fed  perinde  in  omnibus  animalibus  commu- 
nis  lex  obtinet ,  ut  recens  nata  animalia  o* 
culorum  officio  deftituantur.  Interim  cito 
clarefcit  abjec~lo  cclore  aqueus  humor,  ma- 
netque  limpidus ,  neque  iubfidens  quidquam 
demittit,  neque  maculag  concipit:  mira,ne- 
que  imitabili  ab  alio  humore  conftantia.  p 

NUKKIANAS*)    &  HGVIA- 

NAS 

nancifci  perfectos.  In  brutis  animalibus 
eamdem  caufam  efie  caecitatis  IDEIVI 
invenit. 

p    In  fenibus   paulatim   opaciorem  humorera 
reddi  vidit  Nvck.   c.  3. 

1  Nvckjvs  in  galeo  pifce  primum  viderat 
du&um  ,  qui  per  fdcroticam  fe  penerraret 
de  duB.  aq.  c.  I.  T.  IV.  fi  2.  deinde  in 
quadrupedibus,  tum  in  homine,  ortum 
a  Carotidis  internae  ramo  ophthalmico 
T,  IV.  f.  1.  ab  arteriis  diverfum  ,  quod 
absque  ramis  ad  extremam  corneam  per- 
veniat ,  &  colore  fit  nigricante,  qui  fcle- 
roticae  partem  proximam  corneae  perfo* 
ret  ,  &  per  uveam  6c  iridem  T.  VI.  f.  J. 
circulum  fere  faciat,  vehentem  liquorem 
loturae  carnium  fi  milem  defenf.  duft. 
ftquof.  Contra  hos  du&us  Wilhelmus 
Chrouet  proprium  libellum  fcripfit, 
de  trib.  ocul  humcr.  8c  demonftravit, 
utique  arterias  effe  ,  quae  rubrum  fangui- 
nem  vehant,  &  ab  arteriis  repleri poflint, 
&  in  ftrangulato  animale  cruore  mirc 
M  $  tur* 


i86-  DE    VISU. 

NAS.*  f  qui  invenifle  voluerunt  verps  fontes, 
iive  vafa  fecretoria  aquei  humoris.  Satis  con- 
firmatum  elt^vel  ex  ipia  horum  virorum  de- 
monftratione ,  ea  vafa  crafla  efle  &  fangui- 
nem  vehere ,  a  quibus  tunc  demum  gene- 
ie.turjhum.or  aqueus,  quando  in  punclis  pri- 
inum  lividis  kieroticae  (  pufo  choroideae ) 
deinde  in  Kuyichiana  adtenuati  liquores  ita 
iubtiles  facli  funt,  ut  minima  aquea  vafa 
fubire  poflint,  .  Verum  talia  adeo  fubtilem 
humorem  generare  pofle,  non  erat  fperan- 
dum;  neque  debuerant  ulla  vafa  pro  fon- 
tibus  ejus  humoris  haberi ,  niii  quae  poil 
infinitas  feries  decrefcentes  ,  ex  ultimo 
Grdine  fuerint  arteriarum  exhalantium. 
Certus  fum  ,  quamdiu  videri  poflunt  ea  va- 
fa  ,  tamdiu  non  efle  fontes  aquoii  humo- 
ris, f 

Te- 

turgeant •  Ruyschius  duobus  locis  de 
ductibus  lymphaticorum  fimilibus  agit, 
quos  viderit  per  fcleroticam  ambulare 
Epift.  XIII  p.  ii  Thef.  II.  Af  I.  n.  10. 
Santorinvs  in  caeco  homine  aliquan- 
do  vidit  rubello  liquore  plenos  du&us 
p.8i. 

r  Hovius  quidem  fontes  vocavit ,  arteriofos 
eiTe  vidit ,  &  negavit  peculiares  ductus 
efTe  p.  15.  47.  f6.  T.  2.  f.  1.  2.  3.  Con- 
tra  NucKiuMetiam  Heistervs  de 
Catar.  p.  16,  Et  nunc  de  toto  invento 
nulla  amplius  eft  controverfia ,  cum  ab 
omnibus  defertum  fit:  AMagnoiio 
tamen  ,  quafi  re  deliberata  admittuntur 
de  myopia  p.  7. 

■f  Refte  Praeceptor.  Nullam  enim  exem- 

plum 


DE    VISU,  jb7 

Temrrimis)  Mufculis  tenerrimis  iridis, 
uveae,  lentis  cryftaljinac,  quos  in  balneo  per- 
petuo  foveri  erat  necefTe,  ne  concrefcant 
opacive  reddantur,  rrjaneantque  iidem  perpe- 
tuo  ,  &  aequabiliter  ,  h  flexiles  h  liberi. 

D  X  X  V  1 1. 

Sphaericis)  Lens  optirre  depurata  ,  deti- 
neatur  in  aqua  fervente;  cru.fta  externa  alba 
fiet ,  fibrofa ,  &  opaca :  deglubatur.  acicula 
lente  &  patienter,  adhibeatur  microfcopium; 
fecedet  tota  in  pelliculas  a  infinite  tenues, 

con- 


plum  eft,  ex  vifibiK  arteria  in  du£hirn 
nudo  oculo  vifibilem  liquorem  alterius  a 
(anguine  naturae  tranfiifle;  neque  fieri 
poteft.  Nihil  enim  intercedit,  quin  in 
vas  tanti  luminis  ipfe  fanguis  tranfeat. 
In  lente  fub  membrana  externa  aquula  eft 
N.  Stenonis  myol.  fpec.  p.  101.  141. 
in  pifcibus  Morgagn.  Adverf  VI.  p. 
90.  Clifton  W  intringham  p.  la.1. 
in  avibus  Petit.  i?3f-P  190.  pellucidif- 
fima  Petit.  pcndere  medii  grani  Pe- 
tit  Mem.  de  V  Acad.  1730.  p.  630. 
qua  emifla  capfulae  collabitur  Petit.  p. 
637.  &  lens  ficca  fit  8c  opaca  p.  641. 
&  capfulae  adhaeret  p.  6  }z.  Talem  in. 
caeco  cane  Heistervs  reperit  E  N  C. 
Centur  IV.  obf.  198.  5c  in  cato  Stae- 
helinvs  Spec.  Avat  Bot.  17*4.  n  7. 
&  in  univerfum  in  catarac"tis  la&eis 
adefle, redte  monet  Heistervs^  catar. 
p.  i*f.  &  etiam  nunc  coram  video. 
Deinde    mollior  fequitur    fubftantia  N. 

Ste- 


i83  DE    VISU. 

concentricas,  quarum  una  poft  alferam  fe« 
parari  poteft ,  omnes  autem  reticulatis  nexi- 
bus  conjunche  erunt  lta  pueri  afelli  ma- 
joris  lentem  cryftallinam  in  cofto  pifce 
candidam  &  opacam  in  pelliculas  refolvere 

norunt, 

StenonisI  c.  Rizzetti  &c.  in  cen* 
trq  vero  darior  nucleus  eft  in  pifcibus  vi- 
fus,  ibi  fere  corneus,  a  N.  Stenonis  Lcv 
in  Phil.  Trans.  n.  5-9.  Malpigh. 
foflham  p~  26.  Derham.  1  c.  Porter- 
fieldsIV.  p  189.  in  homine  Petit. 
1730  p  6 3 8 .  s 7 2 6 .  p.  115-.  &  apud  Bris- 
seav  p.100,  la  Hir  e  Mem.  deV  Acad* 
1706  p,  28,  Morgagn.  Epift.  XVII. 
a  3  1 .  fpecifice  gravior  Rjzzetti  Giorn. 
de  ktter.  fuppl.  I.  p.  39».art.  12.  In  ranis 
reperitur  idem  PETIT.  Memoir  1737. 
p.  15.  Ab  hoc  ipfo  nucleo  cataraeta  inci- 
pit  Mokgagn,  epiQ.  XVII.  n.  1 S.  B r  1  s- 
5eav  p.  141.  &c-  primus  etiam  in 
brutis  a  morte  opacatur  Mariotte 
nouv  decouv.  p  108.  Lamellas  vero  vi- 
clerunt  N.  Stenonis  myol.  fpec.  p.  \ 04^ 
ia  HireI.c  Morgagnvs  £/>zy2.  XVII* 
n.  30.  31.  ( in  ipfo  nucleo  )  Hovivs  p. 
46.  T.  V.  f.  4.  (ruditer  concentricas  Bar- 
tholinvs  anat.  p.  5?o.  in  balaena,  Leev- 
wenhoeck. arc.  nat.deteB.  p  66  feqq. 
concentricas,  ex  fibris  fadtas  MAITRE- 
1EAN  c.  10.  adeo  numerofas,  ut  ad  2000. 
aeftimaverit  Leevw.  p.  68.  in  cane  cente- 
nas  Schacher.  de  catar.  quando  in  (pi- 
ritunitri  maceratalens  induruit,.  easque  lu 
fceras  HOVIVS  p.  46.  Sed  &  mem- 
branulas  aliquas  in  lente  vidit  Morga- 
snvs  JEpiJi.  XVJL  n. 3 3 .    Ex  his  autem 

videtur 


DE    VISU.  189 

norunt,  donec  exiguum,  pellucidumque  b 
globulum  detexerint,  quem  perlam  vo- 
cant.  c 

Sphae- 

videtur  confici  „  externam  illam  aquam 
lentis  cryftallinae  primum  in  mollem  gela- 
tinam ,  deinde  in  vifcofas  lamellas  ,  iri 
folidas  denique  conpingi ,  uti  fere  in  ofli- 
culis  fru6tuum  fieri  videmus. 

*  Pelluciditas  fumma  in  juniore  eft  -,  paula- 
tim  ab  anno  trigefimo  flavefcit ,  &  in 
vetulis  foleo  topazii  fimikm  reperire  PE- 
TIT.  Mem  de  l  Acail  1721  p.  »13. 
Wtnslow.  IV.  n.  434-  VALSALV. 
apud  MORGAGNVM  Eptfi. XVI0.  p. 26. 
&  MORGAGNUS  ibidem  :  Simul  indu- 
ratur  PETlT  1.  c.  Rem  ipfam  in  vetulis 
aliquoties  vidi  ,  conjun&o  tamen  cuni 
flavore  fplendore  pellucido.  A  morte  fa- 
cile  opacitatem  contrahit  PETTTO  no- 
tante  Memoir.de  V  ann.  1727.&  H21STE« 
110  de  catar.  p.  338. 

c  Leev wenhoecki vs  accuratius  has  Ia- 
minas  examini  fubjecit:  reperit$  fibris 
conftare  fingulas  ,  pulcherrimo  ordine 
difpofitis,  in  vorcices  flexis  ,  quorum  tria 
centrafint  in  plerisque  quadrupedibus,  duo 
in  lepore ,  cuniculo  p.  71.,  fed  minime 
in  obpofitts  axeos  pun&is  di  fpofita,  re-« 
gularia  vero?  8c  axin  termin?ntia  in  pifci- 
bus ,  quibus  lens  fphaerica  eft  p.  7  f .  Duos 
etiam  polos  tacit  BRTSSEAU  tr.  de  la  ca- 
iar.  p.  14..  DERHAMUS  hanc  fabricam 
veram  efTe  reperit.  Tn  homine  autem  ob* 
fcura  eft  WINSLOW.  IV.   n.  233.     An 

ab 


i9o  D  E     V  1  S  V. 

Sphaerica )   Superficies   d  lentis    perfe&e 
aequabilis  eft     Quando  finditur  &  polyedra 

fit, 

ab  hifce  vorticibus  fit,  ut  lens  in  tres  ra- 
dios  findi  amet  quatuorve  Drelin- 
covrt.  Vraelud.  p  192.  PETIT.  Memoir. 
de  r  Acad.  17 30.  p  637.  Morgagn.  ad 

Vals.  p.  181. 

a  Figura  leiris  pro  knticulari  a  Galeno 
dcPrvip ta  efi  Fallopivs  anterius  pla- 
natn  efTe  ,  pofterius  fphaericam  dixerat 
prqpior  veritati  obferv.  p  2i$\  8c  haec 
fententia  in  fpurio  de  ocul  diffeci  Ga- 
ieni  libro  reperitur  ,  monente  Mor- 
gagno.  IIFabricius  Praeceptorem 
fecutus  eft  c.  7.  etiam  in  icone  L.  III, 
c.  8.  tum  Vidvs  Vidivs  p  318.  8c 
Co  1  terus  in  ftȣ  ocul.  8cPiccqlho- 

MlNEUS    p.    288      &     ipfe     CotUMBUS 

p.  219  Cartesivs  follicite  hanc  figu- 
ram  in  iconibus  obfervavit.  Difcrimen 
definivit  Bri  ggsivs,  etfi  ellipticos  arcus 
pro  circularibus  faciat  c.  4.  fecutus  Mo> 
iinettvm  p.  146.  8c  omnino  facies 
pofterior  anteriori  convexior  eft  Wins- 
10 w.  IV  n.  223.  ^alther.  de  knte 
cryftall.  ic.  3.  qui  femidiametrum  ma- 
jorem  facit  12.  minorem  11.  PetItvs 
fubtiliter  definivit,  convexitatem  anterio- 
rem  efie  fphaerae  arcum ,  cujus  diameter 

8c  ~    fit;  pofteriorem  autem  fphaerae 

partem  ,  cujus  diameter  f"non  fuperet 
Memoir  deV  Acad.  '7-f.  p.*o.  fi  quidem 
vere  fphaerici  funt  hi  arcus.  Fatetur 
1DEM ,    aliquando  aequales  convexitate, 

fe 


DE    VISU.  i9£ 

fit,  tunc  obje&a  multiplicia  adparent,  uti 
fit,  quando  per  polyedra  vitra  confpiciun- 
tur,  toties  repetita  unius  obje&i  imagine, 
quot  plana  funt,  in  quae  lens  fifla  abiit 
Talem  omnino  morbum  vidit  Boerhaa- 
ve. 

PeUucidiffimis)  Ipfa  mors  lentem  paulo 
opaciorem  reddit ,  magis  tamen  aqua  fer- 
vida.  Haec  eft  manifeita  origo  &  frequen- 
tiflima  cataractarum ,  quae  a  medicamentis 
calidioribus  e  oriuntur  ,  oculo  adplicatis, 
vel  ab  inflammatione  praegreffa ,  quafi 
excoda  lente*  Quam-primurn  enim  opaca 
eft ,  glaucoma  adeft,  ex  hac  nota  ,  facile 
detegendum  ,  quod  fpeculum  aibum  in  me- 
dio  oculo  aegroti  adpareat. 

£#- 

fe  reperiiTe;  &  anteriorem  demum  ma- 
jorem.  Cliftonvs  Wintringham; 
finum  verfum  arcus  anterioris  facit  o.  189* 
pollicis  ,  pofterioris  autem  o.  266.  p.  284- 
Pifcibus,  uti  nctiffimum,  fphaerica  eft5 
cum  eorum  medium  aqua  fit  parum  len- 
te  tenuius  ,  oculique  plani  Porter» 
fields  1.  c.  IV.  p.  »36". 

*  Eadem eft  obfervatio  V/oOlhovsii,  a  col- 
lyriis  nempeacribus,&  ftudiis,fervido  coelo 
frequentes  oriri  Epifi.  I.  p.  30. 

f  Denfior,  in  Textu.']  Cljftonvs  Win- 
tringham  pondus  fpecifkum  lentis 
ad  aquam  facit  uti  1 148.  ad  i©oo.  p.*so. 
tantum  certe,  ut  fundum  petat  in  aqua, 
imo  vero  in  aqua  forti  MAtTRElSA» 
c.  XI.  Conf.  DXXXVl. 


t9z  DE    VISU. 

Exfucatio)  Ita  Hovivs  s  expertus  eft : 
Lens  cryftallina  fufpenfa  in  aere  libero , 
omni  momento  levior  fit,  &  contradtior, 
donec  in  rnarcid?m  &  callofam  membra- 
nam  abierit,  J£rgo  plena  vafis  eft,  quae 
propriis  percurruntur  liquoribus.  Boer- 
haavivs  in  lente  porcina  experimentum 
fecit:  deterfit,  rafit  primam  membranulam; 
exivit  liquor  aliquis:  abfterfit  denuo  linteolo, 
deinde  rafit  profundius ;  nova  aquula  fecuta 
eft:  &  ficporro. 

Continuatis )  Limbo  nempe  ,  in  quo 
dudtus  ciliares  terrmnantur  ,  quem  reple- 
tione  fua  vafculofum  efie  Rvyschivs  h 
in  balaena  ,  primus  hominum ,  quantum 
novi  ,  quidquid  contra  jactet  Hovivs  *, 
demonftravit  ,  hunc  circulum  vafculofum 
efle  ,  ex  quo  innumerabilia  vafa  jn  lcn- 
tem  exeunt ,  eam  nutritura ,  &  humo- 
res  vedtura  ,  qui  circulum  ,  quamdiu  vivi- 
rnus ,  persunt  obire. 

dxxviii; 

g  Hovivs  nihil  valde  nos  docuit.  Confer 
n.  a. 

h  Confer  DXXl. 

iConf.  DXX.</. 

k  Lentem  ipfam  opacam  glaucomata  facere, 
veterum  fuerat  fententia.  Catara&as  vero 
adtribuebant  pelliculaeinaqueohumorena- 
tae  Galen.  defymptom-.cauf  L.l.  cr.de  util. 
patt.  L  X.  c.  1.  Lentem  autem  Cryftallinam 
pro  vero  organo  vifionis  habuerunt  una- 
nimi  confcniu ,  donec  Keplervs  &  Schei- 

NERVS 


D  E    VISU,  193 

DXXVIII. 

Vajcuhre)  Increfcit  ex  ea  parvitate,  quae 
in  fetu  eft ,  perpetuo,  aequabiliter,  undique, 

in 

NftRvs  rudem  errorem  emendarenf.  Ve- 
run>  feculo  praeterito  pafTim  &  Medici, 
ut  au&ore  Rolfinckio  D.  CARRe,tumipfe 
Rolfinckivs  Dijf.  Anat.  1.  c.  i*.  p.  179. 
&  Chirurgi  ,  princepsque  D  Lasnier, 
quem  Gassendvs  excitat,  mortuus  a.  1690. 
Palfvn  Amt.  Chir.p.  68.  &  Phiiofophi  veri- 
tatem  viderunt,  ut  RoHAVLTvs.P^y/I.c.jf. 
&Gassendvs,  &M.arix>tt  sinnovis 
de  -vifu  inventionibus ,  &  obfervatores  deni- 
que  in  veris  catara&is  lentem  folam  ad- 
fe&am  absque  pellicula  repererunt  Ita 
m  duobus  caecis  lentes  induratas  vidit 
N  Stenoni  s  lc.  p.  104  &  par  eftfen- 
tentia  Borelli  cent.  obf  TII.  p.  379.  6c 
a  c  t.  H  a  f  n  Vol  V  obf.  6.  Depofita  ca- 
tara£ta  lentem  non  repertam  ajunt  in 
T.OD-  Gall»  IV  p.  160  Sed  prior 
Plempivs  exemta  lente  vitrei  ope  vi- 
fionem  fieri  pofie  dixerat  p  109  Inter 
nuperos  non  rartm  eft:  ita  inter  Acade- 
micos  MERyvs  primus,  injenue  mutata 
fententiajn  binis  catarartis  lentem  opacam 
reperit  Memoir.  de  V.Acad.  1  08  p  313. 
8c  denuo  Hift.  deVAcad  1700  obf  2.  De- 
inde  Petitvs  medicus  bislentem  opaca- 
tam  vidit  in  cataracTra  apud  Brjsseav 
p.  i  64  ter  M  A  r  e  c  h  a  l  l  I  v  s  ibid  p.  1  f  5. 
Porro  in  Bovrdeloti  oculis  celebre  experj- 
mentum  confentit  ibid  p  164.  &  denique 
junior  UHire  quafi  palinodiam  cecinit, 
lentemqueabsque  noxa  dejici  faiTus  c&ibid. 

P«2SS« 
Tem.  IV  N 


19+  DE    VISU. 

in  eammagnitudinem,  quam  corpus  vitreum 
adultum  adtingit.      Ergo  vafa  habet :    Ve- 

rum 

p,  25-8.  Nempe  noftro  feculo  uberior 
veritasadfuliit.  CLBrisseav  6,  Aprilis  1705-. 
primum  in  oculo  catara&a  laborante  len- 
tem  opacam  reperit  1.  c.  p  38.  quam  pul- 
chram  obfervationem  quidem  Academia 
non  utiliter  fuppreflit.  Antoine  Mai- 
t  r  e  1  e  a  n  in  1.  de  morb.  oculor.  per  pro- 
pria  experimenta  ad  eamdem  veritatem 
dedudbus  eft  ,  quae  A,  1682.  &  i68$\ 
fa&a  A.  1707.  publica  fecitc.  3.  Prae- 
ceptor  in  prima  editione  inftitutionum 
1707.  n.607,  ex  primis  veram  fententiam 
fecutus  eft ,  a  D.  M  ai  t  r  e  1  e  a  n  acceptam  , 
[Heister.  de  Catar.  p.  14.]  Ill  Hei- 
stervs  eam  multis  &  accuratis  fcriptis 
defendit,  poftquam  A.  1709.  veram  efle 
novam  fententiam  in  cadavere  repererat  l.c. 
p.16*.  CL.Petitv  seam ad mathematicam 
fere  certitudinem  reduxit ,  ut  nunc  vix 
quisquam  fuperfit,  qui  aliter  fentiat:  cum 
inprimis  nunc  demonftratum  fit,  pofte- 
riorem  cameram  oculi  minimam  efle, 
neque  liberae  &  fluitanti  membranae  fpa- 
cium  parare  pofle.  Conf.  DXXVL  Fruftra 
contra  enixi  funt  in  Academia  GallicaDv- 
virnev,  LiTTRE&de  la  Hire;  inter 
ocularios  medicosWboLH  o  v  s  e.  Satis  con- 
ftitit  connumeratis  experimentis,  rariflimas 
efle  membranaceas  cataradtas,  quales  ex 
G  e  1  s  l  er  o  p.  3  50.  &  Aft.  Brejlav.  1718. 
M.  Mart.  &  fuis  obfervationibus  utcun- 
que  proponit  Woolhovsivs  p.  23.237. 
24j\  &  Walthierivs  Thil.  transaB. 
n.399.  qualem  Hovi  vs  aitfe  vidiflep.86. 
&  Gastaldvs  Aft.  Breslav.  17 18.  p.  *oft. 

& 


DE    VISU.  195 

fum  ea  adeo  tenuja  funt  ,  adeo  pellucida , 
ut  omrem  confpeclum  fugiant.  Videntur 
oriri  ex  limbo  orbiculari  ,  quem  totidem 
arteriofos  radios  habere  ,  quot  funt  mufcu- 
loii  ,  per  inje&ionem  Rvysch«vs  derron- 
rtrar*  (  ln  Cod»  Feldmanniano,  vafa 
habere  a  membranula  vitrea ,  quae  retinae 
incumbit,  tam  adferentia,  quam  revehentia. 
Cpntrafiis )     Corpus   vitreum  a  omnem 

oculum 

&  alij,  quorum  catalogum  fecit  pALFyN 
Anat.  Chir.  p.  69.  ipfo  non  repugnante 
pRAECEPTOREn.  DCCO  L.  Hasexpure 
fien  S  Yves  app  p.6\  ex  opaca  cap-fuk  alii : 
innumerabiles  vero  cafus  efle ,  in  quibus 
ipfa  lens  opaca  malicaufafitiedesque. 

nxxvill. 

a  t)enjius,  in  textu. )  Lobulofum  corpus  efle  & 
racematim  congeftum  Hovivs  p.  18. 
cellulofum  totum ,  uti  pridem  W.  Chro- 

VET  I.  C.  p.   1 6    GVENELLON.    I.  C.  p.  $  21. 

tum  BEKGERvsp.  70.  S.  Yves  p  17. 
&alii,  plenum  in  cellulis  efFufa  aqua,  quas 
cellulas  fubeunsad  intima  membrana  effidt 
Brisseav  1.  c.  p  10.  Winslow  IV- 
n.  230.  &  fubire  vifus  eft  aer  in  emphyfe- 
mate  Littre  Mem.  de  VAcad  17 «  ?  p. 
16.  Morgagnvs  &  in  acido  liquore 
has  membranulasinterni  corporis  virrei  vidit 
Epiji  XVII.  n  27.  6c  in  vicreo  rongelato  n. 
28.  quodipfenon  dudum  vidi.  ut  eo  ma- 
gis  mirer  defperafle  de  detegenda  vitrei  fa- 
brica  Leeuwenh oecki  u m arcan  naturae 
dete&y  74.  Non  ergo  mirum,  folidius- 
culum  efle,  ut  aliquando  lentem  depofitam 
nullibi  ponere  poflls  Petit  Mem.  de 
VAcad.  172 j\  p.  9.  &  vifcofitatcm  vitrei 
N  2  aquae 


i9S  DE    VI  SU. 

oculutn  replet  ,  ab  imo  oculi  fundo 
&  ingreffione  nervi  optici  ,  adusque  pofte- 
riorem  faciem  Uveae.  Convexum  eft  un- 
dique  ,  &  in  media  anteriori  convexitate 
depreffione  excavatur  ,  quae  lentem  recipit  ; 
circa  hanc  verofoflulam,quafianuloperforata 
eminet.  Duclusverociliaresconvexivitreoin- 
cumbunt ,  &  in  ejusdem  membranam  difper- 
guntur,  adeoque  quando  breviores  fiunt  vi- 
treum  corpus  deprimunt.  Sed  pofterius 
refiftit  orbita  cflea:  reiiliet  ergo  corpus  vi- 
treum  in  eam  fedem  ,  in  qua  ei  minime  re- 
fiftitur:  ea  eft  anterior ,  quae  lentem  conti- 
net ,  &  a  mufculis ,  aut  dura  fclerotica  non 
conprimitur.  Supereft  adeo  ,  ut  contractum 
vitreum  ,  dum  ad  pofteriora  premitur  ,  len- 
tem  in  anteriora  verfus  corneam  propellat: 
Haec  etiam  ratio  eft  ,  quare  vitreum  corpus 
lente  flexilius  faclum  fit :  neque  enim  motus 
ifte  lentis  peragi  poflet ,  nifi  durior  &  denfior 
cflet  vitreo.     Maxima  vero  neceffitas  fuit 

talis 


aquae  noncuplam  fecifTe  WinTringha- 
MvMp.z^S.  Denfitatem  ejus  ad  aquam 
facit  idem  100^4.  ad  10000.  p.  24,6. 
Iq  aqua  celeriter  fundum  petit.  Ipfe 
liquor  aqueus  eft,  incompreifilis  Win- 
tringham.  p.  290.  &  pariter  ad  ignem 
evanefHt  Woolhovse  Epifl,  \t  p.  26. 
Poadu3,  quo  fuperat,  faciunt  membra- 
nulae.  Refraclrionem  adeo  aequalem  refra- 
6Honi  aquac  facit  Cartesivs  dioptric.  c.  5. 
la  Hire  Memoir.  de  l' Acad.  1707.  p.  3$?. 
verum  id  omnino  repugnare  videtur  ,  ob 
membranulas  majusque  pondus.  Denfio- 
rern  re&e  Schei  N£R.p.6$\ 


D  E    VISU.  i97 

talis  machinae  ocularis ,    qua  &   remota^ 
&  proxima  objedta  diftin&e  videremus.  b 

DXXVIIII. 

Orbitae  a )  Haec  undique  alba  ,    orta  ab 
oflibus,  circumfunditur  toti    oculi  globo  a 

paite 

b  Vide  fupra  DXXII.  c. 

a  Membrana  eenjunclha  vel  adnata  efl:  oculi 
partiale  involucrum.  A  palpebrarum 
nempe  interna  five  pofteriori  facie,  ante 
oculi  maximam  convexitatem  anteriorem 
expanditur,  mobilis  fuper  tendineam  & 
fcleroticam  ,  immobilis  fuper  corneam 
DXVlll.  Vafa  continet  tenuiora  rubris, 
fed  repletione  rubentia.  Ab  albo  colore 
albuginea  etiam  dicitur.  In  pifcibus  glan- 
duloiis  duftibus  perforaturGuENELLoN. 
1.  c.  p  321.  Cum  periofteo  orbitae  ni- 
hil  habet  commune  ,  Fantono  mo- 
nente  p.  234.  8c  Winslovo  IV  n.  272. 
non  diffitente,  etfi  aliter  fentire  velit, 
Morgagno  Epifi.  XVI.  n.  17.  contra 
communeni  fere  veterum  fententiam, 
&primi  pridem  Galeni  de  util.  Part. 
L.  X.  c.  2.  plerisque  obfequentibus, 
Massa  tamen  verrora  docuerat  p.  92. 
Pone  hanc  membranam  imperfedta  alia 
fequitur  ,  verac  membranae  nomine  vix 
digna.  Hanc  pro  nova  propofuit  Co» 
lumbus  inneminatae  nomine  p.  217. 
Nempe  tendines  quatuor  mufculorum  Re- 
€torum  &  obliquorum  ,  haud  longe  a 
cornea  ,  dilatati  fe  contingunt,  ut  unum 
involucrum  ,  &  a  conjun&iva  facile  fe- 
N  3  parabile 


,9g  DE    VISU. 

parte  exteriori ,  &  totam  protegit  fcleroti- 
cam  ,  decurrit  ad  iridem  usque  ,  &  fuper 
ipiam  corneam  ducitur  ,  pellucidiiTima  ibi 
&  tenuiftima  ,  quod  ante  triginta  annos 
primus  fubtiliffimus  anatomicus  Amman- 
nvs  demonftravit ,  b  &  totam  a  fclerotica 
adnatam  feparavit ,  in  vituli  oculo.  Deinde 
inter  morbos  oculi  eft  tumor  inter  fcleroti- 
cam  &  adnatim  ,  quem  acu  conpungere 
oportet  ,  ut  pus  exeat ;  tuncque  malum 
brevi  fanatur.  Ejusmodi  tumor  repit  ali- 
quando  fuper  corneam,  manifefto  documen- 
to   &   adnatam  eo  fe   extendere*      Neque 

tamen 

parabile  efficiant,  ad  corneam  terminatum 
v.  g  Brisseav  T.  I.  f  .  Haec  eft 
albuginea  Winslow  IV.  n.  140  Ve- 
rum  breve  fpacium  eft,  quo  fcleroticae 
fuperducitur,  &  nimis  certum  eft,  a 
mufculorum  tendinibus  continuari  ,  & 
nimis  Wide  adhaeret  fcleroticae  R  vysch. 
Epijl  XIII.  p.  10.  Morgagn.  Epifl. 
XVI.  n.  if.  Olim  etiam  refutavit  eam- 
dem  Casserivsc  2  > . 

Denique  Antonivs  Maitreiean 
mcmbranam  defcribit,  quae  a  palpebris 
accedat,  diverfam  a  conjun&iva »  &  ab  epi- 
dermide  c  6  quae  quidem  quid  fitnefcio. 
Videtur  velle  veram  conjuncTiivam  no- 
ftram  ,  alteri  vero ,  fed  fpurio  involucro, 
a  pericranio  orto  ,  nomen  inponere  con- 
junfti vae.  Ita  Cl.  Porterfieids  con- 
jun&ivam  a  periofteo  ortam,  diverfam 
facit  a  conjunctiva  palpebrarum  Etimb. 
Soc.  III.  p.  itfi. 

b  Dxvnr. 


D  E    V  1  S  U.  i99 

tamen  haec  adhaefio  quidquam  de  ocult 
mobilitate  demit.  Falfum  adeo  eft  ,  quod 
vulgo  creditur  ,  adnatam  definere  circa 
iridis  circulum  quali  abfciiTam ,  &  folarri 
ibi  corneam  manere. 

Vafculojam)  Ex  adnata  optime  licet  mor- 
bos  cognofcere,  Quando  in  cerebro  exi- 
guum  eft  initium  infiammationis,  continuo 
rubefcit  adnata  ,  atque  adeo  utiliter  micro- 
fcopio  luftratur. 

Nunc  omnes  oculi  tunicas  in  nume- 
rato  habemus.  Extima  adnata  eft:  proxi- 
ma  fclerotica  ,  quae  pellucida  fadta, 
&  ante  oculi  partem  coloratam  producla, 
dicitur  cornea  :  fub  fecunda  choroides 
fequitur  ,  &  ejusdem  inferior  lamella  ,  cui 
a  fe  ipfo  nomen  fecit  Ru ysch  i  us»  A  cho- 
roidea  &  Ruylchiana  de  fclerotica  &  cor- 
nea  recedentibus  fexta  oritur,  iris,  cujus 
pofterior  facies  vocatur  uvea.  Odava  elfc 
arachnoidea,  orta  a  dudtibus  ciliaribus,  lenti 
circumdata.  Nona  vitrea  eft ,  quae  &  vi- 
treum  humorem  ,  &  lentis  faciem  anterio- 
rem  obducit,  orta  a  Ruyfchiana. c  Decima 
retina  eft ,  nempe  expanfa  nervi  medulla. 
Porro  oculus  in  tres  cavitates  dividitur. 
Prima  camera  eft  humoris  aquei ,  quae  cor- 
neaanterius,  lente  cryftallina  pofterius  fi- 
nitur,  &  in  duas  partes  finditur,  quarum 
anterior  eft  inter  corneae  faciem  pofterio- 
rem  &  anteriorem  iridis  ;  pofterior  inter 
pofteriora  uveae  &  anteriora  lentis  cryftalli- 
nae  &  humoris  vitrei.  Altera  cavitas  eft 
lentis  cryftallinae  ,   quod  nempe  inane  re- 

lin- 

c  DXXIV.  *. 

N  4 


2oo  DE     VISU. 

linquitur,  lente  per  imaginationem  exemta* 
Tertia  denique  vitreum  corpus  continet 
poftrema  camerarum  oculi»  Ut  adeo  nulla 
in  oculo  vacuitas  fuperiit.  Totius  oculi 
fiemonrtratio  anatomica  debetur  inprimis 
iis  viris  ,  qui  oculos  nacti  maximarum  bel- 
luarum,  Elephantis  &  Balaenae,  repleve, 
junt  injeaione  fubtiliffima,  &  accuratiffime 
diilecuerunt,  d 

DXXX. 

Mufculi)  Vel  oportuit  oculum  mobilem 
fieri,  vel  caput  erat  in  circumfpeclando  per- 
petuo  motitandum.  Natvra  triplice  me- 
chanifmo  in  oculis  ufa  eit.  Aut  mobiles 
fecit  oculos  ,  aut  immobilitatem  aliis  fub- 
Jidiis  fubplevit.  Sunt,  quae  oculos  habent 
protatiles  in  extremis  quafi  brachiis.  Ta- 
lis  eit  Zygaena  ,  a  horrendum  animal  ex 
canum  genere,  quod  a  faedo  adfpectu  nau- 
tae  dixerunt  meerteufel :  Huic  oculi  non 
funt  in  capite  ,  verum  in  mobilibus  bra- 
chiis  prope  caput  ,  eosque  oculos  ,  dum 
praedam  venatur  ,  ex  ipfo  mari  elevat, 
&  huc  illucve  mobiles  dirigit.  Ita  limaces 
oculos  in  mobiliffimis  quafi  bacillis  circum- 
ferunt.      2.   Alia    animalia  oculos  habent 

fixos 

d  Rvvscino  nempe  ScRavio.  Bakenae 
oculus  non  pro  ratione  maximus  eft, 
cum  paulo  major  fit  bubulo :  De  EJe- 
phantino  nondum  vidi ,  qui  curiofius  eum 
fecuerit. 

a  Habef  caput  transverfim  latum  ,  oculos  au- 
tem  in  extremo  capiteDV  Tertre  hifl. 
ies  Antilles  II.  Tr.  IV. 


DE    VISU.  201 

fixos  &  immobiles ,  fed  eadem  numerofos 
nafta  funt.  Aranei,b  hajus  generis  funt, 
vigilantiflimum  animalculum  ,  cui  caput 
&  dorfum  o6to  vel  decem  immob-les  oculos 
geftat»  3.  Habent  oculos  certo  loco  fixos, 
interim  tamen  mobiles  ope  mufculorum. 
Hujus  generis  plurima  animalia  funt ,  & 
ipfe  homo.  Verum  denuo  ex  hac  claffi  alia 
oculum  ex  orbita  protrudunt,  alia  minime. 
Prius  genus  elt  cornupetorum  ;  pofterius 
hominem  continet.  Illa  cornupeta  anima- 
Jia  feptem  oculi  mufculos  nacla  funt,  & 
fraudem  fecerunt  Vesalio,  c  qui  cadave- 
rurn  humanorum  copia  deftitutus  ,  iepti- 
mum  par  mufculorum  homini  adfinxit, 
quod  in  brutis  animalibus  unice  reperitur. 
Sermo  vero  hic  eft  de  mufculis  oculorum 
externis,  internos  enim  ,  pupillae  dilata- 
torem  ,  &  Iridis,  &  Uveae  jam  diximus, 
tum  fphinclerem  pupillae  anteriorem  ,  po- 

fterio- 

b  Porterfields  Edimb.  foc  III.  p.  17S. 
exPowERS  obf.  p.  ix.  &  multo  plures 
in  mufcis,  libellis,  vefpis  f  conr  Bidloo 
de  vif  anim.)  fuis  praediti  nervis  opticis 
Leevwenhoeck.  Sed  &  aliis  animali- 
bus  immobiles  funt,  v.  g  Crocodilo  Seb  a 
Thefaur.  I-  p.  168.  In  Chamacleonte  im- 
mobiles  funt ,  lens  vero  cryftaliina  in  mo- 
bili  facco  circumagitur  Derham.  fhepl. 
Fhyf  L.IV-c.a. 

c  De  fabr.  corp.  hum.  II.  c.  12.  (ubi  male  etiam 
obliquum  minorem  a  membrana  nervl 
optici  deducit  )  &  prius  Carpvs  p. 
CCCCLXXIII.  b 

N5 


toz  D  E    V  I  S  U* 

fteriorem ,   &  denique  motorem  lentis  cry- 
ftaliinae  ,  nempe  duclus  ciliares. 

Camei)  In  parte  poftrema:  tendinei  ve- 
ro  fiunt  anterius  fub  tunica  adnata  ,  tunc- 

que 

d  Foraminis,  m  textu)  A  membraua  dura  in 
fine  exteriori  foraminis  cognominis,  ubi 
cum  periofteo  orbitae  dura  mater  con- 
jungitur  Winslow.  IV.  n.  144.  Mor- 
gagni  Epift.  XVI.  n.22.  &  ab  ipfo  nervi 
conjunfto  involucro,  (£vs'tach.  T.2Q.f.z. 
3.  4.  $•.  Valsalv.  Dijf.  II.  n.  1.  Mor- 
gagnvs,  &  olim  Aemilivs  Pari- 
sanvs  delVOcchio  p.  121.  fic  ut  ne  unica 
fibra  ab  ofle  veniat,  quod  certiflimus  ad- 
rlrmo.  ARANTIVS  vero  obf.  c.iS.  & 
DOUGLASSIUS  c.  V.  &  CoWPERUS 
Myot.  1694.  p.  f2.&,quod  miror,  Albinvs^ 
accuratiflimus  anatomicorum,  hanc  origi- 
nem  ab  tpfo  ofle  fphenoide  deducunt, 
contra  evidentiam  anatomicam.  In  ea 
origine  mufculi  Re£H  vicini  fere  conjun- 
guntur,  ut  interior&  infertor,  tum  fuperior 
&  externus  &c.  utnunc  video,  &  Albinvs 
habet  p.  178.  Hanccommunem  originem 
Vals alva  ita  ornavit  ,  ut  anulum  vocet 
moderatorem  nervi  optici ,  qui  contraftus 
eum  nervum  breviorem  &tenuiorem  reddat, 
&  fpiritus  arceat  Diff>  II.  &  T.  5.  tumin 
Comment.  Bonon:  p.  571.  feqq.  alterum  ve- 
ro  minorem  anulum  faciat  ab  indignatorio 
&humilicirca  nervum  tertii  paris.  Sedipfe 
commentator  Morgagnvs  amicum  hic 
deferit ,  &  anulum  partim  nullum  efle 
fatetur  Epifi.  XVI.  n.18.  2;.  Epift>  XVIII. 
n.  1.  partim  ,,laxari  areftis  nervum  ait, 
tendi  aboblicuis  &  re&iorem  fieri      Cae- 

terum 


D  E    V  1  S  U.  205 

que  radiati  ad  corneam  usque  feruntur  ex- 
panfi.  Magnam  eorum  mobilitatem  eile, 
vel  ex  eo  apparet,  quod  folus  oculus  dimi- 
dium  fere  numerum  parium  nervorum  na- 
t\us  fit ,  fecundum  quidem  ad  fenfum  ,  ter- 
tium  vero  >  &  quartum  ,  &  fextum ,  et 
quinti  partem  ad  motum. 

Elevant )  Superbus  f  :  humilis  deprimit  ; 
abducit  indignatorius  ->    adducit   bibitorius, 

qui 

terum  &  re&itudinem  &  longitudinem 
nervi  optici  a  mufculis  mutaripofiePER- 
kaltvs  propofuit  p.  fS$. 

e  C&rnei,  in  textu  *  Imo  vero  tendinei,  uti  fere 
omnes  mufculi  in  extremo  tendinefcunt. 

f  Superior  ex  hac  origine  recla  fertur  antror- 
fam  ,  nempe  uti   de   reliquis  verum  eit, 
in  arcu   convexae  fcleroticae  Wr  nslow. 
n.  242.  carneam  naturam  deponit ,    fit  in 
aponeurofm  pene  quadratam  EUSTACH. 
1.  c.  quae  retro  conjunctivam  membraram 
paulum    expanfa  cis   corneam  fclerct-cae 
inferitur  infeparabilis.      Exterior  &  sltwjr 
interno  eft,  &  longiorEUSTACH.  WINS- 
LOW.  IV.  243.  quod  nervus  npticus  non 
medio  bulbo  ,  fed  propius    nafumjnfera- 
tur.     Ioterior    &    inferior    media    orbita 
eftWJNSLOW.l.o  &  Mem   deVAcad. 
1721.  p.  409.    &   brevior.  Recli  adcum- 
bendo    oculum  deprimunt   &   planiorem 
faciunt   fub  addu&ore  maxime  ,    frb  fu- 
perbo  minime  ,    qui  tenuiflimus  eft ,    ibi- 
que     iclerotica     tenuior   eft     PETJT, 
Mem,  de  l Acad.  1726.  p.98.  1728.  p  315. 
Caeterum  omnes  fuis  muneribus  ideo  fun- 
gunwr ,  quia  circa  convexum  bulburn  o- 

culi 


204  D  E    V  I  S  Ui 

qul  perpetuo  operatur  &  oculum  in  plano 
parallelo  ad  nafum  conniventem  fervat,  nifi 
luicus  fuerit. 

Simul )  Quando  omnes  vi  aequabili  fi- 
mul  agunt ,  tunc  oculum  trahunt  intra  or- 
bitam  ,  s  totam  nempe  fcleroticam :    Cum 

vero 

culi  tamquam  hypomochlion  incurvan- 
tur ,  absque  ea  mechanica  omnino  oculum 
tantum  in  imam  orbitam  retrorfum  tra- 
cluri-  Deinde  conjunctim  agendo  viden- 
tur  omnino  motus  obliquos  eflicere  pofie, 
uti  P  E  R  R  A  U  L  T,  du  mouvement  des 
yeux  p.  574.  CHARRIERE  p.  272. 
g  Conjunclos  in  orbitam  oculum  trahere,  vix 
dubitari  ■  poteft.  Ita  ipfa  res  docet ,  & 
rnufculorum  anaiogia  confentit  CHE- 
SELDEN.  MORG.  Advers.  VI.  p- 
ico.  Corneam  vero  in  ea  aclione  exfilire, 
libertatem  ponit  levemque  in  cornea  ne« 
xum  ,  quem  nonreperio,  neque  video, 
qua  ratione  fclerotica  retrorfum  duci  poffit, 
n?quecornea  fequi,  uti  PRAECEPTOR 
zitSc  BOHNiUS  p.367.  Contrario modo 
MOLINETTUS  L.  IV.  c.  2.  p. 
147.  &BRIGGSIVS  c.  2.  mufculos 
reftos  junclis  viribus  oculum  breviorem 
reddere,  &  lentem  retinae  admovere  pro- 
pofuerunt,  &  corneam  planiorem  fieri  tum 
BR.1ssEAup.23.  Rohault.  Pbys%  P.  L 
c.28,Berger.  p  ^ii.Verheyen-H.  p» 
214  &c.  Totam  autem  oculi  a  mufculis 
redlis  mutationem    refutat     Ci  ftonus 

WiNTR  I  NGHAM.  p.  3O2.    &    PORTER- 

fields  Edimb.  foc.  IV.  p-  176-  & 
W I N  S  L  O  W.  Memoir.  de  VAcad.  1721. 
p.  404.  iisdem,  neque  validis  ufi  argu- 

men- 


DE    VISU,  sos 

vero  ad  corneam  non  pertingant ,  hanc  fe- 
quitur  immotam  manere  ,  reliquo  toto  bul- 
bo  introrfum  preilo  ,  adeoque  totus  oculus 
aliquanto  longior  fiet,  ad  objedta  videnda, 
quae  paulo  propius  diftant;  JVliratur  Per- 
raltus  ,  h  quomodo  quatuor  mufculi 
fphaerae  liquore  plenae  circumdati  ,  eam 
premere  poffint ,  ut  figuram  mutet,  & 
longior  fiat.  Fateor  equidem,  hanc  muta- 
tionem  exiguam  effe,  videtur  tamen  omni- 
no  cornea  mutari  in  arcum  minoris  fphaerae, 
&  oculum  accommodari ,  ut  radios  magis 
refringat. 

Superior  f.  Trocbkaris)  *    Qui  ex  orbitae 
parte  poltrema  ortus  &  intima  ,    ad  origi- 

nem 

mentis ;  &  denique  STURMIUS  diff. 
c  p.  29.  Ivlihi  certum  videtur  hos  mu- 
fculos  aequabiiiter  trahendo  oculum  bre- 
yiorem  reddere,  &  lentem  adprimere're- 
tinae. 

h  Oculi  nempe  contradionem  a  mufculis  re&is 
negat,  du  mowvement  des  yeux  p.  577, 
tum  rotationem  p.  574.  eXemplo  tor- 
pedims  ufus,  cujus  in  iride  maculae  repe- 
riuntur  itnmobiles  p,  573.  Verum  nihil 
mtercedit  ,  qum  uti  ranae  ,  ita  torpedini 
oculus  folum  eievetur  &  deprimatur,  neque 
mde  ad  hominem  co.ncludi  poteft.  Nam 
m  cadavere  facile  eit  videre,  &  in  vivo 
Briggs.  nov.  tbeor.  £,276. 

1  Obliquus  /uperior,  major,  Irochlearh ,  Pathe- 
ticus,  reliquis  gracilior  &  longior,  oritur 
ab  involucro  nervi  optici,  exterius  quam 
addu&or,  tendit  antrorfum  adjacens  parie- 
ti  orbitae,  abit  in  tendinem  planum,  tran*- 

fit 


*o6.  D  E    V  I  S  U. 

nein  fnperbi ,  fupra  hunc  fertur  ,  declinans 
verfusnares,  ad  latusoibitse,  non  ad  rne- 
dium  ,  uti  Redli  ,  &  ubi  parva  quaedam 
crcna  in  orbita  percipitur  ,  per  anulum 
cartilagineum  traniit ,  deinde  retroit  oblique 
in  orbitam  ,  &  redux  in  rnediam  fupremam 
panem  bulbi  oculi  inferitur,  inter  ingrefium 
nervi  optici  &  mufculum  adtollentem. 
Quando  hic  mufculus  folus  agit  ,  trahit 
rr.ediam  &  fupremam  partem  bulbi  antror- 

fum 
iit  per  Trochleam  ,  five  cartilagineafh 
lentem ,  intus  concavam,  qaae  proprioliga- 
mentulo  ligatur,ad  marginem  orbirae  finui 
frontali  relpcndentem  F  A  L  L OP.  p.  70. 
ALBIN.  blft.  mcfc  p  176.  WINS- 
LOW.  IV.  n,  246.  deinde  percontinu- 
ura  trochleae  conum  cavum,rnembraneumt 
ligarnentofum>in  icieroticam  infertum,quem 
FABRICIUS  dixit  L.  111.  c  12.  & 
MORGAGNUS  Ad<vers  VI-  p.  98* 
A  trochlea  vero  extrorfim  ,  deorfum,  & 
retrorfum  tendit3expanditur,fitin  triangula- 
rem  tendinem  EUSTAvH.  f .  4  & 
in  fcleroticam  inleritur  proxime  reclum 
iuperiorem  ,  fed  pofterius  COWPER, 
1694.  f.  z.  1724-  T.  xxv  f.  3.  Alter 
mufculus  rariffiir.us  MOLINETTI  in  ea 
editione,  quae  mihi  deeft,  ALBIM  1.  c. 
&  WINSLOWlMm.^/'/fW.  1721. 
p.  415.  aliquando  utcunque  MORGAG- 
NO  vifus  XVJ.  n  32.  fimilis  obliqui, 
fed  in  vaginam  terminatus  ,  mihi 
ignotus  eft.  Duplicem  trochlearem  vi- 
fum  lego  in  VRATISLAVIENS.  1722.. 
M.  Dec.  Caeterum  Trochlearis  pupil- 
lam  deorfum  &  ad  nares  trahit  ALBlNUS 
p.  176  COWPER.  1694.  p.  50,  DOU- 
GLAS.  c.  V  &c  bulbum  junum  &  in- 
trorfum.  Oculnm  fufpendere  poteft  ,  uti 
PEKRALTUS  p.  575. 


DE     VISU.  207 

fum  extra  caput  ,  furfum  verfus  nares,  & 
limul  oculum  circumvolvit  circa  proprium 
axin,  ita  ut  extremum  punclum  axeos  vifus 
mutetur  ,  &  verfus  nafum  trahatur. 
Adeoque.  1.  trahit  oculum  extra  orbitam  ad 
nares  :  2#  eumdem  rotat  circa  axin.  Huic 
mufculo  inpenditur  totum  quartum  par  ner- 
vorum.  Fuit  epilepticus  ,  qui  duplicia  per- 
petuo  objeCta  vidit ,  quod  mufculum  iftum 
paralyticum  haberet  ,  &  abduttor  fortior 
ejus  vires  fuperaret,  k 

Inferior  )  Minor  eft  priori ,  fed  difEci- 
lior.  Oritur  ab  exteriore,  inferiore  parte 
orbitae,  ubi  os  maxillare  cum  latere  ofTeae 
orbitae  ne&iuir,  ex  propria  crena ,  quam 
digitus  ibi  percipit,  carneus  ibi ;  deinde  or- 
bitam  ingreditur,  tendit  oblique  verfus  me- 
diam  &  imam  partem  bulbi,  inter  abducen- 
tem  &  nervum  opticum  ,  ibique  jnferitur. 
Oculum    trahlt  l  verfus  punctum    ofleum, 

nempe 
k  Ita  ex  fpasmo  mufculi  adducentis  vifum  riur 
plicatum  habet  WILLIS  de  anim.  brut. 
1  Obliquus  tninor ,  inferior  ex  angulo  imae  or- 
bitae  interno  ,  ex  finti  in  ima  &  externa 
parte  foraminis  lacrumalis  infculpto,ab  ofle 
maxillari  propeos  unguis  ortus,adfcenditex- 
trorfum,inter  orbitam  &  deprefforem,  dein 
decirca  globum  reflexus  introrfum  tendit,& 
furfum  &  paulum  retroExterni  infertio- 
nem,  propius  nervum  cpticum,  Eustach 
1.  c,  £  c.  Cowper  Myot.  1694.  J.  c  1724. 
T.  25.  f.  3.  conf.  Aquapend.  <ie  oculo 
f.  6.  in  convexitacem  glcbi  fuperiorem 
terminatur  e  regione  Majoris,  in  plano  eo- 
dem  &  pariter  retro  re£ios.  Winslow  n. 
248.  COWPER  1724.  T.  xxv.  f,  2.  ut 
propinqui  aliquanto  obliqui  fe  conjunxe- 
rint,  FALLOPIO  obfervante  objerv*  p. 

73. 


2cS  D  E    V  I  s  u; 

nempe  rotat  circa  axin  fuum,  &  fimul  extra 
orbitam  verfus  nafum  ducit,  facit  ut  fuper- 
cilia  fupra  nafum  videre  poflimus  Haec 
ejus  mUfculi  vis  eft,  quando  folusagit. 

Bmi  fimul)  Vunc  alter  deorfum  oculum 
extrorfum  trahit ,  alter  furfum  :  atque  adeo 
hae  quidem  efficaciae  rotatrices  contrariae 
le  deftruunt  ,  totaque  vis  mufculorum  ob- 
liquorum  in  id  confentit ,  ut  oculos  ad  ex- 
tenora  trahendo  protuberare  cogant  :  Fa- 
ciunt  adeo  vulrum  torvum,  trucem,&  cru- 
delem  ,  &  jpfi  pictores  tali  oculo  turgido  hos 
animi  motus  exprimere  norunt ;  &  nos  in 
homine  prae  ira  aut  vindidtae  cupidine  fu- 
rente  repenrrms  m.  2.  Porro  dum  ftmul 
agunt,  oculum  totum  verfus  nares  trahunt, 
ut    obje&a    proxima    melius   diftinguar  ;    " 

Haec 

71".   Pupillam   intror^m   k  furfijm  ducit 

GOWPER.  ALBNUSl.c  DOUGLAS. 

dum  bulbum    pofteriorem    deorium   ducit 

&  extrorfom. 
m  Oculos  turgidos  ab  Obliquis  fieri  &  ex  orbita 

protrahi  Cowperus  1694.  p.  co.  Mor- 

G  ACRUS  Ad<VSrs.  VI     p.  I  OO     EpifLXVMl. 

n.  2.  S.  Yves  p.  n«  &  in  ira   id  fieri  ,    a 

Praeceptore  forte  didicit   Cant.   p. 

10.    Leporibus.  timido  animali  ,  oculi  ita 

ex  orbita  protuberant ,  ut  pene  tota  fphae- 

ra  nuda  fit  Derham  Tbeol,  Pbys.  L.  IV. 

c.  2 

*  Re&e  PERRALTUS,,  obliquum  majo- 

rem  interni  ,    minorem  externi  adjutorem 

eife  ;  tum  Winslow.   Mem  1.  c.  p  4-12- 

Eosdem  oculum  longiorem  reddere  &  len- 

tem  a   retina  abducere    ad  objedte  valde 

propinqua   Rohault    I.  c     Briggsius 

c.  2.  &  Kei h  1  us,    &    Herger    p     411. 

&  Ha mberger  de  ocuU  <vit.  p,  1 80.  quos 

pro* 


d;e  v  i  s  u.  209 

Haec  aclio  in  iis  reperitur ,  qui  de  vita  di- 
micant ,  &  quorum  uterque  in  alterius  ge- 
ftus  intento  animo  inhiat.  Reclis  autem  a- 
gentibus  objecta  proxima  non  videmus.  3. 
Recte  obfervavit  La  Hire,  •  oculum  ho- 
minis  aut  animalis  in  fummo  metu  attoniti 
&ftupentis,  figunt  enim  extuberantem  exor- 
bitaoculum,&  tunc  facillimeexeoaequilibrio 
r  ab  aliquo  Rectorum  determinatur  in  par- 
tem  aliquam ,  in  quam  profpicere  lubet.  ln 
Laocoonte  pulchre  hanc  adionem  veteres 
ftatuarii  exprefferunt.  Haec  attio  adeo  ma- 
nifefto  ex  fabrica  anatomica  deducitur ,  ut 
miranliceat,  potuifle  claros  viros  efle,  qui 
de  ea  adtione  dubitaverint. 

Haec  in  homine  fufficiunt.  Verum  in 
animalibus  cornupetis,  &  quae  humi  virtum. 
quaerunt  ,  totus  oculi  bulbus  eontinetuf 
quafi  tefta  carnea ,  mufculo  nempe  feptimo  p 

oculi 

Winslowus  refutat  ,  neque  probabiie 
eft :  non  enim  video ,  qui  fieri  poffit ,  ut 
anteriorem  partem  bulbi  antrorfum  ducat, 
neque  fequatur  poflerior.  Deinde  uterque 
tendinem  pene  trans,verfalem  habet,  ac  ur- 
gendo  ocuium  mutari  necefleeft,  trahere 
enim  nequeunt.  Verum  fola  preffione  fle* 
xilisglobi  figuram  mutari,non  eft  probabile, 

•  Hanc  a&ionem  Winslowus  fere  folam  fa? 
cit  IV.  n.  252.  &  l.o  Cantius  eam« 
dem  sdmittit  ;  tum  Charriere,  Tau- 

VRY  ex  DUVERNEYO  p.  324.  &  DER- 
HAM    1,  C« 

p  Ex  confideratione  quorumdam  pifcium  adpa- 
ret,pofle  etiam  alios  ejus  mufculi  ufus  efle, 

cum 
Tom.  IV,  O 


2io  DE    VISU, 

oculi,  qui  contra&us  oculum  in  anteriora 
protrudat*  Tales  in  bove  funt,  dum  irri- 
tatus  capite  depreflb  arenam  lambit  tftumque 
minatur:  tunc  enim  oculos  fere  digiti  longi- 
tudine  ex  capite  trudit ,  &  continuo  impe- 
tum  faciens  certiore  ictu  adverfarium  pro- 
fternit.  in  Hifpania  folennia  tauricidia  ce- 
lebrantur:  ibi  volones  abunde  reperiuntur,qui 
rogata  venia  intrent  circum  ,  bovesque  irri- 
tatos  adgredbntur.  Unica  falus  in  obferva- 
tione  oculorum  eft  :quamprimum  enim  be- 
ftiae  oculi  protuberare  incipiunt  ,  ad  latus 
faliunt  &  pugionem  inter  cornua  figunt,tau- 
rumque  pro  praeda  reportant.  Idem  mufculus 
figitoculum,  utdiutiusin  idem  obje&um  in- 
fpe&are  polTintbruta  animalia  Hunc  mufcu- 
lum  male  homini  adfcripht  Vesalius,  & 
longe  pejus  monitus  contra  Fallopfum  4 
defendere  conatus  eh\  In  avibus  denique, 
quibus  oculi  ad  latera  capitis  ponuntur ,  & 
quibus  refta  deorfum  verfus  roilrum  ftrenul- 
lus  profpeclus  eft  ,    fimilis  marfupialis r  re- 

pe- 

cum  ibi  neque  fufpenforius  fit,  neque  pro- 
truforius.  PERRALTUS  putat  „ 
polTe  fmgulatim  agendo  adjuvare  Re&os 
p.  573.  Tyson,  poffe  eum  perinde,  uti 
de  redtis  diftum,  diftantiam  lentis  a  retina 
mutare.  Princeps  tamen  utilitas  eft,  fus- 
pendere  oculos. 

q  p.  51.  abfentiam  nempe  in  homine  rejicit  in 
mollitiem  &  flavi  adipis  copiam. 

r  Avibus  oculi  laterales  funt  (  Porterf.  IV. 
p.  291. )  Habent  fex  mufculos  humanos, 
&  praeterea  pyramidalem  &  roarfupialern. 
palpebrae  tertiae  ,    neque   tamen  oculum 


DE    VISU,  2ii 

peritur,  qui  oculum  protrudit,  ut  recta 
deorfum  juxta  roftrum  in  cibum  praedam- 
que  defpicere  poflint.  Id  in  homine  levi 
motu  capitis  fit.  Caeterum  avibus  oculi 
fixi  funt,  neque  quaquaverfum  vident ;  un- 
de  coguhtur  perpetuoirrequieta  jactare  capi- 
ta ,  quando  praedam  venando  circumfpi- 
ciunt.  in  facie  Hippocratica  ,  deieto  adipe 
orbitae  ,  omnia  rigefcunt  ,  &  coguntur 
aegri  totum  corpus  circumvertere,  ut  ad 
latus  profpicere    poffint. 

DXXXI. 

Of>ti'cis)  Optice  pars  eft  Phyficae  Ma- 
thematicae  ,  quae  leges  docet ,  fecundum 
quas  radii  lucis  a  punclo  radiante  inarnbitum 
difperguntur,  vel  a  punclo  opaco  refleclente 
redeur.t ,  vel  per  media  homogenea  transeunt. 
Diceres  latineartem  viforiam.  Phy!ico-Ma- 
thefin  dicimus  Mathefin,  quae  pcr  expe- 
rimenta  ad  corporum  cognitionem  ducit. 

Catoptricis )  Ifa  vocatur  pars  Phyfico- 
Mathefeos  ,  quaedocet  6as  leges ,  juxta  qua 
radii,in  opticis  expofiti,incurrentesinopacuni 
corpus,  inde  reflecluntur ,  &ofFenfa  redit 
imago.  Nomen  eft  a  fpeculo  ,  &  latine 
diceretur  fpecularia. 

X>io- 

movent  "Petit.  Memoir.  de  Vkctd.  173 j-. 
ti;  iPz.  1756.  p.  185-.  Confer  Parisinos 
in  Cafuario  &c.  earumque  non  paucae 
ofleas  in  fclerotica  fquatnas  na£tae  funt. 
Verum  iftis  lens  mobilior  eft  ,  ctiam  ad 
oculum  -  DXXII.  not.c. 

O  2 


2i2  DE    VISIL 

Dioptricis]  Pars  ejusdem  Phyfico-Mathe- 
feos  ,  quae  -leges  docet  ,  fecundum  quas 
radii  lucidi  transeunt  per  media  pellucida 
variae  denfitatis,  atque ab  iis  mediis  mutantur* 
Nomen  a  «^/ottpop  ?  five  foramine  per  quod 
videmus. 

Newton  ]  Ante  Jsaacum  Newto- 
num  omnes  omnino  fcriptores  optici  erra- 
verunt ;  &  licet  exftent  aliqui  audtores ,  qui 
dixerint  coloreseflererum  fubftantias,  nemo 
tamen  totam  rem  unquam  fatis  explicavit. 
Primus  Isaacus  a  vulgari  via  receflit,  & 
confideravit  feorfim  lucem  ,  in  luce  colores, 
&  in  coloribus  conpofitiones  &diflolutiones: 
Haec  omnia  aeterno  optices  voluminecon- 
prehendit. 

DXXXII. 

Lux]  Ita  vocamus  id, a  quod  facit  videre. 
Si  unicus   fol  abelTet ,    &  reliqua  omnia  in 

univer- 

a  Corpuscula  efle  ex  lucido  corpore  erniffa 
(  Newton  6)uet.  29.  )  demonftrant 
attributa  radiorum ,  dimenfiones,  pafliones 
a  mediis  a&iones  in  foco  &c.  leges, 
quas  fervant  ,  reflexionis.  Solidifli- 
ma  efle  ,  itineris  velocitas  &  perfe&a 
regularitas  feparationis  radiorum  demon- 
ftrat,  &  angulus  reflexionis  aequalis  angulo 
incidentiae  ,  denique  quod  duo  latera  in- 
acqualia  habeant  Newtonp  .^4.  Sub- 
tiliflima  efle  adparet  ,  quod  per  vitra, 
in  fpacia  aere  perfecte  vacua,  &  peromnia 
corpora  nota  transeunt ,  dummodo  lamel- 
?ae  non  fint  nimis  denfae,    &  internis  re- 

flexio 


DE    VISU.  213 

univerfo  manerent  inmutata  ,    oculi  etiam 
optime    fabricati    nihil     viderent    omnino. 

Haclerus 

flexionibus  in  ppris  fuis  lucem  fuffocent. 
Aurura  enim  folistum  fuppellucidum  eft 
Hoyle^  color.  p  20*.  Stvrm.  fhyj.gener. 
p.  ?q$.  folutum  in  aqua  regia  omnino 
pellucet.  Conf.  L.  II  Part.  III.  Frop.  II. 
opricor.  Newtoni,  Pleraque  corpora  pel- 
lucida  e(Te  Boyle  vidltde  color.  p.7  1.  Deinde 
ex  radiorum  ab  immenfo  arnbitu  per  mi- 
nimum  foramen  coitionemfnutiusadparet. 
Ignemeflevtdetur  evincere,  quodlux  con- 
centrata  utique  inflammetj  licet  alii  ab  igne 
diverfum  efie  putent ,  quod  8c  lux  fumma 
fine  calore  reperiatur  in  foco  radiorum  luna- 
rium,  pifcibus  putrefa&is,  cicindelisj  & 
ignis  fineluce,  Sc  in  alpibus  lumen  pu- 
riffimumfitin  fummo  frigore;  8c  pellucida 
corpora  candentia  ( f.  igne  inebriata )  opaca 
reddantur.  Cartes  i  vs,  Plvche  fpecl.  de  la> 
nat.  IV.  Entr.  XI.  Neque  ab  omni  dubi- 
tatione  liberum  efTe  N  e  w  t  o  nvm  apparet 
6)uer.  18.  poftl.opic-  aut  Boerhaavium 
Elem.  Chem.l.  p.  392.  &c  Figuram  par- 
ticularum  globofam  efle  cogitayit  Car- 
tesi  vs;  videtur  tamen  repugnare,  quod 
inradios&feptem,8c  millenos  intermedios 
quivis  radius  feparetur.  Deinde  Male- 
branchivs  ,  &  ex  eo  Privatus  de 
Molieres  lumen  confiftere  ajunt  ex 
globulis,  non  folidis,  verum  inftar  turbi- 
num  fuper  propriurn  axin  motis ,  &  ex 
particulis  faclis  minimis,  vi  centrifuga  per- 
petuo  a  centro  recedentibus  Memoir.  del'A- 
cad.  1 699.  Verum  haec  mera  eft  pocfis.  Cae- 
terum  vetus  eft  diftin&io  lucis  a  lumine, 
qua  lucem  quafi  fontem  vocant ,  a  quo 
O  3  lumen 


2I4  DE    VISU. 

Haclenus  ergo  lucem  vocamus  eam  caufaro, 
ignotam,  quae  facit  videre;  nequediftingui- 
mus,  an  fol  fuerit ,  vel  luna  ,  vel  candela , 
vel  ignis. 

Aggregaium  )  Color  eft  res  vifa  :  nihil 
enim  videri  poteft ,  quod  colorem  non  habet. 
Ergo  vifum  eit  lux,  color  vero  fpecies  Iucis. 
EvclidEs,  mortaliumin  vera  perfpeclione 
rerum  princeps,  fuperficium  optime  definivit 
eTtpanfav  >  finem  nempe  corporum  appa- 
rentem  ,  ab  ipfa  re  diverfum  ,  ut  nihil  de  re 
ipfa  videamus.  Color  efgo  eft  imago  rei 
vifae,  lux  autem  aggregatum  omnes  vilibilis 
in  univerfum. 

^uaquaverfum)  b  Inloco  tenebricofiflimo 
totus  paries  ,  totumque  lacunar  repleatur 
oculis  optime  videntibus  ;  deinde  in  medio 
conclavi  ponatur  Lux:  continuo  hi  oculi 
omnes  lucem  videbunt  ,  &  fimul  omnes. 
Ergo  omne  vifibile  dilpergit  undique  in 
ambitum  coIorem,(iverem  vifam.  Sitminima 
&  ruberrima  fphaerula  in  camera  aliqua: 
omnis  intus  turba  videbit  eam  fpharram ; 
neque  ullus  tamen  idem  videbit ,  quod  alter 
videt,  verum  quisque  eam  partem  fphaerae, 
quae  verfus  eum  radios  miferit*  Ergo  vifi- 
biles  imagines  undique  aequaliter  diftri- 
buuntur. 

Radics)  Ita  vocamus  rerum  imagines 
in  infinitum  diviiibiles. 

Sub- 

lumen  radiorum  forma  in  ambitum  fpar- 
gatur. 

*  Ab  hac  proprietace  lucis  nomen  radiorum  ex- 
cogkatum  eft. 


DE    VISU.  215 

Subtiliffimos)  Sit  locus  aliquis  fumme 
tenebricofus.  Sitin  pariete  lamella  aurea: 
perforetur  cufpide  minimae  aciculae.  Ad- 
plicetur  intus  huic  foramini  oculus  fanus  & 
perfeCtus:  videbit  aeque  bene  arbores,domus, 
univerfum  ,  ac  quidem  videret ,  fi  aperto 
uteretur  aere.  Ergo  omnia  pun&a  vifibilia9 
a  tot  &  tam  diverfis  objeetis  transeunt  per 
loctim  adeo  exiguum.  Ergo  radii  lucis 
ipiam  cogitationem  fuperant  fubtilitate 
fua.  c 

Compofitss]  Omnes  Phyficiin  iis  confen- 
tiunt,  quae  haclenus  funt  expofita.  Nunc 
eaincipiunt,  quae  N£WTONod  propriafunt. 

Nempe 

c  Nihil  mihi  difficilius  videtur  ,  quam  infinita 
fubtilitas  imaginurn  coloratarum.  Sint 
in  conclavi  dccem  fpccula ,  pinget  aequa- 
liter  quodlibet  obje&a  fibi  oppofita.  Haec 
iuperficies  radiofa  vifibilis  erit  omni  oculo, 
qui  in  conclavi  fuerit.  Verum  ex  decem 
fpeculisai  oculos  v.g.  centum  (&  perinde 
abfque  iis  oculis,  qui  non  faciunt,  ut  adfint 
imagines)  innumerabiles  funt  viae  ima- 
ginum  ,  quae  mille  modis  fe  decufiant. 
Quomodo  fit ,  ut  adeo  iibere  penetrentur, 
cum  fint  corporeae  ,  ut  non  fit  una  alteri 
obftaculo,  uti  quidem  foni  funt?  Conf. 
Plemp.  L.II.  c.   3. 

<  Omnis  nempe  ante  Newtonum  antiquita* 
lucis  radios  habuit  pro  fimilari  corpore, 
etfi  Grimaldus  paulum  ultra  conje. 
dlura  fua  progreifus  fit  ,  &  quamdara 
etiam  feparationis  radiorum  umbram  vi* 
deas apud  Cartesi  vm  de  Meteor.  c.8 .  Primus 
^Jewtonvs  aba.  1666.  divifit  in  elementa 
O  4  fua 


216  D  E    V  I  S  U. 

Nempe  unusquisque  &  fingulus  radius  lucis 

conpo- 

fua  hoc  elementorum  fubtilifiimum.     „Tn 
camera  obfcuriflima  per  foramen  exiguum 
illuminata  ponitur  prifma  vitreum ,   cujus 
axis  ad  radios  incidentes  perpcndicularis  fit, 
per  quod  lucis  radii  eunt,  &in  obpofiro  pa« 
riete    pingunt    imaginem    folis.      Ea  ob 
longa  eft,femicirculis  terminata  Optiks  L.I. 
TropW  Theor.ll.  f.13.   Deinde  ut  feparentur 
diverfi  hujus  imaginis  colores  Newtonus 
foramen  fecit  anguftius,  lucem ,    primo  per 
optimam   lentem  ,     deinde    demum    per 
prifma  transmifit:    ita  longior  &  anguftior 
imago  circulis  coloratis  diftinctis  depifta 
adparuit  Prop  IV.  Yig.  14.       Hi  colores 
funt    conftantiffime     violaceus ,    indicus, 
coeruleus  ,    viridis ,    luteus  ,     aurantius, 
cinnabarinus ,    una  cum  omnibus  horum 
colorum  intermediis  degenerationibus  I  .II. 
Trop.  II    Mariottus  colores  habet  eosdem, 
etfi   viridem  ,     aurantium  ,     &   indicum 
omittat:   tum  Maitreiean  p  So      Addit 
Mariotte  ,  &  ex  folis  radiis  ,  8c  ex  ndiis 
fcintilae  igneae  aut  ftellae  fixae  ,    perinde 
eosdem  colores   feparatione  gigni  p  234. 
Hos  nunc  radios  coloratos  feparatos  nadhis 
varie  exercuit   refracrionibus  ,   reflexioni- 
busj  conftantiffimos  perfeverare  vidit,  ne- 
que  mutare  colorem,  neque  in  novos  colo- 
res  diflilire,&  ipse,&Desaguliers  Phil.Tranf. 
11.348.  contra  Mariotti  obje&ionem, 
qui   radium    violaceum  in  rubrum  &  fla- 
Vum  findi  dixerat  des  eoul.  I  p.  117.  ita  ut 
fuo  colore  diverfimode  eoloratas   chartas 
viciarent  ,    congenere  vero  pigmentoob- 
duftarum  colores  redderent  illuftrjores  I.  c. 

Ve- 


D  E    V  I  S  U.  217 

conponitur  ex  feptem  radiis  ,    qui  conjuncli 
jubar  lucis  efficiunt  fplendiduTimum,  omnis 

can- 

Verum  praeterea  vidit ,  hos  radios  noa 
eodem  modo  refringi  :  atque  rubrum 
quidem  omnium  minime  refringi  ,  ut 
iinus  refra&ionis  ex  vitro  inaerem 
ad  ilnum  incidentiae  fit ;:  77.  ad  fo  ad« 
1  m  1 

usque  77  g-  ad  f  o.    aurantiorum  :;  77-0" 

1 

ad  fo  adusque  77  "T   ad    5-0,    porro    rla- 

1  i 

vorum  menfuram  efTe  377   ~&d  jj  ~  vi- 

1  i 

ridium  a  77""T    ad  77"^     coeruleorum  a 

77  ^  ad  77*T4   indicorum  a  j6~Zm        ad 

7        ,  % 

77—  violaceorum  a  77--   ad78.Lcp.111. 
9.  '  9-       '         r 

Sed  eodem  radios  colle&os  v.g  lentis  ope 

lucem    in    focum  contrahentis    alborem 

facere  Trop.  V.  &  XI.    Mariotte  1.  c.ll. 

p. 284.    Desaguliers  1. c.  uti  Boyleus 

viderat  in  lucca  charta  rnarmorea  reflexa 

de  color.  p.  191.   gc  Mariotte  des  cou- 

leurs  c.i.  p.  218.     Sed  8c  pigmenta ,  etfi 

obfcuriora,  conjundta   in  certa  diftantia 

alborem  repraefentantNEWTONp  i^.Haec 

omnia ,    etfi  non  facillimis ,  experimentis, 

Hawksbeei,  Desaguler  11,  s'Gra- 

vesandi  ,  muschenbroeckii  .   zanotti 

&  Algarotti    Comm.    Bonon.  p.  199. 

&  aliorum  obfervationibus  ita  eoufirmata 

funt,      ut  nemo   facile  fuperfit  ,     qui 

dubitet   aliamve    fententiam     defendat. 


*i8  DE    VISU* 

candore  millies  candidius  ,  quale  nafcitur 
v»  g.  in  detonatione  nitri  cum  fulfure. 
Quando  vero  totalis  radius  diflilit ,  tunc  fe- 
parantur  feptem  radii  fingulares,  ex  quibus 
conjundis  faclus  erat  radius  lucis  ,  &  unus 
feorfim  coccineuserit,  alter  aurantius ,  tum 
flavus ,  alius  viridis  ,  coeruleus ,  violaceus. 
Septem  nempe  nafcentur  coloies  primitivi. 
Hi  jam  omnes  in  unico  radio  adfuerunt: 
quando  vero  in  diverfa  objecta  incidunt,  fe- 
parantur  &  diverfi  nafcuntur  colores,  Ex 
ccnpofitione  vero  colores  oriuntur  innurne- 
rabiles,  prout  primus  cum  fecundo  ,  aut 
tertio,  ut  quarto  &c.  conbinatur ,  aut  fecun- 
dus  cum  tertio  ,  quarto,  quinto.  Ex  his 
feptem  ergo  radiis  omni  poflibili  modo  con- 
pofitis  &  decompofitis  multa  colorum  millia 
nafci  poflunr ,  fola  conbinatione*  e  (1726, 

Sim- 

Denique  ,  cum  ?n  cryftallo  Tslandica, 
quae  felenitis  fpfcieseft,  radius  ilhbens  in 
duos  radios  dividatur,  quorum  alter  folita 
lege  ,  alter  alfera  8c  peculiari ,  conftanter 
&  repetito  refringatur,  jn  radio  fimplici 
videntur  duo  latera  effc  diverfarum  pro- 
prietatum  Ghieries  n  25-.  76. 
«  Formulaconpofitionum  hacc  eft.  Sit  nume- 
ru?  entium  conponendorum  ~n.  fit  con- 
binatio  quaefita  v.  g.  feptennariarum 
cornbinationum  erunt  vicesomnes,demtis 
varietatibus, 
n.n-  1.  n^2.  n  -  2.  n»4  n-y.  n-o*. m 

i.*~2    3.  4-  f.6-7' 
n.n-i  n-  i.  n-  5.  n-  4-  n-f. 

1.  2.  J4-f.  6. 

n  n  •  1.  n-2.  n  j.  n  4. 

+.    — — — 8cc. 

1.2.  3.4.  f. 


DE    VI  SU.  219 

Simplices  hos,  ita  creditos  radios  ,  pofle 
denuo  unicead  fenfum  e(\e  fimplices,  &  vere 
conponi  ex  radiis  fubtilioribus ,  ex  quorum 
miftione  denuo  innumerabilium  colorum 
diveriitas  oriatur  pn  babile  eft. 

Intervallo)  Quamdiu  radii  lucidi  per  me- 
dium  perfedle  pellucidum  f  migrant ,  quod 
omnino  nonreiiitat,  in  linea  recta  feruntur, 
adeo  ledta  ,  ut  omnis  reditudinis  regula  a 
linea  vifus  defumatur.  (In  Cod.  Feld- 
manniano  recle  ad  DXXXVI.  Prae- 
ceptor  haec  limitat ,  aitque  :  In  atmo- 
fphaera  radium  non  re£ta  ferri,  quod  fuperne 
per  rariora ,  inferne  per  denfiora  media  trans- 
eat,  adeoque  in  aere  radios  varie  incurvari, 
alterneque  inHecli,  fere  ut  folet  fulgur  appa- 
rere.  Re6tos  tamen  dicimus  ,  quia  ultimus 
terminus  radii  oculum  in  retla  linea  ferit.  ) 

Per 

Nempe  feptennio  unus  :  fexenntones  fep- 
tcm,  quinterniones  21.  quaterniones  %f. 
terniones  totidem,biniones  viginti  Jk  unus, 
uniones  feptem,adeoque  conbinationes  117. 
Verum  hune  numerum  modicum  infignu 
ter  augent  intermedii  colores  ,  adfmes, 
&  grctdatQrii  primariorum ,  qui  una  cum 
ipfis  in  radiis  Iucis  reperiuntur  ,  numero 
infmiti,  8t  quorum  conbinationes  longe 
magis  infinitum  rrumerum  conpcfitorunt 
colorum  producunt. 

f  Nempe  in  aetbere :  nam  in  aere  noftro ,  cu- 
jus  ftrata  inferiora  perpetuo  denfiora  fiunr, 
radii  lineam  quamdam  adfectant,  quae 
non  fatis  definita  videtur,  neque  poteft 
in  tanta  atmofphaere  noftrae  inconftan- 
tia- 


220  D  E    V  I  S  U, 

Per  eadem  media  homogenea  transeunt  ht 
radii  abfque  fucceflione  temporis  per  fpacia 
fere  infinita.  Quae  enim  Cl.  Danvs  s 
fin  omnibus  codicibus  lego  Dantiscanvs) 
in    Satellitibus    Jovis  contra    immediatam 

con- 

g  Cum  fcribam  medicis,  faepe  non  mathe- 
maticis  ,  breviter  ntionem  referam  ,  qua 
luminis  iter  a  fole  ad  terram  feptem  vel 
octo  minuta  prima  inpendere  demonftra- 
vit  Roemervs,  omnibus  Phyficis  plau- 
dentibus  a.  1675*.  dv  Hamel.  p.  145". 
172.  Jovis  Satelles  intimus  poft  quas- 
libet  horas  42,  minuta  50.  emergit  ex 
urrbra  Jovis.  Verum  obfervatum  eft,  a 
conjun£t.ione  lovis  ad  oppofitiones  usque, 
emerfiones  accelerari  quatuordecim  minu- 
tis  primis,  8c  eodem  tempore  retardari 
a  conjunflione  ad  oppofirionem  :  celerius 
nempe  lucem  a  Iove  ad  terram  in  oppo- 
fitione  venire,  quando  propior  eft,  8c  vi- 
ciflim  ,  ita  ut  orbitae  annuae  diametrum 
lux  imra  quatuordeeim  fere  minuta  per- 
currat.  Verum  Cassinvs,  qui  hanc 
opinionem  protulerat  ,  refutavit  eam- 
dem  poft  feriores  cogitationes  lcp.  172. 
&  Maraldvs  nimis  irregulares  effe 
obfervat  emerfiones  Satellitum ,  quam  ut 
ab  hac  certa  Iege  explicentur  Memoir.  de 
V  Acad.  des  Sciences  1707.  p.  31.  Interim 
Newtonvs  menfuras  Roemf.ri  ad- 
mifit ,  optic.  L.  II.  P.  II.  Prog.  XI.  & 
Hvgenivs  de  la  lumier.  p.6".  8c  Mvschen- 
BROECK.-n,  601.  qui  alias  etiam  easque 
certiores  rationes  adducit,  ex  quibus  ad- 
paret,,  lucemnon  effemateriam  a  foleun- 
dique  per  vorticem  diftufam  ,  quae  in  Ii- 

ncis 


DE    VISU.  221 

continuationem  luminis  objecit ,  ea  per  nu- 
perrima  experimenta  Cassini  junioris  dif- 
cimus  non  fatis  vera  efle.  Simpliciori  au- 
tem  ratione  experimur  ,  quam  primum 
oculum  aperuimus,  continuo  nos  ftellarum 
imagine  adfici ,  quae  a   diftantia  tot  mille- 

norum 


neisre&is  difponatur  £c  quafi  ftagnet,  roo- 
tu  vero  accedente  a  fole ,  per  totam  a  fole 
ad  oculum  catenam  iimul  &  femel  Sc  abs- 
que  fuccefiione  temporis  continuo  pre- 
matur :  verum  lucem  omnino  moveri. 
Certe  familiare  eft  fubtiliflimis  corpori- 
bus,  ut  fint  mobiliflima  [magneticis 
particulis,  igni  &c.  ]  &  lux  manifefto 
•declinat ,  refringitur  ,  acceleratur  £c  retar- 
datur  in  refra&ione  ,  concentratur  obpo- 
fitis  vitris ,  8c  fenfibili  i£hi  ferit  ea ,  quam 
rotatus  globus  vitreus  produxit.  Si  vero 
lux  ignis  eft,  tunc  utique  evidtum  eft. 
Intervallum  vero  aliquod  fenfibile  efie  ,  fa- 
teor,  videtur  fimpliciflimo  experimento 
repugnare  Claudo  oculos,  apeiio,fubito 
&  absque  mora  ftellas  fixas  video  :  Ita 
poft  folis  Eclipfes  absque  mora,  &  pau- 
lo  citius  lux  terrae  reftituitur ,  quas  opor- 
teret,  ni  fallor ,  fupra  tabularum  compu- 
tum  feptem  minutis  durare  longius,  ii 
haec  hypothefis  vera  foret.  Deinde,  fi 
lux  orbitam  noftram  feptem  minutis 
percurrit,  videtur  a  fixis  ftellis  ad  nos, 
ex  adeo  enormi  diftantia  nonnifi  poft 
aliquot  feptimanas  advenire  pofTe.  Verum 
timidus  de  rebus  loquor  ,  cum  quibus 
non  confuevi. 


222  DE     VISU. 

norurn  femidiametrorum  terrae  advenit, 
non  fine  fummo  ftupore  &  divinae  poten- 
tiae  argumento,  quae  ftellas  nobis,  taniv 
enormi  imervalio  a  nobis  feparatas,  voluerit 
vifibiles  eife.  In  auditu  alia  lex  fancta  eft. 
Neque  enim  ulla  quies  fapereflet  mortalibus, 
nifi  foni  fpacio  egerent,  ut  ad  nos  perveni- 
rent.  Kt  ad  fonos  negligendos  noa  fufficit 
avc  rtere  caput  ,  qua  fola  rnotione  lucis 
inpreiiionem  arcemus  ;  neque  tanta  eft  fa- 
cilitasclaudendarum  aurium,quam  oculorum, 
quae  nobis  ea  eft,  ut  nihilo  plus  lucis  advenire 
poffit  ad  oculos,  quam  quantum  nobis  eft 
volupe. 

DXXXIII. 

Jncurvantur)  Quando  ex  tenuiori'medio 
euntes  occurrunt  corpori  denfiori,  adtrahun- 
tur  ab  ifto ,  magna  naturae  benignitate: 
namque  absque  hac  proprietatc  lucis  nihil 
videremus,  nifi  corpora  lucida#  Verum  ad- 
trahuntur  tum  demum ,  quando  proximi 
fa&i  a  funt.     Si  ;terra  radios   folis  adtrahe- 

ret 


a  Refletti  radios,  priusquam  veram  corporum 
fuperficie:u  adtingant,  a  luperftcie  quadam 
corporis  vir  uaii  9  vi  repeliendi  praedita, 
demonftrat  Newtonus  Optiks    L-  11-  P» 

111.    PrOp.VUl.    MUSCH  J-.NBROECK.    1»  C 

n.  74.2.  Deinde  idem  acutiiHmus  New- 
tonus  obfervaVit  „  radios  lucis  ad  fuper- 
ficies  corporum  denforum  adcrahi,  &  in- 
curvari  Queries  i.  4.  priusquam  rorpus 
ipfum  adtigerint ,  &  ad  vitrum  adhaerere. 

quan- 


D  E    V  I  S  U,  223 

ret»  b  quam  primum  ex  fole  prodierunt,  ex- 
oriretur  certe  infuperabilis  in  vortice  noftro 
confufio,  neque  ulla  linea  recla  exfifteret* 
Hanc  adtraaionem  fieri^  difcimus  i.  ad 
omne  corpus  denfius ,  ccl  illabentes  radii 
paulalum  incurvantur.  c    2.  Ad  omne  cor- 

pus 

qiiando  in  vacuum  penetrant  Quer.  29.  & 
ex  hac  adtraelione  pofFe  legem  reflexionis 
atque  refraclionis  dcduci  Princ.  Phil. 
Nat.  Prcp.  XCVl.  Theor.  L.  cum  fcho- 
lio,  idque  ita  uberius  illuftravit ,  ut  adpa- 
reret ,  radios  magis  refrangibiles  etiam 
magis  adtrahi  propiusqae  fuperficiem. 
inflecti ,  ut  violaceus ,  rigidiores  vero 
illos  ad  angulum  majorem  ,  &  remo- 
tius  a  corpore  incurvante  circumflecli  l 
ut  ruber,  in  fine  opticar  ut  maxime  refran- 
gibiles  fimul  maxime  reflex  biles  fint  L. 
1.  Prop.  111.  &  denique  radios  etiam  in- 
curvari,  quando  ad  mediuin  denfius  acce- 
dunt  ,  ante  contaclum  ;  tum ,  quando  ex 
medio  recedunt,  contraria  ratione  flecli 
adparuit.  Adeoque  in  omni  adpulfu  ad 
corpora  aut  denfiora  aut  rariora  radios  in- 
curvari  NEWTON.  1.  c.  %uer.  IV. 

h  Imo  vero  reciprocas  adtraeliones  folis  & 
planetarum  in  enormi  illa  diilantia  poten- 
ter  agere  ,  ut  etiam  marinae  aquae  a  Lu- 
nae  adtraclione  eleventur  ,  dudum  evicit 
NEWTONUS.  Lux  autem  ad  exi- 
guam  a  corpore  denfo  diftamiam  demum 
incurvatur  ,  &  ea  eo  fortius,  quo  diflantia 
minor  eft  ^uer.  1, 

e  Haec  pertinent  proprie  ad  leges  refractionis. 
Ex  medio  nempe  rariori  prope  fuperficiem 
medii  denfioris  pervenientes  radii  veloci- 

tatem 


224  DE    VISU. 

pus  inflammabile*  d  3.  Ad  quaedam  cor- 
pora  diaphana ,  qualis  eft  ciyftallus  Jslan- 
dica, e 

Sepa- 

tatem  accelerant,  ot  vim  adtrahentem  me- 
dii  denfioris,  feruntur  motu  conpofito  ex 
vi  fua  propria  ,  &  vi  adtrnhente  medii,  ad 
aliquam  adhuc  diftantiam  £>uer  20.  a- 
deoque  mutata  direclione  accedunt  ad  eam 
lineam  ,  quae  ad  fuperficiem  corporis  re- 
fringentis  perpendicularis  efl.  NEWTO- 
NUS  demonftravit,in  univerwm  hancin- 
Jiexionem  majorem  effe  in  mediis  denfio- 
ribus,  &  inadamante  omnium  maximam, 
L.  11.  P.  111.  Prop  X  Facile  intcliigitur 
contraria  raticne,  radium.quando  a  medio 
denfiori  in  rasius  fer  tur.refnngi  a  perpendi- 
culo  ,  quod  partim  fuo  motu  feratur,  par- 
tim  a  fuo  medio  retineatur  adtrahente  for- 
tius  ,  quam  medium  tenuius  adtrahjt.  In 
apfo  aere  lucem  ad  perpendic.il  um  refrin- 
gi,quando  ex  vacuo  advenit,  Hawksbee 
vidit  &  Mu  ssc  HENBROfCK  orat.  de 
fbil.  exp.  p.  XXilJ.  contra  Gallos  ,  non 
bene  negames. 

d  Inflammabiiia  multo  fortius  refrin- 
gunt  quam  alia  corpora.  Jtafpiritus  te- 
rebinthinae  ,  qui  aqua  levior  eft, 
duplo  fere  magis  refringit ,  quam  aqua,  & 
foli  cedit  adamanti  ,  cujus  pondus  ipecifi- 
cum  triplum  eft.  Ipfa  vero  haec  corpora 
inflammabilia  inter  fe  ipfa  vires  refringen- 
tes  etiam  habent  in  ratione  denfitatum 
NEWTON.  1.  c. 

*  Cryftallus  JsJandica  non  majori  vi  refringen- 

te 


DE    VISU.  225 

-  Stparantur)  Revera  neque  corpus  vide- 
iftus,  neque  ejus  etiam  fuperficiem  >  fed  ra- 
dios  qui  a  corpore  redeunt.  Verum  varia 
iuperficies  corporis  facit,  ut  modo  hi,  mo- 
do  illi  radii  magis  reflectantur.  Ita  pannus 
ruber  ideo  hoc  nomen  fert ,  quod  radios 
rubros  f  folos  reflectat ,     dum  reliquae  fex 

claiTes 

te  gaudet ,  quam  vitrum  Verum  pecu- 
liarem  habet  vim  feparandi  radium  in 
duos ,  quorum  unus  folito  rnore  refringitur, 
alter  peculiari  ,  uterque  autem  ex  cryftal- 
lo  parallelis  cum  linea  incidentiae 
lineis  in  aerem  exit  N  E  W  T  O  N 
9uer.  25.  KUGENIUS  de  lumin\ 
c.V. 

t  RadiorUm  uti  diverfa  eil  refrangibilitas ,  ita 
in  reflexibilitate  diflerunt.  Experimenta 
fafta  funt  in  tenuibus  laminis  aeris,&bullis 
aquae  faroae  inbutae.  Adparuit,  has  lami- 
nas  diverfos  colores  reflectere  ,  uti  diverfa 
fuerint  craffitie  ;  &  minutius  rem  rimando 
inventum  eft,  in  fcala  colorum  renuiores 
particulas  corporum  refledlere  colon-m  vic- 
laceum  ,  porroque  certa  lege  crafliores 
paulatim  reliquos  primigenios  colores ,  ut 
eae  fint  craflisfimae,  quae  rnbros  radios 
refledunt.  Id  autem  merito  flt ,  cum  ri- 
gidiores  &  inflexiles  rubros  radios  a  robu- 
itiori  lamina  %  debiles  &  flexibiles  viola- 
ceos  a  tenuiori  repercuti  aequum  fit.  Hoc 
infmids  experimentis  confirmatur.  Ru- 
brum  minus  refringi  ,  violaceum  maxime 
Mar  iotte  in  Prop  X  pro  axiomate  ha- 
betj  &  f.  9.  13.  &c.  Desaguliers  1.  c. 

Regis 
Tom.1V.  P 


**6  DE    VISU. 

clafles  abforbentur.  Lux  ipfa  diverfttatem 
colorum  non  facit :  ea  enim  fumma  aequa- 
bilitate  ad  omnia  corpora  fertur. 

Reflexio) 

Regis  Phys.  p.  181.  Vol  III.  Plurimarn 
inter  chartas  lucem  refleclit  alba,  (  nempe 
omnem  )  deinde  rubra  ,  minimum  purpu- 
rea  &  viridis  B  O  Y  L  E  I.  c.  p.  1 00.  Caeci 
folum  lumen  &  rubrum  colorem  diftinguunt 
Cheseld  anat.  p.  300.  Lumenforteru- 
brum  facit,  rarum  &  lente  motum  coe- 
ruleum  B  A  R  R  O  W.  Lumen  coeruleum 
valde  debile  eft  STURM.  pbys.  gener. 
p.  401.  imago  femicoerulea  &  femirubra 
in  duasimagines  feparatur,  ob  diverfam 
refraaionem  NEWTON.  L.  I.  Prop.z. 
Fruftra  adeo  majorem  violacei  refrangibili- 
tatem  infirmare  conanturinGIORN.de 
LETER.  fuppl  p.  383.  Corpus  ergo 
rubrum  eft  ,  quod  particulas  habet  adeo 
craflas,ut  rubros  maxime  radios  refleclant, 
dum  reliqui  radii  ab  iis  ,  alienae  craflitiei 
laminis,  aut  abforberi  videntur,  auttrans- 
mitti,  .aut  internis  reflexionibus  fuffb- 
cari  NEWTON.  L.  11.  P.  5,  P>0p  5. 
&  L.  !•  Prop-  X.  p.  156.  quod  nempe  vi- 
brationes  majores  faciant  &  robuftiores  ii 
radii,  qui  reliquis  denfiores  funt  ^uery  15, 
Quando  vero  radius  peculiaris,  v.  g.  ruber, 
folus  in  corpus  aliquod  quodcunque  incidit, 
tunc  rubro  utique  fuove  coloretingit  uni- 
ce,  vivido,  fi  id  corpus  fit  colore  congenere; 
debili,fiheterogeneo.  In  omni  ergo  corpore 
funt  particulae  aliquae,  quae  omnes  colo* 
res  refleflere  poffint ,  etfi  abundet  aliqua 

fpe- 


DE    VISU,  227 

Reflexio)  Sit  linea  fuperficiei,  in  quam 
radius  incidit:  fit  ad  eam  lineam  perpen- 
dicularis.  Illabaturoblique  in  lineam,  quae 
fuperficiem  dd'gnat ,  radius  lucis :  faciet 
cum  hac  perpendiculari  angulum  aliquem. 
Deinde  refleciatur :  erit  angulus  reflexi 
radii   cum  eadem   linea     aequalis    angulo 

inci- 

fpecies,  quae  fuum  colorem  frequentiorem 
refleclendo ,  ab  eo  nomen  accipit.  Sed 
adhuc  crailiores  funt  particulae,  quae  al- 
bum  refleetunt ,  lumen  ncmpe  indivifums 
uti  tenuiflima  omnium  corpufcula  nigrum 
colorem  generant  ,  cum  lumen  omnino 
non  refiettant.  «nde  notiffimum  eft,  alba 
corpora  parum  incalefcere;  nam  radios  re* 
fleftunt :  plurimum  vero  nigra  ,  quia  ab- 
forbent,  eademque  ardere  facilius.  ln  eo- 
dem  latere  utriusque  experimentum  fecit 
BOYLE  1.  c,  p.  1 27.  Porro  opacitas 
fit,  quando  pori  corporum  interni  ma- 
terie  diverfae  denfitatis  replentur : 
tunc  enim  augentur  reflexiones.  Nam 
ubique,  ubi  vires  refringentes,  ibi  &  refle- 
ctentes  potentiores  funt ;  atque  lumen  ad 
minorem  angulum  reverberatur  ,  ubi  ex 
medio  inmedium  infigniter  denfitate  diver- 
fum  fit  tranfitioNEWTON.  L.  11.  Part.  111. 
Prop.  I.  E  contrario  pellucent  ea  corpora, 
quorum  pori  replentur  materie  fere  a* que 
denfa,  ac  funt  ejusdem  corporis  elementa  : 
tunc  enim  reflexione?  fere  nullae,uti  nullae 
fiunt  refra&iones.  Haec  omnia  NEW» 
TOMVSLU.  inP.1.11.  &U1.  propo^ 
fuit. 

P  2 


*it  D  E    VISU, 

incidentiae  prius  diclo.  *    Quando  vero  ra- 

dius  in    aliqucd  corpus   incurrit,   &  ab  eo 

corpore  ad  oculum  noftrum  redit  ,   adficit 

mentem  noftram  ,    quafi  veniret  a  pundo 

aeque  remoto  ,  quam  eft  corpus    emittens. 

Saepe    haefuavit    Boerhaavivs    in    hoc 

phaenomeno  explicando  :  Sit  fpeculum  pla- 

num  decem  pedum   diftantia;    imago  colo- 

rata   cadit    in    fuperficiem   fpeculi  ,    neque 

tranfit  ,  quia  retro   fpeculi  vitrum  mercu- 

rii  opaca  lamina  eft ,   redit  autem  ad    ocu- 

lum  :    tuncque  mens  ,  diftantiis  dijudicandis 

adfueta  ,  videt  imaginem  corporis  fui  in  re- 

motione  20.  pedum  ,  cum  eadem  diftantiae 

fenfatione  ,  ac  fi  penetrailet  per   fpeculum, 

&  porro  ultra  fpeculum  decem  pedes  in  linea 

recla  longius  proceffifTet.       Si  turris  millia- 

ri  uno  diftantis  in  fpeculo  imaginem  vide- 

ris  ,  apparebit  tamquam  uno  milliari  retro 

fpeculum  remotior  foret.     Lex  adeo  creata 

elt ,    ut  videamus  obje&um  coloratum  ibi 

repraeientari ,  ubi  ultima  reclitudo  eft«  h 

DXXXIV, 

s  Uti  durorum  corporum  ,  ita  Lucis  haec  ae- 
terna  lex  eft,  non  fine  fumma  fapientia 
Creatoris:  cum  fub  hac  anguli  pari- 
tate  via  unita  incidentis  &  reflexi  corporis 
inter  omnes  poflibiles  fit  breviflima  ;  quod 
faciliimum  eiTet  per  diagramma  demon- 
ilrare,  &  notiffimum  eft. 

.  fc  Alieno  loco  haec  cogitatio  Praeceptoris, 
ponitur-  Neque  ipfe  fcrupulus  ita.difficilis 
eil  folutu.  Anima  enirn,  diftantiarum  ju- 
dicio  adfueta,    viam  incidentis  imaginis 

adnu- 


DE    VISU.  229 

DXXXIV, 

Vno  med\o"\  Quamdiu  *  radii  per  idem, 
&  aeque  pellucidiim  medium  feruntur,nul!a 
ipfis  accidit  mutatio  ,  neque  caufa  exitat  , 
quare  directionem  mutent.  Ergo  in  ea  li- 
nea  ,  in  qua  a  punclo  radiante  ,  aut  refle- 
clente  provenerunt,  in  ea  in  infinitum  per- 
gunt.  Quando  vero  medium  ipfis  denfius 
occurrit,  tunc  verfus  id  medium  magis  tra- 
huntur,  quam  ad  medium  rarius  ;  &  eo 
vaiidius  ,  quo  denfius  primo  medio  fecun- 
dum  eft.  Ita  ii  in  inani  iituia  nummum 
argenteum  in  ipfo  fundo  pofueris  ,  ita  ut 
margo  fitulae  nummum  abfcondat  ;  tunc 
vero  repleveris  iitulam  :  elevabitur  quafi 
nummus ,  &  ex  eadem  diftantia  tibi  ap- 
parebit  vifibilis*  Tunc  fit,  ut  radii  colli- 
gantur  magis ,  &  adcedant  ad  unum  pun- 
£tum ,  quod  geometrae  facile  determinant, 
focumque  dicunt ;  definitur  autem  ex  data 
curvae  lineae  indole ,  in  quam   radius  inci- 

dit, 

adnumerat  viae  imaginis  ad  fe  redeuntis, 
cui  aequalis  eft,  adeoque  tantum  a  corpore 
reflectente  diitare  cxiflimat,  &  ab  oculo 
longius  abefle,  quantum  ipii  a  corpore  di- 
flamus.  Vide  STURM.  de  loco 
fpecul,  NEWTON.  axiom.  VIII, 
WOLF-  Catoptrice,  n.  56-  Muschen- 
broeck-I.  c.  n.  7^1. 
*  DXXXlll.  not.  c.  Caeterum  haec  dicuntur 
vel  de  luce  uniformi ,  vel  de  uno  radio 
colorato  feorfim  fumto.  Radios  enim  ipfos 
diximusdiverfimode  rcfringiin  eodemme- 
dio.  Deinde  acl  vicinias  corporum  diver- 
fimcde  fletfuntur.  NEWTON.  %uer*  z%* 
P   3 


*s*  DE    VISU, 

dit ;  tum  ex  deniitate  medii  utriusque  co- 
nnita,  b 

DXXXVI. 

Radiante  ]  Hoc  punclum  a  eft  lucis  mi- 
ca,  quae,  tamquam  centrum  eflet,radios per 

omnem 

0  Formulam  univerfalem  profocis  vitrorum  cu- 
juscunque  generis  dedit  Edmundus 
Hallf.y  Pbii  Trant.  n.  205.  &  fufe  ea- 
dem  tradit  in  Dioptricis  Hugenivs. 

DXXXV. 

a  Conftantia  hujus  legis  inde  neceflario  fequi- 
tur,  quod  incrementum  illud  velocitatis, 
quod  oritur  a  vi  adtrahente  medii  denfioris, 
femper  fit  idem  ,  ut  denfitati  proportio- 
na!e,  neque  ab  ulla  direttione  radii  inci- 
dentis  pendeat  Horizontalis  enim  motus 
radii ,  five  pars ,  qua  difFerunt  radii  in 
variis  angulis  illapfi,  nihil  confertad  re- 
fraclionis  aut  augmentum  aut  decremen- 
tum:  a  fuperlicie  enim  adtrahente  aequabi- 
liter  diftat  in  omni  angulo  ,  neque  adeo 
vel  hic  ,  vel  alibi  validius  adtrahitur. 
Muschenbroeck-  n.  61 8.  &c.  Primus 
hanc  refraclionis  conftantiam  Snellivs 
vidit,  a  quo  Cartesius  habet  Hugen. 
dioptr%  p.  2.  3. 

DXXXVI. 
aLux  perinde  ut  ignis,tiveeadem  fuerit,five  diver- 
fa  ,  videtur  ubique  in  rerum  natura  perpe- 
tuo  adeffe ,  five  fol  adfuerit ,  aut  aliud 
corpus  lucidum  ,  five  minime ;  tunc  vero 
folum  vifibilis  fieri ,  qu?ndo  a  fole,  vel 
alio  corpore  lucido ,  dilperfa  haec  lux 
colligitur  ,  ordinatur  in  radios  parallelos. 
Solis  perfecla  obfcuratio  fubitas  in  pene  toto 

orbe 


DE    VISU,  231 

omnem  fphaerae  ambitum  in  mfiniiia  dia- 
metris  difpergit.  Quando  haec  lux  incidic 
In  opacum  corpus ,  refle&itur  in  eum  an- 
gulum ,  cum  quo  incidit.  Si  recla  incurrit» 
recla  etiam  redit.  Si  alium  angulum  fecerit 
cum  fuperficie  ,  redibit  cum  fimili  anguio. 
Pun&um  corporis,  in  quod  incidit ,  &  aquo 
redit  radius,  vocamus  punctum  refleclensw 
Hujus  denuo  eaedem  funt  adfecliones ,  quae 
radiantis  pun&L  In  exemplo ,  fol  eft  pun- 
clum  radians:  fuperficies  fpeculi  ,  in  quarn 
illapfa  imago  recurrit ,  eft  punctum  refle- 
ctens.  Caeterum  totam  hanc  materiem 
C.  HuGENiusinimmortali  libro  dioptricesj» 
&  Isaacvs  Barrow  c  optime  videntur 
-explicafie*  Cor- 

orhe  terrarum  tenebras  facit,non  deleta  certe 
luce  ex  orbita  folari ,  fed  ex  natura  vifi- 
bili  rnutata  in  invifibilem :  fubito  vero  re- 
ftituitur  dies ,  quamprimum  fol  redivivus 
adfulfit,  non  certe  regenerata  eo  momen- 
to  temporis  tanta  enormi  vi  lucis,  quae 
orbitam  repleat  univerfam  ;  fed  vifibili 
reddita  ea  ,  quae  in  orbita  folari  difperfa 
Sc  incognita  latebat.  Demonftrat  de  igne 
Boerhaavius  Elem.  Chem.  I.  p.  207« 
&  de  luce  idem  verum  eft.  Nempe  lu* 
in  parallelas  lineas  ordinata ,  coit  ift  ra- 
dios ,  quae  in  atomos  videtur  difperfa 
fuiffe  ,  disfhas,  inpares  feriendae  effica- 
citer  corneae.  Ita  actione  ignis  coeleftis 
fubito  vaporum  vis  magna  &  late  patens 
in  columnam  fplendentem  fulguris  colligi- 
tur. 
*  Quae  exftat  inter  pofthuma.  Amftel.  1729.  4, 
c  ISAACi  BARROW  18.  Cantabrigian 
Leflures   &c.  Londin.    1669. 4. 


23*  DE    VISU, 

Corneam)  Haec  pellucidiffima  eft  :  ln 
eam  radii  lucis  divergendo  d  incurrunt ,.  a 
corpore  radiante  (  vel  reilexo  )  difperii ,  to- 
tidem ,  quot  poflunt  in  cono  contineri  ,  cui 
corpus  radians  pro  apice,  &  cornea  pro  baft 
eft.  Id  fequitur  ex  aequabili  motu  ,  quo  in 
univerfum  lux  a  centro  lucido  per  radios 
fphaerae  in  omnem  ambitum  deducitur. 

Refringuntur)  Ubi  vero  ad  eam  accedunt, 
incipiunt  fortius  trahi  ad  centrum  medii 
denHoris,  hinc  convergere,  &  ad  femutuo 
accedere. 

Aqua)  Cornea  fere  eadem  denlitate  eft 
cum  aqua  ,  adeoque  eadem  ratione  radios  ex 
aere  accedentes  mutat,  e 

De- 

d  Quando  obje&um  propinquum  eft.  Radii 
vero  lucis  habentur  pro  parallelis ,  quia 
angulum  in  fole  faciunt  infmite  parvum, 
cuj.ts  nempe  menlura  fit  arcus  corneae, 
crHra  folis  ab  oculo  diftantta.  Neque  ulio 
experimento  minutiifimus  hic  error  dete- 
gitur. 

c  Plerumque  haec  corneae  efficacia  a  Phyficis 
negligitur ,  qui  folos  folent  humores  con- 
fiderare.     Reperio  tamen   apud   Schei- 

NERUM  OCul.  p.  62.  MOLINETTUM  p. 
J43.    COLLINS    p    9OO.  VF.RHEYENIVM 

11.  p.  224-  Maitreiean  p.  88.  Che- 
SELDENiuMp.298.  &  alies:&  magnimo- 
menti  eft.  Etfi  enim  cornea  parum  abaqueo 
difFerre  dicatur  denfitate  SCHEINERO 
p.69.  1*  PLEMPIO  L.  lll.  c.  13.  aliisque, 
aliud  tamen  demonftrat  infignis  vis  cohae- 
xens ,  cum  a  feptem  atmofphaeris  demum 
diffiliat  auclore  Wintringhamo.    Ve- 

he- 


DE    VISU.  233 

Determinantur)  Radii,  qui  refta  linea  per 
mediam  corneam  penetrant,  eadem  reda  li- 
neapergunt  ad  fundum  usque  ocuii  f*  Reli- 
qui  radii  convergunt,  &  qui  in  aere  divege- 
bant,trahunrur  ad  corneae  centrumpro  portio- 
neea,quaeeft  denfitatiscorneae  ad  denfitatem 
aeris.  Verum  corneae  figura  fphaericae  ad- 
finis  eft,  paululum  a  fphaerica  2  diverf2# 
Figura  nempe  corneae  pendet  a  liquido 
aqueo  corneam,  tamquam  planum  flexile  & 
elafticum,extendente9  Verum  tnec  expanfio 
non  perfecte  aequabilis  eft  ,  cum  liquor  a- 
queus  &  vitreus  in  oculi  fere  omni  litu  deor- 
fum  magis  quam  in  anteriora  gravitent,  ut 
adeo  cornea  jufto  planior  efficiatur.  b    Alii 

acu- 

hementer  ob   hanc   negle£tionem  corneae 

carpuntur  optici  in  Comm.  Lit«  Nor. 

1737«  hebd.  3,    Avibus  oculi    plani  funt: 

iisdem  cornea  valde  convexa  vicium  cor- 

rigit  PORTERFIELDS  Edimbjoc 

IV.  p.  ,35. 

f  Haec  notiffima  proprietas  eft:  Caufa  refra&ionis 

eft  adtractio  medii  denfioris.  Haec  agit  per 

lineam,quae  adid  medium  perpendicularis 

eft.Radius  ergo,qui  in  corneam  perpendicu- 

laris  incidit ,  jam  ipfe   perpendicularis  eft, 

viamque   fequitur    adtra&ionis.     Hic  eft, 

quem  axin  opticum  vocamus.     Caeterum 

v,  refra&ionem  ab  aqua  ortam  vetej-es   non 

ignoraverunt,  qui  etiam  literas  per  fphae- 

ram  aqua    pltnam    grandefcere    viderint 

S  E  N  E  C  A  Quaeft.  natur.  L  I. 

g  Pro  fegmento  fphaerae  habet  etiamPETjTus 

fed  minoris,  quam  eft  fclerosica  DXVIU» 

fc  Non  puto  hanc  caufam,  aliquid  poffe  :  pres- 

fioni  enim  gravitands  fluidi  fcieiotica  per- 

P  5  fe« 


254  DE    VISU. 

acutiflimi  viri  corneam  dixerunt  byperboli- 
cam  *  eiTe  :  verum  difficile  foret  banc  figu- 
ram  determinare,  quam  finxifle  videntur 
ex  ingenio  ;  &  praeftat  admittere  „  corneae 
pene  easdem ,  quae  fphaerae,  proprietates 
efle  ,  atque  adeo  focum  corneae  poni  ad  di~ 
ftantiam  fesqui  diametri  k  retro  maximam 
corneae  convexitatem.  Humor  aqueus  re- 
fractionem  non  mutat :  l  deniitate  enim  & 
pelluciditate  cum  cornea  convenit. 

Pu- 

fe&e  refiftit  ,  ut  omnis  poteflas  expandens 
amrorfum  urgeat.  Neque  arcus  fuperior 
corneae  quidquam  differt  ab  inferiori. 

i  Pro  fphaercide  hyperbolico  habuit  SCHE  I- 
NERUS  oeul.  p.  8.  forte  quia  hyperbo- 
lica  linea  radios,  obfervante  Cartesio, 
potentifTime  colligit. 

k  Ad  quartae  partis  diametri  diflantiam, 
ex  canone  Keple  r  i  a  no  ,  fi  ex  aere  in  vi- 
trum  inciderit,  &  ad  femi  diametri ,  fi  in 
aquam  inciderit  Hugbn.  Prop.  13.W0LF. 
dioptr.  n.  183.184..  In  noftro  exemplo 
corneae,  minime  negligenda  eft  vis  conver- 
gens  :  quae  fere  lenti  aequalis  eft,  &  fo- 
cum  paulo  propiorem  reddit-  Videtur  adeo 
focus  corneae  paulo  brevius  quam  ad  femi- 
diametrum  projici  ;  neque  res  conputum 
perfeclum  patitur.  Qoare ,  cum  ex  PE- 
TITO    diftantia     comeae    a  lente  fit 

,«    &  !L  ,  nullus  a  comea  focus  fit>  fcd 

1  ,2 

radii  in  lentem  convergendo  inpingunt. 

1  Imo  vero  cum  ex  folidis  partibus  fiat,  aliam 
ab  aqueo  &  majorem  refra&ionem  habet. 
VideoCOLLINSlUM  id  vidifle  p. 
goo,  WintriinGhamus  autem  corneae 

re- 


DE    VISU.  m 

Pupillae)  Foramen  pupillae  minus  eil, 
quam  cornea  ,  &  retro  eam  membranam  fe- 
quitur;  radios  tamen  fere  perinde  numerofos, 
quam  cornea ,  accipit ,  quia  cornea  eos  red- 
didit  convergentes ,  adeoque  numerofiores, 
quam ,  li  absque  ccrnea  eflet ,  per  minus 
ipacium,  ad  focum  fuum  connivendo  pro- 
perant,  Si  ea  refractio  adeflet ,  pauci ,  & 
paralleli  tantum  radii  ad  retmam  venirent.  m 
(Recte  in  Cod.  Feldm.  refkcti  eam  par- 
tem  radiorum ,  quae  in  iridem  incidit. 

Lentis)  Radii ,  quos  ad  focum  fuum  cor- 
nea  convergere  coegit,  omnes  ad  lentem 
feruntur.  Haec  fegmentum  eft  iphaerae 
minoris  quam  cornea,  n  uti  in  vivo  homi- 

ne 

refra&ionem  eamdem  facit ,  quae  lentis 
eft  p.  2fS. 

"Nempecopiaradiorum  pupillae  cfletadcopiam 
radiorum  corneae  non  convexae,uti  qua- 
dratum  radiorum  pupillae  ad  quadratum 
radiorum  corneae  j  ^uae  ratio  ,  hcet  in- 
certa  fit  in  tanta  pupillae  inconlhntia, 
tamen  magna  eft.  PLEMP.  p.  100, 

*  Ex  DXVIII.    adparet ,  corneam   efle  arcum 

circuli,    cujus  diameter  fit  feptem  linea- 

rum  Lens  autem  per  DXXVll.  n.  f.  ante- 

riorem    habet   convexitatem    arcus    cir- 

culi     aequalem  ,      cujus     diameter     fit 

11     III       iv  .  , 

,     %      ?0         vel  major  5    adeoque  vi« 

detur  lentem  anterius  cornea  planiorem 
efie.  Verum  convexitas  infignis  pofte- 
rior  hoc  corrigit ,  Moiinetto  obfer- 
vante  PJ43, 


*3<5  DE    VISU. 

ne  faeile  demonftratur»  In  eam  incidunt 
radii ,  quos  cornea  miiit  convergentes ,  no- 
vamque  ibi  patiuntur  refractionem  ,  &  in 
focum  colliguntur.  Non  mutantur  valde 
multum  ,  etfi  paulo  denMor  &  fpecifice  gra- 
vior  lit  humore  aqueo ,  neque  tantam  fieri 
refraclionem  putaverim,quaniam  abHuGE- 
nio°  cred j tum  elt*    Sola figura ,  paulo magis 

fphae- 


Wintringhamus  rationem  finus  refra- 
<5ti  in  lente  ad  finum  incidentiae  in 
lenrem  facit  ao.  ai.adeoque  lens  aqueurr* 
vi  refringente  paulum  fuperat  Vulgo,  &  a 
Caktesio  Dioptric.  c.lll  &  a  Wolfio 
Opt.  n.  6i  8c  Pitcarnio  lenscum  vitro 
conparatur  Verum  demonftrat  Cl.  W  i  n- 
tri  ngham.  deniitatem  lentis  ad  denft- 
tatem  virrei  efle  uti  i  lod-  ad  :.  s8. 
quae  enormis  eft  diverfitas  Interim 
111.  Waltherus  non  calculo  ,  fed  cx- 
perimentis  cognovit ,,  refradlionem  Iefttis 
foli  tere  adamanti  cedere  ,  cum  angulum 
refractionum  faciat  dimidium  anguli  inci- 
dentiae  de  lente  cryfi.  p.  10  Talem  fi 
habuerit,  infignem  utique  radii  ex  aqueo 
in  lentem  euntis  refra&ionem  fieri  feque- 
tur,  nempe  angulus  incidentiae  erit  ad  re- 
fra&um  angulum;:  2-ada.  Verum ,  ve- 
reor,  opacitas  quae  a  morte  oritur  .  & 
aliqua  degeneratio  lameliarum  fcind^ndo 
dimotarum ,  fraudem  fecit  Viro  II- 
lu  s  t  r  1 ,  8c  refra&ionem  auxit.  Deni- 
que  focum  retinae  Vit  III.  perinde  uti 
Pitcarnius  reperit  theor.  morb.  oc.  p. 
12.  3,  ad  tres  cum  dimidio  femidiametros 
alente;     Atqui  non  video,   qua  ratione 

eam- 


D  E    VISU,  237 

fphaericaparum,  faceret  in  mutandis  radiis, 
nifi  fimul  denlitas  major  conjungeretur. 
Lens  in  univerfurn  cornea  paulo  minor  eft; 
nequc  unquam  poteft  fieri ,  ut  lens  cornea 
major  fit  ,  quia  totus  margo  lentis  aterrimo 
pigmento  obducitur,  quo  radii  fuffbcantur, 
qui  ad  latera  lentis  incidunt. 

Obliquitate)  Radii ,  qui  nimis  oblique  in 
corpora  pellucida  incidunt  ,  refledtuntur ,  f 
non  transmittuntur.  Hinc  aquae  marinae, 
quae  meridie  nigrae  funt ,  ad  ortum  & 
occafum  folis  fplendorem  remittunt.  Nem- 
pe  fol  altior  radios  ad  perpendiculum  in 
aquam  demittit ;  omnes  ergo  per  aquam 
transmittuntur,  neque  redit  ullus  :  Quan- 
do  vero  mane  &  vefperi  fol  horizonti  pro- 
pinquus  lucem  oblique  in  maria  mittit,  re- 
flecluntur  plerique  &  fere  totum  jubar  red- 
dunt  intuenti ,  ut  non  absque  periculo  in- 
fpicias.  Ergo  radii  nimis  obliqui ,  qui  per 
corneam  illabuntur,  reflectuntur  a  lente ,  & 
cum  angulus  reflexionis  angulo    incidentiae 

aequa- 

eamdem   foci  difhntiam    PfTCARNiiSJs 

reperiat,  dum  lentis  deniiratem  vitro  cori- 
parat,  &  Waltherus  qui  adamanti, 
&  rere  duplo,  facit  fortiorem. 

f  Si  eadem  ,  quae  vitri  ,  lentis  ef- 
fet  refrafHo,  refle&erentur  a  lente  radii 
omnes,qui  ad  angulum  40.  graduum  Sc 
decem  minutorum  out  minorem  illabun- 
tur  Newton.  Opt.  II.  P.  III.  Vrop.  L  Si 
refra&io  major  eft ,  etiam  minori  angulo 
illabentes  repercutientur. 


23S  DE    VISU4 

aequalis  fit ,  illabuntur  in  uveae  partem 
interiorenh  Si  nunc  uvea  pellucida  foret 
aut  alba :  reflecteret  fecundo  radios,  ut  in  re* 
tinam  illaberentur  ,  turbaturi  legitirnam 
imaginem.  Ergo  natura  eam  partem  uveae 
aterrimo  pigmento  obduxif,  in  quo  radii 
obliqui  omnes  abforbentur ,  ut  nihil  in  re- 
tinam  venire  poflit  radiorum  ,  nili  qui  re- 
cla  per  lentem  traniierunt,  ejusque  refra- 
ftionem  pafli  funt.  * 

Vitreum)  Hoc  corpus  a  lentis  cryfrallinae 
foliditate  parum  difFert,aut  nihil  quidquam; 
aqueo   humore   paulo  denlius.    r      Ponitur 

autem 


Ita  in  homine  ,  in  quo  fumma  praecifio  & 
exa&a  picturain  rerina  requiritur.  Alia 
animalia  funt,  quae  vel  choroideam  ,  vel 
ipfam  uveam  coloris  vividi  habent  His 
plus  lucis  ad  retinam  venit ,  fed  pi&urae 
confufae  fiunt  &  in  ampliori  arcu  retinae, 
aut  diverfis  puncTis.  Non  fola  vero  uvea, 
fed  choroides  etiam  in  homine  intus  atra- 
ta  eft,  &  fimiliter  radios  aberrantes  fuffo- 
cat. 

III.  Walthervs  fatis  magnam  ratio- 
nem  facit,  nempe  refraclum  in  vitreo 
angulum  ad  angulum  radii  ex  lente  ad- 
venientis  uti  4.  ad  3.  &  quantum  video, 
vitreus  aqueo  quam  lenti  propior  eft. 
Lvdolphvs  multo  minorem  facit ,  utf 
10.  ad  9.  aut  9.  S.  Mijcell.  Berol  Cont.  III. 
8c  eadem  eft\Y/iNTRi  nghami  fenten- 
tia,  qui  minorem  nempe  lenti  refracHo- 
nem  tribuit,  qualis  a  denfitate  pendet  p. 
364.«  &  in  aqua  eft,  quando  radius  ex  vitro 

advenit 


DE    VISU,  23$ 

autem  in  pofteriori  parte  oculi ,  anterius 
lentem  habet ,  ad  latera  duclus  ciliares. 
Adeoque  radii  in  vitreo  corpore  non  mu- 
tantur;  &  eo  minus  ,  quando  du&us  cilia- 
res  contracti  vitreum  corpus  in  pofteriora 
repellunt ,  ut  paulum  conpingatur ,  &  fo- 
lidius  fiat.  Id  videtur  fieri ,  quoties  radio- 
rum  refraclio  major  requiritur ,  ad  dirigen- 
dos  radios  in  certum  focum.  Si  enim  vel 
paululum  folidius  fiat  vitreum ,  continuo 
fccus  infigniter  f  mutatur, 

Contrafta  l )  Roga  amicum  ,  fvel,  quod 
rnelius  eft,  puerum  trimulum  ,  quadrimu- 
lum )  ut  oculum  fuum  luci  clariifimae 
exponat.  Videbis  totum  oculum  coloratum 
fieri  coerulum  ,  grifeum  ,  fpadiceum,  pro 
hominum  varietate,  &  cortinam  pupillae 
contrahi ,  donec  fere  in  punclum  mutetur. 
Poftea  jube  infpicere  eumdem  amicum  in 
pilei  fundum  ,  &  nummum  ibi  politum 
cum  cura  intueri ,  quafi  dignoturus :  con~ 
tinuo  pupilla  maxirna  fiet ,  &  totus  oculus 
niger  erit ,  excepta  tunica  adnata.  Hinc 
in  tenebris  omnium  generum  oculi  perfecle 
nigri  fiunt.  Hunc  mirabilem  mechanifmum 
fecit  Natura  i.  ut  poffit  retina  defendi, 
ne,    ab  enormi  lucis   illabentis  copia  fubito 

con- 

advenit  Hvgen.  diopr  p.  50.  Utcun* 
que  tamen  retardari  coitionem  radiorum, 
quos  lens  concentrat,  probabile  eft  Mai» 

TREiEAN  p.  89.  &C. 

f  Vide  DXXII.  not.  c. 
*  VideDXX.notA 


24©  D  E    V  I  SU. 

conburatur.  Subito  enim  excaecari  poteft, 
qui  folem  merd^anum  aeftivum  firmiter 
infpexerit :  quale  caecorum  genus  apud  Chi- 
nenies  non  rarum  eft ,  qui  folis  iter  ab  or- 
tu  ad  occafum  ex  fuperftitione  aliqua  ocu- 
lis  profequuntur  u.  Boerhaavius  ali- 
quando  hyeme,  in  coelo  puriffimo ,  lunae 
lumen  fpeculo  excepit ,  faCto  ex  fegmento 
iphaerae-;  projecit  in  chartam  albam,  adfpe- 
jdt  inprovidus  admoto  thermometro  Fahren- 
heitiano,  ut  de  calore  hujus  foci  lunaris 
certiorem  fe  redderet.  Maniit  inhaerens 
aeri  ante  oculos  circulus  albiffimus  &  fplen- 
dens ,  &  per  horas  perftitit ,  ut  de  caecita- 
te  libi  metueret  Boerhaavius.  Tanto 
incommodo  obviam  itur  conftringendo  pu- 
pillam  ,  ut  parum  admittat  luminis.  Aftro- 
nomi  ,  naturae  imitati  folertiam ,  objecla 
fplendentia  per  exiguum  foramen  infpiciunt, 
ut  radii  lucis  temperentur.  Rohaul- 
tius  x  in  Galliis,  cum  per  telefcopium 
ex  longinquo  praelium  cupidus  infpectaflet, 
eo  oculo  per  totam  vitam  corrupto  ufus  eft« 
Tanta  noxa  eft ,  fi  radii  fubito ,  nondum 
quati  monita  pupilla  &  contracta,  illabi  po- 
tuerint.   2,  Eadem  dilatatur  miririce  in  loco 

tene- 

»  De  Brachmanum  poenitentibui  paflim  reperio, 
cfTe  qui  folem  inmotis  oculis  infpiciant. 

«  P.  1.  ci.27.ad  ft.  6.  „  flava  fibi  dextro  ©cu- 
lo  aliter  quam  finiftro  adparere ,  &  viri- 
dia  fubcoerulea.  Verum  aliunde  notum 
eft,  plerumque  duos  qiisdem  hominis 
oculos,  diverib  gradu.  radios  concentrare, 
Sc  pun&um  diftinclae  vifionis  aliud  in 
dextro,  aliud  iu  finiftro  habere. 


DE    VISU,  Hy 

tenebricofo,  &  copiofiffimos  radios  admit- 
tit.  Diametro  enim  triplo  aucta ,  fpacium 
radios  admiitens  noncuplo  majus  erit ;  & 
lux  noncuplo  debilior  aeque  valide  ocu- 
lum  adficiet,  quam  plena  lux,  per  con* 
ftrietam  pupillam  admifTa,  Hinc  vefperi 
pupillae  omnes  dilatantur  :  &  facile  experi- 
mentum  eft ,  fi  amicum  in  obfcurum  an- 
gulum  jufleris  infpicere,  &  objecti  alicujus 
colores  difcernere,  3.  In  eadem  luce, 
H  proximum  objectum  ftudiofe  contem- 
platus  fueris ,  pupilla  minima  reddetur; 
Dilatatur  eadem ,  fl  in  remotum  obje&um  v. 
g.  horologium  turri  inpofitum  ad  definien- 
damhoram,  oculi  cum  ftudio  convertantur. 
Nam  radii  ad  oculum  advenientes  funt  in 
ratione  r  duplicata  diftantiarum,  ut  a  di- 
ftantia  dupla  quadruplo  pauciores  adveniant, 
a  tripla  noncuplo  ,  a  decupla  diftantia  cen- 
tuplo.  Ergo ,  cum  vivida  vis  vifus  pendeat 
a  numero  radiorum  lucis ,    a  remoto  vero 

objeclo 


y  Facillime  ex  diagrammate  adparet ,  ex  cor- 
pore  aliquo  dedu&is  ad  oculum  radiis, 
eosdem  eo  majorem  angulum  intercipere, 
quo  idem  propius  eft  oculo;  eo  minorem, 
quo  remotius.  Verum  hic  angu'us  efl 
menfura ,  uti  magnirudinis  imaginis  in 
retina,  itanumeri  radiorum,  qui  ab  eo  ob- 
jeclo  ad  corpus  adlabuntur  $  adeoque  cum 
validitas  aftionis  a  copia  ,  debilitas  a  pau- 
citate  fiat ,  facile  adp^ret,  proxima  obje&a 
fortiter,  remota  debiliter  noftros  oculos 
ferire. 

Tom.  IV.  Q 


24z  DE    VISU, 

obje&o  pauci  admodum  adveniant,  adju- 
vamur  dilatando  pupillam  ,  quo  plures  ad- 
mittat ,  aucta  ,  pro  minuto  numero  radio- 
rum,  fuperficie  ,  quae  radios  admittit:  at- 
que  ita  obfcuritas  obje&orum  remotorum, 
non  penitus,  fed  aliquo  tamen  modo  conpen- 
fatur.  In  objeclo  vero  propinquo,  perinds 
uti  in  luce  forti,  nimietas  radiorum  poteft 
incommoda  efle.  Pari  adeo  pafTu  ambulat 
lux  debilis  cum  objeclo  remoto  ,  &  lux: 
vehemens  cum  objeclo  proximo.  In  fe- 
libus  z  alia  fabrica  eft.  Hae  &  no&u  vi- 
dent,  &  in  folem  diurnum  absque  noxa 
infpiciunt.  Duplex  huic  animali  cortina  eft, 
quam.pupillae  obducat,    vel   reducat:  mu- 

fculis 

2  Ut  animal  noftu  videat,  fufficit,  ut  pupillam 
habeat,  quac  valde  ampla  reddi  poflit 
la  Hire  apud  dv  Hamel  p  323. 
Talis  feli  eft.  Verum  tunc,  ne  interdiu 
laedatur,  debet  auc  valde  angufta  reddi  pofle, 
aut  oculus  defendi.  Ergo  &  tertia  pal- 
pebra  feli  &  Leonidataeft,  &  plurimis 
quadrupedum ;  in  homine  tantum  quafi 
veftigium  adeft.  Deinde  feli  pupilla  val- 
de  variabilis  eft ,  &  in  circulum  augeri, 
aut  in  rimam  contrahi  poteft.  An  quod 
noetu  videat ,  etiam  a  choroide  haber, 
vivide  refplendente,  uti  in  aliis  nocri- 
vagis  Peccmtet.  p.  499.  ad  Mariot- 
tvm,  Briggs.  p.  3.  adeoque  paucos 
radios ,  ad  lentem  illapfos  in  retinam 
refle&ente,  qui  nobis  abforbentur?  Neque 
ideo  lucent  hi  oculi ,  ut  vulgi  eft  error 
a  Bohnio  refutatus  p.  %Co.  nam  radios 
non  extra  ocuium  rcfledtunt. 


D  E    VISU,  243 

fculis  propriis  enim  inftruitur,  qui  hos  mo- 
tus  perficiant.  Quando  in  Iblem  infpi<  ?unt, 
obducunt  cortinam  pupillae  ,  eamque  una 
adeo  coarctant  ,  u.t  in  rimam  capillarem 
iiat  tadem  noctu  pupillam  nudant  ,  & 
undique  in  circulum  dilatant ,  ut  totus  fere 
oculus  niger  fit.  Gliribus  eadein  fabrica  eft. 
Alia  animalia  pupiilam  amplam  non  con- 
tractilem  nacta  funt :  haec  nocte  vid-nt, 
interdiu  caecutiunt,  uti  noctuarum  genus, 
&  bubonum.  aa 

DXXXVII. 

Planiorem  a  ]    Quibus  id  vitii  eft ,  iis  pro- 
pioraconfufa  adparent,  remota  diftinttiora. 

Hoc 


al  In  accurata  ululae  anatome,  quam  dedit 
Petitvs  in  Aft  Parif.  ann.  i ? 36  vi- 
deo  ampliftimam  pupillam  corneae  fere 
parem  ;  quae  procul  duhio  caufa  eft  vifus 
no&urni,  cum  &  paucitati  radiorum 
medeatur,  &  laedarur  a  nimiis.  Deinde 
quod  lente  palpebram  tertiam  oculo  ob- 
ducit ,  facit  ut  folis  celerem  a&ionem 
iibi  dolori  futuram  refugiat. 

3  Veteres  obfcuriflimas  myopiae  &  pres. 
byopiae  caufas  dederunt ,  ut  qui  radios 
ultra  lentem  non  produci  putarenr.  Ke- 
plervs  utrumque  virium  confuetudini 
tribuit ,  ut  v.  g  qui  felluiariis  opificiis  & 
vita  literata  uterentur,  oculos  ad  propinqua 
objc&a  ita  adfuetacerent  ,  ut  ad  remota 
fierent  inepti  ;  quae  quidem  connderatio 
Q.  a  veri- 


244  D  E    V  I  S  W 

Hoc  malum  in  fenibus  fponte  oritur,  quando 
vis  contraftilis  fibrarum  contra  vim  in  pue- 
ris  expanfilem  praevalet»      Oculus  in  infan- 

tibus 

veritatis  aliquid  habet  1  tion  tamsn  ubique 
vera  eft ;  nam  &  myopes  nafci  certum  eft4 
&  presbyopes  litteratos  reperiri.  Verita- 
tem  verohabere  dico  „quod  qui  proximis 
obje&is  adtente  incumbunt,  ea  nafb  pro- 
piora  tenent  ,  adeoque  perpetuo  obliquo- 
rum  ope  oculum  eo  dcri^unt ,  protrahunt 
ergo,  educunt,  convexum  faciunt,  8c 
corneae  a  retina  diftantiam  .augent 
Hamberger  de  ocul.  vic.  p.  195.  Recentio- 
res  poft  S  c  h  e  1  nerum  ocul  p.  z2.163.gcc.) 
caufam  faepe  unice  in  lente  ,  eique  con- 
vexa  quacrunt:  Verum  certumeft,figuram 
oculi  valde  fphaericam  &  corneae  protu- 
berantiam  nimiam,  etiam  oculo  intuentis 
manifeftas  caufas  efle ,  quoties  circuli  mi* 
noris  fphaera  eft,  quam  jufta  requiritpro- 
portio ,  vel  praeter  modum  denfa ,  ut  va- 
lidius  refringat.  Convexitas  corneae  & 
fphaerica  figura  lentis  perinde  a  natura  in 
ufum  trahuntur  ad  corrigendum  vifum 
animalium,  quibusoculus  valde  planus  eft. 
Hlud  avibus  ,  hoc  pifcibus  dedit  praefi- 
dium.  Cum  Praeceptore  Mvsschenbroe- 
ckivs  fentit  n.  691.  &  Porterfields  I.  c; 
&c.  &  inter  vetuftiores  Rohavlt.  Phyf  I. 
c.  31.  Sylvanvs  Regis  Phyf  L.VllI.  P.  11. 
c,24.p.m.  15-5.  Newton.  p.  15.  &  prope 
ab  hac  fententia  abeft  eorum  ,  quos  dicam 
ad  DXXXTIX  not.  ».  Humori  aqueo  di- 
minuto  tribuit  presbyopiam  Maitreiean 
p.90. 


DE    VISU,  245 

tibus  b  maxime  fphaericus  eft  ,    maxima 

benignitatenuminis,  ne  oculi  nimis  cito  lae- 

dantur  a  vi  inertiae  folidorum  ,    paulatim 

vero  explanatur ,  ut  ab  anno  quinquagefimo 

propinquaviderenon  poffint. c  Caula i  autem, 

quare  planiores  oculi  proxima  objetfa  con- 

fufa  videant,  haec  eft :  Omcium  corneae  eft, 

radios  efficere  convergentes.      Hoc  munere 

eo  fungitur  potentius ,    quo  ipfa  convexior 

eft,  fphaeraeque  propior.     Quo  magis  au- 

tem  radii  convergunt,  reliquis  pofitis  iisdem, 

eo  propior  eft  focus ,    in  quo  radii  conve- 

niunt.     Sed  in  fanifiima  oculi  fabriea  dimenfio 

ea  eft ,  ut  focus  ifte  in  ipfo  retinae  fundo  fit. 

Quamprimum  autem  cornea  fuper  rationem 

mediocrem  plana  fit ,     minus   convergunt 

radii,  adeoque  focum  faciunt  remotiorem  d, 


*  Recenter  nati  lnfatttei  myopes  funt  Porter- 
fields  IV.  p.  234.  Alii  ferius  tales  fiunt , 
eirca  annum  vigefimum  la  H  s  r  e  apud  du 
Hamel  p.  320. 

«  Hoc  certum  eft,  &  pendet  a  praevalente  ro- 
bore  folidorum ,  quae  inpetui  diftendenti 
arteriolarum  aquearum  roajori  vi  refiftunt. 
Sed  &  aquea  vafa  aliqua  obliterari  credibile 
eft ,  ut  utique  in  corpore  folet  vaforum 
numerus  inminui.  Utraque  caufa  pres- 
byopiam  facit. 

d  Obje&orum  proximorum  radii  valde  diver- 
gunt,  hinc  focus  longius  a  lente  abeft, 
ita  ut  non  fufHciat  confle&endis  in  focum 
fatispropinquumdebilitata  Presbyopum  re- 
fractio.  Remotorum  obje&orum  radii 
quafi  paralleli  adveniunt ,  adeoque  minori 
vi  egent  ,  ut  ad  axin  opticum  poflint 
Q^  3  refringi. 


246  DE    V  I  S  U. 

ab  incidentia  longius  cadentem  trans  retinam, 
ikque  non  unus  penicillus  radiorum  in  reti- 
nam  incidit  ,  fed  plures  &  disjuncti  radii. 
Quando  vero  obje&um  valde  remotum  eft , 
ex  quo  radii  sdvcniunt ,  ut  iiti  pro  parallelis 
fere  haberi  poflint  ,  tu^  c  melius  vident. 
Hi  honines,  ut  propinqua  objecta  videant, 
debent  uti  vitro  convexo,  cujus  vi  radii  ron 
fatis  convergentes  mag:s  colligantur  ,  atque 
adeo  idem  officium  praeftetur  ab  oculo  ,  ac 
fieret ,  fi  ipfa  cornea  magis  fphaerica  foret. 

Rotundorem)  Hujusmodi  funt  fere  pue- 
rorum  oculi  ,  qui  frequenter  adeo  rryopes 
fum,  in  fenio  vero  vifum  mehorem  ablque 
medica  ope  experiuntur.  Tuncradii  nimis 
convergunt.&  focus  fit  ante  retinam,  corneam 
propius- ;  ex  eo  vero  foco  radii  ex  fua  irdole 
iterum  divergunt,    nequeunum,  fed  innu- 

mera- 

refringi.  Demonftrat  In.  Toinvs,  a 
diftantia  140.  pedum  radios  jam  adeo  pa- 
rum  divergentes  venire  ,  ut  pro  parallelis 
haben  poflmt.  Caeterum  hic  addi  poteft, 
presbyopibus  pupillam  anguftiorem  fere 
elTe  la  Hike  apud  du  Hamel  p.  520. 
Portekfields  1  c.  p,  *  f%.  ex  ipfo  forte 
dimmuro  nilu  humorum ,  adeoque  in  di- 
minuta  luce  vix  vident ,  cum  paucos  ni- 
mis  radios  accipiant ,  &  eosdcm  parum 
colligant.  Quibus  pars  pupillae  obftructa 
eft ,  veras  vident  imagines  ,  (ed  debilius 
Plemp.     L.   IV.    ProbL   24  Deiode 

a  Piesbyopia  diftinguendam  efle  infenfi- 
itatem  retinae,  quae  fenibus  unacum  ie-» 
liquis  organis  fenioriis  callofior  fit.  Haec 
aullis  eft  medicanda  vitris. 


DE    VI SU,  M7 

merabilia  punfla  in  retina  depingunt e.  Hi 
adeo  longinqua  non  vident.  Propiorum 
vero  objeclorum  f  radii  valde  divergunt, 
adeoque  a  vi  confleclente  corneae  non  adeo 
facile  ante  retinam  colliguntur. 

D.XXXVIII. 

Denfa )    Adtraclionum    vires    funt    ut! 
denfitates  corporum  adtrahentium.     Adeo- 

que 

e  RadH  in  focum  colle&i,  continuo  denuo  difli- 
liunt,  cum  in  lineis  re6Hs  pergant  moveri. 

f  Proxima  re£e  vident  myopes,  quod  propin- 
quonim  obje&orum  reflexi  radii  praeva- 
lide  divergant  DXXXVI.  adeoque  focum 
habeant  a  lente  remotum,hinc  etiam  ma- 
gna  vi  convergente  non  facile  in  focum 
nimis  propinquum  uniantur.  Contraria 
in  remotis  eft  ratio  :  harum  enim  radii 
alioquin  paralleli,  &  parva  vi  ad  perpendi- 
culum  uniendi ,  nimis  cito  ab  aucla  vi  re- 
fringente  in  focum  uniuntur. 

Caeterum  myopibus  pupilla   Iatior  eft 

laHlREl.C.    PoRTERFIELDil.C.  p.  23I.     Ut 

adeo  minor  lux  ipfis  ad  legendum  fuffi- 
ciat  idem  p.  130.  cum  praeterea  humo- 
res  eorum  validius  convergere  faciant  ra» 
dios ,  adeoque  focum  faciant  vividiorem. 
An  a  confuetudine  propinqua  &  valde  il- 
luftria  adfpiciendi,  ut  callofior  fiat  retina 
8c  majoris  lucis  capax  ?  An  potius  a 
preffione  validiori  lentis  convexioris  ur- 
gente  ab  invicem  pupillae  parietes? 

a  Planiorem  fenum  lentem  tamquam  folam  caufam 
presbyopiae  vulgo  proponunt.  Ita  Sciiei- 

Q   4  NER. 


s4S  DE    VlSUV 

que  lens  denfior  radios  valentius  adtrahit, 
&  eflicit,  utradii  citius  convergant*  Hinc 
fieri  poteft ,  ut  aliquando  fenes  ipli  myopes 

fint, 

ker.  I.  c.  Plempivs  ophthalmogr.  L.K 
c.  17.  8c  L.  IV,  Probl.  XL.  p.  163.  pro 
re  nova,  deinde  Collins  p.  887. 
Honoratvs  Fabri  Vhyf.  L.  II.  Fr. 
XCII.  Briggs.  1.  c.  c.  IV,  Stvrmivs 
de  fresb.  &  myop.  Schottus,  Wolf- 
Bioptr.  n.  599.401.  &  fere  omnes  recen- 
tiores ,  non  adeo  certe  experimentis  ana- 
tomicis  manifefta  ,  uti  prior  ,  quam  levis 
adtcntio  in  ipfo  oculo  invenit.  Hanc  ta- 
men  caufam  efie  par  eft  creditu  mye- 
piae,  quando  extus  nullum  in  oculis  vitium 
adparet  ,  uti  frequenter  fieri  video.  PofTe 
vero  lentem  ita  degenerare  ,  demonftrat 
fiaredo  ;  tum  calculi,  quos  aliquando  in 
lente  repertos  lego  apudHoviuM,  & 
Morandum  Mem.  de  l *  Acad-  1731* 
Ergo  Presbyopiam  fieri  videtur ,  quando 
laminae  ,  quae  lentem  conftituunt 
DXXVII.  not.  c.  aucto  elatere  partium  fua- 
rum  folidarum  vim  diftendentem  vafo- 
rum  interpofitorum  fuperant ,  propius 
accedunt,  lentemque  ad  punfta  firmio» 
ra  ,  adhiefiones  nempe  tunicae  vitreae» 
adtraftae  conplanint  :  eaque  efficacia 
femper  sugebitur,  quod  femel  aequilibrio 
fuperato  id  omne  ,  quod  vafis  conpres- 
fis  aut  coalitis  decedit,  accedat  potentiae 
folidorum  CCCCLXXV.  Non  tamen  hic 
negligenda  videtur  caufa,  quae  facit ,  ut 
presbyopia  neque  adeo  cito  ,  neque  adeo 
communiter  hominibus  accedat.  Nempe 
non  poteft  conplanari  lens ,    imo    neque 

cor- 


de  visu;  H$ 

iint.  Quando  vero  lens  laxior  b  eft  folito, 
non  fatis  radios  colligit ,  &  cum  ea  fabrica 
rx>te(l  in  juvene  vifus  fenilis  reperiri.  Haec 
vitia  medelam  dioptricam  non  admittunt, 
&  fere  infanabilia  funt. 

dxil; 

Convtxd)   Oculi  perfeftitudo  m  eo  poni- 
tur,  ut    radii  infiniti  ab  uno  puncto  prod- 

eun- 

cbrnea^  qum  aucta.  ratlone  parrfum  fir* 
marum  denfitas  utriusque,  &  cum  den- 
fitate  retra&io  augeatur ,  atque  adeo  aetas 
homini  aliquam  partem  reftituit  detrimcn- 
ti ,   quod  ab  aetate  patitur. 

b  Certum  eft,  pofle  has  caufas  vitium  in  vifii 
facere  ,  five  in  cornea  ,  i"ive  in  aqueo, 
five  in  lente,  five  in  vitreo  ,  deniitas  aut 
au&a  fuerit,  aut  diminuta,  aut  in  uno, 
aut  in  omnibus.  Ita  Myopibus  humores 
frequenter  turbidi  funt  Plemp.  p.  1S3. 
la  Hire  apud  dv  Hamsl.  p.  518.  ut 
omnino  etiam  in  aqueo  majorem  refra- 
ftionem  fieri  videatur.  Imo  vero  poteft 
alioquin  in  oculo  ,  ex  naturali  difpofitio- 
ne  diftantia  lentis  a  retina  aut  jufto  major 
efle,  aut  jufto  minor.  Prior  caufa  myo- 
piam  facit  la  Hire  1.  c  p.  320.  altera 
presbyopiam,  uti  perfpicax  vidit  Car- 
tesius  Dioptric.  c.  I.  p.  96.  &  Plem- 
pi  us  L.  V.  c  27.  8c  L.  IV.  Probl.  XL. 
qui  addit  „  caufam  efle  nimiam  corporis 
vitrei  craflitiem:  neque  Platero  ignota 
fuit.  Sed  &  III.  Wolfivs  habet 
Dioptr.  n.  30S.  401.  &c. 

0.5 


25o  DE    VISU, 

euntes  ,  in  unum  iterum  punctum  in  retina 
co  jungantur  ,  imaginem  ibi  pitturi ,  pun- 
cto  non  majorem,  neque  plura  pun&a  con- 
prehendentem.  Ad  eam  adeo  exquifitam 
actionem  requiritur  mira  proportio  denfi- 
tatis  humoris  aquei  &  lentls,  &  longitudinis 
oculi  &  figurae  corneae*  Si  nunc  oculus 
jufto  planior  fuerit ,  non  convergent  fatis 
radii,  qui  ab  objecto  propinquo  valde  diver- 
gentes  adveniunt,  atque  adeo  oritur  in  re- 
tina  vifio  confufa.  Hinc  fit,ut  ante  inven- 
ta  praefidia  recentioraomnishomoa  quinqua- 
gefimo  anno  privaretur  librorum  ufu,deliciis 
certe,  quae  foli  fuperfunt  fapienti  feni,  nifi 
forte  tales  libros  legere  veilet ,  quibus  un- 
ciales  literae  effent.  Nunc  poft  inventa  a 
perfpicilla  fenes  commode  legere  poflunt, 
efficiendo  ut  radii  ab  objedtis  propinquis 
&  plures  ,  &  magis  colligantur ,  ficque 
eadem  fiat  vifionis  perfe&io,  ac  fi  ex  lon- 
ginquo  advenirerit.  E  contrario  myopes,vitro 
cavo  b  ufi,  corneam  quafi  planiorem  red- 

dunt, 

a  Circa  annum  1280.  etfi  apud  ARISTO- 
PHANEM  levia  quaed*m  indicia  ex- 
ftent :  &  literas  grandefcere  SENEC. 
viderit  natur.  quaeft.  L*  I.  quando  per 
ampullam  aqua  plenam  adfpiciuntur; 
Caeterum  convexitas  iiU  pro  menfura 
habet  ,  ut  femidiameter  aequalis  fit 
diflantiae  a  puncto  vifionis  diftinclae 
HAMBERGER.  1.  *.  p.  214.  &o 

h  Cum  radii  in  vitro  refringantur  ad  eam 
lineam  ,  quae  perpendicuiaris  eft  ad  fu- 
perficiem  refringentem ,  hi  radii  utique  a 

medio 


DE    VISU.  251 

dunt,    &    faciunt   ut  radii    in  oculum  & 
pauriores ,   &  rnagis  divergentes  adveniant, 
perinde  ac  fi  ab  objedio  proximo  venireat,, 
&  in  focum  conveniant  remotiorem* 

Bulbo) 

medio  axi  recedunt,  &  difperguntur.  Sed 
etrsm  magis  divergunt  ,  cum  ex  vitro 
exeant  in  aerem,  nova  caufa  orta  difii- 
pationis  Ergo  a  vitro  concavo  fit,  ut 
radiorum  quidem  muhum  pereat ,  ex- 
tremi  nempe  ,  nimis  divergentes  ,  &  cor- 
neam  vel  praeterlabentes  ,  vel  ita  oblique 
incidentes,  utab  ea  refleclantur :  Quia  ^ero 
ad  corneam  adveniunt ,  divergendo  inci- 
dunt  ,  ut  focum  habeant  reroctiorem ,  & 
majori  vi  ad  convergentiam  egeant.  De- 
finitur  autem  lens,  quae  cuique  myopi 
optime  convenit  „  ut  fphaerae  cavae  pars 
fit  ,  cujus  radius  eit  aec^ialis  diftantiae 
vtfonis  diftinaae  HUGEN.  1  c.  Prop. 
XXXTF,  Si  vero  plano-cava  fuerit,  tunc 
diameter  requiritur  ejusdem  diftantiae 
ID.^V.HAMBERGER.  p.  214.  Caete- 
rum,  cum  vitra  myopum  vicium  perpe- 
tuo  magis  laedant ,  &  oculi  confuetudi- 
nem  augeant  ,  qua  folis  propinquis  ob- 
jeftis  aptus  eft,  a  quibus  radii  valde  di- 
vergentes  adveniunt,  alia  praefidia  fcri- 
ptores  optici  propofuerunt :  1.  Confuetu-; 
dinem  contrariam,  ut  nempe  conentur, 
quantum  fieri  poteft,  in  remotiffimo  fine 
vifionis  diftindtae  objecla  fua  ponere 
HAMBERGER.  1  c.  p,  199  feqg. 
STURM  de  presb.  &  myop^  p.  38.  Tunc 
enim  oculus  nititur ,  ut  retinae  lentem, 
admoveat ,  uti  diximus  de  obje&is  remo- 

tis 


252  D  E    V  I  S  U. 

Bulbo)  Quilibet,  qui  minutas  liferas  di- 
flinftifllme  videre  vult,  debet  eas  vel  re- 
movere  ,  vel  adrnovere  ad  quoddam  pun- 
dtum,  in  quo  optime  literas  Ieget.  Hoc 
puncturn  in  omni  homine  aliud  eft  ,  c  & 
aliud*      Extra  hoc  punclum  alia  praefidia 

ad 

tis ;  adeoqoe  corneam  mufculorum  ope  ex- 
planat  (DXXX.  J  alterique  caufae  myo- 
piae  refiftit ,  dum  alteram  non  auget. 
2.  Adjuvantur  infpiciendo  per  tubos  in* 
anes  denigratos  PHIL.  TR.ANS  n.  37. 
Jta  radios  accipitmt  parallelos,  quod  idem 
eiHcit ,  ac  fi  remotiora  objecla  ponerent. 
Hoc  praefidium  natura  proponit  ,  cum 
fere  oculis  conniventibus  videre  foleant 
myopes.  Vides,  lentes  cavas  continuoju- 
vare,  laedere  vero  in  futurum :  vera  ad- 
jumenta  vero  myopum  in  praefens  vide- 
ri  debirfcare  vifum,  continuo  vero  ufa 
prodefTe.  3.  Per  exiguum  foramen  vi- 
dendo.  PORTERFiELDS  IV.  p.  233. 
Hoc  praefidium  analogum  eft  lenti  cavac 
foramen  enim  fit  quafi  punclum  radians, 
&  adeo  obje&a  a  proximo  adveniunt, 
fimul  tamen,  cum  pauciores  radii  admit-, 
tantur ,  debilicr  lux  fit ,  qualis  myopibus 
convenit  SCHEINER.  p.  149. 

c  punclum  vifionis  diftinclae  eft  flnis  diftani 
tiae ,  in  quo  objeclum  poni  debet  in  fin- 
gulo  homine ,  ut  omn;um  diftincliffime 
perfpiciatur-  In  presbyteris  eft  a  duobus 
cum  dimidio  pedibus  &  ultra,  ad  fesqui- 
pedem  S.  YVES  c.  IX.  p  48  Vifus 
optimus  eft  a  femipede  paulo  fupra  pedem, 
IDEM.    In  HUGENIO  &  WOLFIO 

dioptric. 


DE    VISU,  253 

ad  accuratam  vifionem  requirunfur*  Oculi 
enim  figura  mutari  poteft  ,  d  quando  obje- 
cti  diftantiam  mutare  non  poflumus ,  & 
accommodari  vel  ad  remotiora  objecta  per- 
fpicienda,  vel  ad  promora.  Haec  CL  Pem- 
bertonus  elegantiffime  demonftravit  in 
diflertationeinaugurpli.  Qui  vult  in  mari 
velum  ad  duorum  milliarium  diftantiam  di- 
ftingjuere,  non  poterit,  maxime  fenex,  nifi 
quatuor  mufculis  redtis  oculum  ita  conpref- 
ferit,  utejus  pars  anterior  convexior  fiat: 
Uti  fieret ,  fi  vas  flexile  aqua  plenum  in 
tribus  fui  ambitus  partibus  validius  preme- 

retur, 

dioptric.  n.  408.  ad  o£lo  pollices  fuit:  & 

in  D.  PORTERFFELDS  ad  7. 1.  c. 

p.  168.       In    myopibm  eft  a    femipede 

adusque  fere  nafi  contaclum  S  Y  VES  1.  c. 

Aliqua  equidem  eft  latitudo  hujus  punc~ti 

vifionis  diftinclae,    ob  mobilitatem   lentis 

cryfiallinae ,    fed    definita    PORTERF. 

p.     206.     idemque    Htnif.es  fuae  vifionis 

ponit  inter    fex  &  octo  pollices  p.    168. 

Denique  hoc  punclum   in   utroque  oculo 

divtrfum  efle  folet  9    non    fine    naturae 

beneficio.       Ita    s?  GRAVESANDIUS, 

HAMBERGER.  1.  c.  p.  1^5.  RIZZE- 

TI  SuppL  alGiom.  de  ktter.   T.  p.    139. 

&   dextro    quidem   melius   videri  ajebat 

HIPPOCRATES.    Nam  procul   dubio 

dextri  oculi  ,  quo  plurimum   utimur,   vi- 

£0    paululum    degsnerat ,   &  occallefcit, 

ita    ut    finifter  acutius  videat  ,    idemque 

tenerior  fit,   &  a  nimia  luce  facile  lae- 

datur. 

4  Confer.  DXXII,  DXXX. 


254  £>E    VISIL 

retur  ,  una  quarta  vero  debilius  efiet ,  pre- 
meretur  autem  a  caufa  aliqua  ,  tunc  enim 
pars  minus  reiiftens  adfurgeret  Hinc  fati- 
gatur  oculus,  quando  longe  diftans  obje- 
ctum  accurate  infpicimus  :  &  fi  praeito 
fueris  amico ,  qui  talem  conatum  cdit ,  vi- 
debis  ipfi  oculum  anterius  in  convexitatem 
majorem  adfurgere.  Non  ignoramus,  quae 
contra  hanc  fententiam  dixerit  Perral- 
tus,  quod  v.  g.  balaenae  fclerotica  fere 
pollicis  crafiitie  e  lit.  Verum  ea  tamen  ad 
anteriora  perpetuo  tenuior  redditur ,  & 
cornea  fclerotica  plus  quam  decuplo  tenuior 
eft^utomnino  cedere  cogatur  preflioni 
bulbi  &  urgentium  humorum. 

Contraflione )  Haec  fecunda  caufa  eft.  f 
Nempe  tunica  ciliaris  tamquam  arcus  & 
lenti  rn  medio  incumbit,  &  vitreo.  Con- 
trahatur  ea  tunica ,  mutetur  in  lineam  re- 
clam  (ubtendentem  arcum  tunicae  vitreae: 
tunc  procul  dubio  &  lens  antrorfum  dimit- 
tetur ,  quod  ad  latera  prefla  ,  in  medio 
libera  iit ;  &  vitreum  retrorfum  urgebitur, 
ut  lentem  antrorfom  urgeat.  Hae  duae 
cautee  faciunt,  ut  oculus  lit  mobile  tele- 
fcopium ,  quod  ad  omnem  diftantiam  obje- 
clorum  fe  accommodat ,    &  puncla  foco- 

rum 

c  Non  quidem  de  balaena  fcripfit  PERRAL- 
TUS :  fed  certum  eft  ,  avibus  bene  mul- 
tis  fcleroticam  fquamis  offeis  variaii  ,  ut 
non  probabile  fit  conprimi  pofle.  Ne- 
que  cornea  adeo  tenujor  eft  fclerotica 
DXVlll.   fed  vide  DXXX./ztf.s. 

*   Dxxtf.   not.  c. 


DE    VISU,  255 

rum  mutare  poteft.  Subtiliflimus  Geome- 
tra  de  hac  re  fcriplit ,  s  lentemque  habet 
pro  muiculo  cochleato,  qui  poflit  &  planior 
fieri  ,  &  convexior ,  &  putat  lamellas  kn- 
tis  pofie  ad  invicem  propius  adduci,  aut 
longius  removeri.  Verum  hic  auctor  pluri- 
ma  adfumit ,  non  concedenda  ab  omnibus". 
Ego  vero  iis  utor ,  quae  in  oculo  reperio; 
&  puto  hanc  explicationem  utique  fufficere 
ad  phaenomenorum  rationem   reddendam. 

Vitreum)  Tunc  lens  cryftallina  antrorfum 
premitur,  lens  vitrea  folidior  fit,  h  &  ac- 
curatius  radios  colligit  ,  arque  adeo  focus 
in  punctum  minimum  colligiiur.  Talis  eft 
aclio,  quando  rninutum  corpufculum  ex- 
quifitiflime  inveftigamus.  Neque  magna 
mutatio  requiritur ,  ut  legitima  pi&ura 
objecti  in  retina  fiat. 

dxl; 


g  Aliquid  fimile  apud  LEEUWENHOE- 
CKIUM  lego.  Verum  mobilitas  fumma 
lentis  facit ,  ut  non  videam,  ubi  fibrae 
contracliles  punctum  fixum  nancifci 
queant. 

*  Inde  forte  fit,  ut  fint  aliquando  homines ,  qui 
ad  diverfas  diftantias  oculum  accornmo- 
dare  poffint ,  etii  lentem  in  depofitione 
cataraclae  amiferint.  Ita  olim  contra  mu- 
tabilitatem  oculi  la  Hire  Memoir.  de 
V  Acad.  1706.  p.  27.  &  nuper  Taylor. 
difeaf  of  the  cryfialline  c.  XI»  Plerumque 
tamen  hanc  facultatem  amittunt  POil- 
TERFJELDS  IV.  p*- 18*184. 


256  DE    VISU. 

DXL. 

Refraftio )  Haec  in  aqueo  humore  con- 
ftans  eft ,  cum  ,  perinde  ut  aqua ,  conprimi 
nequeat ,  atque  adeo ,  denfitate  eadem  ma- 
nente,  etiam  refraetio  immutabilis  maneat* 
^am  aqua  quidem  ebulliendo  paulumrarefit, 
&  minus  refringit ;  congelata  vero ,  paulo 
inagis :  verum  hae  mutationes  in  vivo  ho- 
mine  locum  non  habent.  In  lente  b  vero 
utique  mutatur  refradtio  ;  tum  in  vitreo  c 
corpcre,  cum  ex  fncculisconitet,  &conprimi 
poffit ,  ut  refraclio  paulo  major  fiat.     Mol- 

liorem 

a  Aequattir  fefe ,  in  textu  ]  Hanc  rationem 
fecerat  Hvgenivs  p.  4.  2 5*0.  ad  187. 
Newtonvs  paulo  corre&ius  propofuir :': 
9454.  7071.  quae  caeterum  fere  fimilis 
eft::  4.  3.  L.I.  P.  II.  n.  30  ?$\  &  p.  6. 
nempe  radii  rubri  ,  cum  refra&io  vio- 
lacei  paulo  major  fit.  Deinde  ex  aere  in 
vitrum  refraclioncm  facit  Hvgenivs 
114.76.I.C.  Newtonvs  ::  8097.5*140. 
nempe  uti  17.  11  ferequae  5.  1.  1.  c.  Ex 
aqua  in  vitrum  HvGFN>vsp.  go  ::  9  8. 

b  Haec  fuperius  di&afunt  Caeterum  primus 
contra  veteres  hoc  verius  lentis  officium 
detendtt  Platerus,  non  effe  nempe  ad 
percipiendas  imagines  fa&am  ,  fed  ad  re- 
fringendos  radios  inftar  perfpicilli  Tak 
Anat.  p  1R7.  Ae milivs  Parisanvs 
fufe  idem  detendit  pro  re  nova  de  vifione 
p.  231.  tum  Scheinervs  toto  libro. 

c  Princeps  utiiitas  vitreividetur,  ut  retina  fuper 
eum  extendi  pofTet  absque  rugis:  molliriem 
detcrminatam  natura  faeit,  ut  lenti  cedat, 
eamque  vicifiim  urgeat. 


DE    VISU;  a$j 

liorem  vero  vitreum  fieri  oportuit  ,   quam 
kns  facla  eft,  ut  ea  poflet  locum  rautare. 

DXLI. 

Unum  pun&um  *  )  Oculus  nbn  videt  eo- 
dem  tempore  plus  quam  unum  objeclurn» 
Hoc  quidem  multis  infigniter  paradoxum 
videbitur,  cum  veriffimum  fit,  &  quiiibet 
in  propria  vifione  id  fibi  demonftrare  queat. 
Sume  librum:  totum,  inquies,  video;  fed 
lege :  non  potes  iimul  totius  paginae  lineas 
legere  ,  verum  aliam  diftincle  videbis ,  aliam 
confufe;  fed  neque  unam  lineam  :  nam  & 
ibi  in  una  ferie  alias  literas  languide  videbis, 
alias  vividius.  Adverte  animum  :  unica  litera 
eft,  quam  vere  vides ,  quam  diftinguis,  ut 
accurate  legere  pofiis ;  rdiqua  omma^vides,fed 
confufe.Sit  granum  fabuli,uno  pede  remotum: 
vides ,  clare  vides ,  quando  ad  id  unum  re- 
fpicis;  &  tamen  ajo,  te  non  totum  diftin- 
€te  videre  fabuli  granum ,  partesque  ejus 
grani  tunc  demum  luculenter  mente  per- 
cepturum  efle,  quando  in  unumpundtum  hu- 
jusgrani  oculum  figis.  Quare  videmurnobis 
multa  fimul  videre  ?  Quia  oculus  mirabili 
velocitate  multa  citiflime  percurrere  natus 
cft»  Neque  enim  objecla  fenfuum  continuo 
«vanefcunt,   neque  prima  litera  ideo  tibi 

perit, 

s  Nempe  diftmela  vifione.  Cum  Praecep- 

TORE  fentit  PoRTERFlELDS  1.  C.  p  184. 

An  torte  finice  ridemus  in  fine  axis 
optici  ?  ubi  certum  eft  fortiflimam  &  di- 
ftin&iflimam  imaginem  pingiScHBiNSRc 

Tom.  IV.  R 


s5S  DE    VISU. 

perit,  quod  adalteram  meliusadvertis;  ma- 
nec  aliquamdiu  cum  nova  imagine  prior ,  & 
videtur  una  enata  efle.  Si  baculum  trium 
pedum  longitudine^in  fine  ab  igne  candentem, 
loco  tenebricofo  ,  ad  fex  pedum  ab  oculo 
diftantiam  rotaveris,  non  punctum  igneum 
videbis ,  cum  tamen  extremus  baculus  fub 
puncti  fpecierevera  vifibilisfit,  fedintegrum 
circulum  igneum.  Prima  nempe  imago 
manet  *  in  oculo ,  donec  accedat  altera , 
recentior.  Pueri  turbinem  noiant  rubente 
rmcula ,  tunc  flagello  agitant ,  ut  velocifli- 
me  circumroteturT  tunc  autem  totus  turbo 
ruber  adparet ,  quia  valentior  color  folus  fu- 
pereft ,  donec  alio  ,  &  alio  m  fitu  nova  ejua 
fenfatio  accedat*  Adeo  verum  eft,  nos  non 
plura  fimul  diftindte  videre ,  fed  falli  men- 
tem  a  durabilttate  imaginum  &  velocitate 
fumma  mobilifTimi  oculi ,   ut  una  credat  ad- 

parere 

fe  Confentiunt  plerique  phyfici,  &  Plemp.IV. 
ProhL  »o.     Vide  M  a r  i  o  t  t  k  I.  c.  p.  f  24. 

PoRTERFlELDSllI.p.  l$6.    NfiWTON. 

p.  »2$.  qui  durationem  fenfationum  ad 
unum  minutura  fecundum  definit  jguer.  n. 
i6.Exemplum  titionis  habet  olitn  BotTHivs, 
Deinde  „raiii  cotorati,rota  circuma&i.uni- 
ti  videntur,  cum  candorem  efficiant  Phil- 
trans.  abridgm  Tom.I.  p  if  2.  Ica  porro 
„colores  a  vehemente  luce  vifi ,  diu 
oculo  praefentes  mperfunt   Mariotte 

r.  ji S.  maxime  folis imago  Hamberger 
c.  p.  106.  imo  aliquando  feneftrarum, 
matutino  tempore  claufisque  palpebris 
Mar  1  oTTEp.  519.  In auditu  idem  ve- 
rum  eft,  ut  inferius  dcmonftrabitur. 


DE    VISU. 


25£ 


parere  fibi ,  quae  re  vera  fucceffive  fub  vi- 
fum  veniunt. 

Pingantur)  Inoculobubulo,  eruto,  ab 
omni  pinguedine  hberato  ,  dempta  parte 
poftrema  feleroticae  &  loco  corneae  fubfti- 
tuta  charta  alba  ,  poteris  ad  latus  adttans 
confpicerelimagines  ambientium  corporum, 
in  ea  charta  c  depictas,  quae  loco  retinae 
vitreo  humori  adaptata  eft. 

Retina) 

c  Experimentum,  ni  fallo* ,  eft  Scheineri 
p.  ii,  difficultatem  vero  facit  facillima 
degeneratio  corneae  &  lentis ,  qua  natu- 
ram  opacam  induunt  Repetierunt,  & 
cum  fucceflu  optaro  Cartesivs  Dioptr. 
p.  114.,  Plemf.  L.  II  p.83.  Boyie  Exerc. 
tle  util. phil.  experim.  p. 83.  Molinetti 
p  141.  Brjggsc  8.  Stvrm  difl  d& 
frefi:  &myop.-p  2$.  Bohn  p.  572.  Ro- 
havlt.  pfjyf  I.  c  31.    Polimere  Exper. 

de   Phyf,    p     fOf.      PORTERFiELDS    IV. 

p.  1 %6.  Requiritur  autem ,  ut  cum  fcle- 
rotica  choroides  prudenter  auferatur  ,  ne- 
que  vitreum  corpus  ,  ut  facile  fit,  finas 
diffluere;  tum  ut  pulchre  fuccedat,  cornea 
fola  debet  illuminari ,  in  loco  tenebricofo. 
Inno&ua,  oeulo  etiam  integro ,  obje&a 
adparent  infpiciendo,  fed  inverfa  Br>gos 
p.  1 34.  Sed  &  in  oculo  artificiali  pi&ura 
in  chartam  projicitur ,  quae  pro  retina  eft. 
Scneiner.  Hamberger.  p>  166  Scc. 
Unicus ,  quantum  novi ,  trans  retinam  in 
choroidem  imaginem  projici  ait  S.  Y  ves 
p.  38,  39.  Verum  idem  loco  non  ob- 
feuratoufuseft,  ubi  facile  aliquid  turba- 
tur,  Caeterum  in  experimento  C  a k  t  e  s  r  r , 
R  %  perinde 


«6»  DE    VISU. 

Retina)  Hujusque  toto  ambitu ,  quam 
late  lens  radios  projicit.  Data  magnitudine 
corneae,  oculi  profunditate,  lentisconvext- 
tate,ducaturlinea  re&a  per  mediam  corneam, 
mediam  pupillam,  ad  latera  lentis  cryftalli- 
nae:videbis,  quae  pars  oculi,  fafta  refraclio- 
xie,  a  lente  illuminetur.  Oculi  fere  tertia 
pars  eft :  reliquus  oculus  caecus  eft.  d 

Similis  ]  Quamdiu  ex  infinitis  pundtis 
radii  in  unum  conveniunt :   quamprimum 

feparate 

?erinde  uti  in  cameris  obfcuris  ,  obje&a 
Inverfa  adparent,  ut  inferiora  pingantur, 
quae  fuperiora  funt  j  quod  quidem  facile 
intelligitur  ex  decufTationc  radiorum  con- 
fequi ,  cum  ii,  qui  fbperne  adveniunt, 
perlineam  rectam  inferiora  petant,  &  vi- 
cifiim.  Verum  cur  anima  ere&a  videt? 
Refte  videntur refpondere  Scheinertvs 
p.  219.    Rohavit.  I.  c.  3*.     Regis 

L.  VIII.  C  23.  M  A  KI  O  T  T  E  P.  I.  fttppofi. 
IV.      MUSCHENBROECK  &  PoRTERFlELDS 

„mentem  non  videre  in  oculo  ,  *  fed  ea  vi 
praeditam  efTe,  aeterna  lege  Creato- 
ris,  ut  fibirepraefentetlineas,  non  in  iis 
pun£Hs  &  ordine,  in  quibus  in  oculo  pin- 
gunturj  fed  iniis  pun&is,  &  in  eo  or- 
dinc.ex  quibus  radii,  ad  oculum  adveniunt, 
nempe  in  extremis  lineis  ,  quae  ab  obje&o 
adveniunt,  8c  adretinam  perpcndiculares 
funt.  Porterf.  III.  p,  »14. 

*  Nonnifi  fundus  retinae  videt,  ad  ejrreriora 
infertionis  nervi  optici.  Partes  laterales 
anteriores  nullos  radios  accipiunt,  cum  ii 
radii ,  qui  adeo  obliqui  funt  ,  ut  eo  ca« 
dere  poflent ,  a  pigmento  nigro  lenti  cir- 
cumpofito  fuffocentur. 


DE    VISU.  261 

feparate  incidunt ,  aut  confufa  fit  perceptio, 
aut  obje&um  multiplicatur.  c  Vidit  Boer- 
haavius  hominem,  qui  objedta  triplicata 

videbat  : 

«  Antiquiflima  quaeftioeft,  quare  duobus  ocu- 
lis  unicum  objecTium  videamus.  Plurimi 
explicaverunt  ex  adunatione  nervorum 
opticorum  DX VI.  B  r  i  g g  s  1  v  s  „quod  in 
nervo  optico  fibrae  dentur  diveriis  modis 
tenfae,  quarum  extimae ,  in  dextro  oculo, 
cum  extimis  finiftri  oculi  harmonice  os- 
cillent,  reliquae  cum  conparibus,  ut  ea 
ratione  una  fiat  perceptio ,  qua  duarum 
chordarum  harmonicarum  unicus  fonus 
cxauditur  nov.Tbeor.  vifion.  ReGisI.  c. 
c.  28.  Porterfielbs  „quod  anima  vidcat 
obje&um  tn  duorum  axium  opticorum 
interfeftione  1.  c.  p.  233.  Gassendvs,, 
quod  uno  oculo  fere  utamur  5  quod  & 
Aristoteli&Galeno  di&um  fuit, 
repugnante  experimento  Plemp.  L.  III. 
Pr.  44,  Alii  aliter.  Mihi  quidem  videtur,, 
mentem  nulla  obje&a  diftinguere ,  nifi 
diverfas  efficiant  quocunque  modo  fenfa- 
tiones.  In  dolore  late  diffufo  puncta  do- 
lentia  non  diftinguit.  Non  duabus  nari- 
bus  odoris  duplicem  fenfum  feparat,  non 
duabus  auribus  duplices  fonos  audit,  irno 
vero  neque  fimillimos  diverfos  fonos  di- 
ftinguit :  neque  ergo  duobus  oculis  duo 
©bjetta  videt.  Mecum  fentit  Plem- 
pivs  L.  IV.  Vrobl.  14.  Quamprimum 
autem  unus  oculus  fub  uno  ,  alter  fub  alio 
angulo  videt  ,  adeoque  aliam  ,  quam 
alter,  fenfationem  objecti  percipit ,  ut  in 
duobus  diverfis  punftis  retinae  imago  de- 
pingatur  Plemp.  L.  IV.  Trop.  16.  du- 
R  3  plicia 


*6*  DE    VISU, 

videbat :  cui  forte  cornea  inftar  vitri  polyedri 
5n  aliquot  plana  diffrafta  fuit  Pofle  autem 
iieri,  ut  ex  infinitis  punttisin  unum  punftum 
retinae  radii  convergant ,  demonftrari  poteft 
ex propofitione  EucLiDis,quod  ex  maximo 
circulo  in  minimum  totidem  lineae  reftae 
duci  poflint ,  &  eadem  fieri  divifio  maxi- 
mi,  quae  in  minimo  fattaeft, 

DXLII. 

Direfle )    Axin    vifus    terminat    pun- 
Clum  vifus ,   id    cadit  in  medullam  expan- 

fam 

jflicia  tunc  nobis  adparere  videtur.  Ita  fit, 
ii  alter  oculus  diftortus  f  uerit,  ut  in  exem- 
plo  Cheseldenu  p  i©6  vel  alio modo 
viciofus  ,  qualem  hiftoriam  iiabet  vifus 
duplicati,  per  amaurofin  alterius  oculi  fa- 
nati  BriCgs  theor.  p.  308.  vel  alterum 
demum  oculum  aliter  ad  obje&um  di- 
rigimus ,  unde  fub  alio  angulo  adparens 
imago  in  magnitudine ,  figura ,  vividitate 
coloris  aliisve  aceidentibus  fenfum  diver- 
fitatis  inprimit  Infe&a  certe  non  vi- 
dent  obje&a  multiplicata,  etfi  corneas  8c 
nervos  opticos  habent  innumerabiles :  in 
quibus ,  ob  convexitatem  totalis  organi , 
fleri  non  poteft ,  ut  axes  optici  fe  in  uno 
pun&o  fecent  DXXX.  Re&iflima  enim 
via  ad  praedam  fuam  aut  venerem  conten- 
dunt,  cum  eadem  ex  necefiitate  fabricae 
aberrarefequeretur,  fiab  ullaalia  caufa  uni- 
tas  vifionis  penderet.  Verum  per  cor- 
neam  hinc  opacam  ,  inde  pclluddam  , 
u'ique  objcfta  multiplicata  adparen- , 
Plemp  L.  IV-  frobl.  17.  omnino  uti  per 
lan.inam  exiguis  multisque  foraminibus 
pertuiam. 


DE    VI  SU.  *6j 

fannnervioptici,  adeoque imago  objeclivifi- 
bilis  cadit  in  ipfarn  medullam  cerebri»  Ibi 
mens  videt, non oculus,  ut  recte  Ar i stot  e- 
1.es  \  Sed  medicus  non  curat,  quid  in 
mente  fit  videre .  id  curat ,  ut  fciat ,  quid 
fit  in  oculo.  Fac  bonum  oculum ,  &  ho- 
fpes  videbit.    Ita  re&e  Paraceisus. 

DXLIII, 

Picardi»)    Homo,  qui  perfecliflime  / 
videt,   poteft  oculum    luum  certa   ratione 
verfus  nafum  dirigere ,  ut  maculam  nigram 
in  nafo  videat.       Id  fit ,  quando  ita  oculus 
invertitur,  ut  aclione  mufculorum  obliquo- 

rum 

a  Hoc  nomen  retinam  mereri  vide  DXXV. 
Caeterurn  Platervs  retinam  organum  vifus 
efie  docuit,  nifi  fallor,  primus  Tahb.  Anat. 
p.  187.  ex  eo  Scheinerus,  Cartesivs,  8c 
Plempivs  L.  III.  c,  12.  &  plerique  recentio- 
rum. 

fc  De  anima  II.  c. 4.  Pli  ni  vs  Major  II.  c.  %6* 

a  Duplex  eft  Mariotti  adeo  celebre 
experimentum.  Primum,  quod  anno 
W&.  fecerat,  hoc  eft.  Duas  char- 
tas  albas,  in  oculi  altitudine  fixit  in  obfcuro 
pariete,  ad  duorum  pedum  inter  fe  diftan- 
tiam,  dextram  paulo  humiliorem.  Oculum 
dextrum  ad  objectum   finifterius   direxit* 

,  liniftro  claufo  :  inde  retrorfum  greflus,  in- 
venit  ad  novem  pedum  diftantiam  dex* 
tram  chartulam  fibi  evanefcere,  ut  paries 
albus  appareret  Mari  otte  op.  omn. 
p.  496.  Hocinfum  defcribit  Praece- 
ptor;  &  habent  Regis  1.  c.  p.  233* 
R  4  234. 


*H  DE    VISU; 

rum  medium  centrum  nervi  optici  nafd 
©bvertatur  :  id  enim  punclum  perfetfe  cae- 
cum  eft.  Hoc  ipfo  fundamento  nititur  ce- 
lebre  experimentum  Mariotti,  &  illius» 
qui  terram  ,  juflu  Lddovici  XIV.  dimen- 

fus 
234.  8c  Rohavlt.  c.  37,  Deinde  Pi- 
CARDvs  paulo  alio  modo  experimentum 
repetiit  „  Ad  chartae  albae  latus  duas  in 
pariete  notas  fecit ,  diftantes  duobus 
pedibus.  Tunc  ex  direcTio  ftandum  eft,  ad 
novem  etiam  pedum  diftantiam  ,  &  di- 
gitus  ponendus  inter  duos  oculos  >  ita  ut 
oculo  dextro  tegatur  nota  finiftra ,  8c 
dextram  finifter  oculus  videre  non  poflit. 
Hunc  digitum  utroque  oculo  adfpicien- 
dum  eft,  ita  tota  charta  alba  evanefcet,  in 
epiftola  Fecqj/eti  p.  fo6.  ln  epifto- 
la  Mariott  1  p.  716.  pauloaliter  narratur 
,,  Duae  chartae  albac  parieti  infiguntur 
trium  pedum  diftantia.  Homo  duodecim 
pedibusachartulisremotus  pollicem  eadem 
ratione  inter  oculos  ponit,  ad  ocTro  fere 
unciarum  diftantiam  :  tunc  oculis  ad  pol- 
licem  converfis  evancfcet  charta  utraque» 
Denuo  alia  ratione  repetiit  idem  P  o  l  i  k  i- 
kre  Exper  de  Fhyf.  n.  96.  Ab  hifce 
experimentis  deduxit  Mariottvs,, 
obje&a  tunc  nobis  evanefcere,  quando 
exquifite  refpondent  centro  illi  oculi,  cui 
nervus  inmittiturj  ita  ut  uterque  oculus 
caecus  fiat ,  quando  concurfus  axium 
opticorum  tegitur.  Pecqjtetvs  & 
Pefraltvs,  uti  folet  fieri ,  noncredu- 
li  novae  hypotheii  oppofuerunt  varia.  Et 
Perraltvs  nimis  duram  efle  choroi- 
dem ,  &  inaequabilem ,  quam  ut  radii  in 
«a  membrana  pingi  poffint  J.  c,  p.  fio. 

Psc- 


DE    VI  SU,  265 

fus  eft»  PrcARDi,  Hoc  experimentum  ita 
fe  habet.  Homo  ereclus  fnetitur  ad  parie- 
tem  altitudinem  oculorum  fuorum  ,  &  ad 
eam  altitudinem  in  pariete  albo  aHfigit  duo 
punfta  nigra,  fpithamae  diftantia  (  Feldm. 

ad 

Pecqvetvs  „  varia,  v.  g.  tunc  caecam 
efle  retinam,  quando  objeChiro  ipfum 
pundtum  expanfionis  fibrarum  percellifc 
p.  5-04.  deinde  eam  etiam  refponfionem 
adfert ,  quae  nunc  folet  repeti ,  etiam  a 
Mvschenbroeckio  n.  702.  nempe 
in  retinae  vaforum  truncos  fub  ea  dire- 
ftione  incidere  radios  ibid.  Addebat,  Cho* 
roidem  in  multis  animalibus  ita  vivide 
coloratam  effe,  ut  omnino  radios  rcmit- 
tere  netefle  fit  p.  499.  cum  retina  ubi- 
que  uniformiter  alba  fit  &  opaca.  Id 
BKiGGsivsin  no&ivoris  verum  rcpererat 
p.  8.  Verum  Mariottvs  fortiter  fen- 
tentiam  eft  tuitus ,  vafaque  retinae  rima- 
tus,  invenit  non  fufficere  abscondendo 
objeeto  p.  fi6.  fzj  deinde  experimento 
conpcrit,  multo  minora  efle  obje&a,  quae 
videntur  ob  vaforum  truncos  evanefcere 
p,  5-29.  j-jo.  &  choroidem  perfe&e  inftar 
ipeculi  obje&a  depingere  p  5-30.  f  51. 

Alii  Galli  fere  contra  Marjottum 
ftabant,  ut  la  Hire,  apud  du  Hamel  p.  7  3.  8c 
Memoir.  de  V  Acad.  des  [c.  1709.  p.  1 30, 
excepto  Meryo  [Memoir.  de  V  Amd. 
1704.]  deinde  plerique  recentiorum  »  & 
ipfe  Morgagnvs  Epift.  XVII.  n-  $f. 
Sed  Stancarius  etiam  id  negavit, 
centrum  nempe  nervi  optici  caecum  effe, 
&  repetito  experimento  primo  Mariot- 
Tireperit,  iocum  caecum  a  centro  ncrvi 
R  f  optici 


a6<5  DE    VISU. 

ad  cam  diftantiam ,  quae  inter  duos  oculos 
eft)  parallela  Tunc  claudat  oculum  fi- 
niftrum  ,  &  dextro  videbit  utramque  char- 
tulam.  Qyando  hoc  factum  eft,  figat  hunc 
oculum  dextrum  ad   chartulam   fmiftram, 

retro 

optici  diftare  tribus  partibus  undecimis 
diftantiae  intei*  hoc  centrum  &  lentis 
rentrum  ,  propius  nafum  ,  &  paulo  altius, 
&  efTe  hunc  locum  aequalem  decimae 
tertiae  parti  ejusdem  diftantiae.  Vide  locum 
inGioRN  de  Litterati  ex  Sckolis  ma.+ 
tbematicis  Cl  viri  excerptum  vol.  XV 11. 
p.  iof.  fcqq.  Verum  ego  quidem  vereor 
has  in  experimento  Stancarii  mcnfu* 
ras  omnino  pro  Mariotto  efle  ,  cum 
ea  fere  diftanth  a  centro  oculi  propius 
verfus  nares  diftet  infertio  nervi  opttei. 
Id  etiam  ita  fe  habere,  &  omnino  centrum 
nervi  optici  caecum  efTe,  fubtili  experi- 
roento  8c  novo  conperiit  Daniel  Ber- 
novllivs  Ioh  fil.  A&.  Petrop  I.  p. 
314,  feqq.  idemque  locum  caecum  repe- 
rit  habere  diametrum  feptimae  partis  bul- 
bi  oculi  p   %\f. 

His  omnibus  aliquas  rationes  addidit 
S  Yves  1.  c.  c  8.  eo  inprimis  novo  ar- 
gumento  ufus,  quod  a  luce  nimia  iris 
conftringatur  quae  fit  choroidis  continua- 
tio:  idemque  auda&er  retinam  pro  epi- 
dermide  choroidis  habet  p .41.  Taylori 
pro  choroide  rationes  non  vidi. 

Mthi  quidem  certum  videtur,  retinam 
efTe  verum  fenforium,  quae  fit  manifefta 
medulla  nervi  optici  DXXV.  neque 
hanc  rationem  ullo  experimento  pofTe  re- 
tutarij    quam  la  Hirb  propofuit  I- c. 

Molli« 


DE    VISU.  s67 

retro  cedat:  erit  certa  diftantia,  quam  ten- 
tando  inveniet ,  in  qua  dextra  chartula 
evanefcit.  ld  fieri  contingit,  quando  ma- 
cula  adeo  obliqua  oculo  dextro  opponitur, 
ut  ad  fextam  partem  latitudinis  oeuli,a  nafb 

men- 

Mollities  organi  audttorii ,  papillarum  cu- 
tanearum  ex  nervis  continuatio  ,  quam 
video  nuper  curiofifiimum  Vaterum 
cultro  ipfo  demonftraffe ,  de  part.  confenf. 
cerebri  in  retinam  certa  proelu&io,  & 
morbi  organi  viforii  &  caecitates  ex  ner- 
vi  optici  conpreflionibus  hoc  demonftrant. 
Pulpam  vero  expanfi  nervi  pro  eptdermide 
habere,  nifi  fallor,  nimis  temerarium  eft. 

Deinde  Retinam  in  omni  animale  uni- 
formiter  albam  efle  ,  pi&urae  idoneam : 
Choroidem  diverfiffimis  modis  &  colore 
&  fabrica  diftare,  vafisque  praeterea  ita 
pene  folis  fieri,  ut  nervofae  texturae  mi- 
nima  in  ipfa  pars  fit,  omnino  validum 
argumentum  eft.  Iterum,  Choroidi  nihil 
ab  experimento  Mariotti  accedit 
emolumenti.  Certior  enim  anatome  de- 
monftrat,  ingreflionem  nervi  optici  illam, 
quae  caeca  eft,  excepto  minutiflimo  pe- 
dunculo  retinae,  choroide  utique  obduci, 
fed  alba ,  &  texturae  penitus  diverfae, 
adeoque  non  magis  hic  retinam,  quam 
choroidem  caecam  efle  Non  ergo  ne- 
ceffe  eft  ad  vafa  confugers ,  quae  in  ho- 
anlne  exfanguia  funt  &  pellucent,  & 
tadeo  manifefto  minora  funt  circulo  caeco, 
longeque  alias  caecitatis  lineas  efficerent,  fi 
aliquid  omntno  poffmt  in  inpediendo  vifu. 
A  tali  omnino    caufa  provenifle  poteft, 

quod 


*SS  DE    VI SU; 

menfuratac ,  axis  oculi  incidat :  tunc  cnim 
©bjectum  obvertitur  illi  arteriae,  quae  in 
medio  nervo  optico  eft ,  adeoque  oculus  ad 
idobjeclum  perfecle  caecus  eft.  Picardvs, 
celebris  ille  geometra,  k  MARioTTVs,cum 
hunc  experimenti  fucceflum  viderent,  inde 
concluferunt ,  nervum  opticum  non  efle 
vifus  organum ,  &  choroideam  retinae  fub- 
ftituerunt.  Tunc  enim  ,  ajebant ,  quando 
objecturn  exquifite  obvertitur  medio  nervo 
optico,  nihil  omnino  videmus.  Verum 
tunc  non  optico  nervo  imago  obvertitur,  fed 
arteriae,  quae  per  nervum  decurrit:  atqui 
nervus  fentit ,  ncn  arteria.  Ex  hac  ipfa 
obfervatione  ratio  datur,  quare   b   nervus 

opticus 

quod  aliqui  mortales  obje&a  media  pcr- 
forata  videant  Borell.  L.  III.  obf.  61. 
Sed  quare  denique  hic  ingrefliis  nervi 
caecus  eft  ?  Non  necefle  quidem  eft  re- 
fpondere :  videtur  autem  omnino,  ccrte  in 
homine,  aliquid  facere,  quod  hoc  folo  loco 
retro  pellucentcm  retinam  non  ponatur 
choroides,  uti  alibi,  obfcura  colorata.  Et 
probe  notari  debet ,  non  evancfcere  obje- 
£ium  ,  ut  nigrum  aut  umbrae  &  forami- 
nis  firnile  adpareat  j  fed  album  adparere, 
&  cum  pariete  confundi ,  quod  diverfum 
eft,  &  nefcio  quam  fufpicionem  facit 
alterius  caufae. 

•  Ita  Bernoullius  1.  c.  Nempe  perforata 
omnia  adparerent  ,  &  omnino  evanefce- 
rent  q.ae  perfeclius  infpicere  vellemus. 
Nunc  fieri  non  poteft  ,  nifi  impedimento 
in  concurfu  axium  opticoram  pofito,  quin 

.    dexter 


DE    VISU,  269 

Dpticus'  proplus  nafo  inferatur,  non  vcro 
ipfi  axi  oculi,  neque  ad  angulum  extemum. 
Nempe  tunc  oculus  ad  omnia  objecla  re- 
mota  caecutiret:  nunc  id  tantum  puncturrt 
caecum  eft  ,  quod  nafoobvertitur,  &  cujus 
vifio  minus  neceflaria  eft ,  eo  loco  ,  ubi 
nunquam  objecti  vifionem  amittimus,quam- 
diu  utroque  oculo  gaudemus.c 

Nunc  explicata  eft  illa  mirabilis  oculi  fa- 
brica,qua  nihil  perfectius  ars  excogitavit,  in 
cujus  paucis  phaenomenis  univerfae  dioptri- 
ces  fundamenta  nituntur. 

DXLIV. 

Perfeftti)  Hujus  cognitio  ducit  no9  ad 
invenienda  praelidia  in  morbis  vifus  quibus- 
cunque.  Haec  autem  perfectio  viget  fere 
inter  annum  aetatis  decimum  octavum  & 
quinquagefimum,  &  in  eo  ponitur,  ut  quam 
plurima  objecta  videamus,  eaque  quam  vi- 
vidiflime ,    &  diftinctiffime3  absque  ullo  in 

quam- 

dexter  oculus  videat,  quando  finifter  cae* 
cutit  ;   &  viciflem. 

«  Addit  IDEM  „  hinc  necefle  fuifle,  ut  nervus 
opticus  perpendiculariter  in  oculum  infe- 
reretur ,  quo  infertio  circularis  fieret, 
omnibus  nempe  obliquis  infertionibus  mi- 
nor.  Ad  angulum  vero  internum  potius 
quam  ad-  externum  nervus  opticus  infe- 
ritur,  quia  concurfus  axium'  opticorum 
tunc  in  maxima  diftantia  fa&us  fuiflet, 
unde  plurimae  omnino  in  puncto  veri 
litus,  duplicitate  unius  objec~ti,diftantiamm 
dimenfione,  errores,  neceflario  orirentur. 


iyo  DE    VISU, 

quamplurimis  diftantiis  decremento  diftin* 
ctionis,  ut  &  remotiilima,  &  proxima  plene 
&  accurate  videamus.  a  Ab  hac  perfectio- 
riis  definitione  fequitur,  ut  tres  iint  claffes 
morborum  vifus.  in  i.  oculus  ad  unicam 
diitantiam  accommodatus  eft,  &  vel  fola  r«- 
roota  bene  videt,  vel  fola  proxima.  2.  Si 
oculus  non  vivide  perfpicit,  hebetitatem 
vocant,  aut  alucinationem,  aut  a,[j>.fiKva<zria,v* 
Tunc  ea  obfcure  videmus ,  quan  per  nebu- 
lam,  quae  in  pleno  jubare  jacent.  Hoc 
vitium  )n  fenibus  eft.  quibus  oculi  incipiunt 
opaci  fieri.  3*  Quando  diftinctio  vifioni 
deeft.  Haec  in  eo  ponitur ,  ut  innumerabi- 
3es  radii  m  unum  pundtum  convergant  ; 
idque  puncturn  exquifite  fit  in  eo  loco  ,  in 
quo  nervus  opticus  oculum  adtingit.  Quan- 
do  focus ,  ita  enim  punctum  concurfus  ra- 
diorum  vocant  ,  remotior  eft ,  b  retro  reti- 
uam  ,  in  ipfo  nervo  ,  tunc  radii  ad  retinam 
veniunt,  priusquam  collecti  fuerint,  fepa- 
rati  adeo;  &  in  retina  non  punctum,  fed 
plura  puncta  pinguntur.  Quando  radii  pro- 
pius  convergunt,  inter  lentem  &  retinam: 
tunc  ex  eo  foco ,  quem  in  vitreo  corpore 
fecerunt ,  denuo  fecedunt ,  &  pariter  in  re- 
tina  puncta  plura   pinguntur  ,  cum  oporte- 

ret 

»  Confer  DXXII.  Perfeaio  vifus  in  eo  eft^ 
ut  radii  imago  quam  diftin£tiffima,quarfl 
maxima  ,  &  quam  vividiffima  in  retina 
pingatur    Reqis  III.  p.  252, 

h  DXXXVII. 


DE    VISU.  *7I 

ret  unicum  pingu  c  Ab  utroque  vitio  fit 
confufio  imaginum,  fi  plures  funtj  aut 
partium  imaginis,  fi  unica.  Facile  adparet, 
ex  definitis  conditionibus  virionis  perfectifli- 
mae  haec  contraria  vitia  demonftraru 

Figura)  Convexitas  oculi  ejus  n.odi,  ut 
focum  radiorum  determinet  in  retinam* 
neque  ante  retinam  convergant,  neque  pone 
eamdem.  Deinde,  ut  ptrfecte  fphaerica  fit, 
atque  adeo  capacifiima,  &  quam  plurimos 
radios  excipiat. 

Pellutiditate )  Haec  fumma  requiritur, 
quae  efle  poifit :  quam  primum  ahquid  dece- 
dit  perfettae  pelluciditati ,  continuo  alucina- 
bitur  oculus,  fi  quam  maxime  ab  omni  alio 
vitio  inmunis  fuerit,  Ita  v  g.  pupilla  debet 
nigerrima  efle  ,  &  eo  melior  oculus  eft ,  quo 
pupilla  nigrior.  Nihil  ibi  videas  oportet, 
nifi  in  fpeculo  propriam  tuarn  pupulam  d  five 
imaginem  ,  quae  a  retina  rehVtitur ,  &  ex 
oculo  exit.  bi  quam  minimum  alborem  in 
pupilla  perceperis,  jam  hebetior  vifus  erit. 

Fabrica  )  Solidorum  :  horum  enim  mini- 
ma  mutatio  morbos  hic  faciu     Boerhaa- 

ViVS 

c  Robur  &  vividitatem  fummam  foci  minu$is- 
fimi  demonilrat  calor  ardentiflimus  ,  <jui 
in  talibus  focis  naicitur. 

*  Veteres  putabant ,  pnpulam  f.  imaginem  a 
lente  cryftallina  refle&i.  Nobis  abunde 
conftat ,  corneam  hoc  facere  S  c  h  e  i  n  e  r. 
p.  tgf-  196.  Plemp.  L  IV  Vrobl.  $f. 
quoties  nempe  angulus  inclinationis  ita 
exiguus  eft,  ut  radii  a  cornea,  uti  a  fu« 
perficia  aquae,  repercutiaatur. 


27*  DE    VIS  U; 

vivs  infpiciebat  de  bubulo  oculo  corneam  » 
premebat  partem  oculi  pofteriorem  ,  ut 
cornea  quantum  fieri  poteit  tenfa  eleva- 
retur ,  quaiis  eft  in  vivo  animale.  •  Tunc 
fubtiliffima  acicula  &  microfcopio  munitus, 
feriebat  extimam  fuperficiem  corneae  vul- 
nufculo  minimo,  punclim  infMio:  diffi- 
liebat  elaftica  pellicula,  rima  nafcebatur  ma- 
jufcola.  Per  eam  rimam  pungebat  integram 
fubtus  tuniculam:  difliliebat  eadem,  &  nova 
rima  nafcebatur ;  eademque  ratione  poflent 
centum  ftrata  diftingui,  fi  centies  pu- 
pugeris.  Hinc  conficitur  ,  corneam 
iieri  innumerabilibus  ftratis  concentricis. 
Verum  ad  fingula  vulnufcula  aliqua  aquu- 
h  nrofilit.  Ergo  videtur  corneam  fieri 
tenerrimis  vafculis  lymphaticis  ,  quorum 
intertextu  &  adunatione  unum  ftratum  fit, 
ftratis  vero  adgeftis  tota  cornea  membrana. 
In  hoc  ordine  turbetur  minima  aliqua  parti- 
cula:  periit  oculi  perfeclio;  fi  vero  rima  in 
corneae  fuperficie  fafta  fuerit  ,  &  hiantia 
labia  duas  fuperficies  planas  conftanter  effe- 
cerint,  orietur  vifio  duplicata. 

Virtute)  Etetere,  qui  fit  in  ratione  exten- 
iionls,  quam  liquida  moliuntur.  Quam 
primum  aequilibrium  mutatur ,  morbus  eft. 
Quando  folida  praevalent,  fit  oculus  planior, 
fenfilis.  Quando  liquo-esnimia  vi  debilitata 
folida  extendunt ,  tunc  fit  oculus  elephan- 
tinus.  * 

EumS" 

e  DXVIIL 

f  Etfi  mediocre  malum  fuerif,  myopia.Io  vacuo 
oculus  turget  &  cicvatur  D.  Hosman- 

NV£ 


DE    VISU.  s7j 

Humorum )  Hi  funt :  i.  Humor  lympba- 
ticus  pellucidiflimus ,  qui  in  vafculis  conti- 
netur ,  quae  corneam  efficiunt ,  &  in  per- 
petuo  circulo  circumducitur.  2#  Humor 
aqueus.  3.  Humor ,  qui  per  vafa  parallela 
lentis  cryftallinae  circurofluit.  4.  Qui  in 
veficulis  &  minknis  vafculis  corporis  vitrei 
continetur.  Horum  omnium  humorum 
perfeda  pelluciditas  necefTaria  eft:  tum  certa 
denfit2S.  Quoties  laxiores  fiunt,  tunc  con- 
tinuo  focus  longius  a  lente  recedit,  &  trans 
retinam  cadit,  Quando  denfiores  fiunt,tunc 
focus  nimis  prope  lentem ,  &  ante  retinarn 
transponitur,  Caeterum  hi  humores  &  con- 
denfari  pofiunt,  &  laxari  ,  cum  non  fint 
mete  squeae  indolis,  fed  comprefliles.  £* 
Quando  denique  in  his  humoribus  color 
aliqurs  oritur ,  tum  vero  non  objefti  vifibilis, 
fed  humoris  noflri  color  menti  repraefentatur. 
Quibus  oculi  flavi  funt  ,  iis  omnia  objecla 
iiavefcunt :  uti  fit  in  iclerlcis.  s 

Plurimi] 

Caeterum  humoris  vitrei  color  viridis  aut 
alius  facit  infanabile  illud  glaucoma  Bris- 

SAEl. 

f  *  In  vacuo  ocuius  turget  8c  elevatur  D.FJof- 

mannvs  pofi:  librum  GovEvp.  15-0. 
s  Fateor  me  non  evidentia  experimenta  inve« 
nire.  Senes  certe  ,  quibus  lens  cry- 
ftjdlina  rlava  eft,  faepe  top?zii  fimilis,  non 
ideo  flava  viHent,  &  lonee  rr.jnus  icterici, 
in  quibus  adnatae  quidem  tunicae  vafcula 
flavurr»  hquorem  recipiunt-  Verum  ni- 
mis  facile  eft  demonftratu,  ab  opaca  tu- 
nica  adnata  nulias  fjpeciqs  ad  retinam  ve- 

,  nire, 

Tcm*  IV,  % 


27+  D  E    V  I  S  U. 

Piyrfmi)  Quo  piures  radii  in  unurn  pun- 
ctum  colliguntur,  eo  vividior  fit  viiio.  Quo 
minus  eit  punctum  ,  in  quo  conveniunt ,  eo 
vifus  eft  diftindtior  Si  focus  una  millefima 
parte  pollicis  ante  retinam  ceciderit ,  non  in 
uno,  fed  in  multis  pundtis  retinae  pingetur 
mago ,  &  perceptio  confufa  fiet. 

Remota)  Ea  diftindta  adparent,  quando 
radii  cum  adeo  exiguo  apgulo  ad  oculum 
adveniunt ,  ut  pro  parallelis  haberi  pofiint. 
Verum  tunc  deeft  vivida  vis  vifionis :  nam 
radii  pauci  adveniunt.  Ita  fenex  ad  diftan- 
tiam  integri  milliaris  diftin&e  quidem  videbit, 
verum  non  vivide.  Quando  vero  oculus 
tantum  propiora  videt,  tunc  perfedtio  vifionis 
inminuta  eft :  h  Praeftat  enim  remota  bene 
videre ,  quam  quae  unico  pollice  diftant.  » 

Mobi- 

nire.  Corneam  vero  flavam  fuifle,  non 
lego.  Quando  vero  fanguis  in  humorem 
aqueum  erTufus  eft ,  tunc  utique  lumen 
fiib  rubri  coloris  fpecie  vident  j  deinde , 
fenguine  degenerante  ,  coerulei  ,  donec 
naturalis  eolor  objedtis   redeat  S.  Yves 

*  Conf.  DXXXVII. 

>  Vcrum  myopum  privilegium  eft  in  fpe  me- 
liorum  ternporum.  Sive  enim  cornea  ni- 
mis  convexa  fuerit ,  fivc  lens;  utraqueper 
fenium  ,  praevalente  potentia  partium  fb- 
Iidarum,  explanatur,  &  vifus  mediocri- 
tas  rcdit.  Verum  fi  in  denfitate  lentis  vi- 
tium  eft  ,  id  quidem  ab  aetate  augetur , 
&  myopes  hujusmodi  nullam  nifi  a  vitris 

opticis 


DE    VISU.  i75 

Mobilitate)  Ut  unico  momento  temporis 
corporis  vitrei  foliditatem,  lentis  cryftallmae 
iitum  mutare  poflim.  i%  Quando  veroocu- 

lus 

opticis  fpem  habent.  Deinde  myopibus 
uti  plurimi  radii  sd  retinam  veniunt,  ita 
debilis  folct  vifus  efle  &  tener. 

1  *  Quae  de  mobilitate  oculi  interni  fupra 
di&a  funt  DXXH  &  DXXX.  hic  repeti  ne- 
cefle  eft.  Scheinerus  ,  qui  a.  1627. 
fcripiit ,  egregie  cognitam  habuit  neceffi- 
tatem  oculi  variabihs  ad  diftantias  varias, 
&  demonftravit  ,abfque  hac  proprietate 
ncn  fieri  poffe,  ut  6c  eminus  &  cominus 
diftin&e  videamus  L.  III.  P.l.  c  18.  j,ne- 
queinpediri,  ne  remota  multiplicia  videa- 
mus  1.  c  Ergo  ante  Carte&iun?8c alios 
a  ciliaribus  ligamentis  &  figuram  lentis  ia 
conve  iorem  mutari  pofle  p.  201.,  &  di- 
ftantiam  a  retina  adfirmavit  p.  23.163.  &c. 
partemque  perfeclionis  oculi  in  ea  facili- 
tate  pofuit,  qua  ad  varias  diftantias  accom- 
modatur,  &  qua  fuperant  juvenum  oculi 
p.  209  Omnes  rere  phyfici ,  vel  omnino 
in  hanc  fententiam  defcenderunt  vel  in 
eam  preniores  fuerunt,  v.  g.  HvgenivS 
l.c  Frop.  31  Galli  aliqui  contra  fenfc- 
runt,  &laHiRE  inprimis  obpofuit  fatis 
notum  experimentum  ,  quo  per  chartam 
duobus  foraminibus  pertuftm  ,  obje&um 
in  pun&o  diftin&ae  vifionis  fimplex ,  ex- 
tra  id  pun&um  duplex  videtur ,  apud  du 
Hamel  hifi.  p.  324.  „Nempe,  inquit, 
fi  anima  vi  polleret  oculum  ad  varias  di- 
ftantias  mutandi ,  etiam  hic  ea  vi  uteretur, 
&  efficeret ,  ut  in  mutata  diftantia  pariter 
diftin&a  vifio ,  hinc  pariter  obje&um  uni* 
S  z  cuw 


276  DE    VISU. 

lus  ipfe  perfefte  mobilis  eft  ,  tunc ,  dum 
per  unam  quartam  circuli  partem  movetur, 
inrinito  majorem  vim  radiorum  occupat, 
cum  hic  arcus  iit  in  centro  infinitorum  ar- 
cuum  majorum ,  a  quibus  omnibus  radios 
accipit. 

Pruritus)  {.  acumen  fentiendi.  Retina 
ab  pbjectis  non  poteftadfki,  nili  pro  ratione 
propriae  fenfilitatis.  Quando  nocte  ferena 
lunam  plenam  adfpicio,  poieft  oculus  rneus 
ita  adfici,ut  ineo,jamaveribalunae  imagine, 
hanc  tamen  tamquam  praefentem  circum- 
feram»  Quando  vero  lunae  plenae  fpeciem, 
ope  fpeculi  concavi  collectam  ,  in  chartam 
albam  projicio,  collectam  in  unum  punctum, 

tunc 

cum  adpareret  Ad  hoc  experimentum 
refpondet  Portereiei^ds  1.  c.  p  149. 
&  {eqq.  &  ciftinat  ,  animam  hunc  cona- 
tum  ad  mutandum  oculum  non  edere, 
quando  per  foramina  angufta  videt  Alia 
quaed.im ,  fed  parvi  momenti,  obpofuit 
MAiTREiEAN  p  of  9  .  Neque  enim 
pupilla  aut  dilatata  ,  aut  conftricta  foci  dU 
lrantia  mutatur,  fed  lucts  robur 

Verum  pupillae  mobilitas  ,  omnibus 
confrntienfibus ,  perre&ae  neceflitatis  eft. 
„Nara  od  propinqua  obie&a  pupillam  an- 
guftare  neceffe  eft.  Tunc  entm  diminuto 
numero  radiorum  irrugo  minor,  fed  ac* 
cur»rimma  fit  :  Pertnde,  uti  notum  eft, 
provimorum  confufa^  imagmes  per  fora- 
men  extguum  infpirjendo  corrtgi  Ro- 
havltT  c  }f.  Victffim  ad  remota  vi- 
dend?  egemus  quam  maxtmaluce,  -?deo- 
que  dilatata  pupilla  clariorem  eorum  vifum 
efficimus  Piemp.  L,  IV.  frobl.fa.. 


DE    VISU,  277 

iunc  adfpectum  jubar  manebit  per  horas  fc 
quafi  in  oculo  pictum  ;  &  poterit  homo 
omnino  excaecari ,  licet  in  hoc  foco  nullus 
omnino  calor  excitetur ,  quem  vel  maxime 
fentibile  thermometrum  diiringuere  pofiit, 
quale  Drebelivs  Alcmariae  invenit ,  a 
folo  halitu  oris  in  altum  faliens.  inde  con- 
ficio,  fani  hominis  retinam  adeo  fentientem 
cile,  adeo  prurire,  ut  acaufa  phyfica  minu- 
tiifima ,  &  pene  nulla  adficiatur.  Ab  hac 
ipfa  vero  fenfibili  indoie  acurnen  vifionis 
magna  ex  parte  pendet ,  quod  in  fenio  perit, 
ut  in  depoiua  aetate  oculus  a  fole  ipfo  non 
aliter,  quam  cutis  adficiatur,  folum  nempe 
calorem  percipiat  L 

Arteriofam  }  Diximus ,  nervum  opticum 
in  ipfocentro  non  nerveum  efle  ,  fed  inani 
foraminepertundi,perquod  in  o  edio  cylindro 
nervi ,  arteria  rubra  fatis  magna  ad  oculum 
advenit :  cui  arteriae  injecla  imago  a  mente 
non  percipitur,  nifi  nigri  pundti  fpecie.  r- 
Quando  nunc  haec  vafa  fanguinea  in  imo 
fundo  oculi  intumefcunt,  prement  expan- 
fam  ibi  medullam  nervi  optici ,  &  ea  pars 
opaca  fiet#  Eam  opacitatem  mens  non  oculo 
fuo  adfcribet,  fed  ,  dum  in  ferenum  aerem 
infpicit,  remote  in  aethere  faltantes  videt 
imagines  obfcuras ,  quae  nonnifi  caeca  pun- 

cla 

k  Conh  DXLI.  b. 

1  Ita  &  alia  fenfus  organa  fenibus  occallefcuot : 
neque  enim  citharoedorum  melodias  au- 
dietwt  Uarzillai  ,  neque  fapores  per- 
cipiebat  ciborum  I.  Samvel.  c.  XXIX. 
v.  if. 

*  Conf  DXXV, 


t7§  DE    VISU. 

£ta  retinae  funt,  five  retina  ibi  infenfilis  aut 
paralytica  fuerit  ,  five  corpus  quodcunque 
m  fundo  oculi  ante  retinam  ponatur* 

Lymphaticam )  Ridleyus»  animalis 
ftrangulati  recentiffimum  oculum  aperiebat, 
decuffis  anterioribus  membranis ;  videbat  in 
retina  &  nervo  optico  vafa  lymphatica, 
quae  radios  lucis  non  mutant,  cum  iumme 
pellucida  fint.  Si  vero  eadem  vafa,  excaufa 
quacunque,  aliquanto  minus  pellucida  faCta 
fuerint,  tunc  in  ris  punclis  vifus  perit ,  & 
inenti  repraefentantur  bullae  aqua  olena#, 
quales  multi  homines  vident  in  nubibus, 
meridiano  fole  illuftratis ,  globulorum  fimiles 
pellucidorum  &  faltantium  °.  Periculum 
ab  iis  corpufculis  nullum  inpendet ,  ut  in  fe 
ipfo  Boerhaavius»  expertus  eft» 

DXLV. 

Nori)  Vifio  eft  res  fubtiliffima,  &  quafi 
aeque  ad  fpiritus,  quam  ad  corpora  pertinet. 
Specula  ita  accurate  imagines  reddunt ,  ut 

nemo 

n  Etfi  RiDtEYvshaec  vafa  lymphatica  non 
habeat  ,  adefle  tamen  arterias  minorum 
generum  facile  evincitur,  cum  retina  na- 
turaliter  alba  fit  ,  per  fubtiliffimas  vero 
inje&iones  Albinianas  in  rete  vafculo- 
rum  rubentium  mutetur  DXXV. 

•  DXXV.  z.  Tn  aqueo  etiam  humore  fedem  mu- 
fcarum  faltantium  pofucrat  Plempivs 
L.  IV.  Vrobl  2*. 


D  E     V  I  S  U.  279 

nemo  mortalium  ,  non  adfuetus ,  non  cre- 
deret  fe  videre  eum  ipfum  hominem ,  cujus 
m  fpeculo  imago  pingitur.  Ita  canes  a  an- 
ie  fpecula  pofitos ,  videmus  varie  oculos  & 
caput  movere  ,  tentaturos  num  verum  ibi 
canem  videant.  Hoc  nefcio  quid,  adeo  ii- 
mile  corporis  ,  vix  habet  exteniionem ,  & 
tamen  videtur  extenfum  eiie, 

Emanant)  Si  radii  ex  oculis  cmanarent, 
tunc  utique  non  egeremus  luce.  Verum 
certum  eft ,  luce  ablata  vifum  auferri#  Non 
ignoro  exempla ,  quae  in  contrariam  fen- 
tentiam  excitantur:  Ti  beri  i  ,  b  qui  medfa 

nodte 

a  Imo  pueros  :    Conf.  DXXXIL  c 

*  L.  XI.  c.  37.  Sed  &  Avgvstvs  libenter 
videbat  ,  qui  oculos  fubmitterent ,  quafi. 
luce  perculfi ,  quam  lumina  fua  funderent. 
Alia  exempla  non  rariffima  reperio.  Ta- 
ckivs  habet  hominem  „  cui  fcintillae  ex 
oculis  prodierint ,  ut  ad  lucem  legerc 
potuerit  Lux  magna  ante  oculos  vifa 
in  homine ,  cui  cataracla  fecuta  eft  G  A- 
LENUS  de  Hipp.  &T  Plat.  decret.  L.  VII. 
c.  4.  De  fcintillis  iftis ,  fatis  certum 
videtur  ,  fieri  quando  fubiti  quidam  mo- 
tus  in  retina  aut  optico  nervo  fieri  con- 
tingit ,  quales  ex  apparente  flamma 
oriuntur.  Ita  virum  habet,  cui  oculi 
flammis  micarent,  ut  noclu  melius  vide- 
rit  PLEMP.  L.  IV.  ProbL  58.  Ex  tufli 
flammae  fenfus  BOYLE  de  color.  p.  13.  In 
vertigine  fcintillae  ex  oculo  feminae  BAR- 
THOLINU3  di  comet.  p.  131.  Ex  lupo 
S  4  VA* 


2*o  DE    VISU. 

nodle  expergifcens  fubito  omnia  objecta 
dicitur  diftinxifle :  Et  credo  id  non  adeo 
rarum  efle,  multisque  hominibus  continge- 
re ,  ut  quandoque  expergefacli  pro  uno 
momento  temporis  clare  videant.     Verum 

neque 

VALTSN.  opufc.  Scientif.  IF.  p,i8.  Neque 
diffiteor  ,  aliud  fubtilius  fubeffe  videri. 
Micae  lucis  ex  pilis  felium  depexae,&  vaccae 
Polini  ere  p.6oi.  &  feminaeVALISN» 
ib.  p.  12.  lampyrides  ,  &  lux  quae  ex 
homine  prodit  ope  corporum  electricorum 
videntur  innuere  fpiritus  ,  aut  fubtilifTi- 
ma  effluvia  animalium  ,  vere  lucere : 
Lampyridum  certe  liquor  fplendidus  reci- 
proca  quadam  fubfidentia  &  cita  expan- 
fione  lucis  {peciem  induit ,  ut  cum  vita 
pereat  COMM.  NOR.  1736.  hebd.  16. 
Verum  Nyclalopia  five  vifus  no&umus  alia 
res  eit ,  neque  ad  fcintillas  aut  fplendo- 
res  oculorum  pertinet.  Huius  morbi 
paflim  folitaria  exempla  proftant.  De 
fe  ipfis  teftantur  uterque  Scaligerb 
Cardanus,  Caelivs  Rhodiginvs, 
Casavbonvs,  I  B.  Porta,  Sabelli. 
cvs.  Quemdam  nomine  Leravd  lego 
duabus  integris  horis  absque  lumine  le- 
gifle.  Aliud  exemplum  lego  ex  Mon- 
talti  optica  citatum  ,  &  plura  occur- 
rere  Mariotte  p.  319.  Haec  vsra  eft 
Nyclalopia  Hippocratis,  cujus  porro 
aliud  eft  exemplum  in  PHIL.  TRANS. 
n.  164.  cumeo  vitio,  ut  albafolum  &nigra 
videret ,  &  aliud  hominis  nottu  lcgentis 
habet  Briggs.c.  V.  &  Bovle  de  nat. 
determ.  effl.  p.  131.  URESLAV-  1720.  m. 
^.FABRICJL'SabAQUAP.l.c.IJ.C4. 

VA- 


DE    VISU.  251 

neque  conftanter  id  accidit  in  eodem  homi- 
ne,  neque  durabile  eft,  &  proximo  mo- 
mento  temporis  profundae  tenebrae ,  poft 
brevem  lucem  fuccedunt:  neque  denique 
iit  a  radiis ,  quos  oculi  ediderint.  Res  tota 
haec  eft  :  oculi  poteft  tanta  teneritas  efte, 
ut  id  ipfi  lucis  loco  fit,  quod  alias  pro  luce 
non  eft  :  Tenebrae ,  fi  proprie  loquendum 
eft,  nullae  dantur  in  orbe  noftro  :  c  quod 
autem  tenebras  dicunt  ,  id  debilior  Iux  eftj 
&  quae  nobis  tenebrae  funt,  eae  pro  clara 
luce  funt  aliis  animantibus ,  &  iis  viciflim 
noftra  lux  pro  tenebris  eft»  Homo  interdiu 
videt,  eo  tempore  glis  hominem  non  videt: 
Viciffim  homo  noctu  caecus  eft,  &  tunc 
glis  videt ,  &  praedam  quaerit  ,  &  quae- 
que  rimatur  accuratiflime.  ita  plurimae 
mufcae ,  praefertim  multoculae  ,   &  media 

pars 

VALTSN.  IT.p.t6.&integraegentestaIium 
mortallum  paffim  citantur.  Itam  America 
gentem  albam,  albiVque  capillis  viditWA- 
FERUS,  qui  nodtu  viderent ,  interdiu  ob 
debilitatem  pene  caeci.  fn  Africa  fimiles 
mortales  inter  medios  Aethiopes  dari  <van 
der  GREUBEN  ///*.  p,  78.  His  atique 
caufa  mali  eft  nimia  oculi  teneritudo  „  to- 
ta  enim  die  oculi  Heliophoborum  aqua 
manant,  WAFERO  tefte.  Huic  oppo, 
fita  eft  callofitas  illa  oculi ,  quae  NySia- 
lopia  aliis  dicitur,  ubi  nonnifi  fole  fulgen- 
te  vifus  fit,  noftu  &  in  ipfo  crepufcu- 
lo  nullus.  In  PHIL.  TRANS.  n.  159. 
exemplum  habetur. 

c  Conf,  DXXXHI,  g.  &  DXXXVI- 

S5 


2*2  D  E    V  I  S  U. 

pars  papilionum  ,  &  alia  animalia  bene 
multa  non  vident,  nifi  noctu#  Memorabi- 
le  exemplum  eft  ,  quod  in  Anglia  accidit, 
&  aiibi  excitavi  (  CCCCXC.  )  Homo  in 
carcerem  detrufus  ,  lole ,  luna ,  &  orani 
luce  caelefti  perfe&e  privatus ,  diu  nihi! 
quidquam  vidit.  Idem  paulatim  creperam 
lucern  cepit  videre ,  poftquam  pupilla  fe  laxa- 
verat ,  &  fucceffu  tcmpons  oculum  na&us 
eft  adeo  tenerum  ,  ut  in  profundiffimis  te- 
nebris  &  videret  objecta  ,  &  literas  legeret; 
Neque  eft  quod  valde  miremur  :  Quis  me- 
dicorum  eft,  qui  non  aliquando  aeftivo  tem- 
pored  ex  fumma  luce  ad  aegrum,  ex  morbo 
acuto  decumbentem ,  in  pullatum  cubiculum 
deductus  nihil  viderit ,  idemque  per  octa- 
vam  partem  horae  in  tenebris  aflbefactus, 
crefcente  quafi  fenfim  fenfimqueluce  objecta 
diftinxerit,  Nempe  magna  lux  ita  ©culum 
difponit ,  ut  minorem  non  fentiat :  vifurus 
in  minima  luce,  poftquam  majore  deftitu- 
tus  cft. 

Radios 

*  Eadem  datur  folutio  inGJORN.de  Leter. 
fuppl,  I.  p- 1 34.  Omnia  fenforia  ita  conpa- 
rata  funt ,  ut  majoribus  inpreffionibus  ad- 
faeta ,  minores  vix  percipiant.  Qui  inter 
fummos  ftrepitus  educantur  ,  modefte  lo- 
quentes  non  percipiunt.  Odoribus  vali- 
dis  adfueti ,  vulgarium  fenfum  amittunt  - 
Non  alia  ratio  eft ,  quare  interdiu  ftellas, 
lampyrides ,  &  lucem  pifcium  marinorum 
non  videamus. 

2  Pythagoras  vaporem  calidum  a  fole  ad  ecu- 
los  fsnire  docuit   LAERTIVS  1.  VIII. 

p.i« 


D  E    V  I  S  U,  283 

Radios  autem  ,  ut  ad  rem  redeamus, 
ex  oculis  noftris  emitti ,  qui  offenfi  ab  ob- 
jectis  in  oculos  noftros  redeant  ;  verasque 
rerum  imagines  &  quafi  cortices  corporum 
ad  fundum  oculi  venire ;  vel  radios  ab  ocu- 
lis  noftris  exeuntes,  conplexos  cum  radiis  ab 
objectis  advenientibus ,  ad  nos  venire  ;  haec 
omnia  facile  refutantur,  cum  bonus  oculus, 
&  objecta  quaecunque,  quando  lux  abett, 
nullam  vifionem  producant ,  neque  corpus 
ullum  vifibile  fiat  nifi  illuminatum. 

Epicvris)  Eam    haercfin    non  bene 

tri- 

p.  1.  vifumque  ad  fpeculum  a  nobis  ire  & 
repercurTum  redire  Plutabch  de  plac, 
phil.  L.  IV.  c.  14,  colores  vero  fuper- 
ficies  eife  corporum  ID.  ib  L  I,  c.  i£« 
&  vifum  fieri  lumine  ab  objeclis  emiflb, 
ad  oculos  vero  reflexo.  Certe ,  quantum 
video ,  pleraque  non  male. 

f  Stoicos  apud  Galenum  invenio  docuiue» 
oculum  per  aerem  ,  tamquam  per  bacu- 
lum  videre  1.  c.  c.  7.  Deinde  CHRY- 
SiPPTJS  fpiritum  ad  rem  videndam  ex 
nobis  exire  :  &  alii  Stoici  „  ipiam  ex 
nobis  vim  dignofcendi  ,  fpeculatum  quali 
ire  ,  redireque  fenfatione  gravidam. 

s  Plato  „  ex  nobis  fpiritum  exire ,  eumque 
cum  iubare  lucis  copulari  ,  ficque  fieri 
corpus,  quod  contactus  aliorum  corpo- 
rum  ad  oculum  mentemque  transmittat. 
Plutarch.  1.  c.  Et  in  fpeculo  etiam 
nos  videre,  radiis  a  nobis  exeuntibus  & 
reflexis.  Haec  edam  Galeni  fententia 
eft  de  Hjpp.  tjf  Plat.  decr.  L.  V!l.  c. 
5.  6.  Hipparchi  fententia  parum  dif- 
fert  Plutarch.  ib. 


284  DE    VISU. 

tribuunt  Democrito  „  fpectra  h  nempe 
vifibilia  quaquaverfum  vagare  ,  &  ab  oppo- 
iito  oculo  excipi.  Eadem  cadit  ex  priori 
argumento,  quod  lux  ablata  viiionem  au- 
ferat.  Haec  funt  illa  fpectra  ,  quae  Virgi- 
xivs  defcribit :  Et  ni  docta  comes,  tenues 
iinecorpore  vitas,  Admoneat,  volitare  cava 
iub  imagine  formae  ,  Irruat  &  fruftra  ferro 
diverberet  umbras. 

Mechanlca )  Quae  breviffime  eft  „  Radi- 
orum  vel  a  puncto  radiante  ,  vel  a  puncto 
xeflectente  dilperforum  appulfus  ad  oculum. 

Quae  haclenus  de  oculo  diximus  ,  ea  tu- 
to  poflunt  proponi»  Verum  bene  olim 
Arisioteles  dixit,  mentem  videre, 
mentem  audire.  Objectum  vero  tantum  eft 
nota  characteriftica  ,  quae  in  mente  facul- 
tatem  fentientem  excitat.  *  Addebat  a.  1726. 

Prae- 

h  Jmagines  rerum  ad  nos  venire  &  oculis  in- 
feri  docuerunt  Democritvs  &  Epicu- 
rus.  Plut.  1.  c  Excufari  poteft  haec 
fententia ,  cum  formas  iilas  de  rebus  ,,  per 
xadios  quosdam  aut  qualescunque  fluxus 
ad  nos  ajant  manare  D>ogen£s  Laer- 
tivs  L.  X.  p.  m.  1132.  lucemque  ex 
fole  emitti  re&e  proponant.  Neque  alia 
fententia  propior  vero  eft.  ,v  Solis  enim 
„  videmus  radios,  a  corporibus  aut  lucidis 
„  aut  opacis  ad  nos  repercuffos. 

3*  Hanc  fentendam  Berkleyus  ita  urfit,  ut 
in  idealifmum  prolabatur  ,,  &  noftras  a 
mundo  corporeo  ortas  fenfationes  non 
necelfarios  effe&us ,  imo  vero  omnino  non 
effe&us   mundi  corporei  effe ,    fed  unice 

arbi- 


D  E    V  I S  U*  285 

Praeceptor  „  pofle  dici ,  vifionem  non 
ad  corpus  pertinerek,  ted  in  ipfa  habitare 
anima ,  cum  poffimus ,  absque  ullo  corpo- 

ris 

arbitrariam  linguam  Creatoris  nobis» 
cum  loquentis  ,  a  quo  unice  pendeat,  quod 
radius  ruber  hunc  fenfum  •  nobis  inpri- 
mat  ,  cum  nihil  in  ipfo  radio  fit  ,  quare 
non  aeque  coeruleus  adpareat-  In  hanc 
fententiam  Malebranchsvs  olim,  & 
ipfe  Praeceptor  pronior  eft.  Neque 
negari  poteit,  mutata  convexitate  corneae, 
aliis  curvis  &  huic  &  lenti  adfignatis, 
Jiquorura  colore  mutato,  lucis  radiis  ali- 
ter  fiffis  &  in  colores  alios  fecedentibus , 
&  quis  omnes  conditiones  recenfeat  ?  aliam 
nobis  in  obje&is  magnitudinem  appari- 
turam  ,  iitum  alium ,  &  diftantiam  ,  & 
colores ,  &  de  planitie  &  convexitate  ju- 
dicia  ,  &  de  motu  &  quiete ;  uno  verbo, 
alium  nobis  mundum  obverfatururri.  Con- 
tra  BPRKLEYUM  aliqua  PORTER- 
FIEI  ^S  III.  p.  231. 

k  Ita  olim  ARISTOTELES  de  anim.  L.  \l 
c.  1 2.  &  GALENUS  de  Hipp.  fef  Plat. 
decret.  L.  Vll.  c.  7  docuerunt ,  non  corpo- 
rum  effluvia  ,  fed  qualitates  aliquas  ad 
nos  venire-  Certum  eft,  animam  fpeciebus 
vifibilibus  magis  familiariter  quafi  uti, 
has  conftancius  inter  ienfationes  memoriae 
inhaerere  ,  &  quoties  lubet  repraefentare 
phantafiae  poffe.  Verum  haec  omnia 
poffunt  a  diftin&ione  &  vividitate  inprefc 
fionum  pendere ,  quam  non  ita  facile 
caufae  accidentales  turbent.  Radii  cum 
corpora   funt ,    inpingunt ,    refle&untur, 

uniun- 


286  D  E     V  i  S  U* 

ris  minifterio ,  imagines  nobis,  &  in  vigilia, 
&  in  fomno  maxime,  depingere^  Newto- 
nus  abfoluta  demonftratione  optices  inge- 
nue  faflus  eft  ,  nihil  facere  ea  omnia  ,  quae 
docuerat,  nifi  definitam  aliquam  in  nervo 
optico  mutationem  :  non  ergo  nos  videre 
irciagines ,  per  ilias  in  nervo  inprefliones, 
nifi  ea  raiione,  uti  praelium  repraeientatur 
per  hneas  atramenti  chartae  illitas  ,  quam- 
vis  hae  lineae  nihil  habeant  cum  praelio 
cornmune.  Focus  enim  radiorum  in  retina 
convenientium  nihil  facit  ,  niii  veram  fpe- 
ciem  tactus :  &  tamen  ,  ab  eo  foco ,  ori- 
tur  idea  coloris  rubri.  Non  ideo  coior  ru- 
ber  oculum  ferit  :  fed  mens  inftructa  eft 
facultate  propria ,  ut  nafcatur  propria  Sc 
definita  cogitatio  ,  quando  corpus  certa  ra~ 
tione  movetur ;  neque  nafcatur  unquam, 
ni(i  corpus  ea  ratione  fuerit  motum.  Haec 
lex  aeterna  eft.  ldem  enim  objeclum  in 
omni  oculo  fano ,  per  totum  orbem  terra- 
rum  m,  conftanter  fenfum  excitat  rubri 
coloris.  Verum  hanc  noftram  ignorantiam 
non  eft  quare  aegre  feramus  :  Medici  enim 

ofhcium 

uniuntur  ,  feparantur  .  mifcentur,  imo 
vero  calefaciunt ,  percellunt,  dolorem  mo- 
venc  &c.  Adeoque  eas  voces  PRAECE- 
PTORIS  non  oportet  urgere.  DXXXII.*. 

l  Query  28. 

m  Et  in  nobis  &  in  aliis  aniroalibus ,  quorum 
idem  viderous  judicium  eflc  de  diftantiis , 
eamdem  facultatem  colores  dignofcendi, 
imagines  in  fpeculo   videndi  &c. 

!  RAVIUS,  intextu)  Quae  inedita  jacet  inter 
chartas  PRAECEPTORlS. 


D  E    V  I  S  U.  28; 

offieium  non  aliud  eft  ,  quam  efficere ,  ut 
oculus  bonus  iit ,  adeoque  legitima  rattone 
radii  in  retina  conveniant. 

DXLVI. 

Minima )  Omnis  homo  deflnitam  habet 
diftantiam ,  in  qua  ea  corpora  ponit ,  quae 
vult  quam  perfectiilime  videre  %  (  Cod» 
Feldm  Horno ,  cujus  oculus  perfectus 
eft,  videt  hominem  diftincte  &  adgnofcit 
a  duorum  pedum  diftantia,  ad  viginti  pedes: 
quod  ultra  id  fpatium  eft ,  debiliter  videt ; 
quod  propius  ,  confufe  Video  velum  al- 
bum  ad  milliaris  diftantiam ,  fatis  diftincte» 
non  autem  vivide.  Appropinquat  navis: 
videovelum,  diftinclius  quam  prius,  prout 
navis  propior  eft.  Quando  vero  hoc  velum 
duodecim  unciis  ab  oculo  diftat ,  tunc  video 
&  filamenta,  ex  quibus  textum  elt  velum, 
&pilos,  qui  in  filamenta  contorti  fuerunt» 
Nempe  optime  videmus  ,  quando  objectum 
in  eo  locoeft,  unde&plurimi  radii  veniunt, 
&  quantumfimpoteft  b,paralleli.   Prior  caufa 

facit, 

a  Quae  nempe  inter  miniraam  diftan- 
tiam  presbyopis ,  maximam  vero  myopis 
xnedia  eft ,  v.  g.  a  duobus  ad  unum  pedem. 

*  Hanc  glofiam  inferui ,  cum  in  codice  repe- 
rirem  „  absque  conditione  parallelos  radios 
requiri.  Verum  tunc  viius  diftinctus  eflet 
addiftantiam  140  pedum.DX XVII.  d.  Re- 
quiritur  autem  certa  mediocritas  ,  ut  uti- 
que  angulus  opticus  nou  major  fit,  quam 
ut  poflint  in  retina  radii  concurrere  ,  fed 
quantum  potcft  maximus ,  ut  radios  plu- 
rimos  capiat, 


28S  D  E    V  I  S  L\ 

facit ,  ut  vivida  fit  vifio:  haec ,  ut  diftintfa. 
Dicimus  autem  de  oculi  fabrica  perfe- 
dtiffima. 

Dijiinfte)  Quia  radii  fere  paralleli  c  funt, 
fed  pauciores:  illud  diftincturn  viium  facit; 
hoc  inpedit ,  ne  vividus  fiu  Immmuitur 
autem  radiorum  numerus  in  ratione  qua- 
drata  diftantiarum* 

Confufa)   Acum  corncae  quam  proxime 

adpli- 

c  Quia  radii  magis  paralleli  exiguam  vim  re* 
fringentem  requirunt ,  ut  uniantur  axi 
optico  ,  radh  vero  divergentes  majorem, 
adeoque  facile  aberrant ,  feorfimc|ue  adve- 
niunt  in  retinam. 

4  PundH  hujus  exiguitas  pendet  a  minutie  fi- 
brarum  retinae ,  quam  video  ad  calculum 
redu&am  fuifle.  Hookivs  definivit, 
nullum  objeclurn  vifibilc  efle  ,  quod  fub 
minori  angulo  advenit ,  quam  minuti  fe- 
cundi  ,  apud  Portekfields  TV.  p. 
249.  primi  vero  Momtanarivs.  De- 
nuo  ,  nullum  obje&um  vifibile  efl: ,  quod 
pi£fcuram  facit  minorem  una  fibrilla 
retinae  Portereields  26.  p.  247.  &  videtur 
nullum  corpusdiftinctum  videri,  nifi  quod 
praecife  unicam  fibriilam  fem.  Vix  enim 
probibile  videtur  ,  duas  fibras  in  fphaerica 
membrana  perfedle  aeque  lr.ngas ,  aeque 
tenfas,  aeque  r^ctas  fore.  Verum  ab  ex- 
perimentis  quibusdam  deduxit  Idem,   fi- 

bram  retinae  unicam  effe  aequalem  Ji_ 

560. 

parti  lineae  mathematicae  ,     dari  tamen 

«nortales  ,  quibus  non  major  fit „,. '     -^ 

3  2400. 
Micro- 


D  E     V  I  S,  U.  a89 

adnlicstam  non  videmus,  quia  radii  ab  acu 
reflexi,  ita  divergunt*  ut  demum  poft  re- 
tinarn  colbgantur,  adeoque  puncta  plura, 
non  unum  punctum  emciunt» 

DXLVII. 

JMicrofcopio  vero  obje&a  ita  augentur ,  ut 
minimum  vifihile  defiViat  Ci  i  ftonus 
Wintringham  aequale  efle 

4000  000,  000,  ooo7  Fcdis  cubici  *•  c' 
p.  504.    Haec  fufe  hic  inquiri  nequeunt. 

e  Momenta  corporum  fiunt  ex  velocitatibus  in 
maflas  d'ic3-?s.  Sed  Luminis  VelOcitas  in 
roecbo  homogeneo  aequ&bilis  eft  ubique : 
ergo  robo» *  iuroinis  erunt  unice  utimaflae, 
nempe  uti  coni  ilii  ,  quibus  pro  bafi  cor- 
nea  eft,  &  qui  perpetuom;nuuntur,  quore- 
motius  cbjeaum  eft  DXXXVI.  y, 

Vifum  eft  aliqua  hic  addere,  de  quibus- 
dam  corpnfum  qualitaribus  ,  quas  vifii 
dignofcimus  „ro:»gnitudtne,  convexitate 8c 
9,conc9vitate  folidorurn  j  diftantia,  motu 
„&  quiete,   loco  &'c. 

1.  Magnitudo  pendet  ab  imaginis  latl- 
tudine;  h^ec  sb  angulo  oprico  .  vcum 
mens  conbirat  hujus  anguli  magnltudi- 
uem  &  debib>a'em  colorurn,indeque  eifficit, 
ut  corpora  diftantia  etiam  pro  magnis 
habeat ,  etfi  in  oculo  revera  parva  adpa- 
reant.  H«nc  quando  vividi  colores  ab  ob- 
je&o  valde  remoto  advemunt  ,  magnitu- 
dincm  anima  nimis  ma^naro  ponit,  v,  g. 
in  candela  ex  magna  diftantia  vila  Ro- 
HAULT,  1.  c  &c.  Hoc  judicium  a  fola 
confuetudine    pendet.      juvenis  ,   quem 

ftath» 
Tom.  IV.  T 


D  E    AUDITU. 
DXLVII. 

Auditus  eft  foni  perceptio ,  quaein  mente 
excitatur,  ope  organi  auditorii.  ita  diftin- 
guo  auditum  verum  a  perceptione  fonorum, 
qui  ex  caufa  interna  oriuntur. 

Sinus) 

ftatim  dicam ,  magnitudinem  habebat  pro 
adtributo  eflentiali  &invariabili  :  Ita  v.g. 
mirabatur,  f  ciem  hominis  pofle  in  minuta 
tabula  depingi ,  cum  id  aeque  libi  difficile 
videretur,  ac  modium  inferere  in  cvathum. 

i.  Convexitas  8c  concavitas  ab  umbris 
lateralibus  aeftimatur,  fola  pariter  confue- 
tudine.  Juvenis  Cheseldenianus 
(n.  3.)  pifruram  pro  varicolore  primum 
tabula  habuit,  deinde,  adfuetior,  pro  fb- 
lido  corpore ,  ignarus  quis  fenfus  falleret, 
vifus  aut  tadrus. 

5.  Diftantias  ex  variis  circumftantiis 
difcimus  diftinguere,  quas  ex  la  Hirio, 
apud  du  Hamel  p.  313  &  R  e  g  1  s  L. 
VIII-  c.  19.  non  fatis  citatis ,  exfcripfit 
Porterfields  1.  c.  IVt  p.  x6S.  feqq. 
Nempe  ex  angulo  ,  quem  faciunt  iuo 
concurfu  axes  optici  duorum  oculorum: 
femper  minori  ,  uti  obje&ura  remotius 
eft  ,  perinde  uti  caecus  ex  angulo  bacillo- 
rum.  Si  vero  uno  oculo  diftantias  meti- 
mur,  ut  Monoculis  necefle  eft,  tunc  an- 
gulo  utimur ,  quem  cum  pun&o  radiante 
reftae  efficiunt  ex  corneae  terminis  deduftae 
Plem».  L.IV.  Probl.46.  ex  Ketlero. 
„Porro  diftantiam  metimur  ex  decremen- 
to  magnitudinum  nobis  notarum,,  ex  de- 

cremento 


DE    AUDITU.  291 

Sonus)  Eft  omne  ,  quod  audiri  poteft. 
Qiii  extra  nos  exiftit,  is  motus  eft  trernulus 
aeris  m  undas  agitati.  Qui  intra  nos ,  is 
cogitationis  modus  eft  ,  quem  fentimus 
omnes,  nemo  vero  explicare  poteft. 

Aerh} 

cremento  vividitatis  colorum  ,  &  diftin- 
clionis  partium ,  „eX  interpofitione  mul- 
torum corporum  addit:  Porterfields, 
ex  nixu  quem  snima  fe  percipit  edere  in 
oculo,  ad  eum  accommodandum.  Ve- 
ruio  hoc  ponif  certam  mutationem  lentis, 
nondum  ab  ommbus  admiflam,  hujusque 
mutationis  cenfcientiam.  Sed  haec 
omnia  pariter  a  coniiietudine  pendent. 
Caecus  ille  C  h  e  s  e  l  d  e  n  j  i.  cum  primum 
vifum  recuperafTet  ,  nullam  omnino  di- 
ftantiae  notionem  habuit ,  ut  ornnia,  quae 
videbat ,  faciem  fuam  contingere  crederet. 

P301- 
4.  Moveri  corpus  judicamus ,    quando 

fucceifive  in  aliis  pun&is  id  nobis  adparet. 

Hinc   valde  remora  obje£ta ,  &  valde  mi- 

nuta  credimus  qutefcere,  etfi  moveantur, 

quod  diveriitas  pun&orum  in  quibus  ad- 

parent,  non  fatis  magna  fit.    Hinc  laulta 

ad  microfcopium  moventur,   quae  oculo 

quJefcere   videntur,  vermiculi  fpermatici, 

fanguinis  circulatio  &c 

f.  Locum    corporum    aeftimamus  ex 

termino  axis  optici.      Tn  hoc  maxima  eft 

incertitudo.      Nempe  fi  folo  oculo  dextro 

infpexerimus  ,    corpus  erit  in   fine  axis 

optici  dextri :   fi  folo  finiftro ,  tranfiliet  in 

finem  axis  oculi  fiuiftri :    fi  utroque ,   in 

locum  intermedium. 

T  2  6*.  De 


29z  D  E    A  U  D  I  T  U. 

Aerts)    Eo  enim  elemento  fublato  fonus 
omnis  tollitur.     Aerem  a  autem  verum  me- 

dium 

C  De  numero,  ex  diverfis  fenfationibus,1 
quas  ab  objectis  patimur.  Si  unica  fuerit 
&  homogenea,  credimus  unum  obje&um 
effe  DXXXXI.  e.~]  Si diverfae,  plura  eife: 
unde  plura  objefta  cogimur  videre ,  quam 
primum  oculorum  axes  non  concurrunt 

7.  Depofitioneex  horoptere  judicamus, 
&  hujus  pofitionem  adoptamus  ,  non 
eam  quae  eft  in  imagine  retinae.  DXLI.  c. 

D  E  A  U  D  I  T  U. 
DXLVII. 
In  hac  tota  commentatione  veniam  peto  ab 
aequo  le&ore  ,  fi  mufices  ignarus  multa 
absque  explicationc  dimifero,  quae  pleris- 
que  non  funt  taciUima.  Boerhaavius 
amabat  muficen ,  pulfabarque  cithatam, 
ne  Jiqua  parte  artium  apollinearum  defi- 
ceret     Fontenelle   biji.    de    l'Acad. 

a  Experimentisaccurate  captis  apparuit  „fonul1a 
aere  exhaufto  pene  totum  extingui  Boylb 
Experim.  Thyf  Mech.  de  Aere  n  XXVII. 
&  integre  Camer.  tentam  p.  311. 
Hawksbee  Pbyfico  mechan.  Expetim.  £c 
Jhilof.  trans. IV.  p. 4.00.  Derham Vhyfico- 
flheol.  P.  IV.  c.  3.  Foliniere  exp.  de 
fbyfiq.  n.  33.  p.  245-.  146  Musschen* 
iroeck  in  comment.  ad  exper.  Tlor.  I. 
p.  S8.  qui  contrariam  fententiam  Mer- 
senni  Harmonfol.  Propl.  &Florenti- 
NORvm  retutat.  Erraverant  autem  viri 
optimi ,  quod  percuflum  in  vacuo  tin- 
tinnabulum  tremores  fuos  parieti  vitri 
communicare  potuerit.  Conf.  Cel.  Ham- 

ber- 


DE    AUDITU.  293 

dium  efle,  quod  fonos  perfert ,  inde  cogno- 
fcimus,  quia  bombus  campanae,  quem  ego 
nunc  proximus  audio,  intra  minutum  tem- 
poris  audietur  ab  altero  mille  pedibus  a  cam- 

pana 

bergeri  Hlem.  Vkyf.  n.  331^  Imo  vero,' 
fi  campanam  aere  plenam  circumdederis 
altera  aere  vacua  ,  neque  tunc  audietur 
fbnus  ullus ,  qui  in  interiori  illo  aere  fuerit 
cxcitatus ;  audietur  vero  optime ,  fi  tubi 
ope  Campana  interior  cum  aere  externo 
communicaverit.  Tnde  experimentum 
Froelichii  ,,fclopi  bombum  inaltiffi- 
mis  montibus  vix  percipi.  Et  contrario 
modo  ,  fi  machinse  ope  duas  vel  tres  at- 
mofphaeras  in  campanam  ftipaveris ,  du- 
plo  etiam  8c  triplo  fortior  fonus  audietur 
Hawksbee  1.  c.  Musschenbroeck. 
1.  c  Et  hyeme  aereque  frigido  &  caelo  fere- 
no  foni  mtenfiores  ,  debiiiores  aeftate  ,  & 
coelo  pluvio  Derham  Phil.  Trans  n  3 1 3. 
Ergo  aer  eft  verum  medium ,  quod  fonos 
perfert.  Caeterum  nihil  haec  demunt 
illi  propagationi  foni  ,  quae  fit  per  folida. 
Certum  enim  eft,  ea  ,  fi  continua  fuerint, 
fonoslongiflime  deferre  illibatos.  Detrabe, 
cujus  altero  extremo  auris ,  altero  corpus 
fonorum  admovetur,dudum  Coitervs& 
Mavrocordatvs  8c  fufe  Fr.  Tertius  de  La- 
ni  s  Magift.  Natur.  &  Art.  L.  %  p.424  Terra 
ipfa  tremit  ad  magnas  diftantias  ,  fuos- 
que  tremores  cum  aere  communicat  ,  ut 
non  alia  ratione  adventantes  hoftes  facilius 
prodantur  :  ipfumque  a  fonis  per  terram 
delatis  mercurium  in  unda<  agi  idem  vide» 
rit  F.Tf  de  Lanis  p.  481. 

T3 


294  DE    AUDITU, 

pana  remotiori:  Aqua  non  eft  verum  b, 
neque  adaequatum  medium  foni,  etfi  pifces 
audiant:  eurn  enim  aqua  confufecontinuat, 
imitata  agitationem  aeris,  &,  ii  aer  edu- 
catur  omnis ,  nullus  erit. 

Tre- 


t  Urinatores ,  quae  fuperius  aguntur,  utcumque 
obtufe  perc^piunt ,  quod  &Pechlinvs 
de  fubmerfo  fuo  teftatur.  Urinatorum 
inotus  pifcatores  in  navicula  fua  non  au- 
diunt  DerhamIc.  GAssENDVsadio. 
lub  aqua  orgyas  ne  tormenra  quidem  niii 
aegre  exaudin  reliquit.  cyphorum  fonus 
deprimitur,  quando  aqua  infunditur,  eo 
magis  quo  pleniores  funt.  Tintinnabulum 
in  vafe  pleno  aere,  fed  inierto  alterivafi 
aqua  repleto  fonum  edit  debiliffimum 
DeLan-  s  L  X.  p,  424.-  Campanae  fonus 
in  aqua  tribus  gradibus  gravior  eft  K 1 R- 
Cher,  Mufurg.  L  IX. p  14. 1  Vhonurg. p. 9. 
Campana  aere  plena  inferta  fuit  campanae 
majori  aqua  repletae  ,  pulfatum  in  priori 
tintinnabulum  ,  audituseft  fonus,  fed  fua- 
vior  &  aliquot  notis  muficis  depreffior 
Hawksbke.  Pikcs  tamen  audire  &  ad  no- 
tam  vocem  nutritoris  occurrere  certum  eft, 
Videturautem  aquam  fonostransferre  ratio* 
ne  corporum  folidorum.quae  percuffa  ferit, 
aim  ipfa  &  conprsffionis  &  reftitutionis 
elafticae  incapax  fif  Percuti  vero  &  tre- 
mere  fcyphi  docent ,  in  quibus  crifpatur 
uhdasqueagit,  dum  raduntur  digito.  So- 
nus  cx  percufTo  in  aqua  filice  natus,  a  na- 
tura  vafis  pendet,  non  a  percuffis  corpo- 
ribus  Perravlt  du  bmit$.  m.  ijz* 


DE    AUDITU.  295 

Tremulus)  Sive  aeris  vibratio  reciproca^ 
Reciprocavero  dicetur,  fi  uno  momento  aer 
ab  A  inpellitur  verfus  B ,  &  proximo  mo- 
mento  ab  A  verfus  B  redit.  Nam  aeris 
motus  continuus  aut  aequabilis,  etiam  quan- 
do  validiflimus ,  non  ;eft  fonus.  Ventus  pro- 
cellofus,  etiam  potentifiimus ,  fonum  nul- 
lum  efficit  ,  &  fi  in  perfecla  planitie 
verfareris,  nullum  fonum  perciperes,  nifl 
qui  a  rafione  fuperficiei  terrae  ,  &  conculfu 
veftium  tuarum  oriretur.  Jnmari,  etiarn 
quando  maxima  procelia  faevit ,  folusunda- 
rum  confliclus  auditur,  itridorque  rudentum. 
in  altiflima  turri  venti  vis  maxima  non  alium 

fbnum 

c  Aeris  motus  folus  nullum  fonum  producit, 
fed  aeris  motus  ad  corpora  firma, '  firmo- 
rumque  corporum  motus  in  aere  ,  aut 
inter  fe.  Sitcorpus  tremens,  inpellet  un- 
dam  aeris  proximam  ,  huic  refiftet  reli- 
quus  aer  ,  orietur  alicubi  aeris  a  corpore 
tremente  expulfi  cum  aere  refiftente.con- 
fliclrus,  In  hoc  pun&o  conflicTrus  aer  erit 
denfiflimus,  rarior  vero  quo  propior  cor- 
pior  trementi,  &  ad  ejusdem  contacTrum 
rariflimus ,  quia  ab  eo  ipfo  corpore  loco 
mota  eft  aeris  columna,  quaeeidemadhae- 
ferat  proxima.  Redibit  ergo  unda  aeris 
a  puntto  fummae  denfitatis  ad  locum  fum- 
mae  raritatis,  five  corpus  tremens ,  illud- 
que  conprimet.  Sed  proximo  momento 
idem  corpus  elafticum  refiliet ,  aeremque 
fecundo  conprimet  >  undam  novam  effi- 
ciet  &c.  Newton.  Vrinc.  Vhil.  Natur. 
II.  Prop.  XLIU.  &c.  M  vschenbroeck. 
l.c.p.397.  398. 

T   4 


296  DE    AUDITUf 

fonum  edet  mfi  a  ventis  contra  muros  adli- 
dentibus ,  terribilem  unque  ,  fed  lapidum  , 
non  aeris. 

Hi  ergo  reciproci  motus  aeris,  quostremo- 
res  vocamus,  in  fonum  fient,  quando  intra 
minutum  fecundumquingenues d  (alii  codices 

fexcen- 

3  Sonum  gravem  a  paucis  vibrationibus  corpo- 
ris  fonori,  acutum  a  plurimisorm,  in  vul- 
gus  no'um  eft,  8c  icumen  foni  in  ratione 
diredfca  efle  numeri  vibrationum  intra  da- 
dum  tempus  Etiam  id  notum  eft  acumi- 
m  fonorum  efTein  rattone  inverfa  longitu- 
dims  chordarum  Mersennvs  Harmon. 
fol.  L.  1\.  Frop  lS  Kircher  Mufurg. 
p  424.  &  dire£h  fubdupla  tenfionum  , 
quod  experimentum  idem  Mersennvs 
tradit  Harmon  ed  4.  p  t66-  Verum  ut 
propius  fines  determinarentur  fono»um , 
Cl.  Sauveur  quaefivit  menfuram  ioni 
conftanrem  ,  &  pro  fixo  pofuit  eum  fo- 
num  ,  qui  fieret  centum  intra  fecundum 
minutum  vibrationibus  '  Hifl  de  VAcad. 
1700.  p.  1^2.  1  Eumdem  in  Organo  Mu- 
ilco  didicit  experiendo  generari  3  tubo 
quinque  pedum ,  minimum  rero  fonum 
audibilern  generari  in  tubo  pedum  quadra- 
ginta  ,  eumque  adeo  otties  pauciores  vi- 
brationes  facere ,  nempeduodecim  cum  di- 
midia.  Porro  omnium  breviflimus  tubus,cu- 
jusfonuseft  audibilis,  pollice  paulobrevior 
eft  ,  &  tntra  minutum  fecundum  horae 
vibrat  o^ooies,  ut  adeo  tota  fcala  vibratio- 
num  audibilium ,   his  numeris  contineatur 

i*  ~  &  6400.  quorum  rationes  funt  i.  & 

fii.  [J.c.p.174.  ]   Mersennvs  tamen 

io- 


D  E     AUDITU;  297 

fexcenties)  fucccdunt,  nullum  fonumedituri, 
fi  pauciores  fuennt.  Sit  chorda  mufica, 
quae  bajjutn  edat  omnium  imum  &  gravifli- 
mum ;  lit  adeo  parum  tenfa,  ut  ea  adtacla 
recurfus  numerari  poiTint :  nullus  unq-jam 
fonus  fiet.  Tendatur  paulo  inteniius :  nihil 
tamen  ftricla  dabit  foni  ,  quamdiu  alterno- 
rum  reiultuum  numerus  iniri  poteft.  Quan- 
do  vero  ita  tenfa  eft  ,  ut  iliquot  centenis 
vicibus  intra  minutum  fecundum  tacta  refi- 
liat:  tunc  fonus  fiet  ex  gravioribus,  femper 
eo  futurus  acutior ,  quo  major  accedit  tenfio  ; 
&  ff  pene  ad  rupturam  usque  tenfa  fuerit 
chorda,  ftridor  fiet  acutiflimus  Ex  his 
phaenomenis  conficitur  „fonum  efTe  motum 
tremulum  aeris  ,  cujus  excurfus  &  recurfus 
intra  minutum  horae  fecundum  tot  funt, 
quot  numerantur  in  Actis  Pauistnis, 
Si  plures,   nobis  fonus  non  erit:   fi  paucio- 

res, 

fonum  pauciorum  quam  f  6*.  vibrationum 
exaudiri  pofle  negat  ,  &  paucos  mufcos 
infra  fonum  2f  v'brationum  defcendere 
pofle  obfervat  Harmonic.  4.  L.  I.  art  IV- 
Trop.  IV.  &  Harmonicorum  fol.  L.ll.  Vrop. 
XXXll.  &  L.  111  Frop.  VIII.  fatetur,  fo~ 
num  ?ix  exaudiri  pofle  ,  quando  recurfus 
numerari  queunt ,  decem  nemperecurfus 
neque  numerari  ob  celeritatem  pofliint, 
neque  audiri  ob  gravitatem.  Non  ex- 
audiri  fbnum,  quando  vibrationes  nume- 
rantur  Kirchervs  expertus  eft  Mufurg. 
p.  4.29.  Mvsschenbroeckium  video  mini- 
mum  numerum  recurfuum  in  fono  aegre 

audibili  facere  1 2  ~   maximura  6400.  uti 
Sauveur» 

Ts 


29§  DE    AUDITU. 

res ,  neque  tunc  audiemus  quidquam  ;  etfi 
animalia  dari  pefllnt  ,  quibus  talis  fonus 
fufficiat, 

Sonoro  )  Quod  aerem  ita  mutat e,  ut  fo« 
nus  nafcatur.  Sonus  non  ell  in  campana, 
quam  fonare  dicimus ,  fed  in  aere  ,  quern 
moveri  coegit  ea  ipfa  campana ,  mota  &  al- 
terrps  vicibus  ita  dilatata  &  contracta  ,  ut 
arenae  granula  adfperfa  alternevideas  refilire. 
Nam ,  dum  percutitur  ex  elaftico  fadta 
metailo,  tunc  unus  quisque  circulus  feclor 
campanae  mutabitur  in  ellipiin,  quod  &  o- 

culus 

e  Bemonftraverunt  Phyfici  recenriores ,  non 
fufficere  ut  totum  corpus  elafticum  vibret, 
fed  necefie  efle  ad  fonum  producendum, 
ut  minimae  particulae  corporis  fonori  con- 
tremifcant.Force^  s  ferrea^  fi  crura  ad  con- 
taclus  mutuos  conprc-fTa  dimittantur,tremit 
tota  &  vibrat:  verum  fonum  nullum  edit. 
Sonabit  eadem,  fi  corpore  duro  firmata 
fuerit  Pbrrault  du  bruit  p.  184.  F.T. 
de  Lanis  L.  IX.  c  3  &c.  u  Hire 
Comment.  Paris>iy\6.  p.340.  Muschen- 
BROf  ck.  E/em.  Pbys.  p.  392.  393.  du 
Bois  d~B  fono  n.  4.  5.  22.  Porro  cum 
chorda  dupla  alterius  oftava  diftet,  cylin- 
drum  ocluplam  effe  necefTe  eft  ,  fi  fonum 
oclava  diliantem  edere  velis ;  &  dudum 
idem  de  campanis  pariter  &  cylindris  ob- 
fervaverat  Mersfnkus  Harmoniae  L.  11. 
prop.  111  manifefto  documento,  non  a  fu- 
perhcie  trementis  corporis  ,  fed  a  tota 
maffa,  adeoque  fingulis  particulis  vibran- 
tibiis totales  vibrationes  produci  Carre; 
ja.  Paris.  1709.  p.  58.  59.  Neqte  ta- 
men  diflimulandum  ,  in  cylindris  ligneis 
aliquara  irregularitatem  inmifceri. 


D  E    AUDITU, 


m 


culus  &  circumduclum  filum  demonftrat* 
Ea  autem  eliiplis  non  conftans  lupereft,  fed 
ex  ipfa  elaltica  natura  metalii  redit  in  circu- 
lum  ;  atque  iterum  renaicitur  ellipfis  f,  de- 
nuoq.ue  circulus ,  ut  aer  conpreflus  perpe- 
tuo  eat  redeatque.  Si  autem  poft  ictum 
mallei  fubjto  conprefleris  eam  carapanam, 
tunc  oppreflis  his  ahernis  incurlionibus  & 
excuriionibus  fubito  fonus  perit,  qui  per  tria 
minuta  fecunda  fuperfulfiet ,  fi  manu  abfti- 
nuifles. 

Reciprocum)$orms  femel  natus  continuo  pe- 
rit,  &  defertur  adalium  locum,  ibi  audiendus ; 
neque  pergit  idem  audiri ,  fed  alius  auditur 
fonus  ,  qui  poft  primum  naicitur.  Falli- 
inur,  quando  fonum  habemus  pro  motu  ae% 
ris  continuo.  Sit  ingens  &  penfilis  campa- 
na,  corpus  nempe  conoideum  ,  aeneum,  ca- 
vumque  ;  percutiatur  in  ambitu  levifiime, 
orietur  bombus  aliquis,  qui  aliquamdiu  du- 
rabit,&  conftans  videtur  ,  fi  nihil  in  campa- 
na  mutaveris.     Si  eo  momento ,  quo  bom- 

bus 
f  Haec  mutatio  a  nudo  oculo  percipitur  in 
fcypho  vitreo,  cujus  ora  fuprema  digito  ra- 
ditur  K i  r c h e  r .  Phonurg.  p.  188.  Mu- 
schenbroeck.  l.c  p.  397.  aqua  enirn 
ipfa  fubfilit  ,  guttulasque  projicit  Ro- 
hault  1.  c.  26.  tum  mercurius 
S  T  TJ  R  M.  Atomi  aereae  ipfae  ,  & 
mercurius  fubfiliunt ,  dum  campanae 
puliantur  Sturm.  Phys.gener.  I.  p.  359. 
Motum  ovalarem  olim  Perraltus  di- 
xit  p.2o8-  &  p.214.  &c.  *n  chordis  inpo- 
fltis  chards,  tum  in  campanis  vitreis  vidit 
s'  GRAVESANDE  Vide  veteris  amici 
D-GODOFReDT  du  BOIS  ele- 
gantiffimam  de  (om  &  auditu  diflf.  I.  n.  5 . 


3o*  DE    AUDITU. 

bus  ifte  nafcitur,  manum  ad  campanam  ad- 
moveris  &  trernorem  metalli  ftiteris}peritti- 
bi  fonus  neque  ultra  audies  ,  ille  autem  ho- 
mo,  qui  968,  pedibus  Anglicis  a  te  diftat, 
audiet  utique  poft  unum  fecundum  horae 
minutum  :  deinde  poft  aliam  fimilem  ter- 
millefimam  fexcentefimam  horae  partem 
audiet ,  qui  duobus  pene  millibus  pedum  di- 
ilabit.  Ergo  primus  fonus  ,  quem  tu  na- 
fcentem  opprefTifti,  non  ftabilis  s  fuit,neque 
permanens;  fed  primo  momento  apud  te 
fuit ,  tunc  tibi  amifTus  eft,  &  altero 
minuto  fecundo  pervenit  ad  alium,  iterum- 
que  ad  slium.  Perit  ergo  perpetuo  fonus,  & 
renafcitur  alius  a  tremente  campana.  Si 
autem  eum  tremorem  fupprefieris,  tunc  to- 
tus  utique  fonus  perif»  Ergo  unica  percuflio 
chordae  non  auditur :  ii  vero  intra  datum 
tempufculum  percuflum  corpus  aerem  dato 
nurr.ero  vicium  inpulfus  &  repulfus  facere 
cogit ,  numerus  ifte  inpulfionum  ,  &  refi- 
litionum  ,  quae  intra  datum  tempus  flunt, 
dicuntur  fonus.  Demonftravit  hanc  rem 
elesantiflime  Mr«  Sauveur  h.  Ufus  eft 
organis  maximis  aedium  facrarum ,  ubi  fo- 
ni  habentur  diftinclifnmi ,  &  pro  lubitu  ad- 
fervari  poffunt,  quod  in  nullo  alio   inflru- 

men- 

6  TJnda  enim  prima  inpulfi  aeris,  quae  in 
camp?»nam  reflnxit  ,  &  denfitatem  ae- 
ris  campanae  contigui  priorem  reftiruit, 
fi  novus  inpulfus  a  campsna  non  acceffe- 
rit ,  quiefcet  utique  ,  dum  unda  ultima 
fonum  ad  aurem  remotam  perftrt  New* 
ton  CorolU  adProp.  XLVll.  L.  11« 
t  Conf.  not.  d. 


DE    AUDITU.  301 

mento  mufico  fieri  poteft.  Eft  in  eo  fiftula 
ornnium  patentiflima ,  quam  BaJJum  infi- 
mum  vocat ,  totum  templum  concuflura, 
quando  legitimos  bombos  edit.  Ea  li  aeque 
lata  fuerit  ubique ,  &  perfe&e  cylindrica  $ 
fonum  nullum  dabit»  Si  vero  ingreflus  aer 
per  anguitum  foramen  exire  coactus  fuerit, 
tunc  fonum  faciet  :  adeoque  fonus  non  eft 
efflatio  aeris ,  verum  efflati  offenfa  &  reiili- 
tio.  Ea  denuo  offenfa  *,  ii  riimis  tardafue- 
rit ,  neque  intra  definitum  tempus  defniito 
numero  repetatur,  ab  auribus  noftns  non 
percipietur  ,  aliis  forte  animalibus  audibilis 
futura.  Si  nimis  anguftam  fecerit  artifex, 
tunc  oritur  ftridor  intolerabilis  ,  qualem 
Virgilivs  exprimit :  Hinc  exaudin  ge- 
mitus  &  faeva  fonare  Verbera  ,  tum  ftridor 
ferri ,  tractaeque  catenae.  Conftitit  Ae- 
neas,  ftrepitumque  exterritus  haufit.  Inter 
ingratum  hunc  ftridorem,  &  nimis  gravern 
tonum,  non  audibilem,  medius  eft  verus  fo- 
nus,  qui  recurfiones  neque  nimis  frequentes, 
neque  tardiores  jufto ,  pro  fundamento  ha- 
bet. 

Centro  fonoro  )  A  quo ,  iamquam  centro 
circuli,  per  radios  aequales  eodem  tempore 
ad  omnia  pundta  peripheriae  fonus  propaga- 
tur.  Propagari  vero  fonum  dicimus,  quan- 
doidem,  qui  in  loco  A  auditus  fuit ,  defi- 

nit 

NotiiTimum  eft,  nonnifi  a  duris  corporibus, 
quae  cum  refiftentia  ofcillant ,  fonos  pro- 
duci.  ita  neque  maxime  elaftica  chorda 
fonat  percufTa  ,  nifi  quando  tenfa  eft  Vi- 
detur  ,  quando  libere  movetur  ,  non  cie- 
ri  in  tremores  fufficientes  particulas  mini- 
mas. 


3oz  DE    AUDITU, 

nit  ibi  percipi,  tranfit  in  locum   B,  ibique 
redditur  audimlis ;  iicque  porro. 

Reciprocum  tremorem  )  Solent  campanas 
fundeie  ex  meftallo  omnium  maxime  elafti- 
co  H  mollia  emm  metalla  ,  ut  plumbum, 
non  ionant.  Talem  campanam  >  imagina- 
tione  divido  in  circulos  feclores,  quorum, 
dum  quiefcunt,  omnia  in  arrbitu  puncla 
aequaliter  a  centro  diftant.  Jnpellat  aliquod 
hujus  periphenae  punCtum  vis  quimtumlibet 
parva  ,  dum  alia  puncta  minus  premuntur. 
mutabitur  figura  circuli  feCtoris  ,  abibit  in 
clliplin  ,  id  oculus  docet  &  filum  circumdu- 
ctum.  Haec  ellipiis ,  quamprimum  percus- 
fio  fublata  eft ,  continuo  non  in  circulum 
folum  refilit,  verum  extra  circulum  exce- 
dit ,  &  fit  elliplis  roajor  circulo  ;  adeoque 
tota  campana  corpus  eft,  cujus  omnes  fe- 
itiones  funt  circuli ,  omni  momento  in  el- 
lipfm  ,  &  denuo  in  circulum  mutabiles. 
Hoc  itu  &  reditu  neceflano  aer  campanam 
ambiens  paribus  modis  ire  cogitur  &  redire  : 
&  fi  permittatur  fibi ,  per  aliquot  fecunda 
.minuta  a  pulfatione  fremitum  perget  emit- 
tere,  qui  nullus  erit,  fi  continuo  manuad- 
mota  fiitatur. 

Quo  durius  eft  ,  &  omnis  conpreffionis  ma- 
gis  inpatiens,  eo  acurius  lonat ;  id  perfi- 
citur  in  com;>ofitione  centum  librarvm 
ilanni  cum  cupri  &  bifmuthi  fingulorum 
1.  i.  quae  oonino  rralleum  eludit.MtR- 
sennus  Barmonkor.  inflium  p.  155. 
KIRCHERUS  ait,  cupri  partes  tres 
&  quinque ,  ftanni  unam  fumi  Mufurg.  p. 
520. 

i   MUSCHENBROECK   TLkm.  PbyS.Il.  %$2. 


DE    AUDITU.  303 

Reftas)  Defcribatur  imaginatione  circu- 
lus,  cujus  centrum  iit  campana  ,  diameter 
unius  milliaris.  Totam  peripheriam  hujus 
circuli  cingi  fupponatur  hominum  fanisauri- 
bus:  illi  certe  omnes  aeque  bene,  &  exacte 
eodem  tempore,  fonum  campanae  percipient 
k.  Erigatur  nunc  antecampanam  murus  e- 
latiffimus,  retro  eum  pulfetur,  &  ad  ali- 
quam  a  priori  muro  diftantiam  etiam  alius 
aedificetur  ,  altior  priori.  Tunc  vero  fo- 
nus  non  priori  loco  audietur  ,  fed  in 
eo  loco  ,  ad  quem  reflexio  muri  terminatur. 
His  facilibus  experimentis  convincitur ,  fo- 
num  a  punclo  fonoro  per  lineas  re&as  tnm- 
quam  radios  in  omnia  puncla  circumferen- 
tiae  circuli  moveri  ,  perinde  uti  lux  ,  quae 
a  corpore  radiante  emittitur. 

Reflexus}  Quando  loquitur  Praeco  in  ca- 
thedra  conititutus  ,  tunc  concio,  quae  tem- 
plum  frequentat  ,  non  unam  iimplicemque 
vocem  praeconis  audit;  audit  autem  infini- 
ties  reflexam  alacunare,  pavimento  ,  parie- 
tibus  ,  &  omnibus ,  quae  in  aede  funt ,  du- 
ris  corporibus  *;    Ita  fit,  ut  infinitae  na- 

fcan- 

k  DERHAM  l.c.  n.4. 

iPERRAULTll.    c    XI.       Dura    & 

levia  perinde  refonant  ,  ipfique  Iaeus  vo- 
ces  eleganter  &  deftrunt  &  diiHn&os  red- 
duntBARTOLU;&  F.  T.deLA* 
N  '  S  L  X.  p.  435  mollia  vero  &  vil- 
lofa  fuffocare  videntur,  quia  non  augent. 
Re^onitum  tempkm.m  tapetes  appenli 
frangunt  ,  &  hominum  frequentia*  Ne- 
buiae  ,  nives ,  vafta  prata  voces  cito  fuf- 

fc- 


3©4  D  E    A  U  D  I  T  U« 

fcantur  Echo :  verum  eae  non  diftinguun- 
tur  a  fono  primigenio,  Hinc  fit,  ut  oratio  in 
templo  muris  fepto  diftincle  percipiatur ;  ae- 
ere  &  debiliter,  fi  in  campo  poputum  adlo^ 
quatur  Praeco,  Echo  enim  ,  ob  iter  fucces- 
iivum  foni ,  tum  deraum  diftincle  retpon- 
det,  quar  do  murus  quingentis  pedibus  ab  ore 
loquentis  hominis  diltat,  ut  totum  interval- 
lum  vocis  primigeniae  &  reflexae  iit  unius 
minuti  fecundi  :  fi  vero  dimidia  fuerit  di- 
ftantiaejus,  quam  dixi ,  repetet ,  verum  fo- 
nus  refiexus  continuo  fequttur  primigenium: 
Ji  adhuc  propius  eft  obftaculum  ori  loq  <en- 
tis ,  tunc  vero  echo  non  percipietur  ,  & 
confufa  cum  ipfa  voce  loquentis  hanc  effi- 
ciet  fortiorem.  Atque  adeo  vox  praeconis, 
obfcura  &  debilis ,  ii  fola  foret  ,  fortis  fit 
ftipata  innumerabilibus  vocibus  reflexis. 
Eadem  ratione,  quando  chorda  muhca  in 
aere  libero  tangitur  ,  fonus  pene  nullus  orie- 
tur.  Si  eamdem  chordam  in  cavam  teftu- 
dinem  mediam  fufpenderis,  magnus  erit  fo- 
nus.  Tempeirate  aliqua  maxime  procellofa 
Boerhaavius  per  colles  fabulofos  Bataviae 
ptentulas  quaerebat:  audiebat  in  montibus 
reboantem  r>aris  mugitum.  In  redu&a 
tandem  valle  plantulam  perfequens, l*  fubi- 

to 

focantde  Lanis  p,  429.  Mare  quietum 
elegantes  refonitus  facit,  agitatum  nullos 

SCHELHAMMER.    p.  142. 

1  *  Eleganter  haec  du  Bo  i  s  n.  49.  „  In  fca. 
pha  loquentis  vocem  qui  fimul  vehunrur 
non  audiur.t,  nifi  aedes  «d  ripas  lint,  quae 
refleclant,  &  tunc  audiunt,  quaii  ab  ae- 
dibus  fonus  oriremr  &c. 


DE    AUDITU.  305 

bito  miratus  eft  fe  nihil  audire  ,  vafto  un- 
dique  cinctus  filentio.  Adfcendit  in  proxi- 
mum  tumulum  ,  priorem  recuperavit 
fragorem.  Audiverat  fonitum  frementis 
oceani  ,  quamdiu  ad  montes  repercuflus  iu 
aures  incidebat  hbminis  in  alto  loco  confti- 
tuti.  Quamprimum  eo  in  loco  fuit ,  ad 
quem  fcopuli  mari  proximi  fonitum  remit- 
tere  non  poflent ,  feptum  undique  altioribus 
tumulis,  omnem  omnino  fenfum  vicini 
maris  amifit. 

Succejfive  )  Radii  Lucis  propagantur  tan- 
ta  velocitate  ,  ut  fucceflio  pene  pro  nulla 
habere  queat  :  Ejus  vero  calculum  pofuit 
CI.Roem e rus m.  Sonus autem multo mino- 
ri  celeritate  movetur.  Repertum  eft  expe- 
riendo  ,  fonum  intra  minutum  horaefecun- 
dum  mille  fere  pedes  anglicos  percurrere  n, 

bis 

«  dxxxil  g. 

«GALILEU  Sprimus  utcunque  hanc  celeri- 
tatem  definiverat.MERSENNUS  nimiam 
fecit  ad  pedes  1380.  Harmon.  Prop.  V. 
art.  IV.  FLORENTJNi  milliare 
Italicum  dixerunt  percurri  intra  quinque 
minuta  fecunda  p  ccxxxxv.  quod  efficic 
pro  minuto  fecundo  pedes  anglicos   11 47 

-+—     Porro   Cassini  ,    Picard    Sc 

Roemer  intra  minutum  fecundum  per- 
curri  obfervaverunt  pedes  gallicos  1094. 
du  Hamel  H/y?.  Acad.  p.  158.  WAL- 
K  E  R  U  S  incertas  fummas  invenit ,  a. 
1150.  ad   1526.    {Phil.trans.  n.  247.) 

Tem.  m  V 


3o6  DE    AUDITU, 

bis  milie  adeo  intra  duo  minuta  fecunda,currt 
eundo  non  acceleretur  ,  decies  mille  pedes 
intra  fextam  partem  minuti  primi.  Nempe 
aere  tranquillo  ,  noc~turno,  difponantur  in 
planitiem  tres  homines.  Unus  eorum  fclo- 
petoarmatur,  huic  aditatalter,  cum  pen- 
dulo.  Tertius  mille  pedibus  remotus,  & 
animum  adtendit ,  ut  &  lucem  fclopi ,  & 
fragorem  continuo  obfervet.  Quamprimum 
fulgor  acrenii  pulveris  nitrati  elucet  ,  conti- 
nuo  &  fecundus  &  tertius  pendulum  o  de- 
mittit ;  Tertius^autem  intervallum  nume- 
rat,  quo  primum  fragorem  percepit.  Re- 
pertum  eft  conparatis  utriusque  obfervatoris 
numeris ,  fulgorem  quidem  eodem  tempore 

ab 

Isaacus  Newtonus  ex  theoria  altitu- 
dinis  aeris  confecit  pedes969»  Princ.  Matb. 
II.  Prop,  L.  quos  tamen  ob  vapores,  qui 
aerem  condenfant^aellimavit  ad  1142.  fum- 
mam  quam  Flamstedius  &  Hal- 
leius  repererunt.     Sed   calculo  paulum 

mutato  ,  ut   4  pro  2JL  fumeret,  CL  E  U- 

7 
LERUS  invenit  forum  inter  1222.  & 
i©6g.  pedes  proc^redi  :  qui  pofterior  nu- 
merus  eynerimentis  valde  propinquus  eft. 
DERHAMUS  eumdem  numerumu42. 
multis  &  accaratis  experimentis  confirma- 
vit  Phil:  Trans  n,  31 ...  GALLF  deni- 
que  maximis  ufi  &  diftantiis  &  tormen- 
tis  ,  invenerunt  mworem  pedibus  34,  ut 
gallicorum  pedum  eflet  1038.  Comment. 
Paris*  1738.  p.  192.  &  193. 
«  Penduli  ufum  ut  incertiorem  &  tardiorem  re- 
probat ,  &  horologium  fecunda  minuta 
demonftrans    praefert  DERHAMUS. 


DE    AUDITU.  307 

ab  utroque  pereeptum  efle ,  fragorem  vero 
a  tertio  minuti  fecundi  poft  lucem  interval- 
Jo«  Haecceleritas  fecuritati  vitae  humanae 
fufficit :  omnes  enim  foni ,  quibus  egemus, 
a  propinquo  adveniunt  ,  &  fucceffio  adeo 
exigua  eft  ,  ut  vix  percipiatur ,  quando  di- 
ftantia  mille  pedibus  brevior  eit.  Si  plures 
&  a  remotioribus  locis,  fonos  perciperemus, 
jpfa  nos  multitudo  &  turba  confunderec. 
Verum  Lux  a  diftantiaadvenit  pene  infinita; 
fi  ea  tantum  temporis  fumeret  eundo  ,  nulla 
eftet  caeli  obfervatio. 

Pcrvus )  Experimenta  inftituit  magnus 
Hetruriae  Dux:  felegit  partem  regionis  fuae 
plamffimam  ,  difpofuit  obfervatores  cognitis 
diftantiis,  qui  tormenta  exploderent  variis 
dofibus  pulveris  pyrii  onerata.  Alios,  qui  ad 
primum  fulgorem  lucis  pendula  demitterent, 
vibrationes  numerarent ,  quas,  pendulum  fa- 
ceret ,  donec  fragoris  perceptio  fequeretur, 
Experti  funt ,  ad  diftantias  majores,  v.  g; 
10000.  pedum  ,  aeque  velociter  pervenifle  p 
fclopeti  pauca  copia  pulveris  onerati,  ac  fo- 
nus  pervenit  fclopi  validiflime  onerati,neque 
ulla  diverfitas  temporis  a  robore  iclus  ob- 
fervata  eft,   neque  faepius  vibravit  pendu- 

lum 

p  Hanc  foni  mirabilem  proprletatem  fagax 
viderat  Gassendus,  conparsta  crepitus 
musqueli  cum  tormenti  fragore  velocitate. 
Tribus  diverfis  tormentis  ,  &  inter  ea  de 
majori  genere  uno,quod  fphaeras  vibrarec 
24.  librarura,  ufi  funt  FLORENTINI 
p.  ccxxxxn.  Confentiunt  omnino  expe- 
rimenta  Parisina  1.  c.  p.  202.  DER- 
HAM  1.  c.  n.  4&6> 
V  2 


3o8  DE    AUDITU, 

Iumpofl  lucemfclopi  manuarii,quamquidem 
poft  fulgorem  tormenti  36.  librarum.  £rgo 
&  magnus  fonus  &  parvus  aequali  celeritate 
propagantur  :  Atque  adeo  non  eft  in  homi- 
nis  poteftate ,  ut  foni  velocitatem  augeat. 
Sic  lapis  ftagnanti  aquae  injectus  aeque  velo- 
citer  undas  fuas  circulares  excitat,  iive  parva 
vi  five  magna  aquae  injeclus  fuerit  *.  Ra- 
tio  vero  harum  undirum  eft  ,  quod  aqua, 
quam  ferit  lapis  illapfus,  demergatur,  eleve- 
tur  autem  quae  proxime  circumponitur, 
proximo  vero  momento ,  quae  fupra  hori- 
zontem  aquae  adfurrexit,  in  vicinas  valles 
ingruat  labendo,  ut  denuo  ambeuntem  cir- 
culum  in  tumorem  elevet ;  &  iic  porro. 

Vento)  Nofte  media  ,  vento  faeviffimo, 
in  medio  agro  homo  difpofitbs  eft  fclopeto 
armatus.  Ab  eo  homine  verfus  auftrum, 
quando  aquilo  fpir  bat  ,  mille  pedum  di- 
itantia  difponebatur  obfervator  cum  pendu- 
lo ,  &  alter  ad  iimilerT<  diltanriam  direcle 
ad  aquilonem  ,  ut  tres  obfervatores  in  linea 
venti  ponerentur»  Uterque  obfervatorum 
fulgore  obfervato  continuo  pendulum  demi- 
fit,  vibrationes  numeravit ,  ad  illud  ufque 
tempus,  quofragorem  percepit.  Nihilo  mi- 

nor 

l  Eadem  ab  aqua  defumta  comparatione ,  cujus 
undae  perinde  celeres  progrediuntur,  five 
magnus ,  five  parvus  lapis  injiciatur,  ufus 
eftGASSENDUS  Conf.  NEW- 
TON.  Princ.  L.  11.  Prop-  XLVl.  etft 
notum  fit ,  undas  aquae  ab  aeris  undis 
abunde  differre,  cum  quibus  a  Stoicis  con- 
paratae  fuerant  ,  tefte  PLUTARCHO 
*  LAERTIO  L.  VII.  p.  820. 


DE    AUDITl), 


309 


nor  fuit  r  vibrationum  numerus  in  eo ,  qui 
vento  ufus  erat  fecundo ,  quam  in  altero,cui 
ventus  fono  contrarius  iverat.  Idem  fuc- 
ceflus  fuit  experimenti  vigeiies  repetiti,idem 
etiam  in  majonbus  diftantiis  trium  millia- 
rium  Italicorum,  ut  nunquam  vifum  fit» 
aut  a  iecundo  vento  unica  vibratione  penduli 
acceleratum  iter  foni ,  aut  ab  adverfo  una 
pariter  vibratione  retardatum.  Et  £ic  qui- 
dem  fieripraeftiterat  ad  ufus  humanos.  Ne- 
que  difficulter  poteft  explicari  eventus ,  qui 
paradoxus s  videri  poteft.  Calculum  pofuit 
Mariottus  fummae  velocitatis  ,  qua 
ventum  videret  ferri ,  reperit  tardiorem  efle 
opinione  vulgi,  etiamquandoaedesprofterne- 
bat.  Ita  puer  undas  ,  magno  inpetu  motas, 
facile  adfequitur*  Quareventus,  cujustan- 
ta  eft  tarditas,  nihil  valde  mutare  poteft  in 
itinere  foni  velociflimo  ,  &  in  adeo  parva 
diftantia,  In  majori  vero  diftantia  experi- 
mentum  fieri  non  poteft,  quod  curvatura 
telluris  nullam  lineam  re&am  concedat ,  in 
qua  obfervatores  poflint  difponi  *.     Iisdem 

vero 

r  Etiam  hanc  foni  proprietatem  Gass  endus 
detexit,  confirmaverunt  FLORENTINl 
p.  ccxxxx  1 1 1 1 .  &  rationem  dedit  P  E  R- 
RAULT  dubruit    1.  clV. 

s  De  r ori^ine  des  <vens  p.  342.  de  vento  vero 
mediocri  loquitur.  DERHAMUS 
majorem  invenit ,  pedum  nempe  66  in 
vento  nondum  maximo  J.  c.  mediocrem 
vero  ventum  quartam,  autquintam  partem. 
hujus  fpacii  percurrere- 

x  Contraria  tamen  eft  ob'ervatio  ACADEMl- 

CORUM  GALLORUM  ,   qui  nuperis 

V  3  ex- 


5i©  DE    AUDITU. 

lisdem  vero  experimentis  repertumeft,  vim 
utique  foni  per  venti  contrarium  nixum  di- 
minui :  Qui  vento  fecundo  delatum  fonum 
accipiunt  ,  non  velocius  quidem  audiunt, 
ied  fonum  fortiorem  ;  debiliorem  pariter, 
quibus  adverfus  ventus  refiftit.  u 

Inprimit)  Aeris  motus  undulatorius  in- 
primit  tremores  fuos  corporibus  elafticis  , 
demum  futuros  audibiles ,  quando  iis  corpo- 
ribus  harmonici  funt.  Si  undulationes  aeris 
fecerint  quantitatem  aliquam  foni  quam- 
cunque,  quae  fit  una  oclava  gravior  ,  quam 
fbnus  ab  eodem  fono  oriturus  ,  fi  abfque 
medio  corpus  fonorum  percuflifTet ,  tunc 
tremor  aeris  excitabit  in  eo  corpore  tremores, 
licet  ad  iliud  non  perveniat.  Sit  chorda  mu- 
iica  bipedalis.    Sit  alia  chorda   fimilis  ten- 

lione 

experimentis ,  in  magna  diflantia  captis, 
velocitatem  foni  utique  viderunt  a  vento 
favente  augeri ,  minui  ab  adverfo  COM- 
MENT.  PARIS-  1738.  p.  197.  eadem- 
que  eft  fumma  experimentorum  Cl.DER- 
HAMl ,  ita  ut  diverfttas  fuerit  omnino  ab 
iii.  vibrationibus  ad  122.  1.  c. 

*  Addendum  eft  omnino  fonum  non  fatigari, 
neque  eundo  tardefcere  ,  fed  conftanter 
duplici  tempore  duplex  fpacium  ,  triplo 
triplex  defcribere  ,  &  fic  porro-  Onones, 
quos  novi  ,  Obfervatores  hac  in  re  con- 
fentiunt-  Gassendvs  ,  Schelham- 
Mer  p.  127.  Florentini  p.  CCXXXXIV. 
feq.  Derham.  Phil.  Trans.  1.  c  n.  7  Pa- 
risini  Com.  Paris.  1738.  p.  zo$.  Et  ipfa 
etiam  echo  ftadium  redeundi  praecife  eo- 
dem  tempore  abfblvit ,  quo  ftadium  ab- 
eundi  abfolverit  Derham  te» 


DE    AUDITU,  3ii 

iione  ,  pondere  ,  fabrica  ;  ied  pede  non 
longior.  Tunc  fonus  chordae  bipedalis  dice* 
turefle  una  oclava  altior  fono  chordae  pe- 
dalis  ,  &  fonus  chordae  bipedalis  erit  ad 
jonum  chordae  pedalis  ,  ut  ottava  fuperior 
ad  inferiorem,  Percutiatur  chorda  bipeda- 
lis ,  nihil  mutetur  in  pedali  chorda  ,  fona- 
bit  tamen  ad  percuBionem  chordae  bipedalis, 
&  dabit  fonum  una  o&ava  altiorem  ,  quam 
ex  natura  fua,  diftincle  audibilem  futurum, 
ii  fubito  fonus  chordae  bipedalis  fuppreifus 
fuerit ,  dum  pedalis  fonare  pergin  Sit  nunc 
alia  chorda  dimidii  pedis  longitudine,  tremet 
tota  &  fonabit ,  fi  vel  pedalis  vel  bipeda- 
lis  percuiTa  fuerit,  adeoque  bipedali  percufla, 
tremet  &  pedalis  chorda  ,  &  femipedalis. 
Et  in  univerfum  ,  w  omnis  chorda ,  cujus 

fonus 

w  Non  folum  harmonice  contremifcunt  ,  ad 
oculum  ,  chordae  omnes  ,  fonantibus 
chordis  libi  perfe&e  unifonis  Mai- 
ran  Acad.  des  Sc.  1737»  p.  lo.  11.  fed 
omnes  omnino  chordae  ,  quae  proportio- 
nes  fimplices  habent  ad  chordam  fonan- 
tem ,  dupla  [f.  OBava']  evidentiffime,  de- 
inde  in  ratione  fefquialtera  \_^umta~\t  de- 
biKus  porro  in  ratione  4.  ad  f.  [  fierce  J 
ficqueexinde  IDEMp.  117.  Kircker. 
Honurg.  p.  187.  feq.  Mufurg.  L  IX»  p. 
210,  du  Bois  I.  c.  n.  4f.  idemque  ob- 
tinere  etiam  in  diverfis  inftrumentis ,  v.  g. 
voce  8c  chorda ,  fiftula  8c  chorda  ,  ii  unifo- 
nafuerintduB0isn.46.de  Lanis  p.  $oa. 
Reliquae  chordae  etiam  contremifcunt,  fed 
obfcurius  &  minus  audibiliter.  Nempe 
ut  uno  verbo  rcm  conple&ar  ,  „  Si  nu- 
meri  vibrationum  in  duabus  chordis  iidem 
V  4  .  4unt 


3i*  DE    AUDITU, 

fonus  una  Octava ,  vel  Quinta  ,  vel  Tertia 
majori  minorive  profundior  elt ,  ea  chorda 
faciet  tremere  chordam  hmilem ,  Odtava  , 
vel  Quinta ,  vel  Tertia  majori  minorive 
altius  fonantem.  Jnde  conficio,  nunquam 
unicum  fonum  purum  audiri.  Nullus  enim 
locus  elt  j  ubi  fonus  non  repercutiatur ,  & 
ubicunque  fonus  producitur  ,  contremifcunt 
omnia  corpora  ,  quae  dant  fonum  fu- 
periorem  octava  ,  quinta  ,  tertia  majori , 
tertiave  minori  ,  earumque  odtavis  in  infini- 
tum,  qui  foni  fecundarii  omnes  in  unum 
fonum  ,  a  nobis  non  feparabilem  ,  confun- 
duntur.  Et  pariter ,  in  uno  fono  femper 
continentur  foni  numero  infiniti  ,  omnes 
jiempe  Oclavae  ,  &  Qiiintae  ,  &  Tertiae 
majores  ,  &  Tertiae  minores  ,  earumque 
omnes  Octavae  contremiscent  corpori,quod 
primigenium  fonum  edit.  Si  liceret  homini 
ad  Bellerophontis  exemplum  alite  caballo 
urbes  fupervolitare  ,  isque  mortalis  ie  longe 
ab  omnium  montium  confortio  in  altum 
eveheret  ,  difceret  utcunque,  quid  fit  fonus 
fimplex  ,  neque  tunc  perfecle  difceret,  fonus 
enim  &  ab  equo  &  a  veclore  repercuflus  mi- 
fceretur  accefloriis  fonis.  * 

Hic 

funt ,  dicentur  unifonae  :  Si  in  altera  du- 
j>lus,diftant  ottava,  fi  in  lefquialtera  ratione, 
diftant  quinta,  fi  fuerint  uti  4.  cd  f .  ter- 
tia  majore ,  fi  ratio  fuerit  uti  f .  ad  6. 
tertia  minore  Haec  omnia  fufe  M.  Mer- 
sf. nnvs  habet  Harmonicorum  L  IV. 
*  De  multiplicatione  foni  ab  ambeuntibus  fufc 
du  Bois  n.  49.  ^4.  Imo  vero  ne  unius 
quidcm   iuftrumenti   firoplex  fonus  eft  , 

fed 


DE    AUDITU.  v% 

H;c  fonus ,  ex  infinitis  fonis  conjun&us , 
nuilafere  lege  Mechanica  explicabilis  eft,  ob- 
jectum  auditus.  Pulcherrima  vero  applicatio  le- 
gum  Phonurgicarum  univerfalium  infinitum 
Boerhaavio  laborem  praeftitit ,  ut  intra 
biennium  inplicitus  rerum  difficultate  ,  yxx. 
ullibi  progredi  potuerit. 

DXLVlll. 

Polita)  Tenfiflima  ,  non  collabens ,  non 
flu&uans ,  politiflima,  rugis  omnibus  defti- 
tufa  ,  aptiflima  fonis  repercutiendis.  Neque 
obftant  intermifti  pili ,  qui  inter  multa  cor- 
poramaxime  fonori  funt :  JtaKiRCHERVs 
obfervavit a  folia  arborum  elegantiflimam 
in  filvis  Echus  fpeciem  facere ,  quae  hyeme 
non  poteft  percipi ,  quando  arbores  folia  de- 
jecerunt, 

Linimento)  Id  generant  cryptac,»*  quae  oleo- 

ium 

fed  cx  variis  tamquam  partibus  conponi- 
tur  ,  diverfis  a  diverfimode  tenfis  particulis 
cdi  is ,  quas  auris  faepe  diftinguit  Vniver- 
faliter  adfirmantes  vide  Ki  rchervm  Mufurg. 
L.lX.p.ioj.  F.F.  T.  deLanis  Tom.  II.  L. 
X.  p.  44,4.  ad  45-0-  &c.  &  Perravlt 
p.  i\f.  In  eadem  in  fpecie  campana,  di- 
verfos  fonos  audiri  &  conjungi  in  unum, 
qui  fit  gmnium  graviffimus  Mersennvs 
habet  Harmon  injtr.  p.  15-9.  &  tufius  F.  T. 
de  Lanis  X.  p.  4?o.  du  Bois  n,  18. 
aS.  idemque  de  fiftulis  n.  58.  &c 

a  Fbonurg.  p.  10.  Aeftate  Echo  in  fyivis  multo 
fortior  eft  Perravlt.  p.  tio. 

a*  In  aure  cxterna,  fed  magts  in  depreflionibus 

fcconvallibus  &  pofterius  adplicam,  quam 

V  $  au- 


3i4  DE    AUDITUi 

fum  unguen  transfudant.  Id  membranas  au- 
rium  teniiffima  confervat ,  mox  perituras,  fi 
Snarefcerent,  ut  muficae  chordae  pcreunt, nifi 
oleo  vel  colophonia  inungantur.  Hocoleum 
perpetuo  parari  demonftratur ,  quod  auribus, 
li  centies  in  hora  fericeo  villofo  panno  nigro 
defricares  ,  novae  perpetuo  fordes  panno 
adhaereant. 

Pwguefcens]  Sub  ea  cute  b,   neque  pin- 

guif- 

auris  cum  capite  facit  [Winslow  ~Ex- 
pof  IV.  n.  3S°'3  folliculi  cavi  emiflariis 
fuis  cutem  confpicui  perforant ,  &  efTun- 
dunt  iiccius  unguen  ,  quod  in  albam  5c 
fquamofam  cruftam  lentefcit  Boerhaa- 
v  e  defabr.  Gland.  p.8.  expreffum  vero  ver- 
miculcs  refert ,  auctorc  Valsalva  de 
wr.  hum.  L.  I.  C  I.  n.  3.  qui  invenit,  & 
dixit  febaceac.  Eas  ipfasgtandulas,  cum  ab 
aliquibu^  viris  eruditis  &.  non  obfcure  a 
R  v  y  s  c  h  1  o  fuf peftae  facrae efTent ,  fortiter 
ex  autopfia  ipfa  defendit  Morgagnivs 
JEpiJi.  Anat.  III.  Prima ,  fed  in  cane,  ha- 
rum  glandularum  roemoria  videtur  repe- 
riri  apud  Amstelod  amen  ses  p.  31. 
*  Tragi  vero  glandulas  Valsalvianas 
1;  c.  n.  V.  c.  T.  I.  F.  I.  omnino  re« 
movemus,  quae  de  conglobatarum  genere 
fmt ,  &  magno  numero  per  Parotidem 
fparfae  nihil  habeant ,  quod  ad  Tragum 
proprie  pertineat. 

i>  Cutis ,  quam  alibi  tenerior,  tenaciter,  &  brevif 
fimae  cellulofae  telae  perpetuo  vinculo  toti 
cartilagini  ita  breviter  adhaerct,  ut  pene 
non  minus  s  quam  ipfa  cartilago ,  tenfa 
fir.  In  iunioribus  aliquando  pinguedinem 
vidit  Dvekneyvs  p.  z. 


DE    AUDITU,  315 

guiflimi  mortalium  adipem  habent ,  omnem 
fubpreiTurum  fonorum  repercufiionem,  fi  vel 
minima  copia  adeffett  Haec  de  vera  aure 
dicuntur,ea  enim  refonantiam  facit :  de  lobo 
auriculae  hic  non  agitur. 

Cartilaginea  c  )    Aurfs  undique  libera  eft  , 
uni  tantum  fedi  capitis   nexa-  intercedente 

tremula 

■  Casserivs  ligamentum  defcripfit  ex  quin- 
que  lacertis  conpoiitum ,  8c  gibbae  parti 
auriculae  infertum  devoc.&  aud.  L.  I.  c.4. 
T.j.f.  i£s  Divifum  etiam  pariqueratione 
defcribitPERRAVLT,aitque  oriri  adprocefTum 
maftoideum ,  inferi  radici  cartilaginis  circa 
foramen  du  bruit  p.258.  Accuratior  Dv- 
vERNEYvsoriri  dixit  ex  meatu  extremo, 
fequi  ejusdem  partem  tnembraneam,  &  in- 
feri  propriae  fofiae  ejusdem  meatus  ,  de 
VOrg.  de  VOuie  p.  9.  T.  III.  t'l.  E.  & 
T.  IV.  f.  1.  C.  Alterura  eft ,  quod 
Valsalva  defcribit  1.  c.  n.  8.  8c  Mcr- 
6AGNVS  Epift.  poft  Valsalv.  n.  9. 
ad  radicem  proceffus  Jugalis  orturra , 
infertum  8c  cartilagini  meatus  a  parte 
fuperiori  ,  8c  acuto  proceffui  cartila- 
gineo  auriculae.  Vievssenius  hoc  idem 
ligamcntum  anterius  dixit  de  VOretlle  p.  1  2. 
praeter  pefleritts  illlud  Casserianvm, 
convexae  parti  conchae  infertum  ,  & 
a  proeefTus  mammillaris  parte  inedia  8caa* 
teriori  profeitum  p.  15.  Eadem  eft  de- 
fcriptio  Winslowi  n. 370. 271.  neque 
recedic  Morgagnvs  ad  Valsalvam 
p.7i.72.Verumpraeter  haecduo  ligamenta, 
pars  tota  conchae  8c  meatus  auditorii  po- 
fterior  late  cellulofa  brevi  tela  ad  ofla  re- 
vincitur ,   &  ipfa  pariter  cartilago  meatus 

fcabro 


316  DE    ABDITU; 

tremula  cartilagine,  lntelligitur ,  partem 
corporis  humani  maxime  elafticam  ,  nempe 
cartilaginem ,  conjundtam  cum  parte  hu- 
raanicorporisduriflima,  nempeofle,  efficere 
id  quod  in  homine  potuit  efle  maxime  refo- 
nabile. 

Immutet )  A  quacunque  parte  caput 
calvum  confpexeris ,  femper  auris  vel  una 
vel  utraque  fe  vifui  offeret  ,  neque  quid- 
quam  differt  an  a  latere,  an  afacie  anteriori, 
an  a  pofteriorib  s  infpicias.  Quicunque 
ergo  tractus  radiorum  fonorum  caput  prae- 
termeant,  eos  aequum  eft  aliqua  parte  aures 
ferire.  £t  cum  fit  elaftica ,  &  refonabilis, 
erunt  in  aure  inter  adeo  multas  aliquae 
particulae ,  quae  cum  fonis  illis  externis  eo- 
rumve  oclavis,  vel  quintis,  vel  tertiis  con- 
iremifcant,  &fonum  advenam  novis  fonis 
productis  augeant  (DXLVIl.)  *.  Similis 
etiam  ratio  eft  ,  quare  duae  aures  datae  fint 
mortalibus.  Si  enim  unica  foret,  plurimi 
radii  fonori  eam  praeterirent.    Inde  ii  homi- 

nes, 

fcabro  mcatui  auditorio  adnata  auriculam. 
abunde  firmat. 
d  Omnis  generis  fonos  aliquas  in  duris  corpo- 
ribus  harmonicas  particulas  invenire ,  qua- 
rum  refonitu  augeantur  ,  facile  apparet , 
cum  muri  ad  omne  fonorum  genus  in- 
differenter  fe  habeant,  &  nullam  diver- 
fitatem  faciant  in  augendo  (ono  aut  vocis 
humanae  ,  aut  inftrumenti  mufici  qualis- 
cunque  ,  aut  fragoris  a  bombarda  eroim 
Perravlt.  p.  116.  &c.  Eadem  etiam  de- 
monftratur  ex  n.  w.  ad  DXLVII.  Tym- 
pani  certo  fono  feneftrae  fubfiliunt  evi- 
deutius  Rohavlt.  I.  c.  27 '• 


DE    AUD  ITU.  317 

nes,  qui  alterius  auris  ufuram  amiferunt, 
varie  eoguntur  caput  movere  ,  quo  fonos 
excipiant  undequaque. 

DXLIX. 

Spirales*)  Hae  circumvolutiones ,  homi- 
ni  concefiae  ,  fubplent  mobilitatem  auris, 
quam  alia  animalia  majorem  nacla  funt. 
Nam  in  omni  aure  tres  funt  circumduetio- 
nes  eminentiarum  cartilaginearum ,  ita  dis- 
pofitae  curvitatis  ,  ut  ab  una  in  alteram  iter 
pateat ,  &  exterior  zona  m  interiorern  fo- 
num  refledtat  ,  inde  in  tertiam  ,  haec  in 
concham  radios  determineu  Jd  autem  fit, 
quia  non  perpendiculariter  erectae  funt  , 
tales  enim,  li  a  natura  fabricatae  eiTent,  ra- 
dios  extrorfum  ex  aure  reflecterent  ;  verum 
inclinatae  ad  interiora  auris  concavitatis, 
introrfum  adeo  remiflurae ,  quidquid  ra^* 
diorum  adlabitur.  Boerhaavius  in  ho- 
rnine  exquifito  auditu  utente  figuram  auris 
cera  expreflit,  &  rem  mirabilem  vidit.  Si 
enim  a  quocunque  punclo  fonoro  ad  quod- 
cunque  pundum  alicujus  erainentiae  cartila- 

gine- 

»  Quam  quidem  diminuit  vittarum  ufus ,  ad 
imaginariam  pulchritudinem  excogitatus. 
Naturaliter  enim  aures  valde  a  capite  ex- 
ftant,  arte  apprimuntur.  Afros  patulas 
magis  habere  obfenravit  Pechhnvs  de 
colore  Aetbiepum,  &C1.  Cassebohm,  & 
tales  noftri  fetus  adferunt  in  lucem  ,  a  fa- 
piente  Natvra  datas. 

*  Duae  funt  praecipuae  eminentiae  auriculae : 
exterior   Helix,  ab  interiori  parte  lingula 

ortus 


3i8  DE    AUDITU, 

gineae  auris  externe  lineas  reclas  duxerls , 
&  menfuraveris  angulum  reflexionis  aequa- 
lem  angulo  incidentiae  ,  femper  ultima  re- 
flexio  ducet  in  meatum  auditorium  ,  polfc 
plurimas  faepe  iteratas  incurfiones  ,  ut  in 
aditu  meatus  auditorii  communis  focus  fit 
curvarum,  quas  defcribunt  variae  eminen- 
tiae  auriculae.  Hanc  pulchram  tbeoriam 
aliquando  integro  anno  explicavit  Boer- 

HAA- 


ortus ,  quae  ex  media  conclia  tratis  an- 
thelicem  uadulata  adfcendit,  fuperius  au- 
rem  ambit  ,  atque  in  proceflum  acutum 
eduttainima  aure  cxterius  terminatur,libe- 
ra  ibi,  &  a  reliqua  cartilaginedisjun&i.Haec 
longior  eft,  quam  in  icone  Valsalvaf. 
aut Santor int.  Initium Heltcis pro novo 
proceflu  defcribit&  pingtt  Valsalva  T.  i. 
f.;.D.Conf.  Santorin.T.IIT  f.4.  d  Ex- 
terior,  Anthelix,  initium  facit  ab  antitrago 
exterius  conchae  imminenti ,  tum  orienti 
Itngulae  acutae  Helicis  adhaeret  ,  porro 
inde  valde  eminens  &  altior  Helice ,  fur- 
fum  fub  Helicem  fe  confle<5tit ,  atque  bt. 
cruri  fine,  fuperius  humtlior,  inferius  an- 
guftior  finttur.  Trarus  denique ,  five 
lingula  cartilaginea  interior  auris ,  pene 
rotunda  (Vals  alva  BC. )  hinc  conchae, 
inde  exigua  parte  cum  cartilagine  meatus 
■auditorii  cohaeret. 

Caeterum  tota  auricula  unica  efr.  &con- 
tinua  cartilago  &  inftar  brae>eati  nummi, 
foveas  exteriores  obpofitas  habet  interio- 
ribus  eminentiis,  juga  externa  interici- 
ribus  fofljs. 


DE    AUDITU.  319 

haavius.  Eamdem  fabricamDioNYsius  c, 
Siculorum  Tyrarmus»  in  aedificando  carcere 
imitatus  eft:  fpiralem  fecit ,  in  centro  me- 
diae  fpirae  praefectum  carceris  difpofuit , 
captivos  in  convergentibus  fpiris.  Itafactum 
eft,  ut  i  quod  fuBmifia  voce  admurmura- 
rent  captivi ,  id  omne  perinde  exaudiret  fpe- 
culator,ac  f\  alta  voce  fuiflent  locuti.  Bruta 
vero  animalia  aurium  fpirales  eminentias 
non  habent ,   nacta  vicifTim  aures  mobiliffi- 

mas. 

c  Kircherus  noflro  etiam  tempore  fuper- 
ftesantrum  dekinpdt.Phonurg,  p.yi.  82. IX. 
p.  291.  Spirales  sutem  tubos  late  ortos, 
in  anguftum  vero  terminatos ,  omnium 
aptifiimos  efle  ad  augendos  fonos  ,  & 
Kircherus  vidit  Mufurg.  IX.  p. 
277  Bzc,  Sc  Ottsus  Epift.   de  fon.  <voa 

hum.  p.407.    &  SCHELHAMMER.    p.  1C7* 

Non  alia  nempe  figura  plures  recurfus 
praeftat ,  adeoque  plures  fecundos  fonos, 
qui  cum  primo  coniiuunt. 
d  Pieraque  inter  Quadrupeda  aures  habent  in- 
ferius  quidem  anfractuoias  ,fed  produclas  in 
adpendicem,  in  variis  variam,  modo  brevi- 
ter  refe&am  ,  modo  pendulam  ,  modo.  ut 
m  Equo  cor.icam.  Eadem  ,  ni  fallor, 
omnia  auriculas  movent.  Icones  vide 
apud  Casserium.  Emcacias  vero  taliuni 
conorum  cavorum  fermone  expreflit 
SCHELHAMMER.  p.  17?.  feqq. 
&  icone  T.  IV,  Aves  fere  omnes  Sc 
pifces  externa  aure  pene  inteere  (  Cas- 
ser.  T.  VIII,  f.  1.  )  deftituuntur ,  neque 
ad  hanc  an*logiam  pertment  Caeterum 
neque  id  negiigendum  \  auriculae  lataia 
fuperficiem  efle  ,  concham  &  meatum  in- 

fi- 


320  DE    AUDITU. 

mas.  Equo  &  plerisque  quadrupedibusauris 
conuseft,  ab  altero  latere  refectus,  ut  ae- 
rem  ab  anteriori  parte  fola  admittat.  Ve- 
rum  idem  equus  %  rnufculis  inftructus,  pro 
arbitrio  aurem  gubernat ,  &  illi  fedi  obver- 
tit,  exqua  foni  adveniunt,  quos  obfcure 
perceptos  diftinciius  exaudire  e  re  eft  anima- 
lis.  Et  in  univerfum  lex  eft,  ut  nulli  ani- 
mali  aures  mobiles  lint ,  quod  zonas  carti- 
lagineas  nactum  iit ,  atque  viciffim.  Pau- 
ciilimi  mortales  excipiuntur ,  qui  exMi- 
dae  genere  funt  f*  Addi  poteit,  homini 
mobiliflimum  caput  efle  ,  ut  leviflimo  cona- 
tu  fe  fono  poflit  obviam  vertere. 

Rc- 

fjgniter  anguftiora ;  confertos  ergo  radios 
ad  membranam  tympani  venire.  Nam 
in  tuba  ftentorea,  auris  exiguo  oftio  ad- 
mota ,  cui  os  folet  adplicari  ,  fonos 
infigniter  auctos  percifit  POLINIE- 
RE  Exper,  p.  251. 

c  RUINO  Anat.  AelCavallo  I  c.  24.  qui 
undecim  mufculos  numerat,  &  L.  11.  T.  11» 
Casserius  autem  in  porco  T.  I.  in  fde, 
&  mure,  &  capreolo.  (Huc  in  Bove  eivsd. 
T.  V.  VI.  infelc  T.  VIII.  &o 

f  Auriculas  mobiles  M  U  R  E  T  U  S  habuifle 
dicitur,  &MERYUS,  FANTONO 
auftore  di/fert.anat.  XI.  &  PALFYNK) 
Anat  Cbirurg.  I.  p.  102.  talesque  fe  vi- 
difle  teftatur  BORELLUS  Cent.lL  Obs. 
16.  &  LINDANUS  PbyJiot.Med.  P.521.& 
praeftantiffimus  Cassebohmius^  aure 
Tr.  II.  p.  23.  De  Imperatore  J  U  S  T 1« 
N 1 A  N  O  eamdem  hiftoriam  habet  PRO- 
COPIUS. 


DE    AUDITUj  3» 

RepRantur~\  De  reflexione  fonorurn  alia 
Boerhaavio,  quam  plerisque  fcripto- 
ribus  ,  ett  fententia.  Vulgo  enim  putatur, 
omnes  absque  discrimine  ionos  perinde  ab 
omni  corpore  opaco  reflecti.  Boerhaa- 
vivss  autem  [in  cod.  uluj  perfuadetur, 

de- 

s  Accurate  idem  eft  fyftema  D.  Mairan  „uti 
nempe  lucis  feptem  funt  radii  primoge- 
nii ,  qui  conjunclrim  lucem  efficiunt ,  fe- 
parantur  autem  ob  vim  refrangibilem  in 
fingulis  aliam  ,  ita  in  aere  particulas  dari 
diverfi  elateris ,  quorum  aliae  ad  hos ,  ad 
alios  aliae  fonos  unifonae  fint ,  neque  alias 
fonos  nliquos  ad  aurem  deferre ,  nift  quae 
ad  illos  eosdem  fonos  vibrationum  numero 
confimiles  lint  Aead.  des  fc.  1737.  Porro 
eadem  eft  ,  fed  a  Praeceptore  forte 
petita,  fententia  D.  Nicholls,  &  ante 
utrumque  -  fufe  idem  demonftrat  F.  T.  de 
Lanis  II.  p.  444.  44$\  &c. 
h  Concham ,  m  Text  ]  Tres  in  auricula  exterius 
foflae  funt  ,  quas  juga  prius  defcripta  de- 
finiunt ,  tribu?  in  parte  interna  jugis  ob- 
pofitae,  Prima  Anthelicem  inter  &  He- 
licem  a  fuperiori  parte  auris  ad  exteriora 
defcendendo  paulatim  explanatur  Val- 
salva  T.  I.  f.  I.  V.  F.  Hanc  fcapham 
dicunt.  Altera  exigua  media  eft  inter 
crura  Anthelicis,  dicunt  Innomintttam  Val- 
SALvAibid.  G.  Utraque  veroprope  An- 
titrggum  freto  quodam  terminatur  in  Con- 
cham  ,  ampliorem  ,  reniformem ,  hilo 
extrorfum  fpe&ante.  media  minori  anony- 
ma  eminentia  divifa.  Haec  in  meatum  au- 
ditorium  continuatur  Valsalva  1.  c, 
H.  a 
Tom.  W.  X 


322  D£    AUDITU. 

definitum  efTe  numerum  fonorum  ,  quos 
DhVS  creaverit.  Sonos  adeo  definitos , 
fi  in  talia  corpora  incidant ,  quae  cum  ten- 
fione  corporis  ,  quod  ortum  dedit  illis  ipfis 
fonis,  in  analoga  nnt  tenfione  ,  ea  corpora  in 
pares  tremores  ciere ,  quod  ipfum  iolent  ho- 
mines  vocare  reflefti*  Adeoque  inter  cor- 
pora  contremicentia  ,  nunquam  wferioris 
foni  corpus  contremifcit  cum  aliquo  corpore 
fonis  fuperioris*  Si  rationem  quaehveritis , 
quare  corpora  aliis  corporibus  confonent, 
aliis  nequaquam  contremifcant.  „  eft  ea  in 
numero  recurfuum  intra  datum  tempus. 
Harmonicas  vocamus  duas  chordas ,  fi  nu- 
merus  ifte  in  utraque  idem  fuerit.  Proxima 
harmonia  poft  unifonum  eft  perfeftisfima , 
quae  dimidio  plures  recurfus  habet ,  nempe 
oclava  altior  priori ,  &c.  Auditus  adeo  cft 
harmonica  contremifcentia  auris  noftrae 
cum  corpore  fonoro  percuffo. 

DL. 
Apertura*)  Quae  principium  eft  partis  in- 
terioris  auris  externae.  Duae  enim  partes 
funt  auditorii  organi  :  Exterror  fit  auricula 
DXLiX.  &  meatu  auditorio  DLI.  &  rnem- 
brana  tympani  DLII.  tnterna  auris  ab  ex- 
terna  fonos  habet  per  infundibulum ,  quod 
meatum  auditorium  vulgo  vocant  ;  fit  au- 
tem  cavitate  tympani  ,  &  cavernis  oflis 
petrofi  ,  femicircularibus  nempe  canalibus 
atque  cochlea.  j^ur. 

Dixi  conchae  cavitatem  iimilem  efle  reni,  8c 
abeminentia  obliqae  dividi.  Ab  inferiori 
ergo  conchae  medictate  ,  interior  ,  &  in» 
ferior  aperitur  mc  atus  auditorius. 


DE    AUDITU.  323 

Mujculis]  Mufculus  pofterior  trigeminus 
auriculae  aurem  externam  non  movet,  mo- 
vet  tamen  concham,  &  ad  pofteriora  adprimit, 
atque  adeo  aditum  ad  meatum  auditorium 

dila- 

*  fojlicis1  Hic  mufculi  reliquis  antiquiores  ,  a 
Colvmbo  L.  V.  c.  10,  p-  iif.  dubitan- 
ter,  praeclare  vero  a  Fallopio  defcri- 
pti  funt  Obferv.  anat.  p.  63.  edit.  \f6i. 
Tres  faepe  funt  ad  exteriorem  &  pofterio- 
rem  partem  radicis  proce{fus.mammillaris 
orti ,  transverfi ,  snferti  depreffioni  ,  quae 
eminentiae  mediae  conchae  refpondet ,  in- 
de  deprejfor  fepti  conchae  di&us  a  CI.  Ni- 
cholls  compend.  Anat.  p  $6.  Ita  fere 
Casserius  de  org.  aud.  T.  II.  t,  t.  Fen- 
taiflbef.T.  IV.  f  *.  ValsalvaT.I.  f.3. 
rudius,  Cowper  Myo1.  magn.  T.XXV.f,}. 
Santorin.  Obferv,  c.  II.  n.  10.  Albin. 
bifl.  mufc.  L.  III.  c.  4-  Winslqwvs  uni- 
cum  facit  n.  374.  mihi  tamen  fafciculi 
membrana  feparati  vifi  funt.  Ita  etiam 
olim  Ev5Tachi  vs  T.  XXX I.  XXXII. 
XXXIV.  XXXV.  Vidi  duos  fuifle  ,  car- 
nofbs,  membrana  diftin&os  ,  quorum  fu- 
penor ,  longior  procefTu  mammillari,  ab  ex- 
panfione  tendinea  medii  occipitis  prove- 
niret  j  minor  brevior ,  inferior ,  a  parte  fu- 
prema  procefTus  ejusdem  orietur  Duos 
etiam  habet  in  efeflus  Anatomicus  &  Bota- 
nicus  Walthervs  in  anat.  mufc  tener.  Vi- 
evsseNivs  unicum  facit  pofteriorem  p.  9. 
T.  f.  f.  z.  B.  fed  ejusdem  medius fecundus 
manifefto  ad  noftrum  pertinet,  ut  adeo 
fere  cum  mea  facht  obfervatione.  Mor- 
gagNvs  perinde  frequenter  3uos  &  tres 
reperit  Epiji.  Anat.  IV*  n.  4-  Marchet- 

X   2  TVS 


3H  DE    AUDITU; 

dilatat.  Quando  remittit  ,  tunc  vero  reftl- 
tuitur  a  proprio  elatere  cartilago  auris  ex- 
ternae,  &  concham  iterum  ar<ftat.  Hoc 
modo  fit,  ut  cavitas  conchae  major  fiat  mi- 
norve,  prouti  varietas  radiorum  fonororum 
poftulat. 

An- 

t  v  s  vel  quaruer ,  vel  tres,  fi  poftcrior  ad  fu- 
periorem  pertinet  p.  13  6.  Tres  Cl.  w  e  i  t- 
brecht  A8.  Vetrop.  VII.  p.136.  &  eadcm 
ratione  plufculi  alii  defcribunt.  Duver- 
neyus  minusad  folitam  normam  multos 
fecit  Sc  exiguos  T.  I.  c.  1.  B. 

t  Superiore"}  Ifte  notior  reliquis,  ab  Eusta- 
chio  plurimis  in  Tabulis  exprimitur  ,  8c 
primo  loco  a  Fallopio  defcribitur  1.  c. 
p.  62.  Amnlus  eft,  fed  tenuis  ,   fibras  fn- 
fperfas  Sc  innatantes  expaniioni  tendineae 
Temporalis  mufculi   colligit ,    radiorum, 
fed  modice  inclinatorum ,  fpecie  [  Casser. 
Tcntaeflhef  1.  c.  A.]   Defcendit  adeo  8c  in- 
feritur  eminentiae  interiori  ,  quae  Anthe. 
licis  utri  que  cruri  obpofita refpondet  A  l  b  i  n 
L.  IIL  c.  2.  &  in  vicinum  procefTum  He- 
licis  ,  qui  crura  Anthelicis  decuflat  ,  ante- 
terius  entm  longius  defcendit  Santorin. 
p.  38.  39.  T-  II T    f.  4.  quae  tamen  nimia 
videtur  in  hac  obfervatione.     Confer  Al- 
binianam  Tab.  mufc.  hom.l.T '.  A.  Evst. 
T.  XXVIII.  XXXI.  XXXIV.  XLI.   f.  1. 
Non  placent   icones  Duverneyi  T.  I. 
f.  1.  H  nimis  re&ae,  neque  Valsalvae 
T.  I.  f.  3.  A.  multo  minus  Vievssenii, 
cui  eft  medius  primus  p.  9.  f.  2.  T.  I  C. 
aut  CowperiT.xxv.  f.  7.11.  38.  Varieta- 
tes  vide  exponentem  MorgagnumJS^ 
Jlnat.  4.  n.  2. 


DE    AUDITU,  325 

Jntmore]  Concham  ifte  contrahit ,  ad- 
verfarius  prioris,  &  adjutor  elateris  auriculae 

car- 

d  Anteriari  )  Obfcurior  iiie  reliquis  ,  &  faepe 
fatente  Morgagno  Epift,  p,  68.  69, 
omnino  nullus  efl.  Talem  vidi  fafciculum 
fibrarum  carnearum  ortarum  fub  priori  n. 

c.  (SANTORIN.  WINSLOW. 
n.  373. )  a  membrana  mufculi  temporalis 
interius  fupra  proceiTum  jugalem  auri  ad- 
pofita :  ibant  retrorfum  ,  paululumque 
deorfum ,  &  inferebantur  procelTui  Helicis 
concham  diftinguenti,  (etiam  A  L  B I N  O 
conientiente  L.  111.  c.  3.)  quem  bifidum. 
VALSALVA  hinc  conchae  inde  fca- 
phae  infertum  defcribit  p.  12«  Simpli- 
cem  etiam  habet  W  A  L  T  H  E  R.  anat, 
mufc.  tener.  £.  An  idem  fit  ,  quem  pri- 
mo  loco  dicit  COLUMBUS,  id  qui- 
dem  vix  poteft  definiri.  Nimis  magnum 
habet  Vieussenius  p.  8.  T.  I.  f.  2.  A. 
Santor.inus  pro  novo  habuit  &  a  Va  l- 
salviano  diverfo  p.  39*40.  T.  \\\.  f.  4. 

d.  fed  confemientem  neminem  invenit. 
Conf.  ALBINI  iconem  l  c.  Z.  An  hunc 
an  jugum  voluitEUSTACHIUS  T.xxtn? 
Praeterea  olim  a  mufculo  latiffimo  Colii 
nbras  aliquas  ad  auriculam  pertinere  F  a  l- 
lopius  monuitp.63.  tum  VALS.4LVA 
p.  1 2.  Ad  auris  fedem  aberrare  vidi,  in- 
feri  non  vidi.  Quem  vero  ad  lobum  in- 
feri  radiciauriculae  dicit  Dionis  ,  detra- 
dorem  auriculae  p.  573.  eum  nullibi  ad- 
gnofco  in  aliorum   defcriptionibus. 

Deinde  minores  mufculi  auriculae  ali- 

quid  in   tendendis  cartiJaginibus  poffunt, 

quos  nuperiores  Anatomici  addiderunt ,   & 

X  3  reje- 


3*6  DE    AUDITU, 

cartilagineae:  Hanc  elafticam  naturam  con- 
chae  Valsalva  &  Morgagni  perfpica- 
ccs  viderunt. 

DLT. 

rejeclos  aViEussENio,  Drakio  & 
Winslowo  foniter  defendit  Morgag- 
nus. 
Antitra&cus)  Reliquis  confpecliororitur  a  parte 
Anhelicis,  quae  ad  formandum  Antitragum 
incurvatur  iub  eminente  feptQ  Conchae  fer- 
tur  antrorfum,&  inferitur  parti  fuperiori  e- 
minentiAntitragi,qua  parte  adTragum  de- 
clinare  incip;t.  VALSALVA  invemt  p.tz. 
T.  I.  f.  4.  D.  Paulo  aliter  habet  C>.  Al- 
binus  p.  184.  T  mufc.  I.  n  &  sliter 
denuo  Santor  t  nus  p.  44.  T.  3.  f.  4.  c. 
Waltherus  fupra  lobum  infertum  oin- 
git  1.  c.  10.  Poteft  r?trorfum  ducere 
concham  &  ar&are  meatum.  Winslo 
wus  non  femper  invenit  Drakius 
nunquam  ,  fed  defuifie  nondum  vidi. 

Tragicus  j  Albini  L.lll  c.  26.  T.  mufc.T  A« 
primum  aVALSALVA  diclus  eft  p. 
12.  T.  1.  f.  4  B.  a  SANTORiNO 
repetitus  c  1>.  n.  7.  T  I-  n  8.  T.  3  f  j. 
f.  &  a  WALTHEROad  8.  Oritur 
a  conchae  parte  exteriori  media  ,  infter- 
nitur  Trago  triangulari  figura  ,  & 
huic  ,  atque  continuae  conchae  inferitur. 
Dilatare  concham  utcunque  poteft.  Quare 
ergo  ait  conftringere  Cl.  NICHOLLS 
p.  36? 

Mufeulus  Helicis  )  Santorini  c.  11.  n.  5.  T. 
3.  f.  4  a.  T.  I.  5.  Major  Albini  L-llI. 
c.  28.  &  tab.  mufc.\.  <«).  ab  acuto  pro- 
ceffu  interiori  Helicis  ad  Helicem  adfcen- 
dens,ejusdemque  infertus  margini.  Mihi 
ignotus  eft.  Wa  l t  h  e  r  u  s  habet  1.  c  5» 


D£    AUDITU.  327 

DLI. 

Tuba )  a  Vera  tubaeft  Phonourgic;?,  fo- 
nora,  itentorea,  elliptico  conica,conoideum 

nem- 

Mufcuhs  minor  helicis  )  Albini  1.  C  fl.  29, 
&T  muf<  I.  H  a  Santori  no  pictus  l.c. 
ad  c,  &  T.  I.  ad  7.  Cmilique  cum  nume- 
roaWALTHERO,  inftratus  eidem  procef- 
fui  Helicis,  led  propior  Anthelici,  mihi 
perinde  incognitus,  in  icone  Santori  ni 
aegre  adparet.  Neque  plurimum  his 
mufculis  Morgagnus  tribuit  1-  c.   n.  8. 

Mufculus  Transver/us  auriculae  )  Albini  1.  c. 
n.  30.  a  Valsalva  dcpittus  f.  3.  T- 1. 
ad  D.  D  in  auriculae  parte  capiti  ob- 
verfa  ,  ipfaque  Conchae  convexitate  pofi- 
tus  ,  cavo  Anthelicis  dorfo,  &  convexitati 
Scaphae  dicitur  inferi.  Varietates  etiam  ad- 
dit  Santorinus  n.  9. 

Mufulus  lncijurae  majoris  auriculae)  San- 
torini  n.  8.  T.  I.  9.  T.  3.  f.  4.  e. 
Waltheri  1.  c  p.  9.  &  n.  9.  ab  Al- 
bino  omiffus.  Nuper  in  idoneo  cadavere 
manifeftum  &  pnoribus  facile  majorera. 
vidi.  a  cartilagine,  quae  poteft  primadi- 
ci  meatus  (  DLl.  not.  a,)  in  alteram  infer- 
tus ,  qui  hos  ipfbs  difformes  anulos  ad- 
ducere  ,  &  meatum  auditorium  tendere 
videtur  ,  fonorumque  augere  perceptio- 
nem.  An  deprtjfor  meatus  auditorii  Cl. 
NICHOLLS  p.  36.  Miror  MOR- 
G  A  G  N  O  omnino  nunquam  repertum 
fuifTe ,  qui  mihi  bis  con,tinuo  facile  occur- 
rit,  I.  c.  p.  76. 

a  Meatus  auditorius  mz\xima  parte  offeus  eft, 

accedit  autem  brev.or  tubus  cartilagineus 

a  parte  extema.    J,t  totus  quidem  cana- 

I  4  lis 


jzS  DE    AUDITU, 

nempe  corpus  cavum,  cujus  feclio  ellipfis 
cft  3  Pars  hujus  tubae  ampla  auris  eft  ,  mea- 

tus 

lis  ellipticus  eft  ,  intrOrfum  &  paulum  an- 
trorfum  inclinatus  ,  ampliffima  parte 
(  Cassebohm  T,  i.  f.  2.  g.  Duver- 
ney  T.  IV  f.  1.2.  )  externa,  tum  quae 
ad  membranam  tympani  fpectat  ,  angu- 
ftiori  media ,  ubi  paullum  infleclitur, 
(  Vieussens  n.  r5>  Winslow  expos. 
desos  n.  495.  VALSALV.  T  VII. 
f.  5.  T.  X.  f  1.  2.  j  utredlius  antrorium 
feratur,  cum  in  principio  paulum  adfcen- 
dat  ;  ita  oblique  truncatus,  ut  antenus  & 
inferius  multo  longius  procurrat,  pofterius 
&  fuperius  brvior  terminetur  ,  feclione 
ad  iplum  canalem  angulum  obliquum  fa- 
ciente.  Purs  oiTea  anterius  tenuis  efl  la- 
mina ,  ad  quam  aliquando  maxilla  infe- 
rior  mota  pervenit ;  poflerius  validum 
ipium  os  temporum.  Pars  meatus 
rnollis  tota  antenor  eft  &  exterior. 
Hujus  cartilago  oritur  &  a  Trago  & 
a  continuatione  cavae  Conchae,  &  ver- 
fus  Tragurn  eundo  extenuatur  ,  fub  eo 
cum"  fequente  parte  five  fecundo  anulo 
conjuncla  ,  cum  quo  etiam  poiierius  late 
continuatur.  Secundus  anulus  in  pofte- 
riori  parte  originis  plicatus  ,  deorfum  ad 
proceflum  maftoideum  apophyfin  emittit, 
longam ,  obtufam.  In  univerfum  Cartila- 
ginea  pars  mcatus  auditorii  inferior  eft 
&  anterior,  Membranea  vero  &  fuperior 
&  poflerior  9  eademque  olTi  inne&itur.  In- 
cifurae  vero  q-^antum  video  poilunt  duae 
numerari.  Etrum  prima  Tragi  partem 
inferiorem  ab  ranulo  primo ,   five  Conchae 

pro- 


DE    AUDITU.  329 

tus  vero  auditorius  pars  refonans ,  quae  vim 
foni  augef 

Cartilagine)  ad  refonitum  aptiflima  per 
DXLVllI. 

Membrana}  Cutis  b>  quae  auriculam  ob- 
ducit ,  feniim  introrfum  in  meatum  trahi- 
tur,  dum  canalis  elongatur  (  not«  L  )  at- 
que  adeo  in  faccum  fit  meatui  auditorio  ae- 
qualern  ,  :qui  paulatim  gracilefcit  ,  &  te- 
nuiflimus  cft  ,  ubi  externam  fuperficiem 
membranae  Tympani  oblinit.  Ea  tenfifli- 
ma  fimul  eft  &  fubtiliflima*  Hinc  non 
alius  dolor  magis  intolerabilis  eft ,  quam  ii 
meatus  auditorius  inflammatione  obfefTus 
fuerit.  Tunc  enim  nervi  copioriffimi,  na- 
turaliter  tenfiifimi ,  a  tumore  vero  inflam- 
matorio  paulo  magis  diftenti,  ruptioni  pro- 
ximi  ,  acerbiflime  dolent. 

Ce- 

produdlione  feparat.  Altera  anulurn  prl- 
mum  a  fecundo  ,  fere  transverfalis.  Haes 
utcunque  Duverney.  T-  i-  f.  1.  VAL- 
SALVA  T.  IV.  /.  /.  Hae  Murae 
omnino  poffunt  elatere  cartilaginum  auge- 
ri ,  minui  vero  illa  major  vi  fupcrexpanfi 
mufculi.  Priori  modo  augetur  pars  mem- 
branea  ,  &  mollis  ,  meatus  auditorii  ,  ai- 
tero  minuitur:  atque  adco  refonitus  &  mi- 
nui ,  &  augeri  poteft. 
h  Cutis ,  quae  auriculam  obducit ,  continuatur 
in  auditorium  meatum,  tenuior,  pilis  ta- 
men  &  glandulis ,  quarum  alibi  ferax  eft, 
naturae  fuae  indicia  praebitura,  in  &  ipfa 
membrana  tympani  adparet ,  ita  ob- 
fervante ,  neque  res  dirficilis  eft,WiNs^ 
lowo  Expos.  Anat,  tr.  dt  la  tete  n.  394« 
X  5  Ep- 


330  DE    AUDITU 

Cerunrine)    Glandulas  ceruminis  primus 
Du  v£ rneyus  c  defcripfit.     Quando  nem- 

pe 

Epidermis  in  fetu  evidenter  adparet,  ne. 
que  enlm  alia  eft  membrana  illa  pulpofa, 
quae  fetus  recens  nati  membranam  tym- 
pani  obducit.  (  Duve  rnpy  T.  XV.  f  6. 
Drakf  11  p.  318.  dfmonftrantibus&  co- 
lore  &  rugis.  Ita  Ke  r  k  r  i  n  g  i  us  Ofteog. 
Ci  V.  p.  221  &Ruyschius  vidit,cum 
vulgo  pro  muco  haberetur.  Tkes.  111.  n. 
76.  Deinde  Walt  h  e  r  .  de  membr.  tymp. 
n.  10.  &  Trewius  E.  N.  C  VoLW.  obs. 
q6.  qui  continui  involucri  iconem  dedit 
T  111.  f.  3.  d.  d.  c.  tum  in  Comm*  Lit  Nor. 
173 1,  fp  2.  p.  13.  Morgagnus  mepijl. 
V.  poft  VALSALVAM.  Haec  mem- 
brana  nimis  crafla  aliquando  furditatis 
caufa  fuit.  Vetos  eft  obfervatio  HIE- 
RONYMI  FABRlCll^««r.clV. 
furdumque  ab  ea  caufa  fublata  membra- 
na  fanatum  habet.  DRAKE  L.  111.  c.  12. 
Conf  SCHNEIDER.  de  ojf.  temp. 
«  Poft  verba  Cl.STENONIS  tr.  de  gland. 
ocul.  p.  87.  >  qui  glandulas  meatus  audi- 
torii  obiter  defcripfit,  &  DRELIMCOUR- 
TII  in  Prael  p.  107.  manifeftior  procul 
dubio  eft  DUVERNEY[  defcriptio.  In 
parte  nempe  auditorii  meatus ,  quae  tem- 
poribus  adprefla  adhaerefcit ,  &  in  inci- 
furis  ,  &  a  parte  ,  quae  tegitur  cartilagi- 
ne,  ad  medium  usque  meatum  MOR- 
GAGN.  Epifi.  p.  147.  convexitati  fu- 
periori  membranae  meatus  infcribitur  rete 
cellulofum  evidens,  robuftum,  VALSAL- 
VA  T.  111.  flz.  3.  areolas  conprebendens, 
in  quibus  glandulae  fec^nt  fla  'idae.  pene 
rotundae,  aut  ovales  (DUVERNEY  p.  7. 

VIEUS- 


DE    AUDITU.  33* 

pe  meatus  auditorii  membrana  exterior  au- 
fertur  ,  tunc  in  parte  averfa  apparent  cry- 
ptulae  oblongae  minimae,  quae  aquam  pel- 
lucidam,  oleofam  continent:  eaaqua,quan- 
do  ex  alveolis  fuis  in  meatum  exfudavit, 
per  patulos  fuos  exiguos  meatus ,  fitu  & 
mora  in  cerumen  flavum  ,  amarumque  mu- 
tatur,  tale  enim  cerumen  fit,  non  nafcitur. 
Utilitas  in  defendenda  membrana  fenfili 
meatus  auditorii  maxima  eft  &  incredibilis. 
Si  eo  cerumine  auris  integre  privata  fuerit, 
tunc  oritur  dolor  intolerabilis,membrana  in- 
terna  meatus  arida  fit ,  prae  rigiditate  di- 
ftenditur,  &  nervi  pene  d  rumpuntur  ,  & 
non  longe  ipia  perfe&a  abeft  furditas* 
Quamdiu  adfluit  benignum  unguen,  aeris 
injuriae  avertuntur-,  flexilia  omnia  manent, 
&  munere  fuo  defunguntur.  Quando  vero 
nimia  copia  colligitur,  tunc  pili  curti  mea- 
tus   auditorii ,  cjuorum  incrementum  foli- 

tum 

VIEUSSENS  p.  i4.^quae  cutcm  meatus 
exiguis  duftibus  perforant(DuvERN.T.lll. 
f.  4.)  ConferKAAUWIUM  n.  238. 
Cerumen  craffius  &  perfectius  ardet,  ma- 
nifefto  indicio  naturae  oleofae  BOER- 
HAAVE  de fabr. gland.  p.  8. 
d  Frequens  haec  &  facillima  caufa  eft  furdita- 
tis ,  quam  in  cadaveribus  vetulorum  ho- 
minum  faepe  reperi.  Et  hanc  folam  Chi- 
rurgi  circulatores  fanant  ,  male  ignari, 
quam  prof unde  verae  furditatis  caufae  la« 
teant.  Conf.  VALSALV.  p.  15.  &  apud 
MORGAGNUM  p.  173.  qui  exemplum 
talis  fanationis  recenfet ,  ego  aliquot  om- 
nino  vidi.  Exquifite  eadem  DTJVER- 
NEYU3  habet  p.  157.  &  72. 


33*  DE    AUDITU, 

tum  refiftens  unguen  inpedit  ,  introrfum 
crifpantur  ,  irritant  membranam  fcnlilem 
meatus  auditorii  ,  pruritum  faciunt ,  &  co- 
gunt  homines  quidem,  ut  manu  aures  fcal- 
pant ,  bruta  vero  animalia  ,  ut  contra  ob- 
via  ligna  lapidesque  auriculas  confricent.  Id 
ni  fecerint,  furdefcenr.  Adeo  magna  eft 
horum  pilorum  utilitas.  Haec  autem  fpe- 
cies  furditatis  fanatur  aqua  cum  fapone  & 
pauco  fale  ammoniaco  injecla ,  retenta, 
emollitur  enim  cerumen  &  totae  turundae 
fequuntur  e. 

Sono  illaefo)  Demonftrant  Phonurgi ,  fo- 
rmrn  ab  ore  hominis  loquentis,  aut  a  quo- 
cunque  alio  inftrumento  excitatum,  qua- 
quaverfum  in  ambitum  difpergi  per  lineas 
reclas  ,  quae  circuli  radios  imitantur.  Au- 
ris  ergo  quaelibet ,  quae  in  area  hujus  circuli 
conftituta  eft ,  accipit  tot  radios ,  quot 
contineri  poilunt  in  cono ,  cujus  baiis  fit 

fu- 

5  Stupores  certe  &  convulfiones  pene  totius 
corporis  ab  extraneis  moleculis  auri  intru- 
fis  vidit  HILDANUS.  Ratio  fummae 
fenfilitatis  princeps  eft,  quod  cutis  ofli  co- 
extenfa  nihil  quidquam  cedere  poilit  : 
tum  quod  epidermis  hic  in  adulto  tenerri- 
ma  fit  Sc  pene  invifibilis ,  adeoque  nuda 
pene  cutis  a&ionibus  injuriarum  externaruni 
exponatur.  Ipfa  autem  intellina  &  villoia 
tunica  ,  &  muco  proteguntur ,  &  libera  na- 
tant ,  ut  caufae  diftendenti ,  aut  rodenti 
fibrae  facile  cedere  poflint.  Fufe  haec 
DUVERNEYUS.  Chinenfes  audio  pra 
fumma  voluptate  habere  penicilli  fetacei  in 
aure  circumgyrationem ,  &  paulo  poft 
feminaruru  ulum  ponere. 


DE    AUDITU.  333 

fuperficies  auriculae  externa,  apex  autern 
punclum  fonorum;  reliqui  radii  praeterla- 
buntur4  Verum  vis  foni  pendet  a  numero 
radiorum  lonoorum,  qui  in  dato  aliquo  cono 
continentur  f.  Quod  fi  nunc  machinam 
fecero,  quae  efficiat ,  ut  radii  conferventur, 
arclentur  ,  &  poft  reflexionem  diriganturin 
focum  ;  tunc  in>  eo  foco  augebitur  vis  foni, 
uti  vis  ignis  collecli  ope  fpeculi  convexi  in 
ejusdem  foco  intenditur :  atque  hac  ratione 
poterit  minimus  fonus  ita  mutari,  ut  perin* 
de  fenlum  adficiat,  atque  maximus  quilibet. 
Tale  inftrumentum  eft  tuba  ftentorea.  Haec 
eo  in  loco  ,  ubi  ori  loquenti  adplicatur,ar- 
cla  eft ,  deinde  abit  in  conum  divergentem, 
cujus  paries  elafticus  omnem  fonum  acci- 
pit ,  qui  ab  ore  egrefliis  eft*  Sed  refle£tun- 
tur  radii  fonori  a  tali  pariete  elaftico ,  ad. 
angulos  reflexionis  aequales  angulis  inciden- 
tiae ,  atque  ita  ,  poft  plurimos  illapfus ,  ex 
ultimo  foco  non  divergentes  in  aerem  di- 
mittuntur ,  verum  paralleli  &♦    Hoc  modo 

fo- 

f  Siquidem  non  a  celeritate  pendet,  neqnemo- 
tus  validi  celerius  iter  obeunt  tardioribus 
DXLVIL 

g  Uti  ignis  augendi  (Boerhaave  Elem.Chem. 
1.  p.  266.  edit.  Leyd.)  ita  foni  roborandi 
duo  modi  funt ;  Mediocriter  nempe  auge- 
mus  fonum  tubis  cylindricis,  quibus 
efficimus ,  ne  radii  difpergantur  ,  fed  in 
ea  latitudine  ftipati  maneant,  qua  primum 
a  corpore  au&ore  foni  prodierunt  , 
ut  adeo  foni  cundo  non  diminuan- 
tur.  Valide  vero  augemus,  fi  effecerimus» 
ut  non  folum  non  difpergantur ,  fed  col- 


334  DE    AUDITU. 

fonus  ita  augetur ,  ut  ad  fefquimilliare  ex- 
audiatur ,  in  linea  nempe  redta  :  lateraliter 
cnim  adpolitae  aures  nihil  percipiunt;  qui 
ore  emiffus  intra  paucos  paflfus  periiffet*  Jpli 
plumbei    canales  h  ,     non     elattici  ,     fed 

uni- 
ligantur  in  anguftum  focum.  De  Iucis  vi, 
quam  vitra  convergentia  efficiunt ,  didhim 
eft  DXXX VI.  In  fono  varii  tentaverunt  varia 
maximeMoRLANDVs,  poft  rudiora  Kir- 
che  ri  tentamlina  Vhonurg.  p.  if  i.  feq.  &c. 
qui  proprio  traftatu  tubam  ftentoream 
aut  primus  aut  accuratius  defcripfir.  D, 
S'Gravesande  Parabola  ufus  eft,  &  Mer- 
sennvs  ejus  proprietatem  demonftravit 
Harmon  infol.  p.4  inGenefin.  p.y  12.5-15. 
Deinde  Cel  Haajjvs  utramque  &  ellipfin 
&  parabolam  conbinavit :  Foeo  nempe 
elliptici  tubi  os  adplicat  ,  adeoque  radii 
fbnori  convergunt  in  foco  altero  ejusdem 
ellipfeos  Hic  focus  eft  ctiam  focus  Para- 
bolici  tubi  cum  ellipfi  conjuncti.  Difperfi 
ergo  ex  foco  Parabolae  radii ,  &  ad  parie- 
tes  Parabolici  tubi  illapfi ,  ex  hujus  curvae 
proprietate  paralleli  axi  exeunt ,  &  confer- 
vantur.  Verum  in  his  tubis  alia  etiam  ra- 
tione  fonus  augetur  ,  quae  nihil  cum  priori 
habet  commune.  Nam  fonori  radii,  illapfi 
in  elafticos  parietes,  hos  cogunt  contremi- 
lcere  >  &  idem  tremor  repetitur  ,  quoties 
fecundo  in  obpofitum  illabuntur  radii,  &  hi 
ibni  fecundarii  adeo  cito  fequuntur  primi- 
tivum  ut  ab  eo  minime  feparentur  ,  inque 
unam  vocem  quafi  multorum  hominum 
voces  confluant  Stvrm  Fbyf.  gener. 
p.  676  677  Ea  ratione  lux  augeri  po- 
teft  multiplicatis  fpeculis. 
*  DeAquaeductibus  Romanishaec  KIRCHE- 
RVS ,  ad  fexcentorum  pedum  diftantiam , 
Thonurg,  p,  62. 


DE     AUDITU,  33 

unice  cylindrici  ,  fonum  tamen  confer- 
vant  ,  ut  vox  alteri  extremo  in- 
mifla  ,  per  quartam  milliaris  partem 
ab  aure  percipiatur,  quae  oppoiito  fini  ad- 
plicatur*  Verum  talis  omnino  itentorea  tuba 
eft  meatus  auditorius ,  in  adulto  homine. 
Puero  *  enim  recens  nato  pene  nullus  eft, 
&  retro  aurem  continuo  fequitur  membrana 
tympani  propria,  craiTa  &  flocculenta  pelle 
obducita ,  quae  membraoa  tympani  retro- 
cedente  &  longiori  reddito  meatu  auditorio 

iepa. 

j  In  ea  re  accuratiores  Anatomici  omnes  ccn- 
fentiunt.  Puero  nempe  annulus  ofTeus 
continuo  poft  cartilagineam  auriculam  fe- 
quitur  ,  Cassebohm.  T.I-  f.  i.  T.ll.  f-S-6* 
T.  tii.  f.  21.  a*.  2?.  &  T.  IV.  n.  5-8.  68. 
D  u  v  e  r  n  e  y  T.  X  V.  t.  .  D.  f.  4.  irregula- 
ris  figurae,  fed  in  univerfum  ovalis,  fu« 
perius  &  pofterius  deficiens  ,  ubi  proxi- 
mum  mallei  manubrium  inminet  A  l  b  i  n. 
ic.  off.iet.i.  17.  inter  **.&&,  Cassebohm 
T.  I.  f.  1.  T.  II.  f.  f.  6.  paulo  ante-ius 
proceffulo  fulco  infcriptus  Albin  1  c. 
quodam  au&us,  per  totum  ambitum  cavo 
Cassebohm  T.  I.  f.  f  6:  in  quem 
membrana  tympani  rectpitur.  Hic  anu- 
lus  mobilis  in  recens  nato  a  fquamofo,  & 
petrofo  ofle  [cujus  proprio  fulco  incum- 
bif  ]  facillime  folvitur  ,  neque  tamen  car- 
tilagineus eft,utScHNEiDERVS  non  bene 
dixerat  de  offe  temp,  Idem  paulatim  diia- 
tatus  in  raeatum  fit  audirorium  Casse- 
bohm  1.  c.  n,68.  cujus  longitudo  ad  per- 
fe&am  aetatem  usque  continuo  augetur: 
atque  fimul  fquamofo  petrofoque  ofli  in- 
feparabilis  cohaeret. 


336  DE    AUDITU. 

feparatur,  atque  peraliquamquafi  fuppuratio- 
nem  abfcedit.  Quo  diutius  animal  vivit , 
eo  longius  fe  recipit  membrana  tympani, 
eo  longior  etiam  iit  meatus  auditorius, 
Necefiarium  hoc  tegmen  fuit  infantibus ,  ne 
continuo  aCtionem  loni  paterentur,  ex  qua 
certe  teneri  eorum  nervi  convelli  poflent  k. 
Deteftor  adeo  principum  infelicitatem,  qui, 
ficut  nati  funt,  fragori  tormentorum  majo- 
rum ,  &  illuminationum  nimio  fplendori 
objiciuntur,  ut  totum  miferculis  cerebrum 
contremifcat.  In  perfe&i  vero  hominis  ca- 
davere ,  fi*  ceram  auri  infuderis  *  & ,  poft- 
quam  frigore  obriguit,  diffracla  ofla  remove- 
ris ,  illaefaque  figura  ceram  abftuleris  ,  ha- 
bebis  perfeCtam  tubam  *  ftentoream ,  cujus 
finis  caecus  eft  ,  nempe  tympani  mem- 
brana. 

Superficicm  ]  Meatus  auditorius  non  pote- 
rat  valde  profunde  in  cranium  demergi, 
penetraflet  enim  in  cerebri  caveam,  adeoque 
ut  longus  fieret,  magnamque  haberet  fuper- 
ficiem,  obliquum  facere  necefle  fuit.  Lon- 
giores  autem  tubi,  maxime  qui  intorti  funt, 
fonum  mirifice  augent :  Cornua  venatoria 
fpiralia  fortiflimum  fonum  edunr4  Tubae 
bellicae ,  ut  fonum  vaiidum  producant, 
debebant  longae  efle»  Verum  ne  haec  longi- 
tudo  incommoda  fit,  inflectuntur ,  ut  longa 
fiftula  in  parvo  fpatio  contineatur.      idem 

fere 

k  Ubi  cornea  opaca  DXXVU.nares  mucc»  clau- 
fae  funt.  Cum  Praeceptore  fentit 
Valsalva  p-j-8. 

i  Ex  genere  tubarum  ellipticarum  ;  Paululum 
tamen  conprefla  eft  utrinque  haec  ellipfis. 


DE    AUDITU;  337 

fere  fcopus  eft  obliquitatis  in  meatu  audito- 
rio  ,  adfcendit  enim  ,  defcendit  iterum , 
denuo  paulum  adfcendit,  &  profunditatem 
adeo  minorem  majore  conpenfat  obliquitate* 
Hi  vero  omnes  radii ,  qui  ad  totam  meatus 
longitudinemillapfi  funt,  conveniunt  ultimo 
immutati  in  unum  punclum  m:  hoc  unum 
punclum  eft  in  membrana  Tympani ,  quae 
meatum  claudit,  fimiliter,  ut  ipfe,  elliptica: 
focus  adeo  in  hac  membrana  eft ,  in  qup 
totum  robur  foni  concentratur  ,  qui  auricu- 
lam  feriit.  Haec  pendent  a  proprietatibus 
canalis  elliptici  n.    in  aula  Hetrufca  porti- 

cus 

»  Quare  furdaftri  meatum  fuum  auditorium 
longiorem  reddendo  fonos  exa&ius  per- 
eipiunt  :  utuntur  nempe  cono  fpirali,  cu- 
jus  apex  truncatus  ,  communis  nempe 
focus  radiorum  fonororum,  auri  inferitur, 
lata  cavaque  vero  bafis  fonos  ab  aereexcipit. 
Kircher.  Mufurg  )X.  p. iof.  Alia  ra- 
tior; cTrvchetvs utebatur ,  qui  tympa- 
num  adplicabat  auri ,  cujus  tenfa  membra- 
na  fonos  reciperet ,  refonaturos  in  cava 
capfula,  oppofit omque  tympani  membra- 
nam  validius  pulfaturos. (BRESLAv.1718, 
p.  1000.) 

n  Ellipfeos  haec  eft  proprietas  ,  ut  Tangens 
quaelibet  cum  duabus  lineis  a  foco  ad 
circumferentiam  dedudtis  angulos  aequa 
les  faciat.  Adcoque  viciffiiu,  fi  Hnea  ex 
uno  toco  ad  circtmrerentiamdeducla  cum 
alia  linea  ex  axi  ellipfeos  dufla  angulos 
cum  Tangente  aequales  fecerit ,  cadet 
hacc  fecunda  iinca  in  fpcum  alterum,   per 

con~ 

TomJK  Y 


3-3 S  DE    AUDITU. 

cus  eft  elliptica.  In  ea  ,  fi  aliquis  fubmifia 
voce  ad?  parietem  loquatur ,  alter ,  qui  in 
altero  ejusdem  ellipfeos  foco  aurem  adtendit, 
accurate  fingula  verba  audit  ,  cum  alii, 
extra  focum  pofiti ,  etiam  proximi ,  nihil 
quidquam  percipiant  o. 

Reflexionum  )  Qui  de  aure  fcripferunt 
phyfiologi,  hancmaxime  remfunt  admirati: 
fonum  nempe  fimplicem  audimus  ,  qui  ex 
mille  tamen  fonis  certo  demonftratur  con- 
poni.  Millies  enim  ,  uti  in  tuba  ,  ita  in 
auditorio  meatu  fonus  inpellitur  ,  to- 
ties  refleclitur  ,  donec  in  uno  punclo  conve- 
niat,  &  porro  recta  proficiicatur ,  eadem 
ratione  ,  ac  fi  ab  eo  ultimo  punclo  profe- 
clus  fuiflet.  Hos  autem  omnes  fonos  tam- 
quam  unicum  fibi  repraefentat  anima.  Ve- 
rum  mufica  hanc  totam  dubitationem  tollet. 
Veriflimum  eft ,  quoties  loquor  ,  aut  inftru- 
mentum  quodcunque  forvum  excitat^  nafci 
innumerabiles  refonitus  five  Echo  ;    eos  ta- 

men 

converfam  prioris.  Verum  omnes  anguK 
reflexionis  aequales  funt  angufis  inciden- 
tiae.  Omnes  ergo  lineae ,  quae  ex  uno 
foco  prodeunt ,  illapfae  refle&entur  in 
alterum. 

»  Talis  Parifiis  in  obfervatonio  eft  came- 
ra,  quam  olim  vidi,  &  de(cribit  Poli- 
niere  exper.de  Vhyf.  p  14,9. Tlo.  f.14.  iri 
qua  vocesad  focum  alterum  diftae  in  altera 
valide  au&aeaudiuntur,  nihil  autem  foniad 
intermediosh*minespervenit.Similia  K 1 R- 
Chervs habet Thonurg. p  9g,feqcj,  Mufurg. 
IX.  p.  500.   In  fphaericis  fornicibus  idem 

ferc^ 


JDE    AUDITU.  339 

men  refonitus  minime  diftinguit  auris,  u- 
numque  tonum  percipit*  Nempe  Echo  non 
diftinguitur  ,  tiili  quae  a  certa  definita  di- 
ftantia  redit.  Si  murus  miile  pedibus  r»  a  lo- 
quentis  ore  diftans  vocern  reflexerit ,  tunc 
audio  jocofam  Vocis  imaginem,<i  Echo;  fo- 
nus  enim  uno  minuto  fecundo  ad  murum 
pervenit ,  altero  ad  me  rediit ,  fatis  ergo 
temporis  fuit ,  ut  eum  fonum  anicna  'mea 
a  primitivo  diftinguat:  Minuaturnunc  rouri 
diftantia  ,  fiat  centum  pedum  ,  deinde  de- 

cem 

fere  phaenomenon  obfervatur ,  ut  nempe 
diftantes  viri  e  dire&o  oppofiti  voces  fuas 
percipiant ,  nihil  audiant  intermedii,  In 
aede  D.Petri  Kirchervs  Pbonurg,y.6$. 
tum  F.  Tertivs  de  Lanis  p.  42$-.  8c 

SCHELHAMIyCERVSp.    iBj  .  fig  DERHAMVS 

J.  c  Notum  enim  eft  ,  quam  fit  cireuli  fi- 
milis  ellipfis. 

p  Diftanth  haec  nimia  eft  :  fyllabam  enim 
longe  minori ,  quam  fecundi  minuti  tem- 
jore,  diftin&e  audimus.  Reperit  Mer- 
s  e  n  n  v  s ,  ad  quadraginta  paffuum  f  pedum 
»00, )  diftantiam  unam  fyllabam  ab  Echo 
reddi ,  duas  ad  80  pafTus ,  ficque  porro , 
donec  ad  480.  paffus  ducdeciro  iyllabas  re- 
fpondeat  Traef  &d  Harmon.  fol.  Stvr- 
mi  v  s  paulum  diyerfo  modo ,  a  1  j-o  pai- 
fubus  tres  iyllabas  repeti  vidit .  a  trecen- 
tis  fex  fefeptem  ,  a  430  no?em ,  a  480. 
undecim  Thyf.  gemr.  I.  p.  664*  Idem 
10,0.  pcdes  ad  Echo  fufficere  putat,  Kir- 
chervs  paulo  plures  ,  nempe  ito-  Tht* 
nurg.  p.  46  &c  Mujurg.  IX.  p.  247. 

%  Cujus  accinit  jocofa  nomen  imago  Carm, 
L.  I.  od.  XII. 

Y  2 


5+o  D£    AUDITU, 

cem  ;  tunc  inter  fonum  primitivum  &  fo- 
num  reflexum  tempus  adeo  breve  eft  ,  ut 
prioris  perceptio  nondum  evanuerit  ,  quan- 
do  alterius  perceptio  advenit ;  neque  enim 
continuoevanefcunt  inpreflae  fenforiis  rerum 
imagines ,  neque  diftinguimus  eas  ,  quae  fe 
proximae  fequuntur  DXLI.  Ergo  relonitus 
omnes  cum  fono  primitivo  conjuncli ,  unum 
fonum  efficiunt  in  perceptione. 

Jterum  dixi  [DXLVU.]  chordam  B  ad 
chordam  A  refpondere  harmonice.,  &  con- 
tremifcere,  quando  A  &  B  Odtava  diftant. 
Si  tales  duae  chordae  fonuerint,  unicus  fonus 
audietur,  qma  congenerum  minor  cum  ma- 
jori  confunditur  inperceptibilis.  Eadem  ra- 
tione  in  auditu  noftro  omnes  foni ,  qui  ori- 
untur  a  corporibus  harmonice  ad  primitivum 
fonum  confonantibus  ,  conjunguntur  in 
unum  ,  ex  eo  ipfo  quod  congeneres  fint, 
neque  facile  diftinguantur.  Nifi  haec  duo 
vera  eflent ,  infelices  certe  nos  natura  crea- 
viflet  ,  cum  loco  unius  foni  ,  infinitam 
difcordiam  difcrepantium  elangorum  audire- 
mus.  Verum  Natura  nos  ab  Echo  pri- 
ma  ,  a  Bombo  altera  ratione  tutos  prae- 
ftitit, 

Lingua]  Meatu  auditorio  praefidet  in 
ipfo  primo  aditu  triangulum  tremulum  , 
quo  tptum  ostium  perferte  claudi  poteft ,  ut 
ca  aure  nihil  quidquam  homo  audiat.  Haec 
lingua  ab  exiguis  mukrulis  Valsalvianis 
ita  erigi  poteft  ,  ut  meatum  auditorium  pro 
voluntate  moderari  poffimus ,  ne  quando 
xadii  fonori  nimis  conferti  aurem  feriant,  or- 
ganum  auditus  deftrufturi :  diminuto  enim 
fumine-ostii  pars  nocitura  radiorum  exclu- 

di- 


DE    AUDITU,  341 

ditur. '  Nixum  ,  quo  hanc  tutelam  noflri 
perficimus,  non  dimcile  eft  percipere ,  quan- 
do  vifo  fulgure  majoris  tormenti  ad  minuen- 
dam  vim  fecuturi  fragoris  nos  ipfos  praepa- 
ramus.  Sed  alium  adverium  priori  rnufcu- 
lum  Tragus  naclus  eft ,  tendit  ifte  hanc  lin- 
gulam  ,  &  diducit  meatum  auditorium  , 
quoties  fonum  aliquem  enixe  ,  &  accurate 
volumus  percipete. 

DLII. 

Membrana )    Membrana  ,  quae  meatum 

audito- 

*  Vide  ad'  DL.  not.  d.  ubi  tamen  Tragicus  po- 
tius  pro  dilatatore  conchae  habetur ,  adeo- 
que  pro  augmento  fonorum  laborare,  quod 
idem  officium  eft  mufculi  incifurae.  So- 
nos  niajores  obpofita  manu  excludere  fo- 
lemus. 

a  Tympaniintextu)  Integra  haec  membrana, 
tenfe ,  ficca,  pellucida,  meatui  auditorio 
extremo  obtenditur,  a  fuperiori  parte  ver- 
fus  inferiorem  antrorfum  defcendendo  re- 
fugiens,  ut  obtufum  ibi,  hic  acutum  cum 
meatu  angulum  faciat :  in  adulto  maxime, 
nam  fetui  pene  horizontalis  eft.  Fi- 
gura  elliptica  eft,  fed  ippendicem  obtufam 
fuperne  in  incifuram  anuli  inmittit.  Non 
bene  adeo  ovalem  Casserivs  in  tabuhe 
1 X.  iconibus  &Valsalva  ubique  pin- 
gunt ,  deterius  circularem  Duvernev 
T.V. f.  1.  &  in  defcriptione  Vievssens 
p.  18.  Pars  ejusdem  media  paulo  fupe- 
rior  inftar  umbonis  eminet ,  introrfum 
trafra  ,  ut  ad  cavum  tympani  conice 
adfurgat  ,  ad  meatum  cava.  Valsalv. 
T. V 11.  f.  f.  T. III.  t.  3.  utcunque. 
*  3 


342  DE    AUDITU. 

auditorium   fuccingit  * ,    ad  hujus  meatus 

termi- 

b  Cuti?  cum  cuticula  non  difficulter  abfcedit, 
ctiam  iii  adulto  ,  (  Winsiow.  n.  394. 
Cassebohm  Tr.lll.  n.78.  Morgagn. 
Ep.  V.  n.  10.)  maeeratione  fa&a  ,  & 
utramque  feorfim  facile  feparo.  Tunc 
demum  vero  illa  ficca  membrana  fequi- 
tur ,  quam  exterius  alteram  lamellam  a 
Periofteo  tympani  oblinire  manifeftius 
dcmonftrat  adhaefio  manubrii  :  conf. 
Morgagn.  JB^.V.  n.10.  id  enim  me- 
dium  haec  &  ficca  membrana  intercipit-. 
&  in  fetu  facilius  adparet  N  e  s  b  i  t.  Qfieo- 
geny  p.  69.  Non  bene  adeo  duas  tantum 
lamellas  admittit  Vi  evsssens  p.  17.  hac 
exclufa:  neque  duas  Valsalva  p.  18. 
exclufo  Periofteo  meatus  auditorii.Vide  fufe 
tres  lamellas  defendentem  Morgagnvm 
JEf>.  pofi  Valfalv.  n.V.  Quatuor  vcl  quinque 
lamcllasetiam  diftingui  pofieWiNsLow.  Va- 
fanon  difficillimereplentur,ab  unotrunculo 
ramorum  arbusculae  fimilia  Rvysch. 
Xpifi.  V 1 1  ].  T  IX.  f.9.  inter  membranam 
cxtimam  &  veram  illam  ficcamque.  Trun- 
cus  horum  vaforum  per  meatum  audito- 
rium  &  cum  mufculo externo  Fabricii 
advenit,  ut  videtur  RuysCHiol.c.  p.n. 
&  non  diflentit  Cassebohm.  n.79.  Ego 
vero  etiam  nunc  video  a  vafis  perioftei 
tympani  advenire,  &  ex  manubrii  adhae- 
fione  undique  difpergi  ;  Probabile  vero 
eft,  duo  efle  ftrata  valorum,  quorum  aliud 
ad  cutem  pertineat ,  exterius  membranac 
tympani  inftratum  ,  alterum  ad  vafa  pe- 
rfoftei  tympani ,  intcrhis  eidem  verae 
wembranae  adjacens. 


DE    AUDITU.  343 

terminum  introrfum  undique  difcedit ,  & 
occurrentibus  partibus  obpofitis  faccum  cae- 
cum  efficit  ,  atque  adeo  ofleum  meatum 
apertum  membranaceo  fundo  claudit.  Huic" 
porro  fundo  adplicatur  membrana  a  Perio- 
iteo  c ,  vafculofa ,  &  altera  a  Periofteo  cavi 
tympani.  (1732«  Extimam  &  intimam 
membranam  a  Periofteo  venire,  mediam  vas- 
culofam  efle.)  Tres  adeo  concretae  tunicae 
tympani  membranam  coalefcendo  efficiunt. 
lta  olim  Ruyschius  d  pronunciaverat , 
qui  alio  tempore  non  bene  priorem  Jenten- 
tiam  revocavit.  Monuit  virum  Boer- 
haavius  male  eum  poenitere,  neque  enim 
aeque  feliciter  omnes  fuccedunt  inje&iones, 

Communicare  )  Omnes  in  corpore  huma- 
no  nervi  mire  conjunguntur.  Ab  irritatione 
narium  ipfum  diaphragma  convellitur  ,  fit 
fternutatio  per  nexum  nervi  intercoftalis 
cum  nervis  cervicalibus  ,  qui  diaphragmati 
ramum  emittunt.  In  glande  penis  hominis 
calculofi  pruritus  eft  indomabilis,  quia  la- 
pillus  membranam  veficae  infeftat  ,  quae 
continua  urethram  glandemque  fublinir, 
Omnium  facillrme  vero  tremores  communi- 

cari 

c  Quod  fub  cute  efl: ,  cura  Pericranio  l  quod 
temporali  mufculo  fubjicitur ,  continuunt 
p.  14. 

rf  Tres  nempe lamellas defcripferat Ruyschius 
Epifi.  VIII.  in  Thefauro  II.  vero  Cp.33. 
n.  4]  &  alibi  unice  duplicem. 

e  Cevtrum,  in  textu )  Minime  id  dubium  cflc 

poteft ,  cum  membrana  tympani  in  centro 

cava  fit,  atque  adeo  caecus  faccus  meatus 

Y  4  audi- 


34* 


DE    AUDI    T  U 


cari  par  eft  psr  membranas  adeo  tenfas,  adeo 
valente  praeditas  elatere.  f 

hervaceae }  ld  perfuadere  videtur  dolor 
pene  convulfivus  ,  quem  hacc  membiana 
inflammata  facit.  % 

dliif, 

Marginm  ]  Totus  ambitus  membranae 
tympani  inferitur  annulooffeo,quiunico  lo- 
codeliquium  patitur,  per  quem  rriufculus  ille 
mirabilfe  Hyeronymi  ab  Aq^vapenden- 
te  tympanum  adit,  reftitutus  a  Cowperq. 
Haec  in  fulcum  anuli  oflei  infertio  facit,  ut 
validiflime  tenfa  membrana  tympani  ,  ni- 
hilo  fegnius  quam  in  bellica  machina ,  a  qua 

no- 

auoitorii  in  tubum  conicum  ultimo  ter- 
minetur.  reflexiones  noviflimas  in  hunc 
ipfum  apiccm  coni  flniri. 

*  Nempe  tremores  aetis  externi  &  periofteo 
cavi  rympani,  &  malleo,  &  aeri  interno 
inprimentur,  cum  illacontinuafintmem- 
branae  tympani ,  hic  fubjiciatur  proximus. 
Hanc  vim  aerem  externum  in  refbnitum 
agendi  percuflb  lacunari  cavi  alicujus  in- 
ftrumenti  mufici,  in  vulgus  norunt. 

8  Vera  nempe,  tenfa,  ficcaque  membrana,  & 
a  cute,  &  a  periofteo  tympani  diverfa, 
minime  vafculofa  ,  pellucidiflima.  Sed 
nervus  fentiens  ubique  mollis  eft,  ipfo  ita 
docente  Praeceptore:  &  cui  bono 
hic  expanderetur  nervus ,  cum  auditus  hic 
nullus  fiat ,  neque  fubito  ,  fed  lente,  & 
quafi  per  accidens  diflbkta  membrana 
ty mpani  fenfus  audiendi  pereat? 


DE    AUDITtT.  S4  j 

nomen  habet»,  fonos  confervet  &  augeat. 
Vbicunque  enim  percutitur ,  ab  eo  punclo 
tremores,  quafi  per  radios,  in  ambitum  ex- 
eunt.     Haec  tamen  uniformis  teniio  mem- 
branae  ty mpani  non  fufliciebat  ad  auditum .  Si 
enim  ad  unum  fonum  harmonice  tenfa  efiet, 
contremifceretunice  cum  illius  foni  oclavis, 
quintis,  tertiis  majoribus,  &  tertiis  minoribus 
[DXLVll.]neque  quidquam  praeterhoc  u- 
num  fonigenusaudiremus.  Quareneceflefuit, 
ut  vires  eflent,quaehancmembranam  prova- 
rietate  fonorum  magis   minusve  tenderent , 
utcum  omnibusunifona  foret.  WNatura 
obtinuit  mallei  ope,  &  trium  mufculorum 
beneficio,  qui  malleum  gubernant,  &  tym- 
panum  ita  intendunt ,  relaxantque  viciflim, 
ut  omnes  foni  aptam   tenfionem  nanciscan- 
tur.     Ita  eadem  chorda  mufica  folis  diverfis 
tenfionis  gradibus  omnes  fonos  exprimer*  £i 
enim  gravius  jufto  fonet  ,  paulum  intenfa 
acutius  fonabit,  &  duplo  tenfior  odtavam  fo- 
nabit  foni  prioris ;  atque  adeo  folius  verti- 
tibuli  rotatione  ab  una  ad  aliam  odtavam, 
per     omnes     fonos    intermedios     elevari 
poteft. 

Arceat]  Experimento  pradTico  hoc  difci- 
mus.    Si  gravius  aliquis  audiat ,  &  medi* 

cuni 

DLIII. 

»  Ar8*,  in  Tcxtu)  Infertio  in  fulcum  fn  fetu 
laxior  eft ,  adolefceudo  vero  ar&atur  ,  de* 
generante  anulo ,  &  ipfa  membrana  ficce- 
fcente,  tenfaque,  ut  videtur  ,  cute  menu 
branam  externam  tympani  validius  diftra* 
hente. 


346  DE    AUDITU. 

cum  confulat  ,  definiturum  ,  num  laefum 
iit  tympanum  :  jubeat  medicus  aegrum  , 
validiflime  infpirare  buccasque  replere  aere 
quam  plurimo  ,  tunc  ore  &  naribus  cohibi- 
tis  nixum  ad  exfpirationem  folitum  edere. 
Ita  aer  inpos  cedere  ,  agetur  per  tubam 
Eustachianam  ad  cavitatem  tympani, 
&  ,  fi  membrana  hujus  nominis  violata  eft, 
flatus  ad  externam  aurem  penetrabit ,  &  de 
auditu  defperandum  eft.  Si  vero  aer  intus 
manet,aeger  non  videturabfquc  fpereftitutio- 
nis  efle.  Neccfle  vero  fuit ,  ut  hanc  tutelam 
daret  natura  mufculis  &ligamentis  &  Perio- 
ileis  ofliculQrum  ,  quae  in  tympani  cavo 
funt  ;  flexilia  haec  &  mobilia  confervari 
&  in  balneo  quali  vaporis  fufpendi  o- 
portuit  ,  adeoque  defendi  ab  ,aere  externo. 
Deinde  infecla  arcet. 

Pilis]  Hi  citiflime  crefcunt  ,  defcripti 
Duverneyo.  Quando  conprefli ,  incur- 
vati ,  in  membranam  meatus  auditorii  infi- 
guntur  ,  pruritum  faciunt  cuivis  animali 
intolerabilem  ,  moniturum  ,  ut  quantocyus 
caufam  mali  eliminet.  Nifi  hunc  necefla- 
rium  fenfum  pruritus  natura  nobis  dediflet.- 
facillime  furdefceremus  :  quod  malum 
agricolis  non  infrequens  accidit  ,  Jicubi  pul- 
vere  meatum  auditorium  oppleverint.  Ea 
iaburra  per  injecliones  difloluta  morbum 
folvunt, 

Transmitterent b }  Non  per  foramen  ,  fed 

rer 

6  Hic  locus  eft  dicendi  de  celebri  illo  foramine 
tympani.  Rivinus,  diligens ,  fed  pau- 
lum  paradoxus  Auttor,  foramen  in  mem- 

brana 


DE    AUDITU.  347 

per  tremorem  membranae  tympani ,    qui 
aerem  auris  internae  in>  fimiiem  tremorem 

con- 

Brana  tympaniefle  discipulos  fuos  docuit,' 
a.  1689.  &  Cl.  Mvnniks  hoc  inven- 
tum  propofuit  1-  de  re  Anat.  p.  195*.  Lo- 
cum  ad  chordam  definit  ,  aitque  viam  a 
meatu  ad  tympanum  concedere  ,  neque 
viciflim  patere.  Valsalva  de  eadem  re 
ambigue  fenfit ,  ut  tamen  potius  negaret 
quam  adfirmaret :  etfi  aliquando  forami- 
nulum  prope  proceflTum  brevem  mallei  vi- 
derit  p.  19.  Lindanvs  tabaci  fumum 
hac  parte  efflari  vidit  Medk.  Phyfiol.  p. 
7*3.  &  Veslingivs  p.  ii.  &  Schnei- 
der.  de  ojfe  temp.  quae  &  Cheseldeni 

eftobfervatlop.JO^.  &  SCHELHAMMERl 

p.  2  $-6".  &  faepe  id  fibi  vifum  efle  narra- 
vit  A l b  1  n vs,  olimque H 1  ld an vs Cent. 
III.  obf  2.  3.  Vievssenivs  vapores  mea- 
tui  auditorjo  inmiflbs  ad  tympanum  &  la» 
byrinthum  fubire  vidit  p.  20.  Ravivs 
argentum  vivum  tubae  Evs tachianae 
infufum  ajebat  „  quafi  per  corium  viis  in 
membrana  fa&is  exftillaffe  apud  Erndl. 
Itanat.  Batav.p.  1 17.  &  iimiliseft  observa- 
tioMANGETi  Theatr.  p.  3 8 8.  Leprott vs 
in  uno  homine ,  fed  aurium  defluxionibus 
obnoxio  ,  verum  ,  8c  annulo  definitum 
ofculum  vidit  ,  fere  uti  Rivinus 
Comm.  Bonon.  p.  350.  Palfynivs  dari 
adfirmat  >  qui  refpirando  pennas  auri  admo- 
tas^  dimoveant  Ofteol.  II.  c.  ?.  Duos , 
qui  per  hanc  viam  refpirafTent  , 
vidit  T v l p  1  v s I.  obf  $?.  Chesei- 
^envs  mat*  of.  hum.  body>  L.  IV.  c.  f. 


348  DE    AUDITU. 

concitat.    Quantum   enim  foni  poflint  in 
tremefaciendis    folidiflimis    corponbus,  de- 

mon- 

foramen,  etiam  valvula  tettum  vidit,  D  r  a  - 
kius  fere  eadem  habet  p.  331.332.  'L- 
LUSTRJS  SOCER  TEICHMEYE- 
RUS,aRlVlNO  edodus,  foramen  verum, 
etiam  valvula  munitum,  &  ad  finem  ma- 
iiubrii  initiumque  cervicis  mallei  perpen- 
diculariter  fub  chorda  tympani  patens  de- 
fcripfit  Vindic-  Anat  p.  25.  f.  7.  &  Cl. 
NlCOLAF,eodem  ubiVALSALVAloco, 
&  praeterea  in  finiftro  latere!  reperit  Dec. 
Obs.  n.  11.  Contra  hanc  fententiam  pene 
omnes  alii  anatomici  iverunt  ,Rvyschius 
Tbes.M  AJf.b.  n.  4.  Ibes.  VI  n.  1.4. 
Ihes.  Vlll.  n.  6.  Heisterus  not.  60.  ad 
Comp.  Anat,  Mo  rgagnus  Epi/i.  V.  n.  1 4. 
15.  16  feqq.  WALTHERUS  dhT.  cit. 
n.  u.  ALBINUS  apud  de  la  CONSEIL- 
LERE  de  Audiiu  &  in  PraelecJionibus. 
Ca  ss  ebohmius  Tr.  111.  n.  80.  Nes- 
bit.  p.  70.  Derham  in  Theol.  Pbys. 
L.  IV.  c-  3.  I.W.  PAULF  Praef.  ad 
van  H  O  R  N.  Ego,  fateor,  nihil  quidquam 
fimile  in  integerrimis  aut  fetuum  aut  a- 
dultorum  membranis  tympani    vidi. 

Praeterea  dudum  WILLISIUS 
vidit,  canes  a  perrupta  membrana  tym- 
pana  non  continuo  iurdeiccre  ,  fed  tertio 
fere  menfe  de  anim.  brutor.  p.  133,  ea- 
demque  fuit  Horstii  &  Kyperi  ad- 
firmatio  (  apud  SCHELHAMME- 
RUM  p.207.  &  PERRALTI  du  bruit. 
p.  260.  DUVERNEY.  p.  181  & 
CHESELDENI,  experimentis  in  cane 
captis  ib.  &  D.  de  S.ANDRE'  ibid.  p. 
306.    ita  VIEUSSENIUS  merabranam 

fu- 


DE    AUDITU.  349 

monftrant  organa  mufica c  templorum : 
Quando  infima  tibia  harum  machinarum 
inflatur ,  tantum  bombum  edit,  ut  lacuna- 
ria  &  columnae  quaii  choreas  agant  fubii- 
liendo,  ita  tormenta  majora  ,quibus  obfef- 
farum  urbium  valli  profternuntur,totam  ter- 
rei  globi  cruftam  per  aliquot  milli^ria  ita 
commovent ,  ut  globuli  plumbei  in  mem  - 
brana  tympani  bellici  choreas  agere  vifl 
fint*.  DLIV. 

ruptam  reperit ,  officula  inordinata  in  ho- 
minibus ,  qui  non  fuerant  omnino  furdi  p. 
54.  &  Schneiderus  hominem,  qui  de- 
ltructo  ty^  pano  audiebat  deCatarrb.  111.  p. 
403.  Indeomnino  adparet,  tympani  mem- 
branae  princeps  officium  efie  aerem  exter- 
num  excludere,  ne  ad  nada  oflicula  absque 
medio  perveniat.     Degeneratio  enim   de- 
monitrat,  aliquam  ejus    efle   neceifitatem: 
quod  vero  fuccelfiva  fit,  ex  eo  adparet,  non 
abiolute  neque  primario  requiri.     Neque 
adeo  cum  hoc  experirento  Praecepto- 
ris  haec  penitusconientiunt    VALSAL* 
VA,  qui  fententiam  Pr  a  eceptor  is  tue- 
tur ,  ait  redintegrari  ruptam  membranam 
tympani  p.  65.  experimento  in  cane  fa&o. 
Verum  etiam  ii  audiunt.  qui  fumum  Nico- 
tianae  aut  aerem  per  membranam  tympani 
urgent ,  tunc  utique  perforatam. 
c  Id  quotidie  experiri  eft   facillimum  :    baculi 
enim    perpendiculariter    pofiti  fonantibua 
organi  fiitulis  cum  tremore  fubfiliunt. 
i  Cum  machina  infernalis  ad   fanum   S.  MA- 
CLOVII  exploderetur ,    in    tota  urbe 
undique  vitra  diftra&a  funt  &c. 
e  Aliquid ,  in  Textu. )   Haec  nonnullorum  fuit 
fententia  inter  veteres,&  olim  Hippocr  a- 
tis  crep/  roi-av  n  IV.  quam  experimen- 
ta ,  dicla  ad  b.  omnino  refutanu 


3Se>  0E    AIJDIT  U; 

DLI  V. 

Arfla )  Ita  ut  membrana  tympani  fuper 
mallei  procefTum  revoluta,  eum  proceffum 
in  duplicaturam  includat  »  Caeterum  ma- 
le  recentiores  eam  membranam  Tympani 
nomine  infigniunt  b,  cum  veteres  toti  cavi- 
tati  olfis  petrofi  tympani  nomen  inpofuerint, 
in  qua  oflicula  funt ;  hanc  vero  ,  quam  di- 
cimus,tympani  membranam  dixerint.  Simi- 
litudo  cum  tympano  bellico  manifeftis- 
iime  hanc  vocum  ratio&em  tuetur. 

Centrum  )  Non  ultra  centrum*  Radius 
adeo  mobilis  huic  centro  adfixus  &  intror- 
fum  trahendo  a  meatu  auditorio  ad  os  petro- 
fum  membranam  tendere  poteft  ,  &  laxare, 
dum  ad  meatum  eamdem  ducit. 

in  finu  ofjeo)  In  ea  parte  ,  in  qua  mem- 
branae  tympani  anulus  oileus  deficit  ,  finus 
faclus  eft  ,  in  quo  pun&um  fixum   malleus 

ac- 


a  Duplicaturam  hanc  adgnovit  Winslouus 
IV-  n,  396.  &  facile  demonftrant  vafa, 
quae  manubrium  comitantur.  Omria 
enim  vafa  in  eeilulo;a  fabricd,  &  in  tuni- 
carum  intervallis  meare  notum  eft.  Sed 
&  aerem  vulnulculo  infliclo  admittere ,  & 
in  facculum  turgere  lego  wiAlbini  prae- 
ledlionibus. 

b  Nomen  tympani  iiuic  c&vitati  inpofitum  eft 
aGABRiELE  Fallopio  Qbfew  .anat. 
p,  24  b.  edit.  1561,  quarn  deinceps  citabo. 
Eustachius  tympani  nomine  mcmbra- 
nam  conflanter  intellexit  de  aud.  org.  p. 
160  &c.  ed.  1561.  Idem,  quod  Prae- 
cept«k,  Bartholinvs  monuit. 


D£    AUDITUi  35* 

accepit :  fuper  \i  hypomochlion  huc  &  illuc 
mobilis  ioclinatur. 

Binis  tubenulis  )  Articulatio  rnallei  cum 
incude  limillima  c  eft  articula%>i,  quae  in 

genu 


" 


c  Malleus  olim  tempore  Alfxandri  A- 
chillini  innotuit  tefte  N-  Massa  Epift* 
11.  p. 5 5 .  &  Eustachio,  tum  JacoboBe- 

RENGARIO  inMUNDINVM  p.CCCCLXXVII. 

qui  ab  aliis  &  hunc  &  incudem  me- 
moratum  fuiffe  minime  diffimulat.  Conf. 
lfag.  anat.  p.6o.  Retro  membranam  tym* 
pani  redta  fere  defcendit  ,  manubrio  ta- 
men  inclinato ,  ut  obliquitatem  membra- 
nae  fequatur.  Ejus  caput  a  corpore  fulco 
diftindtum  7  anterius  convexum ,  in  ofTe 
petrofo  ponitur,qua  lacunar  tympani  facit, 
proxime  craffiorem  anuli  finem,  C  A  S  S  E- 
BOHM.T.2.f.6.DUVERNEY.  T.VH. 
f.  i.  Poflerius  incudi  conmittitur  ,  fpi- 
ralibus  lineolis ,  quarum  duae  laterales  in 
medio  eminent ,  medius  fulcus  antrorfura 
latior  magis  deprimitur,  pofterius  expla- 
natur  (DUVERNEY  T.  VI.  f.  3. 1.2.3. 
utcunque  ).  Sub  capite  cervix  eft  ,  quae 
extrorium  brevem  &  craffiufculum  procefc 
fum  emittit,  qui  tyrnpani  membranaui 
pariter  inpellit ,  &  in  tumorem  extror- 
fum  elevat  DUVERNEY  p,  21.  Verum 
antrorfum  ( CASSEBOHM  T.  11.  f,  6-  ) 
cx  eadem  cervice  proceffus  longiffimus  in 
fulcum  proprium  fini  tubae  Euftachii  po- 
fteriori  fuperiori  exterius  oblique  infiden- 
tem  N  E  S  B I T  1.  c.  f.  7.  a.  excedit, 
planus ,  plerumque  cis  finem  dilatatus, 
&  faepe  falcatus,  latior  quaro  fere  pingi- 
tur.    Hunc  ■  utcunque   a  VESALIOad? 


352   x       DE    AUDIT  U. 

genu  cum  tibia  femur  conjungit,  &  unius 
folum  generis  motum  admittit.     Hac  con- 

ne- 


umbratum  flg.  N.  ad  c.  8.  L.  11  ab 
HIERONYMO  FABRlClO  depiaum 
de  audit.  f.  16,  de  induftria  CAECILIUS 
FOLIUS  propofuit  de  aur.  int.  f  3  b.  & 
apud  BARTHOLINUM  Epifi.  p.  257. 
f.  3.  Memoravit  poftea  VESLlNGiUS 
&  pinxit  Syntagm.  T.  Vlll.  f.  6.  deinde 
per  difcipulos  RAVIUS  ,  neque  enim 
ipfe  defcripfit.  DRAKIUS  nomen  habet. 
Jconem  inter  recentiores  CANTIUS  dedit 
inpet.  anat.  T.  V.  f.  5-  6.  7.  8.  tum 
COWPER.  Myotom.  T.  XXVI.  f.  5.,  & 
I.  A.  SCHMIDIUS  DifT.  de  periofi.  ojftc. 
aud.y deinde  HEISTERUS  Comp.  T.I. 
f.  1.  NICHOLLSCow/.  Anat.  T.  VI. 
&ALB1NUS  Ic.  cf.  foet.  T.  VI- f. 
XLVl.  NESBIT.  human  O/leogeny 
T.  11.  f.  5.  7.  P  A  L  F  YN.  Anat.Cbirurg. 
T.  xxix.  f.  5.  &  CASSEBOHMIUS  T. 
111.  f  5.  6.  7.  8.  quae  tamen  icones  gra- 
cilitate  aliisque  modis  a  meis  obfervationi- 
bus  differunt.  Non  difficillime  praepara- 
tur ,  etfi  omnino  abrumpi  fit  facilius , 
quod  DUVERNEYO  &  VALSALVAE 
&  VIEUSSENIO&diu  MORGAGNO, 
accidit,  qui  aegre  perfuafus  eft,ut  eum  reci- 
peret  l.c.  n.14.  ig  Egoveroinduftriis  viris 
miror  contigifle,  &in  plerisqoe  praeparatio- 
nibusRAVii  malieumdeefle  (ALBIN  Cat. 
p.28.29  &c.)  Porro  manubrium  leniter  intror- 
fumdefcendit,  longeadglutinatum  membra- 
nae  tympani,  fine  vero  dilatato  &  extror. 
fum  curvo  (Morgacn.  Ep.  VI.  n.  9. 
Cowper  in  iconibus,  Nbsbit.  1.  c.  T. 

II» 


DE    AUDITU.  as3 

iiexione  fit,  ut  malleus  fupra  punclum  fi- 
xum  fuum  moveri  nequeat  ,  quin  libere 
fufpenfam  incudem  inmotum  cieat  d. 

Extemus )  e  In  eleganti,  fed  negleclo  hoa 
noftro  feculo,  libello  deaure  muiculumhunc 

pri- 

11.  f  8.  )  validius  nexum,  ad  parteni 
inodo  nondum  penitus  mediam,  modo  iri- 
feriorem  media,  dire&e  fob  fine  anuli  ante- 
rion. 
d  Valde  ab  articulatione  femoris  recedit ,  & 
propior  eft  articulationibus  illis  obliquis 
offium  tarfi,  calcanei  &  cuboidis  Nam  & 
obliqua  eft  lir>ea,  quae  eminentias  mallei 
feparat,  &  hae  eminentiae  planae  potiuss 
quam  convexae  funt. 
t  Ihter  mufculos  malSei  additus  eft  a  Ca s  s  e  r  i  o,* 
qui  a.  i  5  93 .  a  fe  inventum  ait  pentaiftbefeit 
LolV  c  12  Sc  a  Fabhi  cio,  qui  a.  1599,- 
ait  fijol  primo  vifum,  de  aur.  P.T.  c.6.  piclus 
sCasserio  de  <voc .  &  aud. T. IX.  f.  I  .2. 
3.  quae  ampliflimum  faciunt.  Porro  re- 
petitur  a  Schelhammero  p.  43  feqq. 
VALSALVA  p.  22.  cui  mufculus  eft 
Proceflus  minoris,  WINSLOWO  IV. 
n.  399.  Cowpero  T.  xxvi.  f.  3.  4,. 
3)OUGLASS10  c  n.  o.  26  D. 
NICHOLLS  1.  c  I.  Mihi,  fateor 
poft  DUVERNEYUM,  VfEUSSE. 
NIUM  ,  MORGAGNUM  Epi/i.  VI. 
p.  148.  non  contigit  adeo  felici  efle  ut 
iatis  certo  verurn  mufcu!"t  ibi  viderem, 
ubi  ab  au&oribus  indicatur.  Et  fati?  ap- 
paret  fuo  tympani  laxatori  parum  ALBI- 
NUM  tribuere  L.  111.  c.  3  2  eamd^roque 
fententiam  efle  CASSEBOHMII  Tr.  IV. 

n.  14S. 
Tomt  IV.  % 


354  DE    AUDITU. 

primus  defcripfit    Hieronymvs  Fabri- 

CIVS      AB    AQVAPENDENTE.       OritUr    fub 

pelliculaprima  meatus  auditorii,  mulculofis 
fibris,  quae  fupra  membranam  tympani,  per 
anuli  defectum,  in  aurem  internam  fubeunt. 
Trahi  malleum,  &  nexam  malleo  tym- 
pani  membranam ,  verfus  auditorium  mea- 
tum ,  planiorem  adeo  reddi ,  quae  verfus 
tympani  caveam  in  umbonem  protuberave- 
rat ,  ad  meatus  auditorii  fedem  cavam  :  Ex 
qua  actione  neceflario  fequitur,  ut  laxetur 
tympani  membrana.  Omnis  enim  linea, 
quae  duo  punfta  conjungit,  breviflima  eft, 
quando  redta  ;  longior  fit  eadem ,  quampri- 
nium  in  curvitatem  mclinatur  :  &  viciflim, 
quae  linea  duo  punfta  conjungens  curva  fuit, 
eadem  in  reclirudinem  reftituta  brevior  fit. 
Atqui  fibra  elongata  tenditur  ,  brevior  facla 
laxatur*  Ergo  iequitur ,  ut  membrana 
tympani  minus  convexa  reddita  laxetur , 
neque  alia  poteft  efle  hujus  mufculi  poteftas.- 
Quoties  ergo  adeo  tenfa  eft  ,  ut  cum  gravio- 
ribus  fonis  non  fit  harmonica,  tunc  ad  uni- 

fonum 

n.  148.  tum  Celeberrimi  WALTHERX 
tenerior  musc  anat  p  10.  Ajunt  autem 
ab  ofieo  meatu  auditorio  oriri ,  tectum 
membrana  ceruminofa  ,  paulatim  aretari, 
introrfum  incedere ,  per  fulcum  proprium 
interruptianuli,tendine  fadto  fupra  membra- 
nam  tympani  iubirc:,  &  inferi  juxta  pro- 
ceiTum  brevem  craflumque  mallei.  Moli- 
nettus  hunc  mufculum  cummembrana 
exteriori  membranae  tympani  idem  efle 
fecit,  ut  totu.n  hoc  involucrum  mufculus 
eflet,  difficultate  praeparationis  feduclus  p, 
162. 


DE    AUDITU.  355 

fonum  reducitur  ab  hoc  ipfomufculo,  quo 
agente  laxatur,  dum  reliqui  quiefcunt.  Ad« 
eoque  tunc  fonus  ille  gravis  liet  audibiiis, 
quem  tenfior  membrana  roenti  non  trans- 
miliflet.  ldem  etiam  mufculus  auget  capa- 
citatem  cavi  Tympani ,  &  aeri  aditum 
concedit,  qui  per  Eustachianam  tubam 
in  concham  internam  advenit. 

Secundo)  Internorum  primusf  oritur  abofle 
petrofo  ad  partem  exteriorem  &  anteriorem 

Tubae 

f  Ex  fulco,  qui  lateri  externo  tubae  Eusta- 
chianae  adjacet ,  dimidio  iequente bre- 
vior ,  teres  ,  firma  membrana  tedus,  fere 
re&a  retrorfum  cendit  ,  limul  extrorfum, 
in  tendinem  abit,  chordam  tympani  comi- 
tatur  Duverney  T.  Vll.  f.  2,  E<  & 
proceffui  longiflimo  ita  inferitur  (NI- 
C  H  O  L  L  S  1.  c.  C,  K.)  ut  medium  mu- 
fculum  includat ,  &  difficultatis  caufa  fit» 
quae  eft  in  hac  epiphyfi  eximenda.  Hunc 
Folius  primus  depinxerat  delin.  aur,intm 
1  2.  5.  &  apud  Barthol.  p.  257.  261. 
tcextemum  dixit,tumDuvERNEYUs  p.27. 
Albinus  L.  111.  c.  31.  anteriorem  WlNSi 
low  n,  400.  Proceffus  tninimi  Val» 
salva  p.  22.  Obliquum  Cowper.  T. 
XXVI.  f,  3.4.11,41.  Schelhammerus 
pro  ligamento  habuit  p.  *t.  fed  veruj 
mufculus  eft  ,  &  omnes  confentiunt. 
Omnino  probabile  videtur ,  laxare  mal- 
leum,  &  ab  incude  removere,  quod  & 
Nicholls  propofuit  p.  38-  &  ipfi  fabri* 
cae  confentit.  Neceflariam  autem  talem 
potentiam  faciunt  fummi  fragores ,  qui 
aliquando  etiam  cum  hoc  praefidio  furdos 
Z  2  fa« 


35*  DE    AUDITU; 

Tubae  ,  &  paululum  progreflus  adfcendit 
oblique,  finum  offeum  ingreditur ,  ex  quo 
demum  egrediens  gracili  proceflui  mallei 
infigitur.  Quando  agit  ,  imam  partem 
mallei ,  &  connexam  huic  ofliculo  tympani 
membranam  introrfum  ducit  &  antrorfum, 
convexioremfacit,&  harmonicam  redditcum 
fonis  acutioribus. 

■   Tertio )   Internorum  s   fecundus  ab  ante- 
riori  parte  laterali  cartilaginis  tubae  Evsta- 

CHIf 

faciunt  mortales.  De  fono  a  maximis 
tormentis  bellicis  edito  in  vulgus  notum 
eft ,  &  habet  Paraeus,  tum  Hilda- 
nus  0^.5-6.7.  L.  111.  inter  quas  exem- 
plam  elt  furditatis  a  campanae  bombo  na- 
tae:  foni  enim  graviffimi,etfi  non  videan- 
^  tur  valde  vividi  ,  maximarum  tamen  vi- 

rium  funt,  tremoresque  excitant  potentifli- 
mos  de  Lanis  1  c.  p  431 
g  Oritur  ad  Iatus  fupernum  tubae  Eusta- 
chianae  (  Valsalv.  T.  X)  inter  tran- 
fitum  arteriae  Carotidis  &  foramen  fpino- 
fum  arteriae  Meningeae,  Sc  a  parte  rubae 
cartilaginea.vagina  firma  teftus  ( DUVER- 
NFY  T  VI.  f.  5«)  in  fnlco  proprio,  pa- 
rallelus  Tubae,  fuperior  &  interior  ,  re- 
trorfum  extrorfum  tendit,  donec  tympani 
caveam  adtingat.  Tunc  per  trochleam 
COWPER.  T.  XXVI.  f.  4.  modo  totam 
ofleam,  mndo  ligamento  perfeclam,  tendi- 
nem  circumfleftit,  &  deorfum  extrorfum 
demerfus  inferitur,  fub  capite  mallei  in  ini- 
tio  manubrii  ex  opoofito  proceflus  brevio- 
ris  EUSTACHTUS  hunc  mnfculum  in- 
venit  p.  157.  158-  Internum  dixerunt 
plerique:  CASSERIUS  olim  T.  IX-  f.  3. 


DE    AUDITU.  3S7 

chii  oritur,  deinde  fubit  glenam  offis  pe* 
trofi,excurrit  lateraliter  ad  fuperiora  meatus 
Evstachiani,  ad  perpendiculuni  deicen- 
dit,  &  ad  eamdem  mallei  fedem,  qua  prior, 
inferitur.  Quando  agit,  malleum  tympa- 
nique  membranam  redtiffime  introrfum  tra- 
hit  &  tendit.  Hi  duo  mufculi,  iecundus  & 
tertius,  quando  conjuncli  operantur  ,  ita 
membranam  tendunt ,  ut  etiam  minimam 
in  motu  variationem  exponat ,  &  in  perfe- 
cto  aequilibrio  ita  retinent,  ut  minimoetiam 
momento  trementis  aeris  externi  in  tremo- 
res  agatur*  Talis  ftatus  eft  eorum  homi- 
num ,  quibus  auris  Mufica  eft.    Alii  enim 

ho- 

B.    FABRtCIUS    1.  C    DuVERNEY  p.   28. 

WINSLOW  ,  COWPER  h  c.  42.  Ma- 
joris  procejus  mufculum  VALSALVA  p. 
21.  fenforem  tywpani  ALBlNUS  111.  033. 
Solet  ab  omnibus  fere  fcriptoribus  pro 
tenfore  haberi.  Contrariam  fententiam 
video  ab  ARANTIO  proponi  ,  etiam 
experimento  firmatam  Observ»  c.  14. 
aMoROAGNO  vero  infirmari  ,  quod 
inferius  quam  cervici,  &  ipfi  manubrio 
inferatur  Lcn.ij,  Vs  EusseNiushunc 
cum  priori  mufculo  conjungit,  ut  unus 
venter,  quatuor  crura  effent  c  4,  &  T.  11. 
f.  3«  &  WINSLOW  id  aliquando  fieri  fa- ' 
tetur  n.  40Z-  contra  quem  Morgagnvs 
Epiji.  VI.  n.  28.  &  ipfa  res  difputat.  O- 
lim  Casserivs  1.  c.  &  Veslingivs  & 
COLLINS  &  alii  duos  huic  mufculo  ten- 
dines  adfcriplerant ,  &  poflunt  membra- 
nae  vicinae,  a  vagina  continuatae ,  inpo- 
nere. 


55$  DE    AUDITU. 

homines  nunquam  in  muficis  proficiunt, 
quia  aures  fuas  fonis  diverfis  adaptare  ne- 
queunt.  Alii  vero  eum  fonum  ,  quem  au- 
diunt,  cantando  reddunt  continuo ,  &  can- 
'tilenas ,  quas  forte  oculis  hauferunt ,  nihil 
viciatas  recinunt. 

Determinationibus )     Mufculus    internus 

primus,   ut  opportunius  infigeretur    malleo, 

naclus  eft  propriam  apophylm  longiffimam, 

flexilem,  elafticam ,    toto    reliquo   ofiiculo 

proceriorem  :    Ejus  pfoceflus  inventionem 

debemus    Ravio.     Licet  enim   ajant ,    ex 

Bartholtni  fcriptis  apparere ,  etiamFo- 

1 1  o  h  notam  fuifTe ,   ignoraretur   tamen  a 

plerisque  ,   nifi  a  Ravio   reftituta    fuiffet. 

Toti  vero ,  quam  longus  eft  proceflus  ,    hic 

mufculus  inferitur.     Jnde  fit,  ut  diverfiflimis 

gradibus  ofliculunr,    &   tympani  membra- 

nam   tendere   queat.     Si  enim   uni   punclo 

offis  infigeretur  ,  unica  etiam  effet  infertio, 

una  tenho.     Nunc  ,    cum  longa   fibrarum 

ferie  fe  in  officulum  inmittat  ,  infinitis  mo- 

dis  magis  &   minus  lateraliter   trahi  poteft, 

prout  haec  vel  illa  fibrarum  focietas  propius 

aut  remotius  ad  corpus  officuli  praevaluerit 

trahendo.    (A.175Z.  ait  Praeceptor,, 

hunc 


h  Utpotc  adeo  raro  fcripto  ,  ut  nunquam  a 
Morgagno  vifum  fit  :  Exftat  autem 
haec  ad  Bartholinvm  epiftola Venetiis 
edita  anno  164.7-  f°^°  unico  cum  tabula 
aenea.  Deinde  cum  a  magnis  viris  prae- 
termifla  fuerit,  Jaudandus  omnino  eft  in- 
ftaurator  Ravius. 


DE    AUDITU,  359 

hunc  procefium  efle  potius  ofliculum *  quod- 
dam  mobile  ,  cum  malleo  articulatum,quod 
per  aetatem  cum  eo  coalefcat,  uti  folet  cum 
ofle  temporum  os  ityliforme  confervefcere )« 
Tendere^  remiture  )  Quo  brevior  chorda, 
eft ,  eo  minori  etiam  eget  teniione  ad  va~ 
rietatem  fonorum  producendam  \  quo  major 
eft ,  eo  majori  etiam  vi  eget ,  ut  mutetur* 
Verum  in  aure  &  minimas  fibras  efle  opor- 
tuit ,  quae  pro  chordis  iunt ,  &  ad  diverfis- 
fimos  tamen  fonos  ut  harmonice  tendi 
poflent,  erat  necefie.  Dandae  ergo  fue- 
runt  membranae  tympani  motrices  machi- 
nae ,  quae  eamdem  diverfiilimis  modis  ten- 
derent :  Hae  machinae  funt  iidem  ,  quos 
recenfeo,mufculi.  Eos  omnes  natura  pofuit 
in  loco ,  ad  quem  aeri  externo  nullus  aditus 
patet.  Demonftrat  Eustachius,  deinde 
H.  Fabricius,  hanc  totam  cameram ,  in 
qua  mufculi  funt,  vapore  calido  &  humido 
repieri  k  ,    Quamprimum   aer  externus  ad 

ofli- 


!  Verum  hoc  autopfiae  repugnat.  In  ipfb 
fctu  verus  proceflus  eft,  &  continua  cum 
oflca  mallei  natura  cohaeret ,  neque  ad 
tendines,aut  ligamenta  ullo  modo  pertinet. 

k  Ita  humido  ,  ut  aqua  viicida  ,  rubella  ,  in 
plurimis  auribus  ,  valde  difficilem  faciat 
partium  tympano  contentarum  iuveftiga- 
tionem.  Hanc  fufe  adferit  Morgagnvs 
epijf.  VII.  p.  1 94.  feqq.  H 1  er.  F  a  b  r  1  c  1  vs 
ab  Aqvap.  de  aure  III.  c  XI.  An  natura- 
lis  ?  an ,  quod  praeferrem ,  ex  vapore  coa- 
gulata?  an  per  Tubam  adpulfa?  Utcun- 
que  fit,  mobilitatem  tamen  ofliculorum 
confervat.  Z.  4 


6©  DE    AUDITU, 


oflicula  accedit,  rupta  forte  tympani  mem- 
brana ,  arefcunt  .mufculi  ,  oritur  confufus 
pro  auditu  bombus,  ut  neque  articulatasvo^ 
ces ,  neque  fonos  muiicos  diftinguat ,  & 
denique  totus  fenius  perit. 

Clauditur )  Quando  id  fit ,  tunc  aer  au- 
rem  intemam  nullus  fubit :  Tunc  autem 
perculfa  a  fono  externo  membranatympani, 
&  convexior  reddita,  aerem  conclufum  con- 
chae  conprimit ,  denfat  ,  ut  eo  valentiores 
tremores  auri  intimae  communicet.  Quan- 
do  vero  tuba  aperitur  ,'  tunc  membrana 
tympani  ab  aere  per  tubam  fubeunte  extror- 
fum  premitur  ,  refiftit  aeri  -,  qui  fonos  per 
meatum  advehit ,  &  eorum  perceptionem 
diminuit.  Ergo  clauditur  tuba  ad  fonorum 
perceptionem  diftincliorem ,  laxatur  ad  di- 
minutionem  inpetus.  £t  apparet  roembra- 
nam  tympani  mhilo  fecius  ab  interno,  quam 
ab  externo  aere  commoveri. 

Harmonice  tenfis  )  Simplex  percuflio  ae- 
ris,  quae  foni  atomus  eft  ,  certo  determina- 
to  numero  vicium  repetita  a  recurrentibus 
tremoribus  corporis  fonori  fit  in  fonum  defi- 
nitum  m.  Quando  hi  tremores  celeriter  re- 
petuntur,  tunc  fonus  acutus  nafcitur  ,  ob- 
tufus  futurus  ,  quando  lente  redeunt.Eadem 
chorda  lente  mota  gravem  ,  cito  motu  acu- 
tum  ionum  reddit.  Quando  nunc  corpus 
tremens,    fonorum,    aeri  fuas  percufliones 

com- 

1  Inde  in  ofcitatione  vera  furditas ,  magis  refi- 
ftente  aerc  interno  ,  qui  per  tubam  recipi- 
tur,  quam  ut  fuperari  posfit,  fnbtilibus 
ilOs  tremoribus  fonoris ,  qui  per  meatum 
auditorium  adveniunt. 

m  DXLVil. 


DE    AUDITU;  361 

communicat  ,  &  vicinum  adeft  corpus 
mutum  ,  quod  eadem  vi  adtaclum  eosdern 
numero  eodem  tempore  faceret  reditus,  tunc 
&  hoc  fecundum  corpus  incipit  tremere :  & 
talia  duo  corpora  dicuntur  concordare.  Et 
ii  corpus  A  concordanti  corpori  B  fuos  tre- 
mores  communleat ,  iterumque  corpus  B 
tertio ,  pariter  concordanti,  corpori  C  eos- 
dem  tremores  inprimit ,  tunc  fonante  A , 
etiam  C  confonabit*  Quando  vero  corpus 
A  ,  quod  percuflum  fonat ,  cum  corpore 
quiefcente  B  eodem  tempore  non  eosdem 
numero  tremorum  reditus  efficit ,  tunc  eo- 
rum  corporum  uno  moto  alterum  nihil  mo- 
vetur ,  atque  corpora  A  &  B  dicuntur  dh~ 
cordare.  Haec  nunc  eftratio,quare  mufcu- 
li ,  &  motus  diverfi  malleo  dati  fint.  Soni 
enim  infinitis  modis  diverii  funt  ,  graves, 
acuti,  omnium  generum  &  graduum.  Cum 
his  omnibus  fonis ,  adeo  diverfis ,  oportuit 
csncordare  membranam  Tympani,  ut  eosdem 
tremores  redderet ,  &  cum  interna  aure 
communicaret,  qui  eosdem  repraefentarent 
animae.  Talem  concordantiam  cum  omni 
fonorum  genere  efficiunt  in  tympani  mcm- 
brana  mufculi  mallei ,  qui  tenfionis  gradus 
infinitos  numero  in  ea  membrana  produ- 
cunt.  Et  determinari  poteft  membrana 
tympani  ad  omnes  eos  gradus  fonorum, 
quibuscum  chordae  confonant  tympani  ra- 
dio  non  breviores.  Hae  autem  varietates 
numero  infinitae  funt.  Mirum  certe  aliquid 
hic  fubeft.  Chordae  membranae  tympani 
brevhTimae  funt,  cum  totus  ambitus  nihilo 
ungue  major  fit,  &  cum  pari  gradu  cum 
Z  s  bre- 


362  DE    AUDITU* 

brevitate  chordarum  tremorum  celeritas  in- 
crefcat ,  fonique  fiant  acutiores ,  ipfa  etiam 
membrana  tympani  fe;et  omnes  fonos  non 
acutiores,  quam  quales  chorda  edit  unguis 
diametro  aequalis,  Quando  vero  chorda 
aliqua  tremit,  brevior  unguis  diametro,  & 
celerius  adeo  tremifcens  ,  quam  tympani 
membrana  ,  tunc  ftndores  edit,  ipfa  fere 
morte  minus  tolenbiles ,  etiam  obtufi  fen- 
fus  hominibus,  &  membrana  tympani  ita 
tenditur ,  ut  pene  disrumpatur  n.  Tales 
chordae  funt  ferri  tenfi  particulae,  quando 
tenues  laminae  inter  duas  cochleas  firmatae 
in  exrrema  acie  lima  raduntur.  Inferorum 
damnatis  civibus  hanc  fupplicii  partem  tri- 
buit  Virgilivs: 

Tunc  exaudiri  ferri  ftridor  traftae- 
que  catenae. 

DLV# 
Incudi  a  duo  funt  quafi  pedes.    Prior  liga- 
menti  proprii  ope  ad  cavitatem  refonantem 

pro- 

n  Quanrlo  in  feyphum  vitreum  vox  inclamatur 
acutior  eo  fono,  qui  naturalis  eft  fcypho , 
disrumpitur  idem.  Experimentum  in 
Belgio  faftum  Morhofivs  proprio  li- 
bello  defcripfit,  tum  de  Lan  is  II  p  595-. 
fufe.  A  fonis  valde  argutis  dentes  obftu- 
pefcere  notum  eft. 

a  Incuscum  malleo  innotuit,  non  omninodif- 
fimilis  dentis  molaris  :  Crafla  bafis  ante- 
rius  ponitur,  ad  malleura  adsptata,  &  ibi 
tumidior ,  ubi  in  crus  conicum  brevius- 
que  degenerat  ,  quod  retrorfum  paulum 
defcendens,  cis  apicem  incifum,  in  proprio 

Iul« 


DE    AUDITU.  365 

procefius  maftoidei  neclitur.  Alter  bali 
ltapedis  infidrt :  caeterum  totus  incus  libere 
fulpenditur  b.  Inde  fequitur ,  quandomem- 
brana  tympani  in  harmonicos  tremores  mal- 
leum  ciet ,  ut  contremifcat  pariter  incus, 
&  fimiles  in  ftapede  tremores  cieat.  Sed 
ftapes  iniiftit  membranae ,  quae  foramen 
ovaletympani  claudit,  eosdem  adeotremores 
membrana  ovalis  patietur.  Neque  hic  finis 
eft,  membranae  nempe  ovalis  altera  facies 
in  veftibulum  pertinet  :  in  veftibulum  & 
cochleae  altera  fcala,  &  quinque  femicircula- 
rium  canalium  fines  patent :  in  veftibulo 
demum  ipfa  pulpa  nervi  auditorii  nuda  ex- 
panditur,  uti  circa  vitreum  corpus  in  oculo 
retina  exporrigitur.  Ergo  tremor  aeris  ex- 
terni  membranam  tympani,  ofliculaomnia, 
veftibuli  feneftram  ovalem,  nervum  denique 
auditorium  in  fimiies  tremores  aget. 

Verum 


fulco  offis  petrofi,  proxime  anterius  &  in- 
ferius  maftoideis  ccllulis  firmatur. 

Longior  alterum  &  gracilius  crufculum 
curvulum  defcendit ,  fineque  introrfum 
uncinato  tum  ftapedi  infidet,  tnm  planiori 
fuperiori  fuperficie  officulum  quartum 
fuftentat. 

Facies,quae  malleum  refpicit,  late  cava, 
oblique  ,  eminente  in  medio  linea  ,  in 
duas  pkniusculas  cavitates  dividitur,  qua- 
rum  altera  major  eftDuv erney T.  VI.  f . 2. 

Membranula  nerupe,  qualem  offis  exigua 
magnitudo  poftulat ,  religat  incudem  ad 
osmaftoideum  prope  aperturam  cellularum 

WiNS- 


b 


364  DE    AUDITUi 

Verum  non  fimpliciter  tremorescommuni- 
cantur  ;  augentur  ,  dum  in  alia  oflicula 
transeunt.  Omne  enim  corpus ,  cui  fonus, 
a  quo  percellitur  eft  harmonicus  ,  fimilem 
omnino    fonum      regenerat    e.       Ita    in 

clavi- 

WlNSLOW.    H.   59O.      &    MoRGAGNVS 

1.  c.  n.  30.   adncxa   fulco  cruris  brevioris. 
Platekvs  ligamentum  olim  vidit  p.22. 
c  DXLVIII.  d. 

d  Stapes  ab  Evstachio  inventus  videtur  de  aud. 
org*  P-  '^4.  Ingrassias  enim  ,  cut 
Fallopivs  tribuit  Obferv.  24.  &  in  ob- 
fervationum  examine ,  tum  Vesalivs 
p.  246.  qui  &  ipfe  fibiadrogat  inventum 
a.  15-46.  de  ojjib.  p.  7.  &  p.  5*2.  f  ? .  & 
CoivMFvs^re  a»#f.  p  27  .quifibihujus 
officuli  inventionem  tribuit  ,  nihil  in  de« 
Jcribendo  organo  auditorio  praeftiterunt, 
exquo  perfuadeant,  minutius  fe  ejus  par- 
ticulas  rimafie.  Figuram  ab  ipfa  re  habet,& 
rotundiorem  &  in  arcum  flexam ,  contra 
quam  veteres  dixerunt.  Bene  Pav.  de 
cjfib.  p.  5-4.  &c.  Capitulum  modice  ca« 
'  vum  incudem  recipit.      Crura   duo  funt, 

fuo  quodque  fulco  excavatum,  qui  mem- 
branam  tenfam  firmat ,  brevius  alterum  & 
re&ius  anteriusj  cum  pofterius  curvulum 
iit  longiusque.  Morgagn.  n.  54.  Al- 
b  1  n.  ic.  off.foet.  f.  48.  Flexa  crura  dixerat 
ViDivsp.  322.  fed  accurate  defcripfit 
L 1  n  d  a  n  v  s  phyfiol.  med.  p.  f  27.  Haec 
crura  bafi  infident  latiori,  ovali ,  extror- 
fum  verfus  caput  caVa  ,  L 1  n  d  a  n.  1.  c. 
p.  fiy.  convexa  ad  feneftram  ovalem 
t  Valsalv.  p.  24.  &c.  ]  quae  &  ipfa 
Iinea  fuperiori  curviori,   inferiori  re&iori 

cir. 


DE    AUDITU,  365 

ckvicymbalo  argutus  ille  vividusque  fonus 
non  ab  una  gracili  argentea  chorda  oritur, 
ejusque  magna  pars  toti  inftrumento  debetur, 
undique  concordanti. 

Orbiculari  ]    Grus  incudis ,  quod  ftapedi 
infidet,    cum  eo  officulo  articulatur    ope 

inter- 

circumfcribitur.  C  a  s  s  e bohm  mt^o.  Mor- 
GAGN.n.3  S.nonperforataminftar  cribri,fed- 
undique  fibi  continuam.contra  quam  Man* 
fredvs  icripfit.  Tonitur  autem  in  ima 
parte  cavi  tympani  ,  ad  horizontem  pa- 
rallelus,  ut  exterius  caput,  interius  bafin 
habeatj  fulco  offis  petrofi  infercam ,  cum 
aliqua  mobilitate.  Tota  vero  ftapedis  ca- 
vltas  vasculofa  membranula  ,  tamquam 
fecundaria  tympani  membrann,  oblinitur, 
quam  cavitas  bafeos  fulcique  crruum  fir- 
mant.  Hanc Molinettvs  viderat p  1 68. 
&  ManfredvsBz^/.  Manget.Anat.  II.  p; 
273.  &  Drelincovrt.  Vrael  p  199. 
tum  Duverneyus  T.  V,  f.4. 6.  8.  p.  24, 
8c  PALFyN.  Ofteol  T  1.  f.  3.  8c  Cowpe- 
rvs  in  proprio  opere  Myot.  1724.  T; 
XXVI.  p. 4.  &  8,  8c  A  d  A  m  s  Vhil  Tranf 
n.  311.  Duplicem  vero  faciunt,  cum 
fpacio  intermedio  Cowpervs  apud 
Drakivm  II.  p.  334.  T  19-  f.  3.  8c 
Morgagnus  n.40.  Nam  mihi  de  ea 
duplicitate  nondum  conftat. 

e  Officulum  orbiculare  folet  ad  Franciscvm 
S y l  v  1  u m  referri,  au&ore  LindanoI.c. 
p.  5*26.  T.  Bartholino  Jknat.  renov. 
p.  714.  tum  Veslingio:  etfi  obfcura 
quaedam  apud  A  r  a  n  t  1  vm  8c  veteres  alios 
veftigia  f ©quirat  Morgagnvs  Epift.  VI. 

n.8- 


366  D£    AUDITU, 

intermedii  oflkuli ,    quod  menifci  ad  mo- 

dum 

B.  8.  Minimum  eft,  ovale  ftiperne  conve* 
xum>  inferne  planius  ,  ad  faciem  fuperio- 
rcm  pianiorem  cruris  longioris  incudis 
connexum  Albin.  ic.  ojjf.  fet.  47.  non 
interpofitum  incudi  8c  ftapedi  ,  ut  D  v- 
NERNEyvs  vultp. 24.  &  aliqui  veterum, 
neque  adhaerens  incudi  ,  uti  veteribus 
vifum  eft ,  &  Cowpervs  pingit  T. 
XXVI.  f.  6  Quare  autem  a  Marchetto 
p.  138.  &  Kerkringio  non  admittatur, 
ego  quidem  non  video  ,  neque  magi* 
cernere  poflum  ,  qui  fint  tro«  ejus  ofiiculi 
procelTus  Lindano  di&i  p.  ftj . 
Praererea  raricri  oflicula  funt :  fefamoideum 
illud,  quod  inter  malleum  &  incudem  illu- 
ftrisT  ti  c  h  mfve  rvs  in  brutis  indicat ,  Vin- 
diciar.  p.  z  1 .  &  f.  y.  r>.  Infiit.  Pathol,  Pract. 
p.  169.  in  humano  corpore  infrequens 
Cassebohm.  n.132.  Nicolai  obf  3, 
Tumaliud  in  mufculo  interno  Sciiel- 
hammero  diclum  p.47.  forte  abrupta 
trochlea  ;  &  aliud  in  ftapedis  mufculo 
CowrERo  vifum  Myot.  1694.  f.  IX.  p.  70. 
quod  Adairo  tribuit,  tum  Ill.Teich- 
meyerq  p.  16.  &  f.8.  IC.  &  Inft.  Vath. 
I  c.  Idem  Hei  stervs  dicit  not,  61.*  ad 
Cp/»/>Quale  quidem  ofliculum  promufculo 
ftaped is  propoiuerunt  Foli v s&Bartho- 
hnvs  Sc  Bilsivs  org.aud.  Anat.  f. 3. L. 
f.  2.  nifi  is  pyramidem  mufculi  ftapedis 
pingit.  Aliud  denique  fubje&um  cruri  bre- 
viori  incudis  ,  ubi  proceflui  mammillari 
innititur,  III.  TEiCHMEyERVs  habet 
p.12.  f  v.  c.  &  Inft.  Tath.  1.  c.  Haec 
duoin  brutis  animalibus  vifa  funt.    Quale 

vejo 


D£    AUDITU,  367 

dum  f  utrinque  cavum  ,  &  perinde  ad  incu- 
dem,  uti  ad  ftapedem  mobile  eft  ,  &l>berri- 
mum,     Non  facile  obtineri  potuiflet  eadem 

ia 

vero  quartum  illud  Pavianvm  fit  ds 
cJf-  P-  SS*  m  b°ve  vifum  nemo  dl- 
xerit. 

i  Periofteon  tnternum  tympani ,  quod  absque 
repletione  in  homine  &  majoribus  anu 
malibus  cruore  proprio  diftenta  vafa  often* 
dit[Conf.  Cassebohm  n  105  Morgagn. 
n.  $6.  P  e  r  r  a  v  l  t  du  bruit p  40.  Schel- 
hammer,  c.  I II.  n.  3  DuVERNEy  T  IX  f  I.] 
vafcula  habet  varii  generis.  Alii  quidem 
mihi  diftin&e  vifi  funt  trunculiplusculi,per 
totum  intervallum  partis  fquamofae  8e 
petrofae,  orti  a  ramo  Carotidis  inter- 
nae ,  qut  ad  ellam  equinam  oritur  tym- 
panum  fubeunt.  Alius  trunculus  nervi  duri 
comes ab  arteria  roentngea  [Monrooo/ 
the  bones  per  hiatum  ejusdem  aquaeductus 
eum  mufculo  Evstachif  tympanum 
ingreditur  Cassebohm  n  toy.  Ab  eo- 
dem  trunculo  ,  cornite  nervi  duri  ,  vidi 
ramulum  ad  ftapedem  cum  mufculo  venifte 
Cassebohm  n.ii8,  Aliuma  Carotide 
interna,  in  ipfo  canaleortum,  trunculum 
Valsalva  habet  p.  58.  T.  Vtl  f.  1, 
Alius  denique  a  Carotidis  externae  ramo 
temporali  exteriorem  aditum  canalis  Fal- 
loptani  fubtt,  iive  foramen  caecum  Haee 
vafa  tn  univerfum  depinxit  Rvyscmvs 
Epift.W.  T.  IX.  f.  1.10.  trunculos  non 
adeo  definivit ,  tum  Schmidivs  Difl"  d& 
terioft.  ojf.  &d.  fed  rudius,    Plerique  vete- 

runl 


S68  D  E    A  U  D  I  T  U. 

in  articulatione  incudis  cum  ftapede  mobili- 
las ,  fi  absque  medio  utrumque  ofiiculum  fe 
contigiflet. 

DLVI, 

Quando  malleus  introrfum  trahitur,  & 
membrana  tympani  tenditur  ,  tunc  moto 
malleo  ,  incudeque ,  movetur  etiam  ftapes. 
Ne  yero  de  feneitra  ovali  recedat ,  &  alibi 

quam 

rum  periofteum  habere  negaverant  ,  & 
ipfe  erraverat  cum  Pvverneyo  Val- 
salva.  Abhisvafis  adoflicula  permem- 
branulas  manifeftas  vafcula  propagantur  , 
tum  ad  tympani  membranam  ,  ex  iipfo 
mailei  manubrio,  &  ad  membranam  ftape- 
dis,  ex  proprio  canali  ofleo.  Caeterum 
hoc  Periofteum  cum  involucro  interno 
tubae  F.  vstachianae,  &  cum  dura 
matre  per  hiatum  tympani,  nbi  in  fetu 
fquamofa  pars  a  petrofa  hifcit,  in  fetu 
manifefto  continuatur. 

E  Sufpenforum,  m  Texttil  Etiam  nunc  in  fetu 
pulchre  video  :  i.  A  parte  pofteriori  & 
fuperiori  rympani  trianeuli  curvilinei  fpe- 
cie,  tnm  msllei  manubrium ,  tum  incu- 
dis  erus  lon^um  fuftinet  terminatum  in 
musculo(tapedi<  2.Aparte  anteriori  tym- 
pant,prope  proceffrm  mallei  longiflimum, 
pari  er  malleo  inmiflum  Haecduo  liga- 
enta  fepti  modnfuperiorem  partem  cavi 
tympani  ab  inferiori  feparant  Tertiumto- 
tam  foveam  ,  in  qua  ftapes  ponitur.  a  re- 
liquo  tympani  cavo  feparat ,  ad  muscu» 
lum  ftape^*  termjnatflm.  Miror  aliter 
defcribi a  praeftantiflimo  Cassebohmio 
n.  138. 


DE    AUDIITU:         369 

quam  in  membrana  huic  feneftrae  fubiecla 
tremores  fuos  inpertiat,  facit  mufculusa  pro- 
prius  ftapedis ,  qui  hoc  officulum  propius 
verfus  os  petrofum  adtrahit,  Atque  ita  ob- 
tinetur  ,  ut  membrana  feneftrae  ovalis  cum 

mem- 

a  Mu&ulus    ftapedis    carriem    habet   iriclufam 
in  exigua   pyramide  oflea  »  quae  in  parte 
inferiori ,    pofteriori ,  cavi    tympani  an~ 
trorfum    eminet    [Cassebohm.   T.  II. 
f.  59.  t.lll.  f.  4-  f.DuvERNEVT.Vlll. 
£  1.]    Inde  tendo  exiguus,  [Nicholls 
T.  VI.  ]  per  proprium  foramen  prodit ,  at- 
que  antrorfum  [Winslow.  ri.  4.03. J  ten- 
dens ,  capiti  ftapedis  inferitur  ,    proxime 
fub      articulatione      incudis      [Duver- 
neyTV,  f.8.  B,]  Dilatari  autem  in  mem- 
branam,  quae  Vievssenii  fententia  eft 
(p.47.),  minime  videtur.    Hunc  poft  ve- 
terum  &  ipiius  Vesalu  brevem  memo- 
riam  r  obfer-v.  Full  exam.  p.  if.)  utcunque 
definivit  Constantivs  Varolivs  p. 
28.  (nifi  ad  errorem  totam  defcriptionem 
referas  ,  curn  non  alium  mufculum  auris 
internaedefcribat.)    Certius  depidhim  dedit 
ex  equo  &  cane,  a.  1601.  invenrum,  Cas- 
serivs  de  voc.  <&  aud.  T.XI.  T.X.  f  *i. 
T.  IX.  f.  »5-.   quae  in  Tenuejlbeifejo  cum 
iisdem  numeris  repetuntur.     Male  pro  li- 
gamento   h?buit  Casserivs  c.  XI   Fa- 
b  r  1  c  1  v  s  ab  Aqjta  pendente</<  aure  P. 
I.  c  f.  C.  Bavhinvs  ,    Manfredvs 
l.c.  Willisivs,  Perravlt  du  bruit  p. 
94;.  Schelhammervs    p.  46.  deinde 
pro oileo globulo  T.Barthohnvs apud 
Folium  f.  a.  &3-&  Ve  slingivsT  V. 
c  8.  f.  6.  T.  c  16.  f.  7,    Situs  certe  huc 

Tom»  IK  A  a  po» 


370  DE    AUDITU, 

membrana  tympani  aequabiliter  tendatur  &. 
lnde  flt ,  ut  tremores  ionori ,  ab  aure  ex- 
terna  recepti ,  determinati ,  illapii  in  mem- 

bra- 

potius  quam  ad  ofliculum  Sylvii  pertinere 
indicat.  AiTeruit  pro  muiculo  Duverne- 
yus  ,  neque  poftea  dubium  fuperfuit :  vide 

CoWPERVM  T.  XXVII,  f.  4J.  DoVGLAS- 
S I  V  M  ,     WlNSLOWVM,     AlBlNVM     C. 

34.  Cassebohmivm  ,  alios.  Vis  incerta. 
Videtur  ad  fe  trahere  ftapedem  ,  ut  pars 
pofterior  altius  a£a  pulfet  feneftram  ova- 
lem  ,  anterior  ab  eadem  recedat. 
Hoc    loco    etiam    dicere     vilum     eft    de 
Chorda  tympani ,  quam  primus  defcripfit 
Evstachivs    p.  ie"2.    8c    depin.xit  T. 
XVIIL  f.  i.  nam  Fallopivs  quid  vidif- 
fet    omnino    ignoraverat  p.    x8.  b.    29. 
Nervulus  eft ,  qui  a  tertii  rami  quinti  pa- 
ris  trunco  linguali  |  Wi  N  s  low.  n.  4 1 1 .    12. 
Cassebohm   etc    Duverney  p.  f».) 
ad  angulum  retrogradum  ortus  Vtevssens 
Neurogr.    T.  XXII.   4.    T.  XXIII.  h.    per 
hiatum  naturalem,  quo  articulario  maxillae 
inrerioris  a  meatu  auditorio  diftinguitur,de« 
inde  pcr  fulcum  proprium,  fubit  fupremam 
cavitatem  tympani ,  comes  anterioris  mu« 
fculi ,    fertur  retrorfum    fuper  tendinem 
xnufculi  mgjoris  mallei     fere  horizontalis, 
f  ut  nimis  obliquam  faciat  Duverney 
T.VII.  f.  1. 2.)  tum  intra  mallei  cervicem, 
£<  exterius  quam  crus  brevius  incudis  [  Ni- 
cholls,  DuvernevLc.)  femper  retror- 
£um ,  &  paululum  defccndens ,  foraminu- 
lum  invenit ,  quod  ftapedis  mufculo  vici- 
lium  adjacet,  &  per  illud  in  proprio  dutfhi 
exiguo  deorfum    introrfum  adjungit  fe 

nej> 


DE    AUDITU,  37I 

branam  tenfam  ,  pari  nurnero  vicium  ,  & 
eadem  recuriione  tremere  cogant  eam 
membranam ,  malleum,  incudem,  ftapedem, 

idem- 

nervo  duro  per  aquaedu&um  meanti , 
ubi  ad  perpendiculum  defcendit.  Toto 
itinere  cylindrica  ,  aequabilis ,  8c  abfque 
ramo  eft ,  neque  quidquam  habet  contorti, 
neque  ullas  a  nerveis  diverfas  fibras  ,  etfi 
utique  poffit  inftar  adtenfi  funis  mallei  ma- 
nubrium  paulum  a  membrana  tympani  di« 
itinguere  &  removere.  Neque  enim  ad- 
haefiones  cum  officulis  membranofas  pro 
infertione  habeo  ,  neque  ramos  ad  mu- 
fculum  Foltanvm  vidi  f  Vals al va  T. 
VII.  f.  3.1=]  longe  minus  m  mufculum  in- 
ternum  ,  ad  quem  terminari  ajebat  Mon- 
kettvs  p.  1 67.  8c  Berger.  p.381.  aut  ramum 
ad  membranam  ty mpani Drakio  di&um. 
II.  p.  333.  De  V a  1  s  a l v  a  cer f e  fatetur 
Morgagnvs  „  de  bove  dixiffe  Fpiflm 
VII.  n.  31.  Manifeftum  videtur  ,  commu* 
nitati  infervire,  quam  inter  feptimum  & 
quintum  par  Natvra  ftudiofe  quaefivit» 
Confer  DLXL  Ad  Nichollsii  conje- 
6hiram,  quae  8colim  Meryi  fuit(Dio- 
nis  p.  j8.)  nihil  habeo  quod  dicam  :  ha- 
bebant  autem  pro  tendine ,  cum  ab  ea  na- 
tura  longe  diftet.  Sed  longe  minus  placet 
eorum  fententia  ,  qui  omnino  chordam 
nonvidcrunt,  ut  Schelhammervs,  aut 
Hevchervs,  ars  magn* ernat*  n. ^. 

DLVII. 

Hic  dicere    placet   de   a&ione    mufculorum, 

qui  officula  movent,    Sunt  etiam   inter 

yeteres,  qui  voluntario  motu  agitari  velint, 

A  a  a  & 


372  DE    AUDITu. 

idemque  fit  tremorum  in  membrana  ovali , 
&  in  aere  externo  numerus ,  &  interiora* 
perinde  uti  exteriora  tendantur. 

DLVIIL 


ot  experimentum  in  fe  ipfo  fa&um  adle- 
gat  Hieronymvs  Fabricivs  de  aur. 
c.VI.  Recentiores  plerique  in  univerfum 
cum  Boerhaavio  fentiunt,  aliqui tamen 
vix  nifi  mechanice  agere  concedunt ,  ut  inJ 
pellenti  aeri  cedant  Vievssens  p.  yo. 
feqq.  &  Walther  de  membr,  tymp.  n. 
IX.  Res  ipfa  difficilis  eft.  Sed  confentit 
manifeftius  in  oculorum  motibus,&  in  de« 
glutitione ,  atque  voce  producenda  expcri- 
mentum  ,  infinitos  mufculos  ,  quocunque 
demum  modo  gubernenrur.  ad  deftinatos 
certe  flnes  nobis  vix  confciis  confpirare. 
Facile  ergo  crediderim  „  tympani  quidem 
membranam  ab  aere  fbnos  advehente  per- 
cuti ,  officula  inpellere  ,  feneftram  ovalem 
percutere ,  quod  in  talpa  ipfi  oculi  perci- 
piunt  fieri ,  ut  tympani  membrana  percuf- 
fa  oflicula  omnia  moveantur  Derham 
Theol.  Phyf.  1.  c.  Conf  Vaisalva  c.  V4 
Mufculos  vero ,  partim  laxare  membra- 
nam  tympani ,  in  fonis  acutis  fortibufque  , 
partim  tendere ,  ad  fonos  debiles  ;  partim 
adjuvare  flapedis  in  feneftram  fuam  incur- 
iiones.  Haec  etiam  eft  fententia  WiLusm/e 
anim. brut. c. XIV .Duverney  p.78. feqq. 
Perralti  du  bruit  p.  iff.  2f6.  Ro- 
havlti,  Derhami  Theol.  PhyflV.  c. 

J.  CHESELDENip.  508.   MAtRAN  Com» 

ment.  Acad-  17^7.  p.  72.  Neque  ipfe,  fa- 
tis  alioquin  fcepticus ,  Bohnivs  omninp 
dlflentit  Progym.  XXVI. 


DE    AUDITU,  m 

DLVIIL 

Ctncha  interna)  quam  tympanum  vccant 
a  fimilitudine  caveae  refonantis.  Finitur 
his  fere  terminis.  A  parte  ,  quae  ad  mea- 
lum  auditorium  pertinet,  membrana  tym- 
pani  terminatur ,  quae  in  cavitatem  cogno- 
mjnem  convexa  eminet,     A  parte  mem- 

bra- 

a  Cavea  tympani  difformis  eft  eaverna  ,  utcun- 
que  rotunda  ,  non  tamen  uti  Du- 
verneyvs  pingit  T.  VIII.  f.  i.  2. 
nente.  Eam  accurate  fuperne  inminens 
fquama  oflis  petrofi  pene  poftrema ,  &  ex- 
terior  protegit.  Exterior  membrana  tympa- 
ni,  8c  fuprahanc  pars  offea  meatus  auditorii 
finit.  Interior  labyrinthus  eft,  cujus  pars 
inftar  promontorii  xn  tympani  caveam 
rotunda  eminet.  Pofterior  adfidet  proceflus 
rnaftoideus ,  Anterius  tuba  olTea  ,  anulo 
prote&a ,  tympano  continuatur,  &  fub  tu- 
ba  meatus  caroticus  eft  ,  cui  vicina  pars 
tympani  tota  cellulofa  eft  &  trabeculis  mi- 
fta,  quale  etiam  fuperius  eft  lacunar  [  con- 
fer  Morgagn.  1.  c.  p.  180.].  Ofliculi 
majora  in  unwerfum  fuperiorem  fedem 
habent ,  internam  &  mediam  ftapes  cum 
ovali  feneftra  j  pofteriorem ,  promontcri- 
um  ;  imamque  feneftra  rotunda.  lnter 
duas  feneftras  non  raro  una  duabusve  tra- 
bibus  promontorium  cum  procelTu  mam- 
millari  conjungitur  aut  cum  pyramide  ftape- 
dis,  [Winslow  tr.desos  n.j-oo.  Casse- 
bohm  p.  93.  T.  I.  f.  1.  y.  Promontori- 
um  Ve  s al  1  v  s  dixit  exam*  obf.  FalL  p.  if. 
pingit  Cassebohm  T.  2.  f.  3.  t.  f.  4.  §j 

DWVERNEY.  T.VIII.  f.l.  B- 

A  a  3 


374  DE    AUDITU, 

branae  tympani  e  dire&o  oppofita  ,  os  pe- 
troium  eft  ,  fcabrum  totum  ,  duabus  por- 
tis  pertufum  ,  ovali  alia  ,  quae  opponitur 
tympani  membranae  ,  alia  polteriori  h  la- 
terali ,  quae  rotunda  dicitur.  In  ofle  pe- 
trofo  vero  glenae  hinc  &  inde  excavantur, 
quae  mufculos  &  vafa  recipiunt.  A  parte 
pofteriori  adponitur , 

Proceffus]  mammillarisb ,  qui  in  infante 
nondurn  reperitur ,  &  cum  aetate  una  cum 
capitis  incremento  accrefcit  ,  perinde  uti 
finus  frontales  in  fetu  defiderantur  ,  nafci- 
turi ,  quando  per  aetatem  obpofitae  lami- 

nae 

t>  Cellulae  mastoideae  pofterius  ,  &  fuperius, 
&  inferius  tympano  adjacent,  varie  caver- 
iiofae ,  duris  &  majoribus  laminis  interce- 
ptae.  Hae  partim  in  ofte  mamniillari  fu- 
pra  procefTum  exculpuntur ,  neque  his 
infans  deftituitur,  Ca s s e b o  h m T.i.  f. 3.  r. 
T.  1.  t.  6.  d.  Duverney  T.Vll.  f.  *.  G.  an- 
troamplioriiimilesPERRAVLTT.a.f.a.G.A. 
partim  in ipfo procelTu  Duverney  T.IX. 
f.  i.T.  VII.  f.  i.H.  Videexactam  hiftoriam 
Morgagni  Zpijl,  V.  n.  14.  6c  adde,  ea- 
dem  ratione,uti  ipfe  procefTus  mammillaris 
a  mufculo  paratur  maftoideo  detrahente, 
ita  fimul  cellulas  nafci ,  fuprema  parte  ad 
petrofum  firmata  ,  dum  inferior  deorfum 
vellitur,  &  cellulaeexiguaediploesaugentur. 
Membrana  cellularum  vafculofa  eft ,  adiiit 
Winslowvs  IV.  n.  308.  glandulofi  quid 
adefle>8c  /inubus  pituitariis  analogum,  & 
fere  eadem  habet  Vi  e  v  s  s  e  n  i  v  s.  An  in- 
de  pituita  illa  incommoda  tympani  ?  Sed 
fons  nugis  probabilis  tuba  eft  ,  &  via  a 
maftoideis  cavernis  inpedita  eft  Mor- 
gagni  1.  c.  p.  207. 


DE    AUDITU,  375 

nae  ofTeae  a  mutuo  contadtu  divergendo  re- 
cedunt.  Intus  totus  fit  tenerrimis ,  innu- 
merabilibus ,  offeis  lamellis,  miris  modis  in- 
tertextis ,  &  vacuitates  relinquentibus ,  qua- 
rum  fingula  ,  propria  oblinita  membrana  , 
eft  caveae  refonantis  quaedam  fpecies  ,  o- 
mnes  autem  cum  concha  interna  commu- 
nicant*  Haec  machina  mirifice  refonitum 
auget.  Tympani  bellici  membrana  in  aper- 
to  aere  expanfa  ,  nulla  fuppofita  cavitate  t 
vix  memorabilem  fonum  edit ,  neque  diu 
fuperftitem.  Quando  vero  eadem  fuper  cy- 
lindrum  cavam  tenditur ,  &  fub  inferiorl 
facie  chorda  fubtenditurb*,  tunc  vero  ea- 
dem  membrana  percufla  validiffime  refona- 
bit.  In  aure  noftra  tremores  aeris  ab  auref 
externa  adveniunt  in  membranam  tympani» 
hanc  percutiunt ,  ut  eadem  aerem  cavi  tym- 
pani  tremere  cogat ;  hi  tremores  appellunt 
in  fornicatam  cellam  procefTus  mammillaris, 
fummum  ibi  facturi  refonitum*  Non  ne- 
Jicio  fuiffe  claros  anatomicosc  ,  qui  huic 

cel- 

*  *  I w g r a s s l A s  chordam  tympani  cura 
chorda  tympani  bellici  membranae  fub- 
tenfa  olim  comparavit  p.  9.  &  eum  alii 
funt  fecuti.  Sed  noftra  humana  chorda 
longius  a  membrana  diftat  j  6c  toto  mal* 
leo  diftinguitur. 

c  ScHELHAMMERoII.p.70.  &olim  FALioPio,qui 
Vesalivm  ,  re&a  dicentem,  retutavit.  Ve* 
rum  ex  anatome  conparata  dudum  deraon- 
ftravit  V  e  s  a  l  1  v  s,  loco  proceflus,  quo  ca* 
rent,  antrarefonabilia  data  effe  animalibus 
acute  audientibus  exentt.  obf.  Jtkt.  p.  10. 
A  a  4  Coa- 


#6  DE    AUDITUi 

cellulofo  offi  nihil  admodum  in  adjuvando 
auditu  tribuant ,  ea  ratione  maxime  moti , 
quod  in  infante  omnino  nulla  ibi  fit  cavi- 
tas.  Verum  contraria  omnino  ego  ex  eo- 
dem  argumento  deduco  ,  &  ideo  magis  puto 
ad  auditum  requiri  ,  quod  in  infante  defit. 
Recens  nati  certe  caeci  funt  ,  quod  aqueus 
humor  ipfis  turbidus  fit  ,  magno  naturae 
beneficio  ,  ne  ex  loco  obfcuriffimo  ,  utero 
nempe  materno  ,  in  fubitam  lucem  erum- 
pentes  percellantur  ab  acri  bujus  fenfus  in- 
prefFione,  &  convellantur.  Eadem  Natu- 
rae  benignitate  iidem  furdi  nafcuntur, 
cum  membranam  tympani  adferant  obdu- 
clam  mucofa  membrana  ,  &  meatu  audito- 
rio  refonabili  ,  &  cellulofitate  maftoidea 
deftituantur.  Aetas  Organa  lenfuum  ad  in- 
preffiones  externas  callofa  facit ,  fapienter 
adeo  una  cum  aetate  augentur  refonitus  in- 
ilrumenta  ,  ne  citius  jpfto  nos  auditus  de- 
ferat, 

Tubam]  Inpartem  lateralem  anterloreni 
cavi  tympani   operitur   bafis    tubae d  Eu- 

STA- 
ConfefttitPRABCE!»TOftl  Morgagnivs 

p.  207.  208. 
*  Axcmaeonem  tubam  cognitam  habuifle  vul- 
go  nunc  fcitur  ,  fed  Evstachivs  dili- 
gentiffima  defcriptione  nomen  inventoris 
omninomeruit  p.  161. 162.  Nam  Vesa» 
tivs  rem  viderat,  nervo  ferendo  male  di- 
caverat.  Tubae  parsoflea,  brevior  oritur  a<i 
anteriora  promontorii ,  fub  mufculi  mal- 
lei  majoris  fulco ,  ad  inferiorem  &  ante- 
riorem  terminum  tympani  Winslow 
*T.  IX.  f.  1.   Inde  per  partem  oflis  petrofi 


DE    AUDITU,  377 

stachianae  ,  cavae,  conicae ,  ita  faclae, 
Ut  decrefcat  ad  palatum  eundo ,  &  ubi  an- 
guftiffima  eft  ,  inmittat  fe  alteri  apici  al- 

terius 

Iateralem,  intertorem  j  exterfus  accumbens 
carotidi,  antrorfum  introrfum  abit,  &  cum 
offe  petrofo  ,  fcabro  &  difformi  oftio  hiat 
inter  fpinam  oflis  multiformis  &  duc"tum 
Caroticunv  Ibi  vero  adaptatur  pars  tubae 
mifta  ex  offe ,  cartilagine  ,  &  membrana, 
longior,  quae  paulatim  dialatataantrorfum, 
introrfum ,  defcendit ,  latefcit  eundo  Val* 
s al  va  T.  IV.  H.  I.  donec  in  faucibus ,  fu- 
pra  palatum  mobile ,  proxime  alam  inter- 
nam  pterygoideam ,  paulum  pofterius 
quam  aditus  meatus  nafalis  ,  amplo  in- 
trorfum  hiante  VALSALVA  i^  c. 
&  obliquo  terminetur  oftio  elliptico  trun- 
cato  ,  fed  acutis  finibus  terminato  ,  quia 
pars  cartilaginea  antrorfum  longius  prolon- 
gatur  interior,  &  tumida  membranea,  exte- 
rior,  brevius  terminatur ,  quod  membra- 
na  glandulofa  tremens  naturali  [VALSAL- 
VA  p,  3 1 .]  quodam  quafi  anulo  circumdat. 
Lacunar  hujus  liberae  medietatis  tubae 
offeum  eft ,  &  partim  a  temporis  offe,  par- 
tim  a  multiformi  flt.  Sed  mediam  etiam 
lineam  offeam  infimam  eminentiam  tubae 
percurrere  video ,  &  in  pofteriori  magnam 
Iquamam  adjici  cartilagini ,  foraminulen- 
(tam  &afperam,  Iacunar  nonnifi  exparteofc 
feum,&aliam  fquamam  offeam  parti  inferio- 
ri  anteriori  adjeclam  effe ,  ut  parsaliqua  art- 
terior  &  fuperior  cartilaginea  fit ,  pofte- 
rior  membranea ,  &  mediae  fedi  inferiori 
etiam  cartilago  adponatur.  Denuo  alia 
eft  MORGAGNI  defcriptio  Epift.  VII. 
A  a  5  n.i2* 


378  DE    AUDITU; 

terius  cavae  tubae  conicae  ,  cujus  bafis  eft 
ad  nares  ,  in  ipfo  poltremo  palati  recefiu  : 
Duabus  enim  omnino  tubis  e  fit  haec  ab 
inventore  dicla  Tuba,  quarum  apices  con- 
junguniur,  bafes  in  varia  divergunt.  Per 
hunc  canalem  aer  naribus  adtradtus  in  tym- 
panum  viaminvenit,  &  idem  aeris  externi 
cum  aere  tympani  communicationem  efR- 
cit,  neforteaer  rympani  invariabilis  difcor- 
det  cum  variabili  illo  aere  atmofphaerico. 
Quando  zer  ficciflimus  eft,  quali  nunc  gau- 
demus,eximie  ad  multa  experimenta  naturalia 
utili  (  Martio  M.  a*  1727«)  tunc  inflata  tuba 
bell  ca  clangit  acutiflime  ,  eadem  aere  hu- 
mido  alium  &  multo  obtufiorem  fonum 
dabit.  Adeoque  fi  aere  externo  ex  ficco 
v.  g.  in  humidum  transformato  aer  internus 

non 

n.  i2.  ut  omnino  natura  non  ubique  eam- 
dem  fabricam  confervet.  Pars  autem  mol- 
lis  in:erior  cartilaginea  eft,  cui  Levatorad- 
jacet  ,  exterior  rnembranea  ,  accumbens 
Circumflexo  Palati  mobilis.  Ita  WINS- 
LOW  IV  n.  390.391.  &  ipfe  fimilem  fere 
fabricam  vidi.  Conf.  DUVERNEY  p.15. 
Haec  cartilago  facit ,  ut  folida  tuba  aperta 
maneat,&  aerem  patula  hauriat.  neque  clau- 
datnr,dum  conpLtcaturcedendoVALSAL- 
VAp  74, 
e  Hanc  figuram  VaisalvaSc  verbis  (p.30.) 
&  icone  expreflit  T.  VITI.  f.  7.  H»  1 . 1 14. 
D.  G.  T  X  f.13.  &  addit,  horum  cono- 
rum  fecTrionem  efle  ellipfin.  Omnino 
cnim  pars  lacera  ,  ubi  ex  ofle  petrofb 
prodit ,  non  oftio  folum ,  quod  ad  fauces 
eft  fed  aditu  m  tympanum  anguftior  eft, 
contra  Vievssenivm.  fcalios. 


DE    AUDITU,  379 

non  fimiliter  mutaretur  ,  non  audiremus 
eosdem  fonos,  quales  in  aere  funt  ,  fed  :di- 
verfos:  neque  pofletaer  internus  ad  fimilitu- 
dinem  aeris  externi  mutari,  nifi  tuba  Eu- 
stachiana  aerem  f  exterrrum  in  tympa- 

num 


t  Tuba  ita  obvertitur  narium  meatui ,  ut  ne* 
ceffario  aer  eam  cogatur  fubire  Duvsr- 
NEyp.  19.  88,  neque  de  hac  re  contro- 
verfia  eft ,  cum  etiam  injectiones  per  tu- 
bas  in  morbis  aurium  fieri  poflint  G  v  y  o  T 
apud  Parisinos  Hiji.  de  VAcad.  1724. 
p,  f  3.  &  aqtfa  nafo  injeda  vifa  lit  ad  aures 
penetrafTe  Chsseldenio>  Subire  aerem, 
in  tubam  dum  deglutimus,  dum  aerem  reti- 
nemus  infpiratum,  Schelhammervs  habet 
p.  25-6.  Dum  fpiritus  retinetur,  aer  cum 
ftrepitu  fubit  &  tympanum  percutit  D  e  r- 
ham  l.c.  Aere  frigido  per  tubam  admiflb 
incommodum  aliquod  percepit  Schel- 
HAMMER.p.ai^.  Aere  retento claufis  na-« 
ribus  &  ore,  ruptam  vidit  membranam  tym- 
pani  DuvERNEy  1p.1jj.tcc.  Nondubium 
eft  adeo  ,  ab  hoc  tympani  cum  faucium 
commercio  aliquid  boni  homini  contin- 
gere.  Sententiam  P  r  a  e  c  e  p  t  o  r  t  s  video 
propofuifle  Bartolvm,    quae  &  M o r* 

GAGNO  plaCetp.199.    6cCHESELDENIO 

P-  ?g8*  edit.  174.1.  iUtera  procul  dubio 
utilitas  eft,  tympanum  repurgare,  muco 
viam  facere  ,  faepe  abundanti  Hier, 
Farricivs  ab  Aqvap.  P.  III.  c.  XI. 
Ulcus  ad  proceflum  maftoideum  pertubam 
purgari  vidit  V  a  l  s  a  l  v  a  p.  7 1 .  Sed  utra- 
que  magis  neceflaria  videtur ,  magisque 
perpetua  tertia,  quam  Valsalva  propo- 
fuit,  ut  nempe  aer ,  percufliis  amembrana 

tym. 


38o  DE    AUDITU. 

num  admitteret.  Membrana  vero  tympani 
tremores  quidem  aeris  externi  ad  internum 
propagat  ,  aerem  ipfum  accurate  excludit. 
Haec  autem  tubae  ad  admiitendum  aerem 
fumma  neceflitas ,  per  morbos  confirmatur. 
Prior  Hippocrates  obfervatum  reliquit, 
&  repetiit  experimentum  Valsalva  b  , 
in  angina  ad  fauces  aegros  obfurdefcere 
claufa  a  tumentibus  membranis  Eusta- 
chii  tuba,  iidem,  fanatomorbo,  aeque 
acute  audiunt ,  ac  prius  audiverant.  In  Lue 
venerea  ,  ii  ulcus  aliquod  ad  oftium  tubae 
Euftachianac  natum  fuerit  ,  perit  utilitas 
ejusauris,  &  fi  idem  in  altera  aure  accidc- 
rint  ,    aclum  eft  de  auditu. 

Renovart  )  Aer ,  qui  in  tympano  receptus 
calore  rarefit,  expandit  membranam  tym- 
pani  verfus  meatum  auditorium ,  &  refiftit 
cxternis  tremoribus  e*5  auditum  moraturus, 

nifi 

tympani ,  habeat  quo  cedat ,  neque  refi- 
ftat  fonoris  tremor  ibus  p.  71. 7 1.  Eam  nota 
proxima  Praeciptor adjicit. 

s  *  Haec  etiam  fententia  fuit  H  ieron.  Fa- 

BRICII  ab    AOJAPENDENTE  I.C  qdi  Hl 

primis  ad  fonos  jufto  majores  temperan- 
dos  utilem  elTem  conjecit,  BcLavrentu 
"L.Xl.Jguaeft.Xl.  Deinde  proprio  fenfure- 
novari  oportet,  cumconitet,aerem  claufum 
paulatim  elaterem  amittere  ,  etiam  citius, 
quando  in  calido  loco  eft-  Certe,  qui  caver- 
nas  diu  claufas  aperiunt,  periculum  vitae 
adeunt ,  neque  talis  aer  flammam  alit. 
Non  ergo  tremores  propagaret,  nifinovus 
&  integro  elaterc  praeditus  fuccederet. 
Ideo,   ait  Duverneyus,  oftium  tubae 

ana- 


DE    AUDITU;  3&I 

nifi  fubinde  novo  aere  mutaretur.  Eum 
aerem  tuba  recipit,  quando  ore  valide  aperto 
infpiramus.  Inde  fit,  ut  inter  ofcitandum 
non  audiamus. 

Membrana vafcukfa)  In  cavitate  tympani 
malleus ,  incus ,  ftapes ,  ofliculum  orbicu- 
lare,&  os  petrofum  totum,tegunturvafculofo 
periofteo  ,  cujus  arteriolas  primus  dernon- 
ftravit  Ruyschius  b,  a  quo  praeferea  tener- 
rima  ligamenta  habent ,  live  articulationum 
capfulas.  Haec  ofiicula  oportuit  perpetuo 
mollia  &  humida  cum  fuis  membranis  efle  , 
ne  ficcata  rigefcerent.  Duo  ergo  funt  offi- 
cia  cavi  tympani :  I.  Eft  cavitas  refonabilis., 
in  qua  tremores  a  meatu  auditorio  accepti 
multiplicantur.  II.  Hypocauftulum  tepida- 
rium  ofliculorum. 

Sonori )  Qui  perfe&e  furdi,  funt  meaiu 
auditorio  obftru&o  ,  audiunt    fi  haec,  caufa 

fuerit 

a  naribus  potius  ,  quam  apulmone  aereni 
recipit  p.88. 

g  A  Polypo,  ab  ulcere  tubae  Evstachianae 
&  turunda  claufo  furditas  Valsalva 
p.  7?.  A  tumore  palati  ad  meatum  Ev- 
stachianvm  furditas  &  tinnitus aurium. 
Tvlpivs  I.  n.?f.  In  catarrho  auditus  ob- 
fcuritas,  motis  vero  valide  faucibus  in  de- 
glutiendo,  aut  ab  alia  caufa,  fubito  cum 
ftrepitu  redit  auditus,  liberata  tuba  Der- 
hamI.c.  Hippocratis  locum  videtur 
intelligere Praece p ToR,ubi ait „  furdita- 
tem  ex  febre  natam  folvit  diarrhoea  Co  ac 
1*1.  c.  3.  n..-4. 

fe  0LV.  not.  / 


3*2  DE    AUDIT.U, 

fuerit  furditatis ,  quando  fonus  absque  medio 
ad  tubam  Eustachianam  adpiLicatur  K 
Expurgatio  )  Tympanum  expurgatur 
fternutationis  ope,  qua  concufia  auris  hu- 
mida  fordes  fuas  per  meatum  Eustachia* 
num  expurgatk.  lndefit,  ut  mane ,  poft 
llernutationes ,  auditus  iit  acutior. 

DLX, 


i  Experimentum  eft  C  a  s  r  o  l  1 1  Ohferv.  Amlu 

n.  3I.&FABRICllabAQVAPENDENTE 

f .  III.  c.  ii.  Hanc  fententiam  refutat 
Duverneyus  8c  hunc  furdorum  audi- 
tum  ad  tremorem  fabricae  ofieae  refert. 
Verum  fufficit,  nos  ore  aperto,  &  cohi- 
bita  refpiratione ,  accuratius  audire  ,  & 
hoc  arcanum  omnes  mortales  a  natura  di- 
dicifle.  Os  aperimus  ,  ut  ea  via  foni  ad 
tubam  perveniant ,  fpiritum  continemus, 
ue  aer  torrentis  fimilis  tubam  cum  ftre- 
pitu  fubeat,  &  tympani  membranam  ex- 
trorfum  pellat. 

k    MORGAGN.  Eplft.  VII.  n.  14     SCHELHAM- 

mer.  p.if6  .  &c.  Globulosauri  infixos  re- 
tento  fpiritu  eje&os  videt  per  tubam  Idem  .♦ 
&  fimilis  eft  hiftoria  Nabothi  de  aud, 
diff.  n.  8. 

Caeterum  hic   addere    vifum   eft   alia 
quaedam  tympani  rariora  foramina. 

Tympani  foramina  fuper  mallei  cum 
incude  articulationem  in  lacunare  tympani, 
unum,duo,  tria,  vario  fitu,  vidit  Valsalva 
p.  17.  quae  etiam  liquorem  ex  tuba  Ey- 
stachiana  in cavum  cranium  transmit- 
terent.  Per  ea  ex  cranio  pus  &  ichorem 
effluere  credidit  p.  28.  67.  aerem  vero  ad 
dunun  me&rogem  penetrarep.tfj.  &  ex- 

peri* 


D£    AUDITU.  383 

perimentis  priorem  fententiam  conflrmat 
p.  29.  uti  aeris  &  aquae  adi;  ism  Pacchionvs 
in  opufc  fcientif.  Jll  $13  f  fangumem  vero. 
in  ftrangubta  muliere  in  cerebro,  &  tym- 
pano  efTufum  effluxifiTe  lego  apud  Pari- 
sinos,  ut  non  fufficiat  ad  refutandum 
Valsalvam  effatum  D.  la  MoTTE,.,eum 
nempe  fanguteem  ,  qui  in  violationibus 
cranii  de  auribus  effluit  ,  non  ex  cranii 
cavitate  venire  Chir.  compl.  II.  p  35^. 
Sed  olim  III  Walthervs  fagaciter con- 
jecit,  arterias  aliquas  caufam  fuifle  erroris 
de  tr.embr.  Tymp.  n,  29.  Demde  Cas- 
sebohmivs  in  conjun&one  partis  iqua- 
mofae  cum  petrofa  haec  foraraina 
depinxit  T,  I.  f,  3.  n.  fed  in  adulto 
vix  admifit  n.  24.  uti  neque  Cl.  N£S- 
B  I T.  Ego  vero  manifeito  per  haec  fo« 
ramina  arteriolas  a  Meningea  arteria  ad 
tympanum  defcendere  vidi ,  ut  plena  fint 
adeo,  neque  aerem  ad  calvariam  ,  aut  ex 
Csv-varia  cruorem  dimittant  >  nifi  emollita 
&  iaxata  fuerint  per  mali  diuturnitatem. 

DLIX. 

»  Duas  feneftras  induftriae  F  A  L  L  O  P 1 1  de- 
bemus  cbfew  anat*  p«z7-  Feneftrae  owalis 
figura  eft,  quae  ftapedis»  fuperne  convexa, 
inferne  reclilinea  Winslow.  n.  505, 
Ambitus  ad  tympanum  margine  tenui 
cingitur  ,  qui  ftapedem,  latiorem  feneftra 
fuftinet  Cassebohm.  T.  11.  f.  4.  d.  Du- 
verney.  p.  19.  Rotunda  magis  obfcu- 
ro  loco  pofita  ,  ex  ovali  acuminata  po- 
tius  eft  ,  in  ipfa  parte  pofteriori  pro- 
montoriin.«-  ad  558.  in  imo  anfraclu 
infculpta ,  oblique  inclinata  &  pofteriora 
refpiciens,  fuico  proprio  membranam  con- 

ti- 


334  D£    AUDITUi 

DLX. 

Inlernae)  Duverneyus  a  aliquando  ad 
me  fcripfit  „  mufculum  mallei  oriri  non  ab 

ofTea, 
tinet ,  uti  ovalis  Duverney  p.  20  Fa= 
cies  in  cociileam  patens  rotundo  oftio  fi- 
nitur  Morg.  XII.  n.  63. 

b  ln  foco  ]  Non  poffum  hic  cum  optimo 
Fraeceptore  fentire,  Nimis  certum 
eft  feneitram  rotundam  averfam  atympani 
membrana  pofteriora  frefpicere,  &  toto 
promontorii  tubere  ab  eadem  feparari. 
Longe  durfus  Schelhammerus  pofue- 
rat ,  hoc  praecipuo  loco  fonos  appellere 
p.  233   feqq. 

c  Adeo  diftnfios  ]  Hoc  eleganter  Duver- 
neyus.  Continuorum  corporum  duro- 
rum  harmoniae  accuratae  funt ,  obfcura^ 
futurae  ,  ii  remota  aere  medio  feparen- 
tur.  Duaa  chordae  confonant ,  fi  fuper 
eamdern  menfam  pofitae  fuerint ,  &  ea, 
quae  tacla  eft ,  fuos  tremores  per  conti- 
nuas  ligni  fibras  ad  alteram  propagaverk. 
Alteram  fi  diverfo  loco  fufpenderis  inftru- 
menta,  experimentum  non  fuccedit  p. 
82.  de  LANIS  11.  p.  391.  nifi  fu- 
ipenfae  chordae  fe  contigerint ,  aut  omni- 
no  proxirnae  fuerint  de  L  A  N  I S  p.  425, 
D  L  X. 

*  A  cartilaginea  nempe  parte  tubae  hunc  mu» 
fculum  oriri  VALSALVA,  &  in  defcri- 
ptione  &  in  icone  T.  111.  f.  14.  T.  X  f. 
r.  ad*.  Et  quod  Praeceptor  Du- 
verneyo  tribuit,  omnino  manifello  do- 
cet  VALSALVA  p.  72.  &  (imilia  olim 
C.  BAUHTNO  elapfa  fuerant.  Verum 
non  multbm  tribuo  huic  minuto  mufcu- 
lo  :  nam  &  oars  magna  offi  infigirur  ,  & 
cartilagini  fleclendae  reliqua  inpar  eft. 


DE    AUDITU,  385 

oflca,  fed  a  cartilaginea  parte  tubae  Evsta- 
chianae  ,  quam  niale  vocabat  aquaedu- 
clum,  fibris  tendineis  expaniisj  ita  iieri,  u% 
eadem  opera  hic  mufcuius  &  membranam 
tympani  introrfum  ducat,  &  tubam  ape- 
riat ,  ut  aer  ,  quem  conprimit  tympani 
membrana  ,  ex  tympano  ad  fauces  cedere 
queat.  Haec  ejus  viri  fententia  in  fcriptis 
editis  non  habetur* 

Clauditur)  Si  quaeras ,  quare  ea  ,  quae 
deglutimus,  naturaliter  in  aures  non  pene- 
trent ,  cum  aquofa  preffa  omnes  adefFugium 
vias  accurate  tentent :  Refpondebo  ,  quia 
iidem  mufculi,  qui  pharyngem  dilatant,  fu- 
per  Eustachianam  tubam  b  incedunt, 
eamque,dum  agunt  mufculariter  &  tument, 
necefTario  conprimunt,  Quando  vero  eae 
partes  a  veneno  venereo  exefae  hiant,  tune 

miri 

6  Vahmla  ,  in  Textu,  ]  Valvulam  hanc  LAU- 
RENTIO  &  WlLLISIOdiaam,p.  134, 
imaginariam,abunde  refutat  K  E  M  P  E  R. 
Difl.  devahul.  P.37.&MORGAGNUS 
Epift.  Vll.  n.  14.  Satis  vero  demonflrat 
idem  in  Epifi.  VII ,  n.  25.  deglutienda 
aurem  fubire  non  pofle,  quod  tuba  nafum 
&  interna  verfus  pateat.  Adde  quod  an- 
guftus  fit  meatus ,  amplis  faucibus  infertus, 
&  adfcendat ,  &  in  elevando  velo  palatino 
non  folum  a  Levatore ,  &  Circumflexo, 
quos  olim  EUSTACHlUS  accumbere 
vidit  1.  c.  p,  162,  tum  COWPER.  T. 
XXIX.  f.  1.  &  VALSALV.  T.  IV.  con- 
primi  ,  fed  omnino  obturari  poffit ,  pala- 
to  mobili  tamquam  cortina  fuperindu&o 
VALSALV.  p.  74- 
Tom.lF.  Bb 


335  DE    AUDITU* 

miri  ad  aures  fufurri  &  dolores  percipiuntuf 
in  deglutiendo,  &  vifa  funt  putrida  alimen- 
ta  tympanum  fubiiffe,  eroiiffe  officula  & 
membranam  tympani ,  plenamque  furdita- 
tem  intuliffe. 

DLXL 

Vejlibulum)  Nihil  magis  eft  in  corpore 
admirabile ,  quam  os  petrofum.  Duritie 
primum  omnia  alia  offa  forte  centies  fuper- 
at  ,  ipfis  dentibus  durius ,  &  in  fetu  jam 
pene  marmoreum ,  quando  omnia  molliifi- 
3ma  funt ,  nifi  quod  ad  conjunctionem  cum 
fquamofo  offe  mollius  lit  &  fere  feiflile  \  In 
hoc  os  fe  infinuat  nervus  Vli.  paris,  quem 
quinti  paris  Veteres  dixerunt  ,  &  Ve- 
salius,  quod  neque  proceffus  mammillares 
in  numerum  reciperent ,  neque  nervum  pa- 
theticum;  eum  autem  demum  nervorurr*  ca- 
talogo  adjecit  Eustachius  b.  Hic.a- 
coufticus  nervus   ex  duobu$  truncis  conpo- 

nitur9 


a  imo  vero  in  fetu  totum  molle  eft ,  exceptis 
canalibus  femicircularibus  ,  tuberculo 
tympani  ,  quod  Vesalius  delcripiit, 
&  quibusdam  aliis  partibus  ofleis. 

b  Et  Vesalius  &  Fallo^ius  nervum  IV. 
cognoverunt.  Sed  ille  adnumeravit  quin- 
to  ,  ifte  pro  Vlll.  recenluit  p.  155.  &  u- 
terqueGALEN  1  au&oritatem  reveritut  au- 
ditorium  feptimum  vocat*  EUST^- 
CHlUS  T  XVlll.  in  omnibus  figuris 
Quartum  depinxit,  defcripfit  nullibi. 


DE    AUDITU.  387 

ftitur  ,  molli  c,  &  durt  d.     Hi  duo   trunct 
$1  communi  origine  conjuntti  ambulant  iri 

ma- 


f  In  media  fede  oflis  petrofi  retrorfum  &  ex- 
trorfum  ducitur  antrum  notabile  ,  duobus 
caecis  receflibus  protuberans ,  anteriorem 
Sc  pofteriorem  ,  iuperius  vero  &  pofterius 
in  canaiem  produclum  ,  quem  continuo 
dicam  Duverney  T.  XI*  f.  2.  D.  In 
hoc  fubit  cum  arteria  a  vertebrali ,  quae 
&  ipia  intimae  auri  proipicit,  nervus  du- 
rus  &  mollis*  Major  lite  ex  ipfo  calamo 
fcriptorio  ,  imo  rtempe  fundo  «nteriori 
medullae  oblongatae,  daabus  transveriis 
ftriis  oritur  Ridley  of  the  Brain  p, 
149.  f.  7.  i,  l.  Santorin.  p.  67.68. 
Morgagn,    Ad*u-    VI.   p»  35    &  olim. 

PlCCOLHOMIN.   p.  3OO.    &    VAROLIUS 

p.i  29.  Durus  autem  duabus  fibris  fupra  cor« 

pora  pyramidalia  a  lateribus  protuberan- 

tiaeanularis  Ridley    p-  150.    Santo- 

Ri!  •  p.  67.     WinsloW  lil-  des  nerfs  n. 

78.    Moliior  r.  ajor  inferior    (Eustach* 

T.  XVlil*  f.  2  &c.)  proprio  fulcodurum. 

recipit  Eustach.     de  aud.  org.   p.  59. 

MORGAGN    p.  418.     DUVERNEY, 

T.  Al.  f-  3.  &  paulum   undulatus    in   fi- 

num  auditorium  fe  penetrat  EUSTACH. 

1.    c.  idemque   ex  imo  finu  per  quinque 

perexigua  foramina,  fi  VALSALVAE 

ndes    T.  Vlll.  f.  2i  9.  T.  x.  f-i.  2.  3. 

veftibulum  fubit,  quinque  filamentis ,   aut 

certe  circa  hunc  numerum  MORGAGN. 

Epiji-    p.  437.  438.  443.  444.  iilamentis 

minutiifimis    in    duos   faiciculos  collediis 

MORGAGN.    p.  446.  447.    &    DU- 

VERNEY  p.47.  T.  XI,  f,  2.  *  f.F.3. 

B  b  %  <X 


33ff  DE    AUDJTU. 

magnurn    finum  infculptum    oflis    petroii 
faciei ,  quae  ad  cerebrum  refpicit.    ln  illo 

magno 

e.  f.  T.  X.f  lo.  a.  b.  CASSEBOHMIUS 
numerum  filorum  etiam  incertum  facit, 
favet  autem  VlORGAGNO,  etfi  quatuor 
fere  ramos  ad  veftibulum  pingat.T.lVf]i2. 
/.  k.  L  m.  F  T.V.f  ic  o.n.p.m.  V  eus- 
sfniuj,  uti  plerumque  lolet ,  feqtiitur 
Duverk  eyum  Neurogr.  p.198.  &  eadem 
fere  habet  Schei.hammer.  n.  2i6>eqq. 
23Q.Haec  fila  in  veftibuli  duobus  finubusin 
molic  quoddam  &  mucofum  tuber  uniun- 
tur  VALSALV.  T.Vlll  f.  8.  9.  10.  T.X. 
£3.  In  fcalam  vero  veftibuli  fextaCochleae 
portio  fubit  VALSALV.  T.  Vlll.  f  8. 
h.  &c.  Altera  &  minor  pars  hujus  nervi 
in  bafin  finuofitatis  cochleae  recipitur 
MORG.  Epifl.  XII.  n.  44.  VlEUSSE  \S 
p.  71.  Foramen  unum  confpicuum  facit 
Cl.  Cassebohm.  V.  n.  215  &  alia  mi- 
nora  confer,  T.  V.  f  15.  c  d.  Hunc 
nervum  cochleae  etiam  Eustachius  vi- 
dit  p  159.  fs  ergo  per  foramina  vix  vifi- 
bilia  cochleae  Morgagn.  1.  c  n.  44. 
Duverney  p.  46.  fcalam  adit  ,  quae 
ad  feneftram  rotundam  finitur  (  VAL- 
SALV  T.  vin.  f.S.  e.  T  X.  f.  3.) 
Utramque  viderat  FALLOPfUS  &  tria 
quacuorve  dixerat  foramina  p.  30.  &  151. 
&  ex  eo  Vidus  Vibius,  ut  pleraque 
repetierat  p.  29.  Foramina  alia  dubii 
finis  ibi  recentiores  viderunt  ;  majufcuium, 
quod  prope  ofculum  canaiis  femicircularis 
pofterioris  proprium  obfcure  definitMoRG. 
n.  42.  Aliud  ,  arteriorfum  ,  (  Palfynt. 
p.  130.  J    quod  vafa   ad  cochleam   ducit 


DE    AUDITU.  389 

magno  finu  dividitur  nervus  moliis,  &por- 
tio  quidem  dura  excipitur  peculiari   canali, 

quem 

Duv£rnev  p.  41.  T  X.  f.  7.  8.  qualia 
in  utraque  (cala  pingit,  aquo  etiam  vefti- 
bulum  ramos  habet.  Confer  paulo  aliter 
deicribentem  C a  s  s  e  b o  h  m  1  u  m  V.  n.  241 . 

d  Dorus  ofculum  fubeuns ,  quod  in  finu  fupe- 
rius  eft,  fertur  extrorfum  ,  ad  fulcum  fta- 
tim  dicendum  ,  &  porro  ad  flnem  usque 
eanalis  femicircularis  anterioris  eadem  di» 
reclione  pergit  ,  deinde  deorfum  &  pau- 
lum  retrorfum,  retro  tympanum  &  retro 
ftapedem  ,  fub  canali  femicirculari  exte- 
riorimeat,  donec  juxta  pofteriora  capfulafc 
oflis  fty iiformis  prodeatCA ssebohm  T.  I. 
f.  2.  n,  Pro  toto  canali  confer  T.  iv. 
f.  1©  11  Hunc  aquaedufium  dixit  FAL- 
L.OPTUS  ob/erv.  p.  27  b.  28.  &  149. 
pinxit  integrum  &  defcripfit  etiam 
SCHELHAMMER.  p.  76  feqq.  T,  K 
f.  6.  Exeo  aquaeduau  FALLOPII 
in  parte  antrorfum  declivi  fere  media  ful- 
cus  eft  &  foramen  FALLOP-  obferv.  p, 
149.  VESAL.  exam.  obs.  Fal/op  p.  30. 
&c  Vid.  Vjdius  p.  28.  Cassfbohm. 
I-  n.  23  V.  n.  211.  212.  WINSLOW. 
iv,  n.  263.  quod  antrorfum  &  introrfum 
ducit ,  &  ex  aquaeduclu  nervum  cum 
aneriola  emittit  ,  antrorfum  euntem 
Morgagn.  epift,  p.  4Z6.  Eum  nervum 
cum  tertio  ramo    v.    paris    conjungi  ait 

MORGAGNVS    ad<V.Vl%    p.  34.    &    WlNS* 

xow  1.  c  n.  82.  &  VALSALV.  p  46. 
tum  'duram  Matrem  adire  valsalva  T. 
vu.  f  3  bb.  LANCTS.  de  fede  anim. 
(ogit.  PALFYN.  van  de  beendern  p.  130. 
B  b  3  PAC- 


wo  DE    AUDITU; 

quem  Faiiopius    Aquaedufium  vocavit, 
neque  enim  tubae  hoc  nomen  conpetit ,  cui 

prae- 

PACCHIONI  de  dur.  m*tr.  p.  164. 
Porro  Durus  fibrillam  etiam  mufculo  fta- 
pedisdat  VALSALV.  T.  vu.  MERY 
apud  CHARRJERE,  aliasque  fmuofitati- 
bus  maftoideis  Vi  evssens  Neurogr.  $-177. 
CASSEBOHM.  V.  n  223.  pe/foramina 
cxigua  T*  iv.  f.  ro.  !!•  &  chordam  tym- 
pamrecipit.  WINSLOW.  iv.  n.  411. 

Deinde  fub  paiotide  emergit  ex  forami- 

ne  ,  antrorfum  incedit ,   &  continuo  fere 

in  duos  ramorum  fafciculos  finditur,  fupe- 

riorem  (VALSALVA  T   11.  L.  N. J 

&    inferiorem ,  quorum    uterque    duplici 

trunculo  flt ,   aut  etiam  copiofiori.     Sep- 

tem  in  fuperiori   habet  Duvernevus. 

Superior  trunco  fuoper  tempora  adfcendit, 

cum  fupraorbitali   Quinti  fe  conjun&urus, 

&  praeter  furculum  ad  auriculam,    quem 

extrunco  DUVRRNEYUS  T.  xv*.   T. 

xn.f.3.  &WINSLOW.  n.  85.  derivant, 

nobifcum  vero  ex   ramo  fuperiori  VAL- 

SALVA  1.  c.  O.O.    dat  duos  fere  ramos 

trans  mafieterem  ,  transverfim  euntes ,  ad 

orbitam  ,  Zygomaticum. ,  Angulum  oris, 

buccasque  Eustach.    T.  xxi.  &  xxin, 

Berrettini   lab.  Anat.  IX-  f-  l.    in- 

plexos   fibi   &    cum    nervo  infraorbitali 

quinti  conjunclos  Winslow.  n,  89.  90- 

Qui  ad  Mafleterem  &  glandulam  ad  au- 

rem   fitam   inpenduntur  ,    minores   funt. 

Ex  hoc  praeterea  ramo  ramus  unus  &  al- 

ter  demergitur    in   Parotidem   glandulam 

juxta  arteriam  temporalem  ,  &  communi- 

cat  cum  nervo  maxillari  Quinti.    Hanc 

con- 


PE    AUDITU;  391 

praeter  rem  a  primario  totius  Europae  ana- 
lomico  e  inpoiitum  eit.     ln  eo  aquaedu&u 

per 

conjundtfonem  aliter  omnino  Duver- 
NfcYUs  habet,cum  nervum  aquintoducat 
in  unum  ex  ramus  duri  genae  profpicienti- 
busT.xvi.6.  &  ea  rationenuper  vidi.  Porro 
alius  ramus  cum  alio  ramo  Quinti  (Wi  ns- 
low.  n  92.  55. )  ejusdem  nempe  trunci» 
qui  Parotidi  proipicit,  brevis&  difficillimus 
coit.  VALSALVA  hanc communicationemi 
in  aquaeduclum  ponit  T.  11.  f.  3.  f.  fed 
nunquam  ita  reperi.  EUSTACH  US 
etiam  habet ,  fed  unicam  T  xvm.  f.  1. 
Exinferiori  fafciculo,  qui  truncum  conti- 
nuat ,  unus  &  alter  ramus  transverfus  in- 
cedit  ,  cum  furculo  fuperioris  conjunclus 
BERRETTINI  1.  c.  major  autem  juxta 
oram  maxillae  inferioris  ad  foramen  men- 
tale  ulque  properat  ,  ibi  conjunclus  currt 
nervo  mentali ,  qui  propago  eft  ter« 
tii  quinti  WINSL.  99. 100  feqq.  Hujus 
furculus  eft,  qui  ad  biventrem  &  collum 
defcendit,  infertus  tertio  pari  cervicalium. 
Eu s t  a  c  h  1  u  s  hunc  utcunque  habet  1. 1.  c 
c.KERRETTlNI  ramum  unicum  ib. 
Truncotribuiteam  communionemWINS- 
LOWUS  n.  86, 
c  IJuvsRNEyuM  vult  Praeceptor,  quem 
Dionis  &  Charfiere  &  alii  Galli 
fecuti  funt,  dudum  autem  praeivit  I.  a 
Iessen  Anat.  Prag9  &Schneider.  de 
ojje  temp,  Hunc  veroerrorem  Bohnius  ita 
auxit  ,  ut  non  aquaedu&um  folum, 
fed  aquaedu&um  vocaverit  FALLO- 
P  I  I.  Viciifim  &  contrario  errore 
PALFyNius  verum  aquaeduftum  Eu- 
s  t  a  c  h  1  o  tribuit ,  <van  de  beenderen  p. 
Bb  4  151« 


39*  DE    AUDITU. 

per  os  petrofum  nervus  denuo  defertur  ,  ibi- 
que  dat  chordam  tympani ,  atque  porro  per 
proceflum  maftoideum  migrat ,  offeoque  ex 
canale  inter  hunc  &  ftyloidem  procefium 
elabitur,  ramo9  daturus  iis  capitis  partibus, 
quae  celerius  moventur,  non  absque  magna 
fufpicione ,  ideo  a  nervo  auditorio  eum  prO- 
iicifci,  ut  ad  quemvis  fonum  caput,  quam 
expeditiflime    moveret    f.    Nervus  autem 

mollis 

151.     Nempe  praeterito  feculo  nemo  fere 

primos  anatomes  reltauratores  legit. 

9  Nervus  equidem  auriculae  major  &  pofterjpr 

a  111.     pare    cervicalium    adfcendit   Eu- 

stach.    T.  xxi.    VALSALV.  T.ll. 

BUVERNEY  p.  53.T.  xv.  tertius  enim 

nobiseft,  qui   fub  fecunda  vertebra  oritur. 

Vidi    etiam    a     fecundo    ortum    fuilTe , 

nti  Drakjus  numerat,  &   aliam  radicem 

acceflifle  a  rertio,  uti  a  quarto  videturali- 

quem  pingere  Eustachius  T.xxt.  & 

xxm       Adeoque  auricula  non  a  folo  du- 

ro  movetur.     Longe  minus  autem    proba- 

bilis    videtur    opinio    CHESELDENU, 

qui  etiam  ope  chordae  tympani  fonorum 

inprefliones  ad   animam    deferri  credidit. 

Verum ,  quod  vult  Praecsptor  ,  effi- 

ciunt  forte  crebrae  nervi  Duri  cunt  quinto 

communiones      Trunco    enim    tertio  in 

cranio,tum  extra  cranium  &  tympani  chor- 

dae  ope  &  in  Parotide  ,  &   iterum  prope 

mentum;Secundo  ad  foramen  infraorbita- 

le  9  Primo  vero  fupra  oculum  inofculatur, 

cum   feccndo   denique  colli  communicat. 

tnt,  4.      Inde   nomen  fympatbetici  minoris 

apud  Winslowum.     Dubitat  tamen   de 

hac  vi  coniun&ionum   nervearum   "D  U- 

VER- 


„ "      DE    AUDITU^  395 

mollis  in  ipfo  fundo  ofleo  mirifice  gracile- 
fcit,  &  depofita  priftina  mole  evanefcere 
videtur ,  atque  terminari  in  caecura  reces- 
fum  ,  uti  digiti  in  ima  chirotheca  finiuntur. 
Verum  in  eo  fundo  iinus  Valsalvae  in* 
duftria  invenit  quinque  minutilfima  fora- 
mina,  quae  a  fundo  finus  ofTei  ,  in  os  pe- 
trofum  ducunt.  Per  hos  minutiffimos  ca- 
nales  ad  veftibulum  s    adrepit    ipfa    nervi 

pulpa 

VERNEY  p,  106  feqq.  &  vereor  ,   non 
absque  ratione. 

$  Veflibulum  cavitas  rotunda  eft  a  FALLO- 
PIO  defcriptap.  29  b.  &  VESALIO 
exam.  obs.  Fall.  p.  26,  i.nterius  in  ofle 
petrofo  tympano  vicina*  In  eam  penetrat 
feneftra  ovalis  DLIX.  n.  a.  tum  pofterius 
quinque  oftia  canalium  femicircularium , 
anterius  vero&  inferius  fcala  veftibuli,quae 
altera  eft  cochleae  cavitas.MORGAGNUS 
hoc  veftibulum  dividit,  in  concavum  he- 
mifphaericura  (  p.  384.  Cassebohm.- 
n.  169. T.  iv.  f  1.)  &  alterum  femiovale 
(Cassebohmio  o<vale  1.  c  )  hocquidem 
vicinum  proprio  orificio  canalis  femicircu- 
laris  medii ;  eademque  eft  CASSEBOH« 
MII  defcriptio.  Addit  MORGAGNUS 
tertiam  foiTam,ubi  oftiura  canalis  communis 
hiat  (p.  385 ).  In  hoc  veftibulo  partim 
pulpa  nervi  mollis  (not.  d.  ad  DLXI.  ) 
tum  aqueus  liquor  eft,  quaiis  in  tym- 
pano  eft  Valsalv.  p.  51.  Cassebohm. 

!1»  22!«   VlEUSSENS   p.  71.    MoRGAGNI 

Ep.  XII.  n.  64.  &  aer ,   qui   a  tympano 

eo  advenit.    Vievssenivs  enim  vidit,, 

fumos  &  vapore6  meatui  auditorio  inmif- 

B  b  s  fcs, 


m  DE    A  U  D  I  T  U; 

pulpa.  Adparet  autem  inftrumentum  audi* 
tus  verius ,  &  certo  fentiens ,  efle  partem 
apparentis  nervi  longe  jminimam :  quinque 
enim  fola  filamenta  h  nervi  auditorii  ad 
auditum  pertinent  ,  &  fonos  percipiunt,re- 
liqua  tota  crafla  pars  nervi  confumitur  in 
integumenta. 

Semicircuiares )  Horum  quinque  filamen* 
torum  tria  quidem  os  petrofum  perforant.  & 
fubeunt    tres   canales  "  femicirculares.     Hi 

cana- 

os  ,  ex  fraclo  canali  femicirculari  emer- 
fifle  p.  30  Similis  fententia  a  Cl. 
M A  i R  A  N  defenditur,  ratione  deducla  ab 
aeris  incumbente  enormi  poadere  1738. 
p.  69. 

h  Adeo  minuta  ,  ut  veteres  nervum  mollem 
ibi  definere  crederent  ,  neque  junclim  ae- 
qualia  trunco-  Vide  iconem  DUVER- 
NEYI  T.  XI-  f.  3. 

1  Canales  femicirculares  innumerabiles  efie  dL 
xerat  HIERONYMUS  FABRICIUS 
de  aur  1  c.  I.  non  plures  autem  tribus 
rede  FALLOPIUS  obfew  p.  29.  CAS- 
SERUS  de  aud.  org  p.  59.  &  T.  X. 
f.  24,  Tres  Junt  perpetuo  ,  fuperior  anm 
ter>or  njertkalisy  idemque  ad  os  petroiura. 
angulum  re&um  faciens ,  &  minor  V  A  L- 
S  A  L  V.  p.41.  &  c.  extremis  inferius  pofi- 
tis  ,  inreriori  &  exteriori  VALSALV. 
T.  viii.  n.  1.  Pofterior  inferiar*  idem. 
etiam  perpendicularis ,  &  plerumque  major, 
VALSALV.  T.viu.  f.i-i.  &o  paralielus 
offi  petrofo  cruribus  magisanteriori  &  pofte- 
liori.  Exterior,  hori&ontalis  PERRAULT. 
du  bruitT  V.  c.  &  minimus  VAJjSaLV. 
T.vm.  f.  1.  d.  d.  3.  mtdius   JJUVRR- 

NEYO 


DE    AUDITU.  595 

Canales  officula  iunt  cava  ,  tinnula ,  in  quo- 
rum  refonante  cavirate  tres  nervuli  haerent* 
qui  denique  in  verhbulo  cum  quarto  filamen- 
to  conveniunt  (DLXIL )  quod  cochleam 
fubivit.  Veftibulum  autem  eft  ravitas  oflis 
petrofi  ,  quae  fub  membrana  ovali  fequitur. 
Si  quaeratis  ,  quae  fuerit  caufa  faciendorum 

cana- 

NEYO  p.  34.  cujus  extrema  funt  ame- 
jrius  &  exterius  &  pofterias  interius.     Pro- 
portiones  enim  majoTis  &   n?edii  contra 
Winslowum     conftcntes    effe    defendit 
Morgagnvs  Epift.  xii,  n   8«  Omnium 
duo  funt  oftiola,  nifi  quod  Superioris  crus 
internum,  cum  Pofterioris  fuperiore  crure 
confimdatur  ,       (  CAEClL.   FOLIUS 
Fig.  vi.  utcunque  ,  DUVERNEY  p.  35. 
T.  X.  f.  9.  Valsalv.  l.c.  {<$.)  On«nes 
magis   quam  in  fernicirculum  flexi    funt 
(Vaisalv.  T.  viii    ubique,MoRGAGN. 
p.  390.  591)  inftar   tubarum  in   oftiolis 
latiores    (VALSALV.    1.  c.  f.  3.  ». 
VIEUSSENS  p.  59.  )    fe&ionibus    par- 
tim    ellipticis  /  VALSALV-  p.41.  &  in 
iconibus),  partim  circularibus  fMoRGAGN. 
p.  385.  n.  6.    CASSEBOHM.  V-  n. 
174.  &   T.  iv.  f.8.9.).  Duriffi-o  ofle 
fiunt,  quod  in  fetu  molliori   &  cellulofa 
fubftantia  circumdatur  (Q ASSERIUS 
WJNSLOW.  &c.  ) 
k  Pulpam ,    in  Textu. )    Nervorum   in  intimo 
prgano  auditus  diftributionem  ,    non  fatis 
iacientibus   meis    obfervationibus  hic   es 
folertiffimo  CASSEBOHMIO  proponam* 
Trunculi  nervei ,   qui   in  veftibulum   pe- 
netraverunt ,    (  not.  c .   )    conftantius   in 
daas    eminentias    intumefcunt,    quamm 

majoV 


39*  DE    AUDITU. 

canalium  femicircularlum  :  dicam  ,  ut  tria 
filamenta  nervea  absque  confufione  cireum- 
duci  poflent  ordinato  &  immutabili  fulcro 
protecli.  Cur  vero  quinque  potius  oftia 
tribus  canalibus  Natura  fecerit,  cur  nu- 
merum  ad  tres  reduxerit  >  nemo  dixerit 
mortalium. 

ldeam 


foraminis  ovalis  anteriori  eminentiae  adfi- 
det  (  n.  231.  T.  V  £  '  2.  3.  minor 
inter  cavitatem  orbicularem  veftibuli  (jj, 
&  canalis  inferioris  fnot.  i.  orificium 
proprium  eft.  Casseb.  1.  I.  c.  c  De- 
inde  ex  aliir  ramulis  ,  quam  qui  priores 
faciunt  eminrntias,  membrana  craffa  fit, 
quae  cavitati  orbiculari  eft  pro  periofteo. 
ib.  Ab  his  pulpofis  eminentiis  &  mem- 
brana  modo  dida  <onjun£Hm  oritur  mem- 
brana  in  veftibulo  exp?nfa  t  diverfa  a  Pe- 
riofteo  veftibuli,  cum  dura  &  pia  matre 
conjuncla  ,  quae  incertis  locis  hujus  vefti- 
buli  adfigitur.  n.  234.  T  V-  £  i*  2.  & 
inprimis  3.  Morgagn,  Ept/i-  XII.  n. 
52  VkEussENs  p#70  ut  videtur.  Ab 
hac  membrana  in  canales  femicirculares 
emiti  videntur  taeniolae,  (Cassebohm. 
n.  238.  T.  v.  f.i.  2.  3.  Morgagn. 
1.  c. )  quae  canalium  periofteum  confti- 
tuunt,  &  alquando  in  fiiamenta  conmar- 
cefcunt.  Hae  taeniolae  funt  Zome  il- 
lae,  quasVALSA  lva  in  auribus  ficcis  vi- 
derat ,  &  ex  medio  canali  fufpenfas  de- 
fcripferat,  minus  probabili  etiam  absque 
anatome  mevhanifmo  (  p.  47  feqq.  T. 
vn  ?.  f.  io.  i  Confer  fimilem  animadver- 
fionem  Winslowi  iv,  n.  405.  &  ipfius 

demum 


DE    AUDITU.  397 

Ideam)  Haec  omnia  demonftrant,,  per- 
Cufla  rnembrana  tympani  fonos  harmonice 
percutere  membranam  feneftraf:  ovalis.  fub 
ea  membrana  fequi  mollem  parrem  nervi  au- 
ditorii  ,  trium  nempe  filamentorurn  ,  quae 
canaLes  femicirculares  fubeunt  ,  &  quarti, 
quod  per  alteram  fcalam  cochleae  inflexum 
ambivit  .  .  ,  hos  ergo  nervo^  tremere  tre- 
tnoribus,  quos  accepit  feneftra  ovalis  ,  per- 
cuffa  a  ftapede.  £t  hoc  tremere ,  auditus 
eft. 

DLXII, 

Cothhae  ] »  Hoc  nomine  vocamus  conum 

qui 

demum  Morgagni  1.  o  n.  55.  qui  va- 
fa  ianguinea  amico  inpofiuffe  conjidt, 
Alb  inus  olim  narravit.r.e  in  ovibus  qui- 
dem  .  quas  citaver;t  VALSALVA,  repe- 
riri  ,  mfi  a  laceratione  ortas,  Praeterea 
in  veftibulo  divetiam  a  priori  membranam 
vidit  Cassebohmjus  ( n.  237.  )  hmc 
<k  inde  tamen  eidem  connexam  ,  verum 
Periofteum  veftibuli  Morgagnus  n  54.' 
Vieussens  p.  70.  fed  paulo  obfcu- 
rius*  Sed  in  cochlea  etiam  (n  225.)  pe- 
riofteum  eft  F  A  L  L  O  P.  p.  30.  quod  to- 
tas  fcalas  intus  oblinit ,  &  fenti ,  proxime 
dicendi,  tum  partero  membraneam  tum 
qfleae  vaginam  efficit.  Hoc  periofteum 
nervulis  fupra  diclis  &  durae  piaeque  ma- 
tri  tribukur  ,  &  cum  veftibuli  perioftea, 
modo  diclo,  videtur  continuari  CASSEB. 
n,237.  Vafcula  habet  ditfa  RUYSCHIO, 
7bts  11.  p  tt. 
a  Cochlea  cavitas  eft fpiralis  [Duverne/T. 
X-  f.$.j  infculpta  in  offispetrofi  partc  antt- 

riori  % 


39S  BE    AUDITU, 

qui  per  medium  diaphragma  in  duo  femi- 
conica  cava  dividitur.  Diaphragma,  quoci 
coriuni  cavum  in  duas  cave  s  dividst  ,  eit 
trungulum  ifosceles ,  ejusque  portio  ,  quae 
ad  fingulare  cavum  pertinet,  eft  tnangulum 
reclangulum.     Quando  enim  conus  redtus 

feca- 

riori ,  interiori ,  quam  veftibulum.  Irt 
tympanum  apice  fuo  protuberat  ,  &  pro* 
xnontorium  efficit ,  dictum  ad  ILVIH  nA 
Ita  inclinatur ,  ut  tota  bafis  interior  fit, 
extrorfum  vero ,  &  deorfum  paulum  de- 
cumbat.  Wi  n  s  low\  Mor  g  a  g  n.  EpiftXlL 
n.  10]  Fit  autem,  uti  notiflimum  eft,du- 
plici  cavitate  :  Earum  altera  exterior  an- 
terior  &  coni  apici  proprior,  [Casse- 
bohm  n.  191.  Winsio^.  n.  5-37.  ad 
yeftibulum  latooftiolo  ovalipatet,  Scfimili 
fe&ione  eft  [  Va  l  s  a  l  v.  p.  46.  Altera  mi- 
nori  oftto  orta  ad  foraroen  rotundum ,  in- 
tericr  eadem  ,  &  pofterior ,  8c  orbiculari 
lumine.  Utraquein  spice  cochlrae  convenit 
duobus  foraroinibus  in  cavitatem  commu- 
aem  ,  cum  qua  duae  fcalae  communicant 
[Cassebohm  n.194.  &  utcunque  Wins- 
low  IV.  n.  406.  I.  n  j^.  nam  canalem 
communem  non  habet,coifmunicaTetamen 
fcalas  roonetj.  Dividitur  auterr,  in  easduas 
fcalas  fepto  ,  [Duverney.T.  X  f.  4.] 
verfusapicem  cochleaecavo,  cujus  parsin- 
terior  ofTea  eft ,  quae  a  nucleo  proficifcitur 
ofiibus  tamen  tenerior  Morgag  1.  c 
n.  25  Perravlt  p  160;  altera  mem- 
branea  (Evstach.   p.  160.   Cassejuvs 

p.^O-WlN  SLOW- i.n    fj6.  DUVERNEYTS 

p.  39.  j  Ofleam  periofteum  cochleae  tam- 
quam  vagina  continec,  membraneam  vero 

folam 


DE    AUDITU.  399 

fecatur  perpendiculariter  ad  baiin  ufque,  pla- 
iio  quod  per  centrum  tranfit  ,  fe&io  coni 
erit  triangulum  aequicrurum  ,  iderrque  di- 
videtur  per  axin  in  duo  triangula  aequalia 
&  rettangula.  Nunc  in  cochiea  rriangulo- 
rum  re&angulorum  alterun,  ofleum  eft, 
membraneum   yel  nerveum  alterum.    Sed 

hoc 

folam  efficit  (  Ca  s  s  e  b  o  h  m.  Morgagnvs 

I.  c  n.  S9>/  Oflea  in  apice  cochleae  in  ha- 

mulum  terminatur  Cassebohm.  f.io.  g. 

f.  n    d.    membranea   cum  hoc    hamulo 

connexa  foramen  intercipit  Cassebohm. 

b-  187.T.V.  f.S.  Scolim  MERyovifum, 

ditfumque  D 1  o  n  1  s  1  o  p.  $79  fa£tum  in  - 

tei  hamulum  &  fcalae  tympani  parietem 

jnteirnum.     Infra  id  foramen  aliud  &  mi- 

nus  eft  in  fcala  tympani  Ca  s  s  e  b  o  u  m  1.  c, 

f  io.ii.  i     Haec.cum   fint  ipfo  fatente 

^IoRGAGNodifficiliima  1  c.  n.  i.6.  non- 

^um  baftenus  fatis    manifefta  vidi.     Sed 

id  puto  me  vidifle ,   finem   fepti  oflei  in 

apice  efficere  cavitatem  trianguli  fphaerici 

figura  ,     cujus  vertex  apex    eft   modioli, 

arcus  amhitus  cochteae.  Hunc  vocat  Vievs- 

s  e  n  1  v  s  fcyphum  nervi  auditorii   p.  7  2  -  8c 

adem    eft   ferte  canalis  com>  unis   coch* 

leae  Mongagni.  Modiolus  cochleae  me- 

dius  utcunque  conicus  medio  fulco  a  baii 

ad  apicem  dividitur  Cassebohm.  T.  V. 

f.p.  c   n   195.  Evstach.    p,  160.  Per- 

ravlt  p.  146.  Vievssenivs  p.6G.  exiguo 

Morgagnii  20.  &  exiguis toraminulis, 

quae  ad  fcalas  patent  Duvernev.   Bafis 

autem  hujus  nuclei  utcunque  cava  ,  mrme- 

rofis  foraminulis  perforatur  Va  l  s  a  lva  p. 

40.  WlNSLOWl     n     J34.     MORGAGN. 

1.  c 


400  DE    AUDITU, 

hoc  totum  triangulum  aequicrurum  %  cum 
duobus  triangulis,  ex  quibus  conponitur,  re- 
dtangulis  ,  fledtitur  in  cochlea  circa  conum, 
ut  fpiralem  Archimedeam  deicribat ,  duos 
nempe  gyros  integros  cum  dimidio.  Talem 
Natura  fabricam  praetulit ,  ut  fpacii  fa- 
ceret  conpendium  ,  fpira  enim  fexies  lon- 
gior  eft  illa  recla  linea  ,  circa  quam  infle- 
clitur» 

Nervum^  Duarum  cavitatum  cochlesc 
fuam  fingula  nervum  habet ,  per  totum  illud 
cavum  inflexum  b.  Et  alter  equidem  ner- 
vulus  unum  eft  filamentorum  quinque 
DLXT.  Hoc  per  fcalam  veftibuli  fertur, 
ied  ejus  fcalae  finis  eft  fub  fencftra  ovali  : 
hic  ergo  nervulus  exponitur  tremoribus  fe- 
neftrae  ovalis,  &  ab  ea  eosdem  accipit  tre- 
mores ,  qui  ab  aere  externo  in  auricularn 
adveniunt.  Alter  autem  per  apicem  coch- 
leae  fubit,  &  per  fecundam  cochleae  cavita- 
tem  f.  tympani  fcalam  in  duos  cum  dimidio 
gyros  confle&itur  -,  ea  vero  cavitas  ultimo 
ad  feneftram  rotundam  terminatur ,  in  qua 
nihil  aut  mufculieft,  autoffis,  fed  fimplex 
&  tremula  membrana.      Harum   duarum 

fcala- 

1.  c.  n.  44.  &  unum  ex  tribus  trunculis 
ncrvi  mollis  recipit  ViEvssENsp.71. &c. 
inde  porro  in  roodioli  fmum  perre&urum, 
non  tamen  ad  apicem  usque  n.  47.  tum 
vafa  denique  n  62.  Gyri  cochleae  duo 
funt  cum  dimidio  C.  F  o  l  1  v  s  f,  6".  C  a  s* 
sebohm.  T  V.  tot.  &c. 
b  Non  ad  verbum  haec  vox  videtur  fumenda, 
uti  a  C  a  ss  e  r  1 1  figuris  exhibetur.  Perio- 
fteum  enim  ,  non  filamentum  aliquod, 
per  cochleae  cavitatem  incedit. 


DE    AUDITU;  401 

fcalarum  inlignis  eft  utilitas*  Quando  anima 
noftra  fad  fonum  non  adtendit,  tunc  quidem 
tympani  membrana  uno  aliquo  definlto  ten- 
fionis  gradu  tenditur :  &  in  eo  cafu  homo 
in  taciturna  aliqua  iblitudine  meditans  uni- 
cum  omnino  fonum  diftincle  percipit ,  qui 
nempe  cum  data  ifta  membranae  tympani 
tenfione  unifonus  eft.  Verum  tali  fono 
accepto »  brevi »  indiftin&o ,  refiftit  homo , 
&  circumfpiciendo  ad  fe  , .  vel  ad  amicum 
dicit,  audivi  aliquid,  verum  id  mihieiapfum 
eft.  Sed  audire  operae  precium  eft  Virgi- 
11  um  ,  quem  femper  admiror ,  omnia  enim 
philofophice  &  per  ipfas  formas  expreflit : 

Diverfo  interea  mifcentur  moenia  lu&u 

Et  magis  atque  magis 

Clarefcunt  fonitus,  armorumque  ingruit 

horror 
Excutior  fomno  ,  &  fummi  faftigia  tecli 
Adfcenfu  fupero  ,  atque  arre&is  auribus 

adfto. 
In    fegetem  veluti  cum   flamma  faren* 

tibus  auftris 
Incidit,     -     -    ftupet  infcius  alto 
Accipiens  fonitum  faxi  de  vertice  paftor. 
Tum  vero    -     - 

Exoritur  clamorque   virum   clangorque 
tubarum. 

Haec  prima  confufa  perceptio  ,  &  aftus  in 
fenforio  communi  fimplex,  videtur  fieri  per 
feneftram  rotundam  ,  quae  fimplex  eft 
membrana  ,  immutabilis  t  nulla  machina 
tendente  inftrufta  ,  &  verum  videtur  effe 
organon     fenforium    indiftinfti    fonitus  , 

qucm 
Tw*  m  G  c 


4*2  DE    AUDITU, 

quem  Galli  melius  vocant  un  bruit*  Eo 
vero  fono  obfcuro  percepro,  anima  excitata 
aures  arrigit  ,  nempe  per  tres  proprios 
mufculos  tendit  malleum  &itapedem;  quam 
tentibnem  paulatim  &  fucceilive  auget,donec 
naturalis  cujusdam  Geometriae  ope  illud 
pun&um  tenfionis  reperiat ,  quod  curn  fono 
cxterno  harmonicum  elt :  &  tunc  diftin&a 
contingit  auditio.  Ut  duplex  videamr  efle 
organum  auditus  ,  aliud  admonens,  aliud 
difcernens  % 

DLXIIJ. 

Qui  Geometriae  pulcherrimis  praeceptia 
inbuti  funt  ,  facile  haec  mtelligent.  Sit 
circulus:  ex  centro  ejus  engatur  reCta  <d  pla- 
num  circuli  perpendicularis,  cujuscunque 
altitudinis :  Lx  ejuslineae  fummo  apice  di- 
mittaturlinea  tangenscircumferentiam  circuli 
ln  quocunque  puncto.  A  b  co  puncto  movea- 
tur  haec  tangensper  totam  circumferentiam , 
ita  ut  &  ad  apcem  lineae  perpendicuhris 
conftanter  fixa  maneat ,  &  ad  circulum  con- 
tinuo  tangens  fit  :  neque  definat  moveri, 
doneccirculi  ambitum  abfolverit:  Ita  gene- 
rabitur  Conus  rectus.  Ab  apice  hujus  coni 
ad  duas  partes  extremas  diametri  cujuscun- 
que  demittantur  duae  lineae  rectae ,  eae  cum 

dia- 

c  Ad  elegantera  conjefturam  non  invenio  quod 
addam  ,  perinde  enim  &  infirmare, 
&  ftabilire  difficile  eft. 

9  Laminam  fpiraJem  organum  praecipuum  au- 
ditus  fecit  Perraltvsp. x6o.  Ornatius 
haec  Duvernejtus,   qui  transverfas  fi- 

bras 


DE    AUDITU.  403 

diametro  facient  triangulum  Jfofceles,  quod 
conum  bipartiet.    ld  triangulum  a  linea  illa 

per- 

bras  fepti  fpiralis  ,  diverfae  longitudinis, 
tum  fimiliter  diverfos  in  latitudine  canales 
femicirculares  ex  duabus  contrariis  tubis 
conpofitos,  pro  organo  auditus  vero  habuit 
p.  96.  feqq.  &  exemplo  fententiam  illu- 
Itrat  laminae  ferreae  taulatim  anguftioris. 
Ejus  enim  pars  lata  graves,  angufta  acutos 
fonos  edit  p.  98.  Valsalva  non  recedit 
ab*ea fententia  p.  7  9.  £0  Duverneyum 
preflim  fequitur  Cl .  de Mav  r an  Aft.farif. 
1737.  n.  if.  p.  7f.  &c.  Vievssenivs, 
etfi  aerem  internum  cochleae  5c  veftibuli 
plurimi  facit ,  in  univerfum  tamen  lamk 
&am  fpiralem  pro  propiore  organo  habet 
p.  87.88.  Valsalva  zonis  fuis  favet, 
atque  eonfentic  anatome  conparata ,  quae 
canales  femicirculares  in  pifcibus,  ferpenti- 
i)us  [Mead.  de  venen.  p,  43.]  &  avibus 
reperit ,  quibus  cochlea  nulla  eft  (Per- 
ravlt&o  )  conjungit  tamen  cochleae 
zonam  cum  zonis  canalium.  Verum  de 
laminae  quidem  fpiralis  transverfis  fibrillis 
nervofis,a  Perralto  primum  defcriptis, 
&aDu^ERNEyo depi£Hs,ante  ommasdi~ 
eendum  eft ,  nondum  eas  anatomice  veras 
efle  ,  „ncque  de  fibrillarum  nervearum  ex 
canale  mediae  cochleae  in  fcalas  itinere, 
neque  de  pulpae  nerveae  inter  duas  lami- 
nas  membranei  fepti  difpofitione  veracibus 
Anatomicis  conftare.  Teftem  ecce  Mor- 
gaghvm  XII.  n.  5-9.  &c.  Lego  tamen  apud 
Cl.  du  Bois  de  auditu  n.  40.  &  meo 
etiam  codice  PraeledHonum  a.  1727.  com- 
jnunem  Praeceptorem  noftrum  A  l  i  1  n  v  m 
Cc  2  & 


4o4  DE    AUDITU. 

perpendiculari ,  quam  axin  vocamus  Coni , 
in  duo  triangula  reclangula  fecabitur*  Si 
nunc  ab  eo  axi  adlatus  utrumlibet  trianguli 
reclanguh  ducantur  innumerabiles  lineae  dia- 
metro  circuli  bafeos  parallelae,  omnescum 
axi  ,& hoc  ipfo  latere  trianguli  triangula  inter- 
cipient  reclangula  inter  fe  fimilia,  cum&  con- 
flanter  eundem  angulumhabeant,  inquo  pa- 
rallelae  lineae  latus  trianguli  majoris  fecant, 
&  angulus  in  apice  idem  maneat.  Et  eodem 
modo  fequetur,  continuo  minores  fore  has 
dudtas  fibi  parallelas  lineas,  ut  maxima  fit, 

quae 

&  transverfa  filamenta  8c  eorum  cum 
nervo  continuitatem  vidifle.  In  re  obfcu- 
ra  certum  eft,,  fcriri  pulpam  auditorii 
nervi  in  veftibulo  expanfam  ,  tum  paflim 
continuum  periofteum  veftibuli  ,  pe- 
riofteum  porro  cochleae ,  &  utramque 
adeo  membranam  laminae  fpiralis ,  quae 
eodem  tempore  etiam  a  feneftra  rotunda 
percufliones  aeris  externi  accipit.  Suffi- 
cere  vero  ad  auditum  ,  fi  nervus  audiforius 
percutiatur  ab  ofliculis ,  elegante  exemplo 
talpae  declarat Derhamvs,  cui  furcatum 
os,  quod  pro  ftapede  eft ,  utramque  fene* 
flram  pulfat ,  quae  nervum  auditoriura 
tegit  IV.  c.  3.  Absque  dubia  praeterea 
aliqua  obfervatione  certum  eft,  membra- 
nam  utramque  laminac  fpiralis,  &  perio- 
fteum  Cochleae,  &  Canalium  periofteum 
latitudines  habere  fucceflive  variabiles , 
decrefcentes  &  adcrefcentes ,  atque  adeo 
omnia  ,  quae  ex  ehordarum  diverfa  lon- 
gitudine  fequuntur  apud  Praecepto- 
*em,  firmamanere,  etiam  quando  omnis 
hypothefis  demta  cft. 


DE    AUDITtt  405 

quae  bafi  proxima  ,  minima  viciniflima 
vertici.  Omnes  ergo  longitudines  poflibiles 
intcrmaximam  (radium  nempe  bafeosconi) 
&  minimam ,  quae  a  pundto  infinite  parum 
differet ,  habebuntur  in  his  lineis  ad  bafin 
parailelis»     * 

Haec  nunc  debent  transferri  ad  Cochleam : 
Ejus  nempe  feptum  [perDLXii  ]  eft  tale 
triangulu-m  ?redtangulum  5  &nervuli  a  centro 
nuclei  (fiveaxi)  adambitum  laminae  fpiralis 
diicedentes  5  erunt  eae  paralleae  lineae ,  dc 
qu.bus  dixi.  Supereft,  ut  in  Cochlea  ha- 
beantur  chordae  nerveae  omnium  longitu- 
dinum  poflibilium  inter  punctum  &  femi- 
diametrum  laminae  fpiralis  cochleae ,  ubi  ad 
baiin  hujus  eft  latiflima. 

Atqui  habemus  adeo  chordarum  infini- 
tum  numerum ,  quae  cum  infinitis  fonis 
poflint  in  unifonum  tremere :  Longifllmae 
enim  graviflimos  fonos,  deinde  mediae  me- 
diocres,  breviflimae  peracutos  expriment: 
&  inter  infinitum  fere  numerum,  ii  una  no- 
luerit  contremifcere ,  alia  tamen  reperietur, 
quae  harmonice  tremat;  quando  vero  ea 
tremit,  contremifcunt  omnes  chordae,  quae 
ejus  funt  odtavae5,  quintae,  tertiae  majores, 
tertiae  minores,  &  ex  his  conjundis  tremo- 
ribus  fit  unus  fonus  harmonicus  5  is  autem 
ad  nervum  acufticum  fertur  ,  &  quando 
nunc  cum  cerebro  communicatur,  jam  au- 
ditus  eft.  Adparet  ergo  ratio ,  quare  fonos 
adeo  exquiiite  diftinguamus;  deinde  quare 
neque  maximus  fonus  audiendo  percipiatur, 
neque  minimus  :  Qula  nempe  neuter  in 
cochleae  lamina  fpirali  confentientem  Chor- 
dam  invenit.  Ita  tibiae  organi  imae,  iatifli- 
Cc  3  mae3 


4e6  DE    AUDITU, 

mae  ,  infiatae  fonum  reddunt  auribus  vix 
perceptibilem  b.  Jterum  apparet,  cur  di- 
midia  pars  fepti  cochlsae  oflea  iit?  ut  chor- 
dae  adfixae  refonenu  Chorda  enim  etiam 
mufica ,  fi  ad  molle  corpus  eam  adfigas  > 
nunquam  refonabit. 

Organo}  Organum  auditus  inter  omnia 
lenluum  organa  maxime  conpofitum  eft. 
Continetur  enim  hac  voce  I.  Auricula 
cum  fuis  fulcis ,  eminentiis ,  mufculis  &c* 
II*  Meatus  auditorius  cum  parte  anteriori 
cartilaginea ,  pofteriori  oflea  ,  &  propria  fua 
membrana.  IH.  Triplex  membrana  tym- 
pani ,  cum  fubtenfa  chorda  tremula,  elafti- 
ca,  nervofa,  ex  duobus  diveriis  nervorum 
truncis  conpofita,  fimili  chordis  ,  quales  in 
tympano  bellico  fubtenduntur  pelli  tympa- 
Tiorum.  I V.  Quatuor  oflicula  auditus  cum 
fuis  quatuor  musculis&ligamentis.  V.  Ca- 
vitas  tympani  cum  appendice  fua  f.  procefiii 
maftoideo.  VI.  Tuba  Eustachm,  ejus- 
que  mirabiles  musculi  aperientes ,  &  duplex 
porta  cartilaginea  ,•  quae  ad  nares  fpeclat. 
VII.  Os  petrofum  cum  infculpto  aquae- 
ducluFALXoni&nervo  duro.  VIII. Ner- 
vus  auditorius  mollis  ,  in  quinque  divifus 
nervulos,  quorum  duo  per  totidem  fpirales 
caveas  tympani  circumducuntur  ,  tres  per 
canales  femicirculares  circumeunt*     Horum 

nervo- 

b  Mersennvs  demonftrat  „  fiftulas  imas  or- 
gani,quae  ad  40.  pedes  longae  funt,ibnum 
vix  audibilem  edere,  cum  tamen  val/difii- 
me  acrem  commoveant,  totique  harmo. 
niae  integri  organi  mirificum  robur 
addank 


DE    AUDITUi  407 

nervorum  quatuor  ad  feneftram  ovaIem,unus 
fub  rotunda  feneftra  terminatur.  IX.  Fe- 
neftra  ovalis,  rotunda*  veftibulum,  cochlea, 
canales  femicirculares,  Tantae  mirabilitatis 
fabricam  NATURAnon  paravit,  ut  obfcuTus 
aliquis  &  fimplex  fonitus  audiri  poflet ,  pa- 
ravit  autem ,  ut  homo  fbnos  perciperet  har- 
monicos :  adeoque  aurem  perfeclum  orga- 
num  muficum  efle  oportuit  y  &  haec  caofa 
fuit  neceflitatis  adeo  numeroforum  musculo- 
rum  ,  offium  &c« 

Sed  ea  ipfa  multiplicitas  partium  in  or- 
gano  auditorio  facit,utdifficilius  refpondeant 
medici ,  quando  de  caufis  furditatis  interro- 
gantur.  Plurimae  enimpartes,  &  diver- 
fiflimis  modls  laedi  queunt.  Poteft  obturari 
meatus  auditorius  externus  ,  poteft  occal- 
lefcere,  aut  in  os  mutari  membrana  tympani, 
poteft  rumpi  ,  poflunt  perioftea  ofiiculorum 
concrefcere ,  poflunt  putrefcere  eadem  ofli- 
cula  ,   poteft  occallefcere  c  membrana  ro- 

tunda 

c  Valsalva  furditatem  vidit  ab  eadem  feneftra 
oflea  p.ij-.  Surditatem  ab  obftrucTro  meatu 
auditorio  not.  d.  ad  DLI  a  corpore  in  aures 
iilapfo  habet  Zodiac.Gall  III.p.  iS  1.  a  de- 
ftru&a  membrana  tympani  Marchette 
conf  not.b.  ad  DLIII.  ab  eadem  incraflata 
A.  Lavrentivs,  a  perpetua  membra- 
na  puerili ,  quae  delabi  folet ,  aut  certe  ex- 
tenuari,  H.  Fabricivs,  Veslingivs, 
Drake  II.  p.  318.  a  carie  ofliculorum 
Duverney  p.184.  VALSALv.p.64-  ab 
elapfis  ofliculis  HEisTER.not.113  ad comp» 
anat.  Blair  Mifcellanies  p,  14*.  feqq.  ab 
incudis  naturali  defe&u  Mar.  Mersen- 
Cc  4  nvs 


4o»  DE    AUDITU^ 

tunda  vel  ovalis ,  poteft  tuba  Evstachia» 
na  obturari ,  &  in  uno  deniqae  labyrintho 
mille  modis  peccari  poteft,  ut  perinde  audi- 
tus  pereat. 

DLXIV. 

Redeunt)  Hi  fubtil.flimi  certe  anatomici 
novum  inventum  propofuerunt ,  quod  miro 
modo  Boerhaavium  prima  fama  adfecit. 
Ajebant,  nervum  trollem  &  durum  ingredi 
quidem  nnum  auditorium,  &  in  eo  feparari, 
uti  vulgo  notum  eft.  Durum  ibi  elabi  ad 
fariem,  mollen^  autem  qumque  ramis  in 
labyrinthum  fubire ,  &  fub  feneftra  ovali 
terminari ,  ubi  proximum  eft  auditus  orga- 
num.  Verum  non  ibi  addebant  fjniri  ner- 
Vum  mollem  ,  uti  vulgo  receptum  eft,  fed 
in  cerebrum  regredi ,  &  id  ipfum  profunde 
fubire.      Non  ergo  auditum  fieri  in  nervo 

audi- 

NVS  ad  Bev  ER<V7CKIVM  de  ctlcul* 
p.86.  abaqua  in  tympano  uberiore  V Al» 
salv.  apud  Morgagnvm  p.  14T.  ab  aure 
nimis  aperta  ,  cum  altera  obftru&a  eflet 
Holden.  philof.  tYsmsafa  n.  37.  ab  ero- 
fione  mufculorum  tubae  Valsalv. 
p.  7f.  a  tubae  occlufione  not.  g>  ad 
DLVIII.  Singulare  elt  vicium  relaxatae 
membranae  tympani ,  ubi  aeger  nihil  au- 
dit,  nifi  magno  fono  excitato,  tunc  autem 
ctiam  voces  hominum  diftinguit.  Tale 
exemplum  Holden  habet,tum  Willis 
I.  c.  p.  134.  Conf.  Praeceptor 
DCCCL. 
a  Mi  stichellivs  A.  1707.  inepiftola  adCl. 
Desnoues  ex  inediro  libro    Bartho» 

LO- 


DE    AUDITU.  4ot> 

auditorlo,  dum  in  ofle  petrofo  eft,  fed  in  eo- 
dem  nervo  ,  quando  in  cerebrum  rediit. 
Addebant  non  obfcuram  conje&uram  ,  ex 
omni  fenforio  nervos  pro   communicanda 

fen- 

lomaei  Simoncelli  i,  Chirurgi  Ro« 

jnani  ,    haec  excerpit   „  nervum  mollem1 

lulcum  cochleae  fubire  DLXII. ,  ex  apice 

incochleae  cavitatem  demergi,  hancobire, 

in  veftibulo   in  pulpam  expandi,   deinde 

in  filamentum  gracilefcere  ,  canales  femi- 

circulares  circumire,  denique  ex  oftio  pro- 

prio   canalis  maximi ,   per  foramen  pro- 

prium  ia  cranii  cavitatem  redire  ,    &  in 

ramos  divifum  in  duram  matrem ,  &  fu« 

perficiem  fuperiorem  cerebri  8c  circa  g&n- 

dulam    pinealem  diftribui  Lettres  df 

Desnoues  p.  206-208.    quem    locum 

excerpiit  Heistervs  not.6z.*  adconp* 

etnat.  &  E.  Camerarivs  Epifl.  Taur.X. 

p.  i$-i.  8c  in  append. ad  Cl.  D.Hofmanni 

hypoth.  Govey.  conf.  p.  1 76.     Facile  adparet 

„male   unicum  nervi  mollis  ramum  ad- 

mitti,,  vas  fanguineum  cochleae  &  cana- 

lium  pro  nervo  haberi  „foramen  etiam 

nervuli  quarti  mollis  ad  veftibulum  euntis 

Cl.  Casserohmii  [11.229.]  Pro  meatu 

nervuli  ad  cranii  caveam  redeuntis  haberi, 

8c  reliquam  defcriptionem  a  nervi  duri  ad 

duram  Matrem  diftributione  defumi.    Ve- 

rum  longe  fimplicior  error  eft.    Simon- 

c  e  l  l  1  v  s  unice  viderat  nervi  duri  ad  du* 

ram  M.  propaginem   di&um   not.  d.  ad 

DLXI.      Id  ex   Pacchioni  ad  Fan- 

tonvm  epiftola  manifeftum  eft  p.  164; 

tum  ex  Valsalvae  pofthumis  p.  132. 

Reliqua  ex  ingenio  addita  funt. 


41®  DE    AUDITU, 

fcnfuura  inpreffione  ad  cerebrum  redire  *: 
Videntur  aurem  Clari  Viri  fibi  aliquid  indul- 
fifle ,  &  ultra  experimenta  progrelTi  efle , 
ne  no  certe  haec  eorum  inventa  repetiit  un- 
quam;  nequeipfe  BoEMHAAvivs,cum  ma- 
xima  patientia  ufus  in  rem  mirificaminqui- 
reret ;  neque  ipfe  auCtor  novae  defcriptionis 
fenrentiam  fuam  in  pofterioribus  epiftolis 
profec  utus  eft  Potuerunt  inpofuifle  exigui 
ramuli,  qui  ab  organo  auditus  ad  meningem 
cer  bri  duriorem  abeunt ;  quae  quidem  ner- 
vorum  communio  nemini  mira  videri  debett 
cum  periofteum  imernum  offis  petrofi  unica 
&  continua  cum  dura  matre  men  brana  fitc4 
Verurn  non  ideo  erat  adfirmandum  ,  ner- 
vum  mollem,  poftquam  in  veftibulum  pulpae 
fpecie  fubiit,  ad  certbrum  redice.  Praeterea 
cnim  ,  quod  experimenta  defunt  fatis  firma, 
ratio  videtur  obponi  pofle:  Cor  fanguinem 
in  cerebrum  inpellit  magna  vi,&  cerebrum 
undique  tamquam  lineis  a  centro  ad  peri- 
phenam  duclis  diftendit  Ut  humoraliquis 
in  cerebrum  rede^t  ,  oportet  vi  ea  incitari, 
qu?e  refiftentiam  fanguinis  a  corde  moti  fu- 
peret.  Verum  talis  vis  in  nervo  molli  poni 
non  poteft  ,  tum  quod  molliffimus  fit ,  tum 
quod  nulla  in  aure  ei  data  fit  potentia  mus- 
culofa  d, 

DLXV. 

1  Haec  DoMtNici  Misticcheli.ii  con« 
je&ura  cft  I.  c.  p.  211. 

c  Veriflimum  hoeefle  in  junioribus  corporibus 
demonftratur,  quibus  paffim  hiat  os  pe- 
trofum  atque  profundifiimas  propagines 
durae  Matris  recipit.  Aliae  cura  nervi 
mollis  ramulis  adveniunt. 

d  Alia^olim  objecit  Elias  CamerarivsI.c: 


de  auditu.        41 1 

dlxv; 

Cava)  Pueri  in  templis  admirationem 
moturi  fodalibus ,  jubent  manum  cavam 
auriculae  adjicere  a,  ita  triplo  fortior  fonus 
menti  inmittitur.  Eadem  enim  facit  objefta 
aeris  tremoribus  manus,  quae  auris  praefta- 
ret  duplo  latior,  &  duplo  copiofiores  radios 
fonoros  receptura. 

Auruulis)  b  etiam  in  iis  hominibus,  qui 
acutiffime  audiverunt.  Tunc  enim  omnes 
foni  praeterlabuntur  ,  praeter  eos,  qui  di- 
recle  a  centro  fonoro  in  auris  aditum  ferun- 
tur.  Sed  dimfnuta  fuperficie,  quae  fonos 
recipit ,  &  ablata  parte  machinae  refle&en- 
tis,  minuitur  omnino  radiorum  fonororum 
numerus,  atque  adeo  efricacia  fonorum.  Au- 
riculae  enim  ,  uti  diclum  eft,  ex  fphaera 
capitis  exftant ,  &  radios  caput  praeteritu- 
ros  patulae  colligunt.  Hinc  necefle  eft  iis 
mortalibus ,  fonis  aures  obponere,  ad  ex- 
emplum  canum  &  equorum ,  quibus  trun- 
catae  funt  auricuke,  &  vix  decima  pars  au- 
ditus  fupereft.  Videre  eft  in  iis  animalibus, 
ea  quafi  confcia  amifTae  machinae  refle&en- 
tis,  caput  perpetuo  motitare  ,  ut  ex  diverfis 
undique  regionibus  fonoros  radios  recipiant. 

Angulum)  Hinc  furdaftri  non  faciemob- 
vertunt  Oratori  »>*,  uti  reliqui  folent   mor- 

ta- 

a  Ita  apud  Galenum  lego  folitum  fuifle 
Hadrianum    de  ufu  part.  L.  XI.  C.12. 

*  Vel  manu  adplicata,  vel  cornu  ad  aurera 
admoto  utuntur  Duverney  p.  69. 

b*  Auris  naturaliter  antrorfum  cava  eft,  ut 
eos  adfpiciamus,  cum  quibus  colloquimur- 
Verum  hoc  commodum  confuetudo  delet. 


412  DE    AUDITU. 

tales,  fed  latus.  Quando  enim  e  direfto 
Oratorem  adfpiciunt ,  auris  convexa  facie 
objecfa  loquenti  longe  pauciores  admittit 
radios ,  quam  fi  oppofita  loquenti  au- 
ris  adlabentes  patula  &  cava  recipereu 

Ptnduiis)  Quando  in  remota  aliqua  foli- 
tudine  homo  e  longinquo  adlabentem  fonum 
aegre  percipit,  accuratius  autem  vuh  digno- 
fcere,  tunc  obferva  mohmina  adtente  audi- 
turi4  Refiftet  quietus ,  fpiritum  contine- 
bit  b**,  &  os  diducet:  Tunc  nempefonus 
perfornicatumpalatum,&pertubamli,usTA« 
chianam  inaureminternampenetrat,nihi- 
lofere  paucior,  quam  per  meatum  audito- 
rium  ,  atque  adeo  duplum  hauritur  iono- 
rum.  Quando  Piclores  periti  Apollinem 
citharam  pulfantem  pingunt ,  fummam  ad- 
tentionem  animi  audientium  hominum  ex- 
primunt  deduclis  omnium  maxillis.Exem- 
plum  a  circulatorum  auditorio  deiumfifle 
videntur ,  quos  credula  plebs  arreclis  auribus 
&  hiante  rictu  circumftat. 

Flanti  )  Flare  dicimur,quando  plurlmum 
aerem  infpirando  recepimus,  eum  retinui- 
mus  tantifper ,  tunc  claufis  naribus  ope  veli 
palatini,  tamquam  pro  cortina  obducli,  ae- 
rem  omnem  per  os  in  anguftius  fbramen 
contraclum  expellimus ,  aucta  celeritate  ex 
ipfa  diminutione  tubi.  In  ea  adeo  adtione 
aer  cumulatim  verfus  os  erumpens  ,  neque 
facilem  viam  inveniens,  tubam  Eusta- 
chianam  fubit  ,  &  aurem  internam , 
membranam  tympani  premit  extrorfum,re- 

•**  Valsalva  p.  74.  ne  nempe  aer  tym- 
panum  fubeat. 


DE    AUDITU.  4,3 

fiftit  fonis  per  meatumauditoriumadvenien- 
tibus ,  &  efficit,  ut  bombum  pro  diftincla 
voce  audiamus. 

Acute  1  Qyando  homo  gravi  voce  folitua 
loqui,  fitifvTQVos,  talem  vocem  proferrevult» 
ut  ex  longmquo  exaudiatur,  loquitur  femi- 
nina  ,  &  arguta  voce,  &  idem  qui  mafcula 
&  robufta  voceutitur,  dum  folito  modolo- 
quitur,  idem  gracilem  &  puerilem  vocern 
edit  vociferando.  Haec  arguta  vox  genera- 
tur  giottide  quam  arcWima  reddita  ,  &aere 
per  eamdem  viam  ex  thorace  velociflime  ex- 
pulfo,  atque  ex  eadem  etiam  ratione  aurem 
internam  per  tubam  iubit.  Tiberius 
Gracchus  c,  maximus  fuo  feculo  ora- 
tor ,  quando  animo  incitatiffimo  ad  populum 
dicebat,  inftar  vetulae  ejulabat ,  neque  au- 
diebat  ipfe,  quam  turpiter  loqueretur:  Id 
ne  fieret ,  fervo  utebatur ,  qui  fiftula  fonum 
reddebat  feveriorem ,  &  ad  eum  fonum  vo* 
cem  reformabat. 

Canenti)  Quando  Mufici  homines,  m 
arte  fua  clariflimi,  cantare  jubentur  ad  inftru- 
mentum  muficum  altius,  iive  acutius  fonans 
quam  fonus  eft  vocis  propriae,  facile  aberrant 
ubi  ad  fonos  ventum  eft  acutiflimos,  neque 
quam  maxime  conentur ,  poflunt  illas  fonos 
exprimere,  quosorganum  praeit;*egreaeiea 
ferunt,  quoties  ea  ratione  tentan^r»  Nempe? 
in  acutiflimis  tonis  Glottis  q^m  maxime 

arcla- 

5  Plutarchus  in  vita  C.  Gracchi,; 
cum  vocem  confunder^  iratus  >  utebatur 
fervo  Licinio  ,  qui  tPia  fonum  redderet , 
ad  quem  tarnquam  tfdinem  fuum  heras 
rediret. 


4H  DE    AUDITU, 

ardtatur,  &  aer  velociflime  expellitur,utra- 
que  enim  caufa  eft  vocis  acutiflimae :  & 
aer  rapide  ex  glottide  prodeuns  tubam  fubit 
auremque  internam  a  &  externi  foni  perce- 
ptionem  turbat. 

Stridorem']  Surdi,  qui  auribus  fuis  nihil 
audiuntj,  poifunt  ore  audire  d.  Surdo  homi- 
ni  virgam  praebe  ferream,  jube  exdentibus 
fufpendat  tremulam,  percute  ,  fonum  ftri- 
dentis  ferri  percipiet.  Muficusfuit  in  aula, 
ex  morbo  faclus  furdafter ,  prehendebat  ver- 
tibulurn  mordicus ,  &  tunc  omnino  chelyn 
ex  arte  pulfabar.  Nempe  tremores  aeris 
funt,  ut  recurfus  corporum  repercutien- 
fium  :  virga  autem  ferrea  percufla  itus  facit, 
&  reditus  ,  qui  tremente  metallo  dentes 
concutiunt,  totamque  ofleam  capitis  machi- 
nam  tremefaciunt,  ut  pariter  nervus  audi- 
torius  adfic  ?tur ,  atque  folet  a  tremoribus 
aeris  per  tympanum  advenientibus.  Sur- 
daftri  dum  vchuntur  in  curru  ferreis  anulis 

pen- 

«  Experimentum  ad  I.  B.  Portam  refertur, 
quo  omnes  pene  auclores  utuntur.  Ki  r- 
cher  Mufurg.  II.  p.  559.  &c.  Quod  de 
iftufico  refert  Praeceptor,  Schel- 
hammerus  habet ,  fimilem  vero  hifto- 
riam  ingrassias  de  cJT.  p.  97-  &  Du- 
ve  r  ks  y  p.  90.  Rufticos  efle,  qui  bom- 
bardanm  fonos  ad  magnam  diftantiam  di- 
ftinguar*  ,  baculo  terrae  infixo  ,  &  den- 
tibus  app^henfo  SCHNEIDER.  de  ofe 
temp.  DUVERNEYUSaddit  furdos  dari, 
qui  faciliusVidiant ,  fi  fuper  eorum  caput 
locutus  foery,  idque  experimentum  ex- 
ftat  apud  F.^eLANis  p.  928.  &  aliud 
exemplum  in  h  N.  C.  1.  prox*  citando. 


DE    A  UDITU,  415 

pendulis  munito  (  polterwagen  )  voces  au- 
diunt ,  nihil  audituri  curru  quicfcente,  Fi- 
lia  primarii  viri  D»  Coiaart  ab  ipia  nati- 
vitate  furda  erat ,  audrebat  tamen.  &  con- 
vertebatur,  quando  fragor  toniienti  bellici 
totas  aedes  concutiebat  :  Hanc  virginem 
Ammannus  docuit  loqui  ,  ajbat  ad  m- 
tenogantes,  fedum  loquitur  ,  aiiquid  fen- 
tire,  nefcire  tamen  an  haec  fenho  id  fit, 
quod  vocent  auditum.  Audiebat  utique,fed 
non  poterat  auditus  nomine  uti ,  cum  nun- 
quam  audivifllt:  qui  enim  nunquam  audi- 
vit ,  is  nefcit  quid  fit  audire;  quod  autem 
nefcit,  verbis  nequit  exponere  Quando 
Tuba  vero  obitructa  eft  ,  tunc  etiam  for- 
tiflimos  fonos  *  on  percipimus. 

Ori  i  Vidit  Boerhaavius  ehominem, 
cui  auris  deftrucla  erat,  utentem  ore  loco 
auris.  Non  rara  talia  exe^nla  fubpetunt, 
quoties  roeatus  auditorius  ofFartus  elt ,  aut 
membrana  tyrnpani  craflefa&a*  Nempe  fo- 
nus  per  os  advenit ,  inpellitur  in  fornioem 
palati,  indeque  in  tubam  repercuflus,  aurem 
fubit. 

Tubae)  Experimenta  fecit  Boerhaa- 
vivs.  Ulcus  a  lue  venerea  f  circa  eas  par- 
tesfaftum,  aphthae  faucibus  adfperke,  lur- 
ditatem  faciunt  ,  fed  fanabilem  ,  quando  ul- 
cus  aut  aphthae  fublatae  funt.  Quar.do  Eu- 
Jtachii  meatus  clauditur,tunc  aer  in  tympano 
retentus ,  neque  inveniens ,  quo  cedat,  in- 

ca- 
Cabrolius  olim  vidit  Obs.  Anat.  31.  edit. 

Lat.    &    academici   Germani  E.  N.  C. 

D.  I.    Am,\.  Obs*  25.  exempluni  ha~ 

bent. 

t  Videnot.£.  ad  DLVM. 


4i6  D£    AUDITU, 

calefcit  interim ,  &  rarefit ,  &  membra- 
nam  tympani  extrorfum  ,  membranam  fe- 
neftrae  ovalis  introrfum  premit,  atqueadeo 
communicationem  tremorum  aeris  externi 
cum  nervo  auditorio  interrumpir,  Hujus- 
modi  (urditas  anginoiis  accidit ,  quibus  mor- 
bus  ex  metaftaii  Pleuritidis  natus  elt ,  pus 
enim  aut  mucus  meatum  Euftachii  conpri- 
mit.  Hinc  fanatur  oborta  Diarrhoea ,  mu- 
co  aliorfum  translato  ,  uti  vetuitiffimus  vi- 

dit  HlPPOCRATES. 

Rupta)  Philofophi  inltaliaexperimentanon 
pauca  fecerunt  *:perruperuttt  tympani  mem- 
branam  in  vivis canibus,ita  conltabat  aliquam- 
diu  auditus,deinde  minuebatur  fenfim,  donec 
ultimo  animalia  perfette  furda  fierent.  Ab 
initio  enim  ,  deftructa  quidem  membrana, 
malleus  tamen  &  incus  &  ftapes  in  fitu  ma- 
nent  legitimo ,  &  tremores  ad  feneftram 
ovalem  perferunt.  Senfim  interim  ab  acce- 
dente  aere  externo  ficcantur  oflicula  &  ob- 
rigefcunt ,  ligamenta  contrahuntur  fqualida, 
tympanum  repletur  pulvere  &  corpufculis 
per  aexem  obvolitantibus,  &  fonus  omnino 

perit» 


Nempe  olim  tympani  membranam  faci- 
le  confolidari  viderat  Valsalva  p.  64. 
&  apud  Morgagnum  p.  485.  Ab 
eadem  vero  non  confolidata  ,  cum  rupta 
eflet,  difficiliorem  auditum  viditDuvER- 
ney  p.75  fi  ipfe  experimentum  fecit  cafu 
Naboth  de  auffit.  dff,  n.  8.  deftruclum 
in  canibus ,  absque  mentione  temporis 
J.  W.  Pauli  ad  van  Horne  p.  130. 
In  aliis  exemplis  diclis  ad  DLlll  not,  bt 
diverfus  videtur  eventus. 


DE    AUDITU.  417 

Tale  rnalum  vidit  Boirhaavivs  magno 
Printipi  accidiffe,  curr.  bor  bardae  maxinae 
explofae  jufto  propior  adfuiflet  Nonnun- 
quam  tamen  non  omnino  perit  auditus,  re« 
ftauratUr  enim  facile  n  embrana  tympani,  & 
vulnera  confolidat  .  dummodo  continuo  ab 
aeris  injuria  aures  defendantur. 

Fumos  ]  Si  furdus  aliquis  Te  confuluerit, 
jube  aerem  retinere,  retentum  efflare:  1»  ex 
aure  prodierit  ,  malum  eft  imrredicabile. 
IMempe  membrana  tympani  ab  orbiculo  of- 
feo  nonnunquam  fecedit  h ,  non  absque 
morbo,  naturaliter  enim  firmiter  adhaeret. 
ln  eo  ftatu  hominis  fumus  tabaci  ore  rece- 
ptus,  aut  aer  copioie  inipiratus,  ore  &  nari- 
bus  cohibitis  in  tubam,  Evstachianam 
adtgitur  ,  per  eam  auterr.  in  aurem  inter- 
nam  ,  &  ab  externa  exit.  ln  rupicapris 
autem  haec  fabrica  naturalis  efle  videtur ; 
quae  cohibito  ore  &  naribus  clauiis  noncon- 
tinuo  pereunt ,  fed  ipiritu  vivunt  per  aures 
receptoi  Ita  olim  Aristoteli,  relatum 
eft  K 

Unus  )  Haec  quaeftio  difficilis  eft  ,  neque 
eam  folvit  Valsalva   k   evincendo  ,   in 

dextro 

fe  Accurate  eadem  Duverneyus  p.  179»  & 
addunt  alii,  muleuium  extemum  retraclum 
tale  foramen  relinquere  :  tetaque  juxta 
hunc  muiculun-  adacla  viam  fingi  poflc 
Albinus.  DLlll.  b. 

»  Vel  Alcmaeon.  potius,  refutatus  ab  Ari- 
stotele  bijl.  anim,  L.  I.  qui  tamen 
meatum  a  cerebro  ad  palatum  ipie  admifit. 

k  Ita  ut  ctiam,  quando  vitium  in  um.  aure  eft, 

iipm 
Tom.  IV.  D  d 


4iS  DE    AUDITU; 

dextro  &  finiftro  latere  hominis  e]usdem 
canales  femicirculares  eademlongitudineefles 
quis  enim  in  curvis  hifce  duttibusaccuratam 
dimenfionem  fperet  fieri  pofle  ?  verum  & 
grani  fabuli  longitudo  diverfitatem  hic  me- 
moribilem  efficit.  Sed  videtur  eadem  efle 
quaeftio  ,  quam  de  oculis  propofuimus,  cur 
nempe  unam  imaginem  duobus  oculis  videa- 
mus  9  cum  tamen  objefti  icon  &  a  dextro 
&  a  finiftro  oculo  recipiatur,  atque  ad  ani- 
mam  transmittatur. 

Videtur  autem  hanc  rem  ita  expediri  pofle: 
Quamdiu  in  utraque  aure  mufculi  mallei 
&  ftapedis  perfefte  aequaliter  tenfi  funt, 
tunc  unum  omnino  fonumaudio,  confluen- 
tibus  in  unum  fonis  unifonis  dextrae  &  fini- 
ftrae  auris*     Et  alias  etiam  ,  quando  unum 

fonum 

idem  in  altera  reperiatur  p.  *6.  Caeterum 
procal  dubio  foni  duaram  aurium  nonl  di« 
ftinguuntur  ,  qu-a  funt  fimillimi  ,  &  in  u- 
num  perfe&e  confluunt.  An  aliquid  poteft 
unio  nervorum  auditoriorum  in  medio  ca- 
lamo  fcriptorio  ?  quam  in  tanta  feculi  fui 
ignorantia  nefcio  quomodo  odoratus  eft 
Gabri  pl  a  Zerbis  p.  ?3C. 
i  EUSTACH1US,  in  lextu.)  Libello  de 
organo  auditus  tubam  ,  &  fhpedem  & 
mufculum  fuum ,  &  chordam  tympani,  &" 
nervi  mollis  irer  esregie  dercripfit. 

ai  l.C.CASSER  IUS  ,  in  Text.  ]  tum  in  !. 
de  <voc*  &  auditu,  tum  in  Pentae/ibefeio» 
ubi  easdem  voces  iconesque  prioris  operis 
repetit.  Hrutorum  vim  magnam  aperuit, 
obliquum ,  &  externum  mallei  mufculos, 
tum  illos  auriculae  primus  depinxit,  mul- 
ta  tamen  ex  vetuftioribus  exfcripfit. 


DE    AUDtlTU:  419 

fonum  me  audire  perfuadeor ,  audio  mille- 
nos  in  unum  conjun&os:  innumerabilia  e- 
iiim  corpora  harmonica  ad  excitatum  fonum 
quemcunque  contremifcunt,  novisque  fonis 
eum  augent,  qui  in  unum  fonum  totalem 
confluunt.  Quando  in  ecclefia  mille  homi- 
nes  cantant  ,  &  fimul  accinit  organum* 
diverfi  &  plurimi  toni  eduntur ,  verum  or- 
gani  forte  ofto  toni  funt  ,  hominum  qua- 
tuor#  Viri  enim  aiii  bajjum  canunt ,  alii 
tenorem^z\\\  altum;  feminae  autem  altumfu- 
periorem,    Si  vero  tunc  unicus  harmoniae 

in- 

n  FABRICJUS]  Non  Jta  multum  addi- 
dit,  &  multa  omifit  in  1.  de  aure  ,  quae 
cognoverat  Fallopius.  Icones  etiatn 
malas  dedit. 

•  SCHELHAMMERUS  ]  Magis  tamen 
phyficus,  quam  anatomicus:  bruta  quidem 
paflim  fecuit ,  &  priores  diligenter  legit  ; 
fed  in  multis,  v.  g.  in  chorda,canalibus  fe- 
micircularibus  &c.  infigniter  peccavit. 

p  DUVERtfEY]  Concinnus  libellus  cum 
pulcherrimis  iconibus,  quae  priores  pluri- 
mum  fnperant  eleqantia.  Mufculum  fta- 
pedis  primus  evidenter  adferuit  ,  glanda- 
las  ceruminis,  cochleam,  nervum  mollem, 
canales,  &  multa  alia  pulchrius  perfecutus 
eft. 

q  V  ALS  ALVA]  elegante  libelfo  aliquot 
errores  Duverneyi  in  tubae  nomine,  in 
mufculo  C  a  s s  e  r  1 1  externo  correxit,  in ve- 
nit  mufados  minores  auriculae  ,  tubae  fa- 
bricam  &  mufculos  reftituit,  canales  ac- 
curatius  dimenfuseft,  phyfiologiam  auris 
inftgniter  auxit. 

Dd  z 


42o  DE    AUDITU. 

inperitus  inter  omnes  fuerit,  tunc  caeteros 
©mnes  audio  tamquam,  unum  fonum,  hunc 
unicum  tamquam  alterum,  &  diicordantem 
ibnum  diitinguo.  ita  inter  homines  funt, 
qui  inter  loquencium  propria  ex  loquela  tin- 
nitus  patmntur  &  fuiurros  difficuher  tole- 
rabiles ,  ita  ut  aures  repleant  terendi  mpotes, 
donec  vis  mali  transiverit.  Hi  videntur 
amififie  confonantiam  in  auditus  organis,ne- 
que  omnia  ad  unum  fonum  tendere  poile. 
(  In  ultimo  codice  1732.  ait  Boerhaa- 
vi  vs,  hoc  phaenomenon  non  pofle  expli- 
cari.) 

Inprimis  )  De  fonis  &  harmonia  optime 
fcripiit  MARiNvsMfcRsENNVs  f  m  rarifli- 
mo  libro  harmomcorum  ,  tum  m  altero  vo- 
lumine  Commentariorum  in  /#  Genefeos  ,  quo 
multa  penus  diverforum  expenmentorum 
phyficorum  continetur:  ea  autem  ,  ut  erat 
Theologus,  quantum  polerat,  adfacrosti- 

tulos 


*  XUrSCHIUS  ]  Vix  nifi  perioftea  oflicu- 
lorum  invenit, 

'  Majus  opus,quod  vocat  Harmonicorum  L.  Xll. 
fol.  1648.  tum  minus  &  hujus  quafi  con- 
pendium  Harmoniae  nomine  ,  quatuor  in 
Iibros  divHum,  qucd  Pariftis  prodiit  a. 
1644  inter  cogitata  phyjico-  mdtbematica 
4.  forma.  In  priori  inprimis  chordarum 
&  inftrumentorum  adfedHones  habentur 
uberrime.  Sed  aliud  citat  Gallicum  opus, 
quod  non  contigit  videre.  Commentarii  in 
Genefin  multa  habent  ad  rauficen  per- 
tinentia. 


DE    AUDITU.  42i 

tujos  referebat.    Kfrchervs  etiam  duos 
in  folio  libros  de  Harmonuts  edidit. c 

DE 

*  K I  R  C  HE  R I  Mufurgia  univerjalis  Rotir. 
1650  fol  &  Pbonurgia  Carrpsdon. 
167.  fbl.  quae  prioris  compendium  eir, 
Experimenta  phylica  retulit ,  ied  ,  ut  fo- 
let  ,  neque  fideliter,  neque  caute* 

Verum  nefas  eft  ,  fiquidem  de  auclo  - 
ribus  de  aure  bene  meritis  dicenduin 
elfc  ,  negligere  Fallopium  ,  qui  in  ob~ 
/ervationibus  ftapedem ,  aquacductum,  fe- 
neftras,  canales,  cochleam  defcnpfit  ,,  Fo* 
l  1  u  m  ,  qui  mallei  procelTum  invenit ,  & 
canalium  cochieaeque  icones  correcliores 
dedit  ,,  tum  Winslowum  ,  muka  minu- 
tius  rimatum  ,,  Morgagnum,  qui  iir 
elegantiffimis  ad  Valsalvae  opus  addi- 
tis  epiftolis  hiftoriam  criticam  auris  rete- 
xuit  ,  &  plurima  fubtilifTima  definivit, 
Cassebohmium  denique  ,  qui  in  ana- 
tome  conparata  fetus,  &  in  difficillima 
hiftoria  canalium,  nervi  mollis ,  cochleae 
inprimis  ,  priorum  induftriam  longe  fa- 
peravit  Vieussenium  non  valde  lau- 
do  :  Icones  enim  obfcurtfnraas,  defcriptio- 
nes  etiam  obfcuriores  habet  tum  cochJeae, 
tum  mufculorum  mallei ,  in  reliquis  fere 
Puverneyum  fequitur. 


Dd  3 


*&         m  (°) 

DE  SENSIBUS  INTERNIS, 
DLXVI. 

Mutationem  in  fupsrficie)  V  ifus  eft  nervi  opti- 
c\  in  pulpofam  retinam  dilatati,  adtadtus  per 
focum  radiorum  lucis,  Olfa&us  fit  adtacla 
nervi  olfaclorii  fuperficie  in  n2ribus  expanfa. 
Guftus  eft  fpecies  tactus ,  quam  in  papillis 
linguae  ramisque  noni  paris  contingit  fieri. 
Tactus  eft  motus  excitatus  in  pulpa  papilla- 
rum  fubcutanearum  a  corpore ,  quod  epi- 
dermidi  adfricatur.  Auditus  denique  fit, 
quando  undae  fonorae  aeris  per  tremores  fe- 
neftrae  ovalis  harmonice  contremifcentis  in- 
pelluntur  in  fuperficiem  nervi  acuftici«  Non 
audimus,  nili  fonus  adfit,  non  videmus,  nili 
praefente  luce,  neque  fentimus,  nifimutato 
corpore  &  organo  fenforio.  In  ipfo  vero 
organo  nihil  mutatur  ,  nifi  nervus  cujusque 
organi :  totenim  munimentaubique  a  natura 
nervis  funt  praepofita,  ut  inpolfibile  fit  cor- 
pori ,  quod  fentitur,  fubire  corpus  fentiens, 
aut  aliud  quid  in  nervo  mutari,  praeter  fu- 
perficiem  a.  Ergo  dum  mens  mutata  in  cogi- 
tatione  lua  fentit,  mutatur  corpus  inorgana 
aliquo ,  hujusque  organi  nervo  in  fua  fupcr- 
iicie  mutato*  Haec  fimplicitas  tanta  eft', 
ut  difficile  videatur  ei  confidere.       Verum 

hoc 

a  Quando  profundius  nervus  {dbftantia  emo- 
vetur,  jam  doloreft,  non  fenfus  Pkr- 
rault.  du  toucher.  p.  5*23.  Lux  modica 
in  oculo  vifionem  excitat,  nimia  dolorem, 
maxima  caecitatem  infert,  nervo  deflxu- 
&o.  Caeterum  in  hac  tota  tra&atione. 
quae  a  medicina  remotior  eft,  brevifiime 
commentari  vifum  eft. 


DESENSIBUS  INTERNIS.  423 

hoc  ipfum  eft  infinitae  fapientiae  opus ,  in- 
tricatiffima  quaeque  perficere  per  fimplicifli- 
ma.  Non  ajo,hoc  efle  fentire:  id  ajo,  dum 
hoc  fit ,  tunc  nos  fentire. 
DLXVII. 
Figura*]  Denfitate,  raritate,  magnitu- 
dine,  exiguitate,  duritate,  motu.  His  mu- 
tatis  corpus  nobis  mutatum  eft :  quando 
haec  diverfa  funt ,  ipfum  corpus  nobis  aliud 
videtur.  Omne  corpus  fenfibile,  fi  cum 
alio  quocunque  corpore  conveniret  figura , 
mole,  duritie  &  motu  ,  eumdem  excitarec 
fenfum  ,  &  pro  eodem  haberetur.  Aurum 
diflblutum  in  ramenta  minutiffima ,  &  lin- 
guae  adplicatum,  nullum  omnino  faporis  fen- 
fum  excitat.  idem  diflblvatur  in  fpiritu  fa- 
lis  marini ,  vel  aqua  regia ,  ad  faturationem 
usque ;  continuo  faporem  excitabit  fubdul- 
cem  ftypticum.  Elementum  auri  purum  , 
nullum  omnino  faporem  excitat  ,  aquae 
vero  regiae  vel  millefima  pars  guttae  in  aqua 
vulgari  acidiflimum  faporem  facit.     Solutio 

autem 

*  Corporum  proprietatesfunt,,  extenfuro  eflc, 
&.  inpenetrabile ,  &  mobiie,  &  figurabile 
Locke  L.II.  c.8.  n.o.  Harum  proprie 
tatum  gradus  &  circumftantiae  figna  cx- 
hibent ,  ex  quibus  corpora  dignofcun- 
tur  :  Quando  figurae  conveniunt,  ut  in 
pi&a  imagine  ,  tac"tus  fuccurrit  Sc  di- 
vcrfitatem  reperit  in  duritate  quando 
&  vifus  &  taftus  fallit,  ut  in  imitamento 
v.  g.  fruttuum ,  odor  aut  fapor  fubyenit. 
Quando  omnes  falluntur  vel  unus  fenfus 
alteri  non  auxilio  eft ,  tunc  nihil  fupercft, 
nili  ut  fallamur 

Dd  4 


424  DESENSKBUS 

'autem  auri  neque  auri  infipiditateitr  habet 
neque  aciditatem  aquae  regiae  ,•  fed  novum 
&  pcculiarem  faporem    aditrmgentem  K  Si 
nunc  particulam  argenti ,  aeque  minutam, 
ac  eft  auri  particula,  poflem  inbuere  eodem 
pondere  f  fivedenfitate  ,eadem  duritate,  ea- 
demque  figura  ,  quae  eft  in  auri  particula : 
continuo  certe  in  aurum  mutata  foret,  nulla 
enim    diverfitas   fuperefiet  ,    &    hajusmodi 
particula   argenti    diflbluta    in    aqua  regia, 
eumdem,  quem  aurum,  faporem  ftypticum 
redderet.       oi    corpusculo    alicui    motum, 
figuram,   duritiem  &  denfitatem  ignis  con~ 
ciliare  roflem  ,   id  ignem  futurum  non  du- 
bium  eft,    (  Verum  non  poflum  ,  nulla  enim 
vis  chemiae  corpus  ullum  ita  novit  praepa- 
rare  ,    ut  illaefa   vi  ,   vitrum  penetraret.. ) 
Et  in  univerfum »  omnia  in  univerfo  corpo- 
reo  corpora,  fieadem  denfitate,  &figura,  & 
duritate  &  magnitudine  eifent ,    unius  cor- 
poris   ideam   fenfibus    noitris  inprirrerent b± 
Poflent  d:fferre  utique  ,    verum   nobis  non 
dirTerrentc.     Neque  aliudquidquam  eft,  per 
quod  corpora  definiamus,  ni/i  haeipfaequa- 
tuor  qualitates,  quas  fenfus  percipiunt.    Adi 
Philofophum  de  iliis  recentioribus  unum,qui 
hanc  fimplicitatem  adeo  negligunt,   quaere 
quid  fit  aurum  ?   Refpondebit  metallum  efle, 
ponderofifiimum  ,    duftiliflimum  ,    definiti 
eoloris,      Refte,  hae  notae  funt,   per  quas 
aurum  ab  omni  alio  corpore  diftinguo.    Ve- 

rum 

*  CCCCLXXXIX  not.  /. 

r  His voculis  Praeceptor omnem  luis  ocea- 
fioncm  amputat,quae  ex  L  e  i  b  n  i  t  z  ana 
do<5trina  indiscefnibilium  moveri  poflet. 


INTERNIS.  w 

fum  hae  notae  omnes  ad  ha"S  entfmemas 
clafles  pertinent.  Pondus  ftatera  explora- 
tur  &c. 

Figura]  Sit  auri  drachmauna ,  tundatur, 
explanetur  in  tenuiffima  folia  „  nihil  inde  vel 
guftus  vel  olfaclus  vel  auditus  diftinguet- 
fdem  aurum  convertatur  in  pugionem  acu- 
tiflimum  ,  vulnerabit  linguam,  dolorem  ex- 
citabit.  Ergo  corporisfimplicifiimi  efiicacia 
cum  figura  miris  mutatur  modis. 

-DLXVIII. 

PrtQogatur]    Aliter  fenfit  vir  in  phyficis 

magni- 

a  Aristoteles  hanc  neceflitatem  fenfori! 
communis  viderat,  fed  falfa  fementia 
inbutus  ,  nervos  a  corde  oriri ,  m  corde 
animae fentientis  fedem pofuit.G alenus, 
magis  anatomice,  cerebro  integro  hunc 
honorem  reftituit,  iis  fere  argumentis, 
quibu*  nos  utimur ,  vulneribus  cerebri, 
nervorum  refe&ione  &c.  de  Hipp.  &  Plat 
decr  L.  VII.  Poft  eum  recentiores 
de  cerebro  aliquam  particulam  fine  pare 
pro  hoc  munere  elegerunt ,  ne  fenfationes 
fierent  duplices:  De  conario  Cartesii 
fententia  nota  eft,  &  de  corporibus  ftria» 
tisWiLLisii^e  cerebr.  p.72.83.  decor- 
pore  callofoLANCisii,in  quoW"i  llisi  us  fedeni 
irnaginationispofuerat  p.yrViEvs  sentvs 
fatis  fubtiliter  primam  inpreffionem  fen- 
fationum  ,  &  adeo  fenforium  commune 
in  corporibus  ftriatis  poiuit  p.  nj*.  fedem 
autem  imagiuationis  utriusque  in  centro 
ovali  p.  129.  tum  fenfus  communis  p.  185-. 
& memoriae p.  13 6<  R  o  s  e  t  t  v  s  recentior, 
Italicam  Scholam  iecutus,  maiuit  in  me.. 
Ddf  ningt- 


426  DESENSIBUS 

ningibus  ponere.  Verum  procul  dubio 
magis  probabilis  eft  Galeni  opinio, 
quam  Praeceptor  paulo  magis  defini- 
tam  proponit,  ita  tamen,  ut  neque  cere- 
bellum  ,  neque  medullam  forte  fpinalem 
excludi  velim.  In  fenforio  communi  ner- 
tos  omnes  convenire  neceiTe  cft ,  nullus 
enim  nervus  datur,  quicalorem,  authu- 
miditatem ,  aut  afperum  corpus  &  dolo- 
rem  non  patiatur.  Verum  nervi  nullibi 
conveniunt  ,  &  ex  diverfiflimis  locis  ce- 
rebri,  cerebelli,  &  medullae  fpinalis  produ- 
cuntur  ,  neque  probabile  cft ,  valde  longe 
ab  ea  fede  provenire,  quam  culter  demon- 
flxat ,  uti  v.  g.  in  nervo  molli  fatis  certo 
adparet,&  auditorio,  &  pathetico.  Eftautem 
nervi  origo  „  is  locus  ubi  arteriola  definic, 
&  incipit  filum  medullare.  Hic  quam  late 
patent  nerveorum  filcrum  origines ,  eft 
fenforium  commune.  Non  in  arteria, 
ea  enim  non  fentit.  Non  in  nervo  infra 
continuationem  cum  nervo.  Medulla 
cnim  fentit  quamdiu  medulla  eft ,  nempe 
ad  ipfam  ex  arteria  originem  usque :  Id 
vulnera  docent  &  fimilaris  indoles  me- 
dullae.  Sed  eodem  in  loco ,  etiam  fedes 
eft  motuum  animalium  ,  an  omnium 
forte,  qui  in  machina  fiunt  ?  De  anima- 
libus  certum  eft.  Non  in  arteria,  nam 
haec  nullo  motu  voluntario  mutatur. 
Non  iufra  continuationem  cum  arteria, 
cum  totus  nervus  voluntarie  moveatur, 
Uti  denuo  vulnera  docent,  &  fimilaris  na- 
tura.  Adeoque  hic  in  nervorum  cum 
arteriis  continuatione  eft  fedes  animae; 
Si  quidem  de  fpirituum  loco  dici  po- 
teft.  In  capite  vero  folo  cfle,  & 
medullae    fpinalis    partes    exiguas     efle 

deroon. 


INTERNIS:  427 

magnificus  Clavdfvs  Perraitus5». 
Verum  certum  eft,  folo  cerebro  in  fomno 
fopito ,  etli  fimillima  inpreflio  in  organo 
feniorio  fiat  ,  nullum  tamen  fenfum  nafci. 
Ergo  ut  mens  fentiat,  non  fufficit  mutatio 
/uperficiei  nervi  in  organo  fenforio  ;  verum 
defeet  hujus  mutationis  efFeftus  [non  dico 
ipfafcri  mutationem  ]  propagari  ad  cerebrum, 
&  int;erebro  eum  locum  pariter  mutare,  ex 
quo  orkur  ille  nervus  ,  qui  mutatus  eft$ 
Quando  duae  unciae  aquae  in  ventriculos 
cerebri  efFunduntur ,  homo  nihil  quidquam 
fentit,  neque  fragorem  maximi  tormenti, 
neque  lucem  vividiflimam ,  neque  penetran- 

tifll- 

demonftrat,  „  quod  conpreffa  mednlla  co* 
gitationes  non  turbentur,  uti  prefTo  ce-> 
rebrocontinuo  &fenfus  6c  motus&animi 
conftantia  perit ,  &  in  omni  laefione  me- 
dullae  omnia  membra  motum  fenfumque 
retineant ,  quae  fupra  laefionem  funt  G  a- 
iem.  1.  c.  c  8.  Adeoque  videtur,,  me^ 
dullae  fpinalis  fibras  pene  omnes  ex  ce  e- 
bro  advenire :  uti  vere  ampliflima  eft, 
quo  loco  ex  capite  prodit. 

*  Perraltus  fedem  fenfationum  ait  efle,  ubi- 
que  per  corpus  ubi  nervi  funt  du  mowve- 
ment  des  yeux  p.  591,  592.  au  Toucher  p. 
530.  &c«  Taborus  eamdem  opinionem 
demonftrat  fibi  placere  Tra3.  111.  c.  3, 
Stuartus  fenforium  commune  perinde 
negat  de  mot.  mufcul.  c-  V.  &  fenforium  u- 
bique  efle,  ubi  nervi  infima  extremitas 
eft  ib.  p.  24.  Nempe,  qui  in  amputatis 
artubus  dolorem  percipiunt ,  in  nervis  eo- 
rum  artuum  extremis  dolent  ,  quos  nullos 
habent. 


%z$  DE    SENSIBUS 

tiflimum  ab  uftione  dolorerr#  Huc  omnia 
pertinet  mirab-lis  illa  hiftona  feminae  Pari- 
iinae  c,  quae  cerebrum  denudatum  circum- 
ferebat.  Huic  fimile  vidit  Boerhaave  , 
mulierem  ,  in  pago  Alvhen  degentem  ,  cae- 
tera  fanam ,  cui  magna  pars  bregmatis  ex- 
ciderat. 

Singularem  ]  A  iingulis  nervis  in  finaulas 
medullae  cerebn  pl  g<s  advenit  effectus  hujus 
mutationis.  Indice  dextrae  manus  contingo 
nudum  corpus ;  oritur  una  fenfatio.  Deinde 
indicen  anus  iiniftraechirothecamunito  idem 
corpus  tango;  tunc  duae  lenfationes  fimul 
in  mente  mea  exfiftunt  diftmctiifimae  Ergo 
enVtus  mutationis  ortus  ex  tacYione  indicis 
dextri    non   venit  ad  cumdem   locum  ,   ad 

quem 

c  Sed  ego  haec  omn'a  miror  dici 
polle.  Vide  ribbem  teftium  not  c>  e-  f. 
ad  CCLXXX  V.  Innumerabilibus  enim 
exemplis  conitat  ,  fenforio  illaffo,  aut 
ill^o  nervo  artus  alicujus,  fed  vel  ce- 
rebro  laborante  vel  nervo  inter  fenforium 
&  cerebrum  ,  fenfum  ornnem  deleri.  Ecce 
aliqua  alia  de  vilu.  A  lapide  in  nervo 
optico  caecitas  Zodi  ac.  Med.  Gall. 
I. .  p.  81  A  tumoribus  nervum  opticum 
conprimenibus  Hovusp.  119.  Ab  ul- 
cere  cerebri  &  nervo  optico  dir  inuto, 
SchaarsChmid  Berl.  Nachr.  \1  \C>.  n. 
26  Ex  depreflb  Bregmate  in  puellacaeci- 
tas  Meibom,  de  laes.  cran  n  59«  A- 
maurofis  ex  depreflione  cranii  Heister. 
de  catar.  p.  348.  Ex  vulnere  Bregmatis 
diutuma  caecitas  ,  poft  longum  tempus  fu- 
perata  Costaeus.  Verum  hujusmodi 
infinita  dici  poflunt, 


I  N  T  E  R  N  I  S,  429 

quem  terminatur  effcdus  mutationis  ortus 
cx  ta£iu  indios  finiitn  :  Si  enim  in  eum- 
dem  locum  utraque  mutatio  perveniret,non 
poflem  uuque  diitmctae  fenfationes  in  anima 
excitari  ,  ied  confunderetur  utraque  Qui 
haec  omnia  porro  meditatur ,  facile  inve- 
niet  ,  quot  lenius  diverfi  ,  a  diverfis  nervis, 
in  diverhs  organis  fenlonis  fiunt ,  tot  etiam 
loca  efle  diftincta  •  in  medulla  cerebri  V  erum 
haec  omnia  loca  conjundta  efficiunt  fenfo- 
rium  commune.  Jta  vocamus  partem  ,  ad 
quam  nervorum  in  fuperfine  fua  in  organo 
fenfono  mutatorum  muutio  ultimo  pernn- 

fft. 

4  Not.  d.  ad  CCLXXXIV. 

*  Praeter aliosWi  llisius  provincias  peculiares 
fecerat  imaginationis ,  &  memoriae  ,  & 
fen.us  commums  ,  ut  in  corponbus  ftria- 
tis  ledem  haberet  perceptio  ,  in  corrore 
callcfo  imagmatio ,  &  ab  adlifione  ipecie- 
rum  ad  corticem  cerebri  ,  earumque  ab 
eodem  repercuiiione  memoria  fieret  Jecere- 
br,  p.  72  Jdem  nates  &  teftes  ad  com- 
municandas  cerebri  cum  cercbeilo  a£tianes 
deftinaverat  ,  &  praeterea  in  n^tibus  po- 
fueiat  fedem  iniiinclus  naturalis  p  irg. 
in  protuberantia  vero  anulari  paifiones  a^ 
nirnae  motum  ianguinis  cordisque  turbare 
dixit  p  118.  Verum  nuiloexperin  ento  haec 
aut  rTrntari  haclenus  vidi  ,  aut  deftrui, 
Jd  certum  eft,  nervutn  opticum  ,  &  au- 
ditorium,  &  olfactorium  ,  in  diverfisbmis 
locis  cerebn  ,  neque  vei  ex  ipfa  inpene- 
trabilitate  corporum  prima  ftamina  diver- 
forum  nervorum  in  idem  pundum  conve- 
nire  pofle  ,  verum  diverfas  effe,  uti  fincs 
ita  Qrigines. 


430  DE     SENSIBUS    ' 

git.  Verum  nervi  omnes  oriuntur  a  Cere* 
bro.  Ergo  ienforium  commune  eft  in  ce- 
rebro. 

Nervcrum)  Si  quaeras,  quaenam  ergo'  in 
nervo  fentiente  mutatio  fiat  ,,  ajam,  fpiritus 
inpulfos  vicinos  inpellere  ,  ut  proximi  fe- 
cundos  ,  &  penultimi  ultimos  inpellant  ; 
adeoque  in  communi  fenforio  nihil  fit  ,  nifi 
repreflio  fpirituum  contra  originem  fuam4 
Simpliciflima  certe  explicatio  !  verum  nihil 
ultra  fcimus  f. 

DLXIX. 

Simplex  ]  Dum  pulpa  nervi  optici  ima- 
gunculam  recipit,  mens  mea  ccgitat,video, 
&  fimul  diftinguit  ejus  imagunculae  oculos, 
nares,  capillos,  partes  alias.  Verum  quid 
tunc  contigit  in  oculo?  Hoc  experimento 
optime  addifcitur.  Oculus  bubulus  eftodi- 
tur  exorbita,  ita  ut  nulla  parte  laedatur: 
tunc  a  pofteriori  parte  bulbi  oculi ,  fubtilis- 
iimo  fcalpe.llo  removetur  pars  fcleroticae, 
deinde  choroideae,  &  Ruyfchianae  ,  tunc 
nudus  fubeft  nervus  opticus,  expanfus  in 
albefcentem  mucum  pellucidum  ,  quem  no- 
mine  membranae  retinae  donamus.  Huic 
retinae  loco  choroidis  &  fclcroticae  ,  quas 
removifti  ,  adplica  chartsm  ,  cujus  concavi- 
tas  convexitati  oculi  refpondeat  ,    videbis  in 

ea 

f  Haec  contra  defenfores  vibrationis  folido- 
rum  nervorum  ,  inrer  quos  rom  aliquo 
dolore  Newtonum  video  in  Quer.  poft 
Optih.  Sed  vidff  not.  b.  ad  cclxxxiv. 
&c. 


INTERNIS.  4*  t 

ea  charta  imaginem  ejus  objecli ,  quod  cor- 
neae  obponitur  a.  Ergo  nervus  opticus, 
dum  videmus  ,  accipit  depiclam  objecli  vi- 
iibilis  imaginem.  Haec  eft  proportionalitef 
diminuta  delineatio  radiorum,  qui  ab  obje- 
clumadveniunt,  in  eodemordine,  in  quo  ad 
objeclio  adpellunt,  Quam  fubtilis  eft  hujua 
imaginis  inpreflio!  Lunae  plenae  radii 
convexo  fpeculo  in  chartam  proje&i ,  foco 
fuo  jubar  faciunt  oculo  intolerabile  ,  currt 
tamen  thermometrum  maxime  fenfibile,nul- 
lum  in  eo  foco  calorem  diftinguat ,  qui  fu- 
peret  aeris  nofturni  calorem  b.  Iterum, 
aliquid  per  nervum  opticum  adfertur  ad  tha- 
lamos  nervorum  opticorum,ex  quibus  isner- 
vus  oritur;  Id  quod  adfertur,  noneftima- 
go  ,  quae  in  retina  depicla  fuerat.  Verum, 
fi  concipias  in  nervo  optico  fibrillas  minimas 
totidem,  quot  funt  in  imagine  pundtula, 
nihil  omnino  fieri  potuit,  nifi  ,  ut  fms:ula 
fibrilla  aliquid  de  imagine  f.  punclo  depifto 
accipiat  ,  nempe  mutationem  fuperficiei. 
Haec  in  unico  punclo  non  poteft  niii  fim- 
pliciflima  e(Te  ,  neque  in  fenforio  communi 
facere  nili  leviffimam  mutationem  c,  &  cnn- 

cuflio- 

a  Non  alibi.qutd  obje&a  externa  in  fenforlis  no- 
ftris  faciant,  clarius  eft  perceptu,cum  etiant 
imitari  naturam  didicerimus  ,  &  oculos 
facere  artificiales  ,  pene  eadem  ,  quae  hu- 
manus  potert  ,  praeitituros  DXLI.  c.  quod 
in  nonalio  ienfu  licet. 
I  fc  DXLT.  c. 

«  Nempe  imago  per  opacam  choroidem ,  & 
opacum  nervum  opticum  penetnre  ne- 
quit.    Quod  ergo  ad  cerebrum  venit  ,    eft 

tremor 


43*  DE    SENSIBUS 

cuflionem  infinite  parvam.  Notiifimum  eft 
experimentum  :  Si  nobilis  fylvae  filia,nauti- 
ca  Pinus  d ,  ( Sylveftris  Geneven/is )  rediffi- 
mo  tramite  nata  ,  pfaecifa  jacuerit  ,  in  an- 
tennam  abquando  fonnandaj  huic  longifli- 
mae  arbon  &  rectiflimae  ii  adponas  aurem 
in  uno  fine  ,  &  in  aUero  jubeas  amicum 
lignurn  digiti  ungue  fcalpere  ,  ut  ftrepitus 
£at  quam  minutiflimus ,  tunc  Tu  quidem 
ftrepitum  audies ,  nemo  vero  percipiet  vici- 
norum  ,  qui  propius  ad  onginem  hujus  ftre- 
pitus  adttant.  Vides  corpus  adeo  durum, 
inotum  adeo  tantilium  ad  tantam  diftantiam 
propagare  ,  quae  incredbilis  adparet  non 
experto.  Sed  majus  miraculum  Huge- 
kius  e  docuir.     Ponantur  in  canale  cavo, 

lon- 

tremor  nervorum  ab  efficacia  objecli  exci* 

tatus  ,  quod  fenfbrium   contigit.     lta  du- 

dum  BtRCERus    c  23.    &  alii.     mde 

minus    mirum  efi:  t    pofle  caufas   internas 

aemulari    acTiones   externorum  corporum, 

ut  in  excmplo  im^ginationis  vividae  ,  in- 

fomniorum  ,  preffi   oculi  adparet  ,    quae 

omnia   explicari    non    poflent  ,     fi  Epi- 

cureas  imagines  ad  cerebrum  ferri  ad- 

firmares. 

•1    Aut      abies    potius  ,     quae    130.    pedum 

recliflimo   ftipite    in   Helvetiae    faltubus 

erigitur-     Pinus  enim  neque  adeo  excelfa, 

neque  adeo  recla  eft. 

eNondum  inveni  ,  (ed  nota  res  eft ,  &  abun- 

de  certa,  aque    Cartesio    pro   expli- 

cando  lumine   dudum  adhibita.     Jn  ner- 

vis   eadem    ratione    fe  habere   probabile 

videtur  ,,  nervos  nempe  fiftulis  fieri  cylin- 

dricis ,  non  amplioribus ,  quam  quae  u- 

nam 


I  N  T  E  R  N  I  S.  413 

kmgiflimo  ,  ad  quinquaginta  pedes,  globuli 
eburnei  leviflimi,  milienij  inpellatur  primus, 
tunc  eodem  temporis  momento ,  quo  pro- 
ximus  tangitur ,  ultimus  fecedet  a  penulti- 
mo  ,  quiefcent  medii.  In  hoc  experimento 
oportet  in  tantillo  tempore  intermedios  glo- 
bulos  omnes  foveolam  ab  ihpulfu  paflbs  efle, 
&  altero  tempufculo  in  perfedtam  fphaeram 
fe  reftituifle  ,  ^excepto  ultimo  ,  qui  libere 
ceflit  >  cum  nullum  poft  fe  haberet ,  qui  re- 
jifteret.  Ergo  corpora  duriflima  ,  in  mini- 
ma  mole,  motum  propagant  in  infinitura. 
Cum  enim  in  mille  globulis  nulla  differen- 
tia  fit  j  nullam  etiam  in  millione  globulo- 
rum  fore  videtur,  &  in  linea  totius  milliaris 
longitudine ,  &  in  linea  a  terra  ad  lunam 
usque  protenfa»  In  canale  vexo,  liquido 
non  elaftico  pleno ,  eadem  fere  ratione  in- 
preflio  ab  una  extremitate  accepta  ,  in  al~ 
terum    ufque   finem  continuabitur.    Nihil 

adeo 

nam  feriem  globulorum  capiant,  aethereo 
forte  liquido  innatantium.  Cylindricas 
effe ,  analogia  fibrillarum  fenfibilium  do- 
cet,  quibus  in  nervis  conftanter  cylindri- 
ca  figura  eft.  Non  plures  feries  globulo- 
rum  continere  deduco,  quotl  fumma  ad 
motum  facilitas  ad  minimos  inoulfus,  eo- 
run  que  motuum  regularitas ,  &  praecifa 
idearum  fidelitas  non  videantur  explicari 
poffe ,  fi  globuli  in  nervis  perinde  ,  ut  in 
fanguine  ,  muharum  ferierum  &  vorticofb 
motu  agitati  continerentur.  Conf.  Bel- 
linum  demotucord*  Propos.  XXIX.  De 
tremore  vero  folidarum  fibrarurn,  videtur, 
certe  rnihi ,  debeliatum  effe» 
Tcm.  W.  E  e 


434  DESENSIBUS 

adeo  intereft ,  an  materia  ,  qua  nervi  pleni 
funt,  elaitica  iit,  aut  nonelaltica,  anvtro 
toti  folidi  fmt ;  &  in  omni  hypotheii  in- 
preffionem  fenfuum  facile  ad  cerebrum  pro- 
pagant. 

DLXX. 

ObjeRi)  In  figura,magnitudine,  denfitate,, 
duritate,   motu  &c. 

biervi  ]  (Juique  nervo  videtur  data  efle 
peculiaris  facultas  ,  ut  huic  ,  definito,  fen- 
fui  exercendo  idoneus  iit.  Color  ruber  ni- 
hil  habet  omnino  fui  m  rerum  natura  iimile; 
neque  ullo  modo,  nifi  vifionis  ope,  per  ocu- 
lum  percipi  poteft.  Reliqui  fenfus  poflunt 
in  anima  efficere  ienfationes  infinitas ,  nun- 
quam  tamen  coloris  rubri  lenfum  efficient. 
Ergo  in  nervo  optico  peculiaris  eft  facultas, 
ut  ejus  ope  repraeientetur  animae  perceptio 
coloris  rubri  f  alteriusve) ,  in  nervo  acuftico 
aptitudo  ad  repraefentandos  fonos  ,  &  in  iin- 
gulo  ubique  nervo  propria  omnino  poteftas 
&  difpolitio  a. 

Organi)  Nervus,  ubi  fentit,  pene  ubique 
perinde  pulpa  eft  ;  perinde  certe  in  tadtus 
organo,  &  guftus,  &  auditus.  Verum  or- 
ganum  ante  nervum  poiitum  varium  eft. 
Jta  ante  nervum  opticum  ponitur  oculus , 
organum  nempe  dioptricum  :  Ante  nervum 
acufticumauris,  nempe  organum  phonurgi- 
cum  :    Nervi  linguae  adfurgunt  in  vaginis 

ad 

a  An  in  ipfo  nervo  caufa  latet  diverfitatis  fen- 
iationum  ?  Non  videtur  probabile.  Nervus 
enim  opticus  perinde  in  mucofam  mera- 
branam  expanditur  uti  auditorius  DXXV. 
DLXL 


INTERNIS,  435 

ad  perpendiculum  ereclis.  Alibi  fimpliciori 
Jege  tactum  natura  perficit.  ( Deus  enim  has 
leges  pofuit  in  creando,  &  obfervavit,  quas 
nos  obfervando  detegimus  ).  Adeoque  di- 
veriitas  fenfuum  iit  a  diverfitate  organorum 
praepofitorum. 

Cerebrt  )  Hanc  di^tv  diftculter  fibi 
eripi  pateretur  Boebbaavius  :  nempe  ia 
fenforio  communi  diftinftas  ioco  provinrias 
eiTe ,  pro  diverhs  leniibus  ,  uti  cuilibet 
feniui  fuum  extemum  proprium  organum 
datum  eft  b.  Primus  evidenter  docuit  Eu- 
stachius  ,  nervorum  in  cerebro  non  con- 
fufam  efle  originem  ,  fed  quemlibet  nervum 
in  fuo  proprio  loco  cerebri  orin,  fibris  a  re- 
liquis  nervis  feparatis*  lnde  probabile  fit  , 
circa  cujusvis  nervi  originem  unam  tantum 
idearum  fpeciem  in  cerebro  admitti  &  quali 
habitare ,  fonos  circa  nervos  auditorios, 
lucem  circa  opticos  effe, 

Gradu)  A  fumma  luce  oculus excaecatur, 
&dolet,  neque  videt.       Maximus,  celerri- 

mus 

*  Hoc  extra  dubium  efle  videtur,  fi  origines 
primas  nervorum  contuleris,olfa<St.orii  v.g. 
cum  ortu  nervi  quarti,  autcum  ortuo&a- 
vi.  Nullo  enim  modo  probabile  videtur, 
cx  obfervatis  dire&ionibus  fibrarum  ner- 
vofarum,  ullibi  in  cerebro  locum  efle ,  ad 
quem  omnes  nervi  conveniant.  DLXVIII. 
Nimis  fcremote  inter  fe  oriuntur.  &  moi- 
les  atque  mutabiles  habent  fibrillas ,  &  cito 
cum  maffa  medullae  confunduntur  De- 
inde  certum  eft  ,  raorbos  definitae  fedis 
in  cerebro,  modo  hunc  ,  modo  alium  fen- 
fum,  modoomnes,  modo  fic  motus  fub* 
jrimertv 

Ee  x 


436  DE   SENSIBtJS 

mus  &  acutifftmus  fragor  bombardarum 
portatilium,  quibus  longi  &  valentes  tubi 
funt,  difFringit  fere  aures ,  longe  majori 
periculo,  quam  lenti  &  graviflimi  foni  tor- 
mentorum  maximorum  :  neque  rara  exem- 
pla  iunt  tympani  membranam  a  fonis  hujus- 
modi  fractam  fuifle  c.  Sapida  nimis  valida, 
vel  rudius  linguae  adfricla ,  linguae  adplica- 
tem  dolorem  excitant  ,  odorifera  fortiora 
fternutationem.  Rofa  fortiter  nafo  adprefla 
non  fparget  amabilem  fuum  odorem,  Rur- 
fus  lingua  fana  guftat  ,  excoriata  eadem 
loco  faporum  non  percipit  nifi  dolorem. 
Contraria  ratione  fonus  minimus  fenfum 
omnino  non  movet.  Adcoque  gradus  mo- 
tus  definitus  &  proportionalis  requiritur  in 
corporibus  fenlibilibus,  ut  idea  re&e  anima 
repraefentetur. 

Idea  )  In  fenforio  communi  nihil  percipi- 
tur ,  nifi  lenis  quaedam  preflio»  Quando 
audimus,  lenis  in  tympani  membrana  tre- 
mor  it  reditque. 

Nihil  J  Quando  fonus  aliquis  in aere  editur, 
omnes  omnium  mortalium  aures,  idem  au- 
diunt.  Nemo  eft  ,  qui  fragorem  fclopi 
fulcrati  (mufquete)  non  deteftetur,  nemo , 
etiam  mufices  inperitus  ,  quin  delectetur 
concentu  harmonico.  Omnes  adeohomines 
ejusdem  rei ,  eamdem  fere  ideam  percipiunt. 
Verum  in  ea  adeo  communi  idea,  nihil  eft, 
quod  ad  rem  agentem ,  aut  patientem  vere 
pertineat  d  :    neque  nafcuntur  ideae  noftrae 

per 

c  HlLDAK.H.ri£V.  VI. 

*  Inprimis  hoc  fenfit  (e&a  C  A  r't  EsiANA&pridem 
eadem  fuit  Galilei  obfervatio  Snppl.l. 

ad 


INTERNIS,  437 

per  cognitionemfigurae,molis&c  adobje&i, 
&  figurae,  molis  &c*  &  mutationis  organi  fen- 

forii 


ad  Giorn.  de  Letter.  Vide  fufe  haec  expli- 
cantem  L  o  c  k  x  v  m  L.  II.  c  8.  „  Nempc 
alia  adtributa  &  corporibus  vere  infunr, 
&  fcnfibus  noftris  percipiuntur  ,  motus 
nempe ,  figura ,  moles ,  &  durities.  Alia 
vero  habitant  in  minutifiimis  particulis 
corporum,  relativa  funtad  fenfus  noftros» 
neque  a  fenfibus  noftris  ita  perciphmtur , 
uti  funt  in  corpore  fenfibili ,  verura  con- 
fufo  quodam  modo»  qui  non  exprimit 
id,  quodeft  in  corpore  fenfibili.  Hujus- 
modi  qualitates  fecundae  colores  funt ,  8c 
calor,  &  dolor  ,  &  fapor ,  8c  alia  hujus 
generis.  Satis  enim  novimus,hacc  omnia 
inconftantia  efic ,  ut  idem  v.  g.  corpus  & 
nihil  mutatum,modo  calidum  modo  frigi- 
dum  videatur ,  neque  adeo  verum  ftatuni 
corporis  a  ta&u  menti  repraefentari.  Sed 
&  colores  pro  lucis  modo  perpetuo  mu- 
tantur ,  ut  adpareat,  non  efle  vera  corpo- 
njm  adtributa,  &idem  in  reliquis  obtinet. 
HaecLocKE.  Sed  veriflima  eftPRAE- 
c  e  p  t  o  r  1  s  demonftratio.  Salis  marini  fi- 
gura  cubica  eft ,  nitri  prismatica ,  alia  vi- 
trioli:  Minime  dubium  eft,  has  figuras, 
quae  adeo  conftantes  fiint,  fapores  efficere 
hos  fuos ,  neque  alios.  Verum  lingua 
nihil  quidquam  de  figuris  his  percipit  ad- 
ta&a,  &  totus  faporis  fenfus  confufiim 
aliquod  eft  judicium,quod  falium  naturam 
nobis  non  repraefentat;  Sed  neque  pri- 
mae  denique  illae  &  veriores  rerum  qua- 
litates  nobis  repraefentantur.  Satis  certunt 
•ft,  ipfum  magnitudinis,  &  diftantiae ,  & 
fic  |  raotus, 


433  DE     SENSiBUS 

forii :  hoc  omnes  hodie  adgnofcnnf ,  praeter 
JSpinozam  &  Epicureos.  Quid  fit  lux, 
fiemmi  mortalium  liquet.  Quid  iit  oculus, 
norunt  paucilBmi  :  &  tamen  rufticus  nullo 
Philofopho  deterius  videt.  bapiens  medicus, 
^uando  falem  marinum  linguae  adplicat, 
percipit  faporem  falfum  ,  &  intelligit  per- 
fpicax  ,  folutas  moleculas  falinas  per  poros 
fubirc,  &  papillas  nerveas  linguae  vellicare. 
Verum  non  melius  quocunque  idiota  fapo- 
rem  falfum  diftinguit.  Vidi  Philofophos 
mufices  mathematicae  peritiflimos  ,  qui 
peffimi  tamen  effent  mufici  :  uti  viciflim 
cgregios  muficos  vidi ,  qui  aures  eflent,  & 
piaeterea  nihil.  Ergo  fenfus  non eit  perceptio 
aetionis  corporum  extraneorum  in  nos.  Dum 
colorem  rubium  videre  cogitamus,  non  cogi- 
tamus,  neque  videmus,  id  quod  revera  fir.  Si 
id  cogitaremus  ,  ideanobis  repraefentaretur 
radiorum  coioratorum  ,  a  corpore  reflexo- 
rum  ,    corneae   noftrae  definitae  fuperficiei 

illapfu- 

Jnotus,  &  duritatis  fenfum  definiri  abhis, 
drrino  arbitrio  nobis  datis  fenforiis  exter- 
iiis,  &  adparituras  nobis  longe  alias  de  his 
ipfis  adtributis  ideas  ,  fi  fenforia  nobis 
eflent  alterius  ordinis  DXLVI.  Deinde, 
fialii  nobis  fenfus  fuiflent  dati.alias  corpo- 
tum  proprietates  nobis  fenfibiles  futuras, 
quas  nuuc  aut  fola  conjeftura ,  aut  ne  con- 
je&ura  quidem  adtingimus.  Coloris  nulla 
caeco  nato  idea  eft ,  neque  nobis  materiae 
magneticae  ,  materiae  vacui  Boyleani, 
quae  nobis  cum  aliis  fenfibus  poflent  per- 
inde  fieri  fenfibiles  uti  colorum  novum 
fegnum  enafcitur  caeco  illi,  quando  cata- 
ratta  feliciter  Mberatus  eft. 


INTERNIS.  439 

iilapfoTum.  Dum  dolorem  abuftiorie  fentis, 
minimefentis  id,:  quod  tunc  fieri  contingit. 
Tunc  enim  cogitares ,  nervi  a  cerebro  ad 
jnanum  progrcfli  particulas  feparari  per 
corpora  quacdam  folidiflima  &  minutiflima, 
rap;dijlime  mota.  Sed  hoc  ipfum  nunquam 
quisquaoi  noverit  ,  niii  per  multum  rerum 
ufum,  variasque  difciplinas  doftior.  Verum 
dolorem  fentis,  ideam,  quae  neque  nervum, 
neque  uftionem  exprimjt ;  unice  nempe  ahi- 
mae  repraefentatur  accufatio  praefentis  mali, 
ex  benigniflima  Creatoris  voluntate. 
Ergo  fenfus  nihil  eft  de  eo  ,  quod  eft  in  re 
afficiente  ,  neque  in  nervo  adfeclo ;  verum 
idea  quaedam  ,  quam  Deus  huic  definitae 
mutationi  corporeae  propriam  adfignavit. 
Idem  Newtonus6  adgnofcit  in  ultima 
epttces  editione.  Id  tamen  eft  retinendum* 
certa  lege  definitam  ideam  ad  mutationem 
corpoream  quamque  revinciri  ;  ut  eadem 
adt.io  ejusdem  obje&i  in  idem  organum  fem- 
pereamdem  ideam  producat.  in  linguafana 
faccharum  non  aliam  poteft  ideam  ,  nili 
dulcis  faporis  excitare.  Pannus  definitae 
fuperficiei,  foli  expoiitus,  nunquam  adparet 
nifi  ruber.  Ergo ,  licet  nihil  fentiamus  de 
re  agente  ,  neque  de  re  patiente  ,  fenfus 
tamen  ,  natus  ex  attione  rei  agentis  in  rem 
patientem,femper  eamdem  ideamnafci  faciet. 
Objiices,  hanc  fententiam  ducere  ad  Pyr- 
rhonifmum:  Si  nonea  videmus,  quae  fiunt, 
neque  ea  audimus ,  quid  ergo  fupereft  veri, 
quod  fciamus?    Exemplo  tamen  haec  obje- 

&io 
c  Videtur  diceredep.  108.  109.  ed.  Angl.  III. 

I72t. 

£e  4 


440  DE    SENSIBUS 

itio  refolvetur.    Pone,  te  in  America  natum 
efTe,    neque  unquam  audivifle  loqui  latine: 
nunc  quando  me  audis  loquentem  ,    nihil 
certe  percipies  de  vocibus  meis;   Auris  tua 
recipit  eamdem  inpreflionem ,   verum  nihil 
tamen  difcis  eorum ,  quae  diflero  ,    neque 
potes  cogitare    ea  ,     quae  ego  cogito ,   uti 
certe  cogitarcs ,    fi  latine  didicifles  loqui : 
nullus  enim  nexus  eft  vocis  cum  idea.      In 
India  vir  Europaeus  ad  amicum   mifit  fex 
poma,  curn  fchedula,  quae  hunc  numerum 
exprimeret.     Servus  tribus  devoratis  totidem 
leddidit.     Altcr  Europaeus  ftomacbabundus 
<}uaerere,  cur  non  adierret  fex  poma ,  quae 
ipfi   fuiflent  credita.       Negare  Niger ,    fed 
conviclus    adgnovit   peccatum  ,    non    fine 
magna  admiratione,    quod  alba  fchedula  ex 
nigro   varia    divinaret.      Idem   fit  in  rifu» 
Pidlor  peritus  fibi  fumit  vitrioli  momentum, 
5d  cum  quibusdam  de  Quercu  excrefcentiis 
&  gummi  Arabico  ex  aqua  temperat,   facit 
atramentum.    Aliusartifex  fuppeditatpictori 
praeparatam  de  vietis  pannis  pulpam ,  quam 
chartamdicimus.  Super  eam  chartam  Piclor 
penna  in  illam  mifturam  intindta  delineat 
duos  homrnes,    qui  cum  maxima  animi  & 
corporis  contentione  digladiantur.     Horum 
hominum  umbraticorum  alter  cadit  trans'» 
foflus.      Qui    tabellam  vident,    fi  artificis 
opus  eft,  horrebunt  omnes,  &  cogitabunt  de 
morte.    Interim  nihil  vident,nifi  pulvisculos 
certo  ordine  difpofitos:  mens  reliqua  fupplet. 
Nafus    peculiaris  figurae  exftat   in   pariete 
depiclus:    continuo  hoc  nafo  vifo    cogitas 
totum  eum  hominem  ,   cujus  eft  is  nafus. 
Ergo  fenfus  docent  nos  infinita ,  quae  non 

funt 


INTERNIS;  44I 

funt  in  rebus  extra  non  pofitis ,  neque  cum 
iis  rebus  quidquam  habent  commune.  (1726.) 
Tota  ergodefinitioSriNOZAE  f  cadit  iubruta 
funditus,  quando  fenfum  vocat  „  motum 
animae  [quaepars  eftunivcrficogitans]  gene- 
ratum  a  motu  corporis  [partis  univerfi  ex- 
tenfae].  Totumque  Deo  debetur  opus 
fenfationum  ,  qui  mentem  humanam  ita 
inftmxit:,  ut  nibil  quidem  videat,  dum  videt 
oculus ,  &  tamen  perfecle  idem  judicium 
ferat,  atqueferret,  ii  ipfa  radios  lucis  col- 
ligeret.  Neque  tamen  fenfus  fallunt  :  re 
enim  vera  radii  certo  modo  reflexi  pinguntur 
in  retina#  Verum  omnis  error  eft  in  prae- 
cipiti  judicio,  quandoconcludimus,,  rubrum 
colorem  in  ipfo  corpore  efle ,  quia  in  cor- 
pore  efle  nobis  videtur. 

Quid  ergo  fenfus  eft  ?  Nefcio.  Id  folum 
fcio  ,,in  corpore  noftro  certa  organa  efle 
certis  recipiendis  motibus  apta :  haec  organa 
cum  cerebro  conjungi  „  in  cerebro  fenfum 
iieri  ,,Animam  vero  percipere  ,  judicare 
deiisfenfis,  ac  fifentiret  ipfa.  Nexum  vero 
omnium  harum  a&ionum  explicare,  non 
hominis  eft,  multo  minus  noftri  \ 

DLXXl 

f  Si  quidem  non  ipfae  res  extra  nos  ppfitae  in 
mente  repraefentantur ,  verum  aliquae 
proprietates  ab  iis  rebus  diverfae ,  relativae, 
arbitrariae.  Dixi  ad  DXLVI.  qua 
ratione  fenfus  magnitudinis  ,  diftantiae, 
coloris ,  motus ,  caloris ,  omnis  denique 
fere  qualitatum  generis  a  noitris  organis 
pendeat ,  alius  futurus  his  mutatis. 

?  Nempe  medici ,  conf.  XXVII. 

E  e  5 


44*  DE    SENSIBUS 

DLXXI. 

Conjlruitur  )  Multa  de  hac  re  cum  ami- 
co  meo  Ravio  olim  fuit  difputatio  :  huic 
enim  ea  fedebat  fententia,  omnem  nervum 
mucofum,  pofitum  in  fundo  oculi ,  fore 
nervum  vilorium  ,  &  nervum  acufticum, 
li  in  oculum  transferretur  ,  vifurumomni- 
no ;  uti  vicifTim  putabat,  auditurum  fore 
Nervum  opticum ,  fi  iub  ovali  feneftra  in 
veltibulo  poneretur.  imo  vero  putabat, 
nervum  pulmonalem  olfa&urum  fore,  fi  ta- 
Iem  Natvra  feciflet  ,  qualis  eft  olfacto- 
rius.  Verum  non  videntur  foli  tremores 
obje&orum  admotorum  fufficere  ,  cum  in- 
finita  alia  praeterea  concurrant ,  quae  ad 
fenfum  faciunt  *. 

DLXXII. 

a  Si  Ravius  voluit  ,,  nervum  pulmonalem  ol- 
fadhirum  ,  fi  eaedem  ad  ipfum  particulae 
venirent,  quae  ad  nervum  r.afalem  ,  erra- 
vit  procul  dubio  :  veniunt  enim  ese  par- 
ticulae  ad  nervos  oris ,  neque  olfaciuntur. 
Si  vero  voluit,  nervum  acufticum  retrore- 
tinam  pofitum  vifurum  fore,  minus  ab- 
furde  locutus  eft.  Nam  &  nervorum 
omnium  fere  eadem  fabrica  eft,  &  omni- 
no  eadem  medulla  ,  quae  fola  fentit,  ne- 
que  mucofa  retinae  membrana  a  mucofa 
membrana  veftibuli  adeo  evidenterdiffert. 
Nervi  tactorii  a  medulla  fp;nali ,  &  ace- 
rebro  ,  &  a  cerebello  orti  ,  omnes  eadm 
ratione  corporum  ad  ributa  repraefentant, 
&  fi  alii  obtufius  fentiunt  aliis,  diverfi- 
tas  in  involucris  eft  ,  poteftque  fola  denu- 
datione  obnife  fentiens  pars  cutis  aeque 
accurate  taclilis  reddi ,  ac  apices  digito- 
rum. 


INTERNIS,  44,3 

DLXXII. 

InttIligentia)Nempe  Perceptio  intelleclus, 
Haec  limplex  eft  rerum  cogitatio,  fine  ul- 
la  alia  re  admifta,  v,  g.  circuli,  quem  Geo- 
metra  cogitat.  Vcrum  plerumque  haec  idea 
/ive  repraefentatio  objecti  excitat  aliquid 
praeter  fui  repraefentationem ,  quod  non  eft 
idea,  fed  voluntatis  circa  ideam  determina- 
tio.  Quando  voluntas  libi  in  retinenda  ea 
idea  placet ,  tunc  voluptas  eft  vel  laetitia  a, 
uti  in  fenfatione  concentus  perfectiflimi. 
Quando  hanc  piacentem  nobis  imaginem  ad 
caufam  ejus  referimus ,  tunc  velimus  noli- 
limus,  cogimur  eam  rem  amare.  Opta- 
mus  nempe ,  ut  res  ea  exfiftat ,  unitaque 
nobis  maneat,  neque  malimus  aliam  rem 
cogitare:  fedid  amor  eft;  Mars  videt,  vifam- 
que  cupit,  Quando  viciffim  voluntas  fibi 
in  retinenda  ea  idea  difplicet ,  triftitiae  vel 
doloris  fenfus  eft  ,  tuncque  inpoflibile  eft 
menti  noftrae  cum  grato  fenfu  rem  ingratam 
cogitare,  adeoque  caufam  triftitiae  volumus 
exftirpari  de  rerum  natura ,  &  abefle  a  nobis, 
&  non  efle  nobis  cogitandam  :  tunc  odium 
eft.  Qyando  hoftem  volo  fublatum  ,  id  u- 
nice  efticere  volo  ,  ut  ne  mihi  fit  de  eo  ho- 
mine  cegitandum ,  quietus  certe  futurus  ,  fi 
id  obtinuiflem:  ad  folam  enim  ideam  ejus 
hominis  oritur  fenfus  in  mente  mea,  quafi 
deftrudtionis,  quem  cogor  deteftari.    Ab  his 

duabus 

a  Senfus  boni  corporei  voluptas  eft  ,  fenfus  bo- 
ni  moralis  Iaetitia  ,  cupido  boni  rorporei 
appetitus ,  cupido  boni  moralis  amor  ,  & 
vicifiim.  Sed  haec  non  vajdc  ad  nos  fa- 
ciunr. 


444         DE    SENSIBUS 

duabus  animi  adfe£tionibus ,  reliquae  omnl* 
no  orrmes  generantur.  Amor  praefentis  ob- 
je&i  laetitia  eft:  amor  objecli  praeteriti  gra- 
ta  recordatio  ,  amor  obje&i  futuri  defi- 
derium  ,  quod  fpem  vocamus ,  quando 
hoc  futurum  bonum  nobis  poffibile  videtur» 
Malum  praefens  excitat  triititiam  &  odium, 
praeteritu  rr  ^ytv  five  iras  memores  ,  futu- 
rum  metum.  Reliquae  adfeftiones  animae, 
funt  vel  amoris  gr2dus  pro  praefente ,  prae- 
terito  ,  aut  futuro:  vel  odii,  pariter  pro 
praefente,  aut  futuro,  aut  praeterito.  Hi 
motus  animi  omnes ,  qui  tanta  vehementia 
nos  concutiunt  ,  communi  nomine  dicun- 
tur  paffiones  animi  ,  illud  nempe  at<rStrr/Kov» 
quod  toties  lacrumis  noftris  deprecamur» 
quod  illud  ^yifxayiKov  turbet ,  eam  nempe 
animac  partem  ,  quae  in  patientem  iHam 
inperare  deberet.  Neque  enim  animi  adfedtus 
ratione  oriuntur,  neque  rationi  fubjacent/ 

Non  amo  Te  Volufi,  nec  poflum  dicere, 
quare  : 

Hoc,  unum  poflum  dicere,non  amoTe; 
&  alius  Poeta 

-    -     Video  meliora  proboque , 
Deteriora  fequor.     -    -     - 

OvJd.  in  Met.VII/ 

Qui  haecomnia  melius  Socrate  nota 
habuit  &  Epicteto,  dixit  „  Si  videris 
mulierem  eamque  concupiveris ,  idem  eft 
ac  fi  cum  ea  junclus  fuifTes.  b. 

Adiaphorae )  Qualis  eft  idea  circuli ,  li- 
neaerectae,  aeris,  lapidis. 

Interni]  Senfus,tam  externi  quam  interni, 
funt  in  mente  mutationes  cogitationum. 
Video  colorem  rubrum ,  nempe  cogito  ta- 

lein 

*  MATTH.c.v.  28. 


1 N  T  E  R  N I  S.  44S 

lem  colorem  adefle«  Senfus  interni  ab  ex- 
ternis  differunt  c,  non  modo  cogitandi,qui 
unus  eft  omnibus,  neque  in  mutatione  fen- 
forii  communis,  verum  abfentia  objecli  ex- 
terni  „  quando  nempe  iimiles  quidem  mu- 
tationes  cogitationum  oriuntur,  uti  eae* 
quae  fiunt  a  praefentia  objecli  externi  ,  mu- 
tante  fenforia  organa,  neque  tamen  eo  tem- 
pore  caufa  talis  externa  adeft  ,  aut  organa 
fenforia  emovet.  Video  aethiopem  ,  vel 
jmaginor  aethiopem  vividiffime:  nihil  differt 
idea  aethiopis  recordati  ab  aethiopis  praeien* 
tis  idea.  ln  eo  differunt ,  quod  fenius  ex- 
ternus  iit ,  quando  aethiops  coram  me  ftat 
praefens,  internus  autem  ,  quando  aethio- 
pem  mihi  per  cogitationem  repraefento* 
Non  ideo  non  in  mente  uterque  perinde 
fenfus  perficitur.  Verum  alter  ab  externa 
caufa  oritur ,  alter  ab  interna,  five  intra  nos 
ipfos  praefente. 

Idea]  Quare  d   fingulares  cuique  homi- 
num  aetatiadfedtus  animi?  Dernonftrat  hanc 

rem 
c  Imaginatio  in  homine  fano  debilior  eft  fenfa- 
tionum  externarum  perceptione  ,  fed  in 
deliris ,  &  fomniantibus  omnino  aeque 
fortis  redditur  ,  manifefto  documento  in 
ipfa  natura  fua  &  in  effetfu  in  fenforium 
commune  non  differre  •  etfi  homini  natu- 
raliter  viventi  multiplicitas  idearum,  & 
fumraa  rapiditas  fubfequentium  novarura 
cogitationum,  ideas  in  fenforio  communi 
retentas  debilitet. 
-;  Quia  ea  bona  cupimus  magis ,  ad  quae  cor- 
pus  noftrum  percipienda  aptius  eft,  vene- 
rea ,  k  omne  voluptatis  corporeae  genus, 
dum  juvenes  fumus  &  integerrimis  fenfi- 

bus.' 


446  DE    SENSIBUS 

jem  Ie&io  vitarum  hominum  ,  qui  haturarn 
ipfam  liberrime  fequuntur  ,  &  omnia  ex 
nutu  agunt ,  Regum  nempe.  Horum  enim 
juventus  tota  amatoria  eft,  liberalis  ,  bene- 
vola.  in  maturiori  aetate  bellatores  fiunt 
Heroumque  nomen  adfedtant.  Inclmante 
fenio  fere  avari  fiunt ,  &  cum  avaritie  cru- 
deles.  /\deo  parum  ratio  adfedtus  regit,niii 
in  pauciflimis  illis  fapi^ntibus ,  quos  folos 
vere  beatos  dicere  decet. 

DLXXIII. 

Moius  mufculans  ]  Omnes  mufculi  una 
moventur  &  fimul.  In  fumma  ira  fubito 
incalefcimus  ,  ftatimque  cogitata  vivide  pro- 
telatlingua  ,  irae  mmiftra  ditia  Euripidi. 

lta 

bus  ;  in  fenio  fere  folas  opes ,  quod  &  ad 
audendum  ,  &  ad  frucndum  ineptos  nos 
aetas  reddiderit  Ipfa  bruta  animalia,  dum 
juniora,  Jaeta,  &  ludibunda,  &  araatoria 
funt,  a  fenio  tarda,  &  morofa  reddun- 
tur  ,  &  ad  voluptates  averfa. 
a  Adfe&uum  animi  fequelae  aliae  funt  cum 
confcientia  ,  aliae  absque  confcientia. 
Primi  generis  pertinent  ad  eam  legem,qua 
corpus  voluntati  obedit ,  quocunque  mo- 
do  id  flat.  Ad  eas  explicandas  fufficerc 
videtur  acceleratio  aliqua  in  motu  liquidi 
nervofi ,  quae  aeterna  lege  videtur  contin- 
gere  in  primo  initio  nervi  ,  vel  retardatio. 
Alteriusgeneris  magis  reconditi  funt,neque 
pro  dignitate  exj.ofiti  motus.  Jn  laetitia 
maxima  fumma  fit  quafi  dilatatio  cordis, 
cum  aucto  pulfu  ,  &  palpitatione  cordis, 
ut  auditu  percipi  pioflit  aliquando  Kem- 

per. 


INTERNIS.  447 

Ita  ACHI  LLES,iratUS  AGAM£MNONI,lin- 

gua  primo  &  conviciis  dolorem  teftatus  eft> 
deinde  minaci  geftu  ,  quum  arma  manu  ra- 
peret.    Neque  mora  eit  %    quin  totum  cor- 

pus 

F£R,  de<vafa.  p.  25.  &  maxima  per„ 
fpiratione ,  ut  fubitum  faepe  animi  deli- 
quium  j  aut  mors  ipfa  fuccedat  Comm. 
B0EBH.llLp.600. 601  Sanctor-VH  n.i. 
Jra  omnes  motus  auget ,  tum  circula- 
tionem,  ex  qua  rubor ,  calor ,  trepidatio, 
&  fecretionum  fubitae  itimulationes ,  fan- 
guinis  profufiones  Comrn,  Boerb.  Tom.  11» 
p.  451.  452.  Hildan.  Epift.  I.  hincfre- 
quentes  apoplexiae,  cicatricesruptaeHi  l- 
J>AH.Epip\.  inflammationes  id.  Cent.  I. 
Obs.  18.  tum  bilis  effufioiies.P  e  c  h  l  i  n  >Obsu 
ll!.n.25«hinc  alvi  motus  Hi  ldan.C^.1. 
0^y.i8.perfpirationisaugmentumSANCTo- 
rius  Vll.  n.  r.  Ab  lra  n;utitas  fublata 
act,  hafn,  J.  n.  71«  Terror  ,  qui  to- 
tam  machinam  concutit  ad  defenfionem 
propriam,  pene  facit ,  quae  ira,  fummas- 
que  &  validiffimas  mutationes,  ut  arteria- 
rum  aperturam  cum  magna  haemorrhagia 
Hildan.  Cent.  \.  Obs.  18.  paralyfium 
curationes  fubitas  C.Hofman.  de  tborac. 
p.  72.  &  lethargi ,  &  podagrae  Boyle 
de  utihphil.  exp.p.  282.  BRESLAV.171S. 
febr.  Hildan.  Epifi.  47.  &  aphoni ae, ut 
in  celeberrimo  exemplo  filii  Croesi, 
quale  etiam  Camerar.  Epift.  Taurin. 
p  79.  &  morientium  convalefcentiae  Bres- 
/a<v.  1723.  M  Jul.  Nimius  tamen  fubito 
occidit ,  vide  catalogum  hiftoriarum  apud 
Breslavi  enses  1721. april.  p. 362. 364, 
•&  exempla  vzftimBzv  g  kwy  CK.Sckat  der 


44«  DE    SENSIBUS 

pus  rapidis  &  convullivis  agitetur  motibus* 
qui  omncs  tendunt  ad  deftrudt  io  nem  rei 
ingratae.  Totum  enim  corpus  ita  difpoii- 
tum  eft  ,  ut  ad  validam  ideam  rei  laetae  vel 

tri- 

Gexondheit  p.  99.  Comm.  LiTER.1733. 

hebd.  23.  1737»  btbd*  33.  &  quot  non 
alia ,  ica  incitato  (anguine,  ut  iequan- 
tur  apoplexiae ,  qualis  in  cxemplo  Pontin- 
cis  Heli  eft.  Timor  mediocris  om« 
nes  motus  inminuit  >  facit  frigus  ,  perfpi- 
rationcm  diminutam,  f Sanctor.  I.  c.  n* 
1.  8.  )  hinc  corpus  dirponit  ad  recipienda 
contagia  Schreiber.  de  pefl.  p.  19.  pal- 
lorem  ,  horripilationem  ,  animi  deliquia, 
fphincterum  refoiutiones.  Moeror  fere 
Hmilia,  fcd  ir.inora  ;  maxime  vero  retar- 
dationem  omnium  motuum  vitalium  ,  aut 
animalium.  Si  tamen  iummus  fuerit,  ali- 
quando  fubito  occidit.  Exempla  habet 
Cardanus  de  fuhtil.  L.  Xlll.  &  alibi  in 
prorr  'i  funt.  Haec  omnia  ,  fi  ad  fuas 
caufas  retuleris ,  reperies  ,,  neceifario  ner- 
vis  inperium  efTe  debere  in  fanguinem,  ut 
motu  fpirituum  modo  incitato ,  modo  di- 
minuto,  etiam  fanguis  celerius  eat ,  vel 
retardetur.  Frgo  videntur  nervi,  qui 
inftar  laqueorum  arterias  circumplecluntur, 
in  ira ,  &  gaudio  ,  alternis  concuffionibus 
incitare  arteriofi  fanguinis  influxum  ;  in 
timore,  &  lenius  in  moerore,  perpetua  ftri' 
ctura  easdem  arterias  coercere,  ne  fanguis 
ad  partes  effluere  poflit.  Hos  laqueos  in- 
venio  in  arceria  carotide'  interna  ,  tempo» 
rali ,  meningea  majori  ,  vertebrali  ,  fub- 
clavia,  radice  fubclaviae  dextrae  &  Caro- 
tidis ,  trunco  Aortae,  arterii*  brachialibus, 

ar- 


I  N  T  E  R  N  I  S.  449 

triftis ,  quae  fenfus  ferit ,  fubito  mufculi  o- 
perentur  omnes  ,  ut  gratum  objeclum  reti- 
neant ,  amoliantur  id  ,  quod  irarum  caufa 
eft#  Si  pater  filium  in  aquam  viderit  pro- 
labi,  quanta  non  vi  etiam  injufii  mufculi 
concitantur  ,  ut  caram  animam  aquae  eri- 
piant  fatoque.  Si  digitus  conburitur ,  con* 
tinuo  in  toto  corpore  mufculi  convelluntur, 
ut  ignem  refugiamus.  Quomodo  vero  hoc 
periculum  mufculis  innotuit?  Nemo  morta- 
lium  hoc  explicabit. 

DLXXIV. 
Motus  ]  In  omni  animae  adfeclu  eft  M 
rei  extra  nos  pofitae  repraefentatio*  z.  co- 
mes  hujus  repraefentationis  idea ,  rem  ex- 
primens ,  excitans  adfe£tum.  3,  motus  mu- 
lculorum  tendentes  ad  retinendum  bonumf 
malumve  tollendum.  Ergo  ledes  adfectio- 
num  animi  ibi  eft,  ub»  objeftum  externum 
primam  fui  confcientiam  efficit.  h  rgo  fe-. 
des  harum  adfeclionum  &  roVus  <t  tcrQnTtKov 
eft  fenforium  commune*  Hinc  omi  es  ad- 
fecliones  animi  fopiuntur  in  perfecto  fomno, 
a  quo  infomnium  abeft.  Et  in  apoplexia 
delentur  ideae  omnes ,  laetitiae,  triftitiae&c. 

Sen- 

arteria  Coeliaca  ,  Mefenterica  ,  arteriis 
quae  ex  pdve  prodeunt }  pares  certo  om« 
nino  adfignato  effeclui.  Pudor,  timoris 
lene  genus  ,  videtur  ftringere  venam  tem- 
poralem  ,  ubi  a  nervi  duri  ramis  ambitur, 
&  fanguinem  retinere.  Mirifice  certecon- 
fentit,  quae  alibi  dicetur.in  erigendo  pene 
nervorum  operatio  ,  qui  fanguinem  veno- 
fum  retinent.  DCLVll. 

Tom.  IV.  F  f       '-       ■ 


450  DE    SENSIBXJS 

Senforium]  '  Eft  illa  pars  corporis  *  ad 
quam  terminantur  ultimae  acliones  nervo- 
rum  omnium  in  organo  quovis  fenforio  ab 
corporibus  extra  nos  pofitis  ortae  ;  in  qua 
perceptio  de  his  adtionibus  perficitur ,  &  vo- 
luntas  determinatur  ,  ad  amorem  aut  o- 
dium  ;  unde  denique  exacYionibus  nervorum* 
fenfationes  adferentium  ,  oritur  voluntas, 
primumque  incipit  inperium  ad  certos  mu- 
fculos,  pro  certis  motibus  influxurum  ,  qui- 
bus  objedtum  gratum  retineatur ,  amovea- 
tur  objedtum  ingratum.  Hic  ergo  termi- 
nantur  fenfationes  nervorum  omnium,  & 
hic  etiam  oritur  ro  evofuovV,  a  quo  famuli 
odii  &  amoris  in  totum  inperium  voluntatis, 
iive  mufculos  voluntati  fubjectos,cmittuntur. 
Hoc  fenforium  commune  ibividetur  efle,  ubt 
ultima  arteria  lymphatica  corticis  ccrebri 
primum  a ,  flbi  connexum ,  nervi  initium 
fpiritu  inplet ,  per  omnes  ventriculos , 
omnia  cerebri  tubera  &c.  Tale  quid  intel- 
lexit  Vieussenius  b,  centri  ovalis  nomi- 
ne#  Hujus  autem  fenforii  varia  videntur 
territoria  efle  S  ut  ad  nervum  quemlibet 
definita  pars  cerebri  fit ,  in  quam  eae  hofpi- 
tentur  ideae ,  quas  is  nervus  adtulit ,    circa 

.    olfa- 

a  DLXVllI.    a. 

b  1.  c.  ita  tamen  ut  ,  etiam  ipfo  Vieusse- 
nio  tefte,  non  videam  ,  quomodo  cor- 
pora  ftriata  vel  fuperiora  illa  vulgaria  ,  vel 
eorum  ftratum  inferius  quod  vocat  cor- 
pora  ftria^  media  T.  XVI.  lit.  D.  D. 
poffint  conjuncla  dici  cum  nervo  quinto, 
aut  feptimo,  &  ne  quidern  cum  aliorum 
plerisque. 

«  DLXVIU.  r. 


INTERNIS,  451 

olfactorium  odores,  circa  opticum  colores, 
circa  motorios  nervos  motus  &c,  ln  eo  lo- 
co  magnum  illud  animae  cum  corpore  com- 
mercium  fedem  videtur  pofu!fie4  Experi- 
menta  dotent,  haec  ita  fe  habere.  Rum- 
patur  arteria  in  ventriculo  cerebri  hominis 
faniflimi ,  uti  millies  contingit  rumpi  arte- 
riam  nafalem  ,  effundatur  aliquid  fanguinis 
in  cavum  ventriculorum  ,premat  fornicatam 
medullae  originem  :  jam  apoplexia  facta 
eft  d,  delentur  ideae  rerum  fimplices  &pri- 
mitivae,  delentur  ideae  harum  comites  f.  a- 
nimi  adfectiones ,  pereunt  motus  mufculo- 
rum.  Haec  ergo  fedes  animae  non  eft  in 
pineali  glandula  ,  uti  Cartesius  voluit, 
quis  enim  credat  millenos  nervos ,  omnes 
aliis  &  diverfis  fenfationibus  motibusque  de- 
flinatos,  a  tantilla  particula  originem  fumere  ? 
Neque  eft  in  medulla  fpinali ,  neque  in 
cerebello  e,  verum  in  fornicata  medulla 
circumftante  cavitatem  ventriculorum  cere- 
bri:  uti  non  male  Galenus  f,  qui  in  eo 
errat ,  quod  credat  cavitates  ventriculorum 

i?  fpiri- 

*  CCLXXXIV. 
c  DC. 

f  Ex  arteriis  plexus  choroidei  in  ventriculoaa- 
teriori  penerari  fpiritum  animalem,  in- 
Itrumentum  animae  ,  indeque  porro  per 
nervos  dividi  de  Hipp.  &  P/at.decret.  Vll. 
c.  3  feq.  Verum  alibi  demonitratum  eft, 
Ventriculos  ne  quidem  fpacia  efle  ,  fed 
imaginarias  intercapedines  corporum  fibi 
absque  media  inanitate  incumbentium, 
CCLXXII.  d. 

Ff  2 


45*         DE    SENSIBUS 

fpiritibus  animalibus  repleri ,  quos  demon- 
ftratum  eft  perpetuo  in  claurls  vafculis  mo- 
veri.  Ab  hujus  ergo  partis  cerebri  integri- 
tate  omnis  pendet  humana  felicitas. 

DLXXV. 

Diflinftior  ]      Diftinclionem     vocamus? 

quando  unum  fimpk-x  fubje.  tum  a  in  totum 

fenforium  commune  finul  -git,   neque   ullo 

alio  comite  objecto  turbatar»     ;'ta  enim  uni- 

ca  cogitatio  nafcitur,     &  perceptio  unica. 

Exempli    loco  efle  poteft  triangulum  rubri 

coloris,   quod  in  tenebns    video ,    quod  fo- 

lum  illuminatum  fuerit  y  id  enim  dittinctis- 

iime  per  omnes  partes  fuas  menti    meae   re- 

praefentabitur.     Quando  microfcopio  obie- 

clum    aliquod   curioiiffime    volo  adlpicere, 

ars  totain  eo  eft,  utobjertum  ponatur  fuper 

nigerrimum  lignum  ,  atque  adeo  pr  erer  id 

objedtum  nihil  videat  obfervator.     GeoT  e- 

tra,  nodoliflimo  problenati  intentus,  mhil 

cogitat ,  praeter  ideam  fui   problematis,  id 

autem,   ne  nimia  conpofitione  turbetur,  di- 

vidit  in  partes  fingulas,  &    fingulam   feor- 

iim  contemplatur.     Quare  ,  qui   uni  ftudio 

fe  foli  dicant  ,  in  reliquis  difciplinis   femi- 

deliri  efle  folent,     Ad  perficiendas   hiftoria3 

fpeciales   nihil  aptius  eft  Melancholicis;  hi 

cnim  ex  nativa  indole  ad  unum  objeftum 

per- 

a  Pr  .eceptor  agit  de  ideis  conplexis  & 
conpofitis ,  quarum  nulla  perfedta  eft  per- 
ceptio ,  nifi  notiones  ornnes ,  tinam  poft 
aliam  ,  noftrae  rrenti  repraefenremt.s. 
Ergo  haec  una  cogitanda  efls  neque  enim 
multa  mens  noJtra  fimul  cogitat. 


INTERNIS.  453 

pertinaciflimc  adhaerere  folent.  Jpfi  ftulti 
rem  unicara  aeque  bene  percipiunt,  ac  ho- 
rnines ,  qui  fana  mente  gaudent  :  quando 
vero  ideae  continuandae  funt,  tunc  errant. 

DLXXVL 

Vividivr]  Haec  fecunda  lex  eft.  Trian- 
gulum  prioris  numeri  in  luce  crcpera  aegre 
confpicitur:  melius ,  fi  paulum  lux  augea* 
tur:  optime,  fi  fol  meridianus  irradiaverit. 
Qui  rure  degens  e  longinquo  rumorem  au- 
dit ,  nihil  fatis  percipit ,  fed  adtendit ,  &  u- 
na  organa  fua  tendit  harmonice,  ita  paula- 
tim  vividior  fonus  erit  ,  &  accurate  audie- 
tur.  Hinc  in  obfervationibus  microfcopicis 
objeclum  minutiifimum ,  quod  adcurate 
perluftrandum  eft,  debet  fumma  luce  direcle 
irradiari  ,  dum  omnia  ,  quae  circa  funt, 
perfecle  obfcurantur.  Hoc  maximum  ell 
in  hoc  genere  experimentorum  arcanum, 
paucis  fatis  notum. 

DLXXVII. 
Renovatur]  Haec  tsrtia  lex  eft.  Pueri  fo- 
lent  propofita  penfa  difcere  non  meditando, 
fed  decies  eadern  verba  frbi  alta  voce  rc- 
petendo,  ut  idea  inde  nafcatur  fere  indele- 
bilis  ,  &  ea  ,  quae  decies  in  libro  legerant, 
nunc  absque  libro,  legere  poflint,  Mala 
certe  in  difcendo  methodus  a. 

DLXXVIii. 

*  Quia  ideam  complexam  nobis   non  per  fuas 
notiooes    fimplices  declaramus  evolverdo, 
fed  liieras  tantum  fonosque,  quos  continuo 
idearum  novus  torrens  deiebit 
Ff  3 


4H  DE    SENSIBUS 

DLXXVIII. 

Aliena  ]  Lex  IV.  eft,  quam  veram  efTe, 
levi  experimento  difcere  poterftis,  Requirite 
vobifcum  ,  quae  vobis  in  prima  juventute 
contigerint ,  notate  in  charta  ea  ,  quae  de 
remotiflimis  annis  memonae  veltrae  inhae- 
ferint.  Reperietis  certe,  efle  ideam  aliquam 
ab  ommbus  aliis  longiflTime  remotam,  info- 
litam  ,  &  plerumque  terribilem.  Idea  ca- 
codaemoniscornuti  &  flammivomi,petulanti 
puero  a  nutrice  propolita  ;  canis  niger, 
ternficus  ;  aethiops,  aut  fimile  quid.  Non 
fallet  experientes.  Quotidianarum  enim  re- 
rum  ideae  non  confervantur  ,  detritae  a  fui 
iimilibus.  Benedictus  Spinoza  me- 
lancholicus  homo  fuit,  hinc  phthificus  obiit, 
minime  vero  fuperftitiofus :  Idem  tamen  fate- 
tur,cum  aliquandoBrafiliae  incolam  vidiflet, 
feptem  pedes  altum  ,  flavo  capillitio,  quale 
gens  illa  fert  prolixius  ,  totum  fcabiofum, 
m  infomnio  eumdem  coram  habuifle ,  & 
ideam  inpreflam  vix  integrae  diei  pertinaci 
meditatione  delere  potuifle.  Homo  lndus, 
qui  prima  vice  Europaeum  hominem  vidit, 
fui  per  omnia  fimilem  ,  fed  colore  infolen- 
te,  &  qualem  in  homine  nunquam  vidit, 
neque  Europaei  unquam  per  totam  vitam 
oblivifcetur ,  neque  loci ,  in  quo  hunc  fin- 
gularem  mortalem  vidit:  tanta  eft  firmitas 
inpreffionum ,  a  reliquis  omnibus  ideis  di- 
verfiflimarum  a. 

DLXXIX. 

•  Rationem  exiftimo  ,  quia  infolitum  obje&um 
ct  diu  adfpicimus ,  Sc  repetito  cogitamus, 
cum    quotidianum    aliud    fugitivo   oculo 

prae- 


INTERNIS.  '455 

DLXXIX. 

Fortiter)  Haec  liunt  in  fenforio  commu> 
ni.  Ea  caufa  phyfica ,  quae:  facit ,  ut  ani- 
ma  hanc  ideam ,  neque  aliam  cogitet ,  eft 
ens  adeo  exiguum  a,  ut  fere  non  fit  ens, 
omni  certe  imaginatione  minus.  Talium 
entium  fi  unum  fuperat  reliqua  minimo 
aliquo  gradu  roboris ,  tunc  id  unice  prae- 
fens  manet  &  evanefcunt  reliqua  ,  &  oritur 
Phantafia  b,  &,  quamdiu  haec  inpreflio  fu- 

per- 

praetervideamus ,  neque  repetamus  animo. 
Infolita  planta  non  adficiet  de  vulgo  ho- 
minem  ,  fed  botanicum ,  &  iconem  fuam 
inprimet  animo-  Non  ergo  infolens  ex  fe 
ipfo  facit  ideam  vajemiorem ,  fed  ideo, 
quia  de  eo  meditatum  eft. 

a  v,  g.  Quando  univerfum  corporeum  uno  o- 
culi  i$u  perluftranms  ,  tunc  vaftiflimum 
illud  caeli  hemiFphaerium  in  minima 
particula  retinae  pingitur.  Quantula  ibi 
portio  eft  ilellae  fextae  magnitudinis  ? 
Jpfarum  etiam  in  cerebro  idearum  exlli- 
tatem  infinitam  in  promtu  eft  aeilimare,  fi 
cogitaveris  hominem  fox  feptemve  lingua- 
rum  gnarum  voces  fexagefies  mille,  tum 
hominum  facies,  &  jmagines  plantarum,& 
animalium ,  &  in&rumentorum  ,  deinde 
hiftoriarum ,  cogitationum,  abftraclionum, 
modorum  vim  infinitam  memoria  con- 
plefH  ,  cujus  tota  ditio  cerebri  parte  me- 
duilari ,  &  forte  non  tota  continetur. 

*  Contemplationem     vocat    Logke   11.     c.  X« 

quando  adtenta  ad  perceptionem  aliquam 

anima ,  de  ea  aliquamdiu  cogitat ,  nara 

id    cft    praefentem    ideam    coafervare. 

Ff*  Haec 


456         DE    SENSIBUS 

pereft  in  fenforio ,  tamdiu  etiam  idea  ani- 
mae  praeiens  manebit.  Expertus  ium,curn 
focum  vitri  uftorii  oculo  excepiflem  :  per 
horas  enim  iolis  e  imaginem  praefentem 
circur^geftavi.  Ex  hac  obfervatione  medi- 
ci  pofiunt  vitia  imaginationis  omnia  expll- 
care.  Ea  nempe  fiunt  ,  quando  inpreflio 
aliqua  fortis  confervatur ,  excitata  a  caufa 
interna.  Facile  experimentum  eft  ,  ii  in 
tenebris  oculum  dextrum  ,  quantum  potes, 
ad  finiftram  partem  converteris ,  tuncque 
apice  digiti  leniilime  oculum  tetigeris  d,  vi- 
debis  ingentem  flammam.   Nihil  fecifti,  niii 

quod 

y 

Haec  princeps  caufa  eft  memoriae,  &c 
confervationis  idearum.  Meditantem  vo- 
ces  &  foni  adnciunt  ,  nihilo  fecius  ac  a- 
alios,  neque  enim  organa  aliter  fe  habent, 
fed  mens  intenta  fuo  objeclo  de  fonis  iftis 
negligit  cogitare.  Pereunt  adeo  hae  ideae 
&  absque  veftigiis. 
DXXXVi.  *.  x. 

d  DXXV.  k.  Quare  folos  colores  caufae 
internae  repraefentant  ?  cum  neque  odo- 
res  ullus  morbus  uilave  caufa  alia  reprae- 
fentet  animae  ,  nifi  odorata  corpufcula  ; 
neque  fapores  ,  neque  fonos.  Quos  enim 
citat  Praeceptor  ,  caufam  habent  ex* 
temam  ,  aerem  nempe  tympani  ab  arte- 
riolis  concuffum.  Sed  nihil  differt ,  num 
eum  aerem  arteriola  concutiat ,  nu  bom- 
bus  campanae,  nifi  id  unum  ,  quod 
arteriae  effeclus  ,  ut  ex  proximo  ,  multo 
ilt  valentior.  Ratio  videtur  effe  in  fum- 
ma  diftinclione  viius  ,  qui  particulas 
corporum  diftincte  h  feoriim  repraefen- 
tat. 


INTERNIS.  457 

quod  oculum  invertendo   retinae  fitum  mu- 
taveris,  &  eo  tamen  minimo  motu  concut- 
fa  clare  repraefentat  flammam.     idem  expe- 
rimentum  ,    fed  majori  cum   incommodo, 
iit  ,  quando  pugnus  oculo  inpingitur  :  ita 
enim  fubito  ex-^culo  fcintillae  emicant.  Ve- 
rum    certum  eft  mathematica  certitudine, 
nullam  in  ea  obfcuritate  lucern  eiTe,  &  ta- 
men  nunquam  obtinebis  a   Te  ipfo,  quin 
lucem  credas  Te  videre.     Verum  eft ,   cau- 
fam  lucis  vifae  nullam  extra  Te  ipfum  exi- 
irere ,  &  fenius  tamen   internus  aeque  vivi- 
dus  eft ,  ac  fi  ipla  lux  coram   Te   micaret. 
Iterum  fi  non  quidem  in  oculo ,    fed  in  ipfo 
cerebro,  circa  commune   fenforium  ,    ubt 
nervus  opticus  primum  oritur,  caufa  fuerit 
fimilis  motus  ,  qualis  in  retina  fit  ab  admo- 
ta  luce  externa,  v«  g.  arteria  mole  auda, 
quae  in  diaftole  fua  eam  partem  orientisner- 
vi  concutit  ,  ea  ratione,  uti  a  luce  commo- 
veri  folet ,  videbis  omnino  lucem ,  licet  ex- 
tra  Te  nulla  fuerit.     Quando  arteria  aliqua, 
ex  earum  numero,  quae  tympani  cavitatem 
percurrunt,  validius  pulfat,  non  poterisfrre 
diftinguereabeo  bombo  ,  quem  diu  praefen- 
tem  audimus ,     poftquam   explofi    maximi 
tormenti   fragor  aures  noftras    feriit.     Scio 
non  adefle  bombum  ,  neque  tamen  po€um 
efrkere,  quin  eum  audiam.  Canis   niger  re- 
fpectu  oculi  mei  nihil  eft,  nifi   fpacium  non 
viiibile  certa  quadam  linea  circumfcriptum, 
quod  definito  modo  nervum  opticum  adficit* 
Qyando  nunc  canis  niger  coram  me  adftat, 
tunc  caufa  ideae  canis  nigri  eft  extra   me. 
Quando  fimilis  caufa  intra  me  adeft ,  nihilo 
iecius,  quam  in  priori  cafu,  videbo  nigrum 
F  f  5  ca- 


45*  DE    SENSIBUS 

canem  :  Neque  enim  differt  idea  abextus 
orta  ab  idea ,  quae  ab  interioribus  oritur. 
Et  fi  ea  idea^  inquilina  fortis  fuerit ,  poterit 
diu  fuperefle,  neque  facile  novis  deteretur 
inpreflionibus. ; 

DLXXX. 

Affinis )  VJ,  Quando  duae  res  exfiftentes 
in  me  ipfo  Inprefierunt  caufam  ideae,  iimul 
&  conjunclim   operando  ,     neque   unquam 
una  ab   alia  fejundta    ienfum  feriit  ,    tunc 
recurrente  una  &  altera  recurret.     Puer  in 
fcholis,  prima  vice  ,  ferula  punitur  a  Paeda- 
gogo  ,    poflquam  molliter  ab  indulgentibus 
parentibus  extra  omnem   verberum  mctum 
educatus  fuerat,nunquam  certe,  etiam  fenpx^ 
praeteribit  gymnafium  ,     quin  acceptorum 
verberum  recurrat  idea.   Si  viatorem  latrones 
in  fylva  ,    prope  annofam  quercum  fuerint 
adgrefli  ,  &  in  vitae  deduxerint  periculum  , 
poft  auinquaginta  certe  annos  idem ,    li  ar- 
borem  viderit ,  totam  hiftoriam  &  cogitatio- 
num    nexum     redivivum     ante     animum 
videbit ,   gelidusque  per  ofla  curret  horror, 
etfi  nihil  omnino  nunc  talium  rerum  adiit. 
Verfum  recitas ,  quem  olim  accurate  didice- 
ras  ,    nunc    aliqua  parte  diminutam  habes 
ideam  ,    &  cum  Virgiliano  paftore  numeros 
nofti  fi  verba  teneres ,     fcis  verfus  &nefcis: 
haeres  in  verbo.    Si  amicus  alios  verfus  prae- 
legerit ,   reprehendes ,   dices  non  Tuos  efle", 
quos  in  mente  requiris*    Sed  primam  Tibi 
vocem  praeat  idem ,    continuo  totum  car- 
men  absquelaboreprofundes.  Novi  hominem, 
qui  totam  Homeri  Iliada  memoriter  retrnue- 
tat:    Quando  fodalis  aliquis  unum  verfum 

pronun- 


lNTERNIS.  459 

pronunciabat ,  addebat  continuo  fequentes 
verfus  &  in  eodem  ordine,  quo  exftant  apud 
Homerum  ,  absque  ullo  ratiocinii  ufu. 
Olim  in  definita  ferie  inprefliones  horum 
verfuum  fe  exceperant,  nunc  etiam,quando 
aliqua  harum  idearum  excitatur  ,  excitat 
continuo  &  revocat  alteram  ,  eamdem  fe- 
quentem  ,  quae  in  prima  inpreflione  fuerat 
ifubfecuta.  Ergo  fi  duae  fortes  ideae  fimul 
natae  fuerint,  nunquam  una  recurret,  quin 
comes  redeat  altera  :  &  omnino  admirabilis 
haec  lexeft,  quam  Creator  menti  hu- 
manae  pofuit a. 

Con* 

a  Mechanicam  videtur  caufam  efle  hujus  phae-* 
nomeni,  quod  inpreffiones  corporeae  ce- 
rebri ,  f  veftigia  idearum  concomitan- 
tium,  vicinae  fint  ,  neque  poflit  unum 
veftigium  fufcitari,  qun  emoveantur  re- 
liqua.  Porro  ex  hoc  phaenomeno  de- 
monftratur  „diftincT:a  efle  idearum  terri- 
toria,  per  ordinem  alirjuem  diftin&a.  Ut 
enim  novus  morus  [  v  g.  initium  verfus 
ab  amico  recitati  8c  per  aures  adveniens 
fonus]continuo  adanalogam  partem  terebri 
ffequentes  verfus  in  memom  conferva- 
tos  ]  inpreffionem  fuam  communicet, 
ibique  veftigia  fufcitet  ,  requiri  videtur, 
ut  perpetua  lege  tdeae  novae  ad  eamdem 
regionem  ferentur,  in  quam  olim  analogae 
his  ideis  aliae  delatae  fuerant  Aliter  fi 
fieret,  idea  latronis  non  certius  fufcitaretur 
ab  arbore  fatali ,  quam  idea  quaevis  alia 
v.  g.  vifi  elephanti ,  incendii ,  aut  nuptia- 
rum, aut alterius fcnfationisfortioris.  Eam- 
dem  propofitionem  confirmat ,   quod  ce- 

rebri 


460  DE    SENSIBUS 

Confcientia]  Si  haec  abfuerit ,  non  vera 
memoria  eit  ,  fed  fimplex  aliqua  ,  qualis 
ftultorum,  recordatio.  In  univerfum  ho- 
mines  adeo  felicis  memoriae  minus  apti  funt, 
ad  recentia  conlilia  capienda. 

DLXXXI. 

Mecbanica]  Hoc  totum  pendet  a  facilt 
recurfu  ut  mens  fibi  confcia  fit  ,  fe  olim 
talem  ideam  praefentem  habuifle.  Haec 
memoriaeft,  quam  Minervam,  velmatrem 
JVIinervae  veteres  dixerunt.  Tolle  memo- 
riam  ,  horr")  erit  atomus a  cogitans.     Si  hu- 

mani- 

rebri  quaedam  paflloncs  unum  alterumve 
deftruanr ,  intactis  rrliquis  A  conclufio- 
ne  capitis  perpctua  deltrucl:io  ta&us  ,  ut 
corpora  qunfi  per  velum  fangerentur  a 
Motte  Cbit.  compl  obf  168  Ex  com- 
motione  cerebri  caecitas  Hildan.  Cent. 
Yl.obfg  frequcnscafus  certequem  ipfe  vidi. 
Caeterum  fummam  noxam  harum  adfocia,- 
tionum  idearum  fufe  demonftrat  LoCkius 
II  c  33.  a  quibus  m  igna  vh  non  idio- 
fyncrafiae  folum,  &  rooerorum,  fed  erro- 
rum  &  fe&arum  oritur. 

a  Omne  judicium  eft  conparatio  duarum  ideaf 
rum  ,  quarum  unam  ab  altera  diverfam 
elTe  adgnofcimus.  Atqui  non  poiTurrus 
ni/i  unicam  idcam  eodem  tcmpore  mente 
contemplari.  Verum  ublata  memoria 
prior  idea  deleta  erit,  dum  alteram  con- 
paro:  nullum  ergo  judicium  erit.  Sed 
neque  loquela  ,  neque  cognitio  rerum 
mundanarum  ,  neque  confcientia  noftri 
fatis  firma  poterit  fuperefie ,  cum  absque 

mcmo- 


1NTERNIS.  461 

manitas^iniee  in  cogitando  poneretur,  uti  vo« 
luit  Cartesius3*,  eflemus  tale  punctum 
metaphyficum ,  atomus  *ponte  nata ,  nunc 
cogitans  &  continuo  deiinens  cogitare,  abf- 
que  continuatione  cogitationum.  Verum 
ad  humanitatei^  pertinet  ,  non  cogitare  fo- 
lum  ,  fed  cum  cogitatione  reroinifa, 
Non  fciet  fe  pnori  momento  exftitjtfe,  ne- 
que  fciet,  nifi  fe  effe  hoc  unico  temporis 
momento,  quod  nunc  eft:    verum  id  nunc 

con- 


mcmonaeorum,  quaeantet  "ogitavimus, 

nos,tamquam  modo  nati  eflemus  ex  nihilo, 

nobis  ipfis  incogniti ,  neque  eorum  gnari, 

quae  perfonae   noftrae  accid^rent  ,    nihil 

habentes  noftri,    nihil  omnino  rerum  no- 

bis  evenientium  ad  nos  ipfus  rererremus., 

quos  nefciremus  aut  prius  fuifle ,  aur  pau- 

lo  poft  fuperfuturos.    Conf,  Locke  II. 

cio.     Aeger  hiftoriae  98.   Wepferia- 

Nae  ipfas  rerum  ideas  amiferat,   &  per- 

ceptionis  accuratum  ufum,  ut  chartam  pro 

ftrophiolo  haberet,   manubrium   pro  parte 

cava  cochlearis  ,   &  vulgo  nomina    rerum 

oblivifcuntur.      Alius  (oquebAtur,   nrque 

tamen  finiebat  periodos  ,    quod   inifium 

evanuiflet ,   prius  quam  reliqua  fequeren- 

tur  Ibid.  n.  100.     Ltteras  videbat ,  non 

tamennorat  legerealtern.103.  Exemplum, 

ubi  fonorum  formationem  8c  ufum  loque- 

lae  aeger  amiferat  habet   U   Motte^/ 

16 $.  &  aliud  idem  habet.  ubi  literas  dedi- 

cerat  Aegros.    Famis  ipfius  8c  fitis  ignaros 

pingere  plures  recenfet  Bonnetv?,  qui- 

bus  cerebrum  varie  laborabat 

Dudum  Lockivs  fufe   contra  deflnitio- 

nem   Cartejianam   fcripfit  II.  c.  I. 

Verum 


46*  DE    SENSIBUS 

continuo  evanelcit,  nihil  ergo  fciet.  Nunc, 
cum  memor ia  praediti  fimus ,  tenemus  ca, 
quaeante  mille  annos  fuerunt,  ut  ea  ,  quae 
poft  mille  annos  demum  erunt;  aftronomus 
enim  eclipfin  folis  poft  decem  fecula  futu- 
ram  nihilo  obfcurius  ,  aur  incertius  deter- 
minabit ,  ac  quidem  de  praeterita  alia  ante 
decem  fecula  eclipfi  ex  annalibus  docemur, 
aut  poft  decem  fecula  pofteritas  in  ipfo  coelo 
videbit,  Neque  ulla  ars  fupererit  ,  fublata 
memoria. 

Haec  ut  porro  explicemus  ,  dicendum 
eft,  aliud  cogitare  efie,  aliud  efie  memorem  : 
illud  ad   mentem  pertinet  ,   hoc  corporis  b 

eft. 

Verum  colle&is  argumentis  i  oVdu&is  a 
forano  perfecto  ,  ab  apoplexia  ,  ab  infan- 
tia ,  omnino  reperies  demonftrare  Lo- 
ck  i  vm  ,  hominem  pofie  exfiftere  absque 
confcientia  fui ,  neque  liquere  aut  demon- 
ftrari  pofle  ,  quod  mens  eo  tempore  co- 
gitat.  Negabat  adeo,  poflfe  cogitare  ani- 
mam  absque  fui  confcientia  8c  memoria, 
quod  repugnat  phaenomenis  morborum, 
in  quibus  plurimas  actiones  perficiunt  ae- 
gri,  quarum  nulla  ipfis  convalefcentibus 
memoria  fupereft. 
b  Infantes,  quibus  molle  cerebrum  eft ,  aves 
pleneque  .  &  infe&a  ,  quibus  exiguum, 
vix  ullius  ideae  vel  certe  paucifiimarum 
meminifle  norvnt.  Eadem  anima  in 
puero,confirmata  ic  folidercente  cerebri 
fabrica,  retinet  ideas  exquifire  ,  miraque 
cum  facilitate.  Poft  adolefcentiam  ,  du- 
ritate  folidorum  praevalente,paulatim  tdem 
rainus  facilc  novas   ideas  recipit  retinet- 

que: 


INTERNI&  ■-«&$ 

cft:  Qui  facultate  cogitandi  optitna  in- 
ftruitur,  fi  memoria  deftitueretur,  nullius 
momenti  aut  ufus  cogitationes  ederet- 
Legimus  c  de  Poeta  tragico  Hifpano,  qui 
egregia  dramata  fcripferat,  fibique  in  illis,  ut 
folent  Poetae,placuerat ;  idem  cum  morbum 
acutiflimum  paflus  eflet ,  ita  omnis  memo- 
riae  &  ipiius  alphabeti  ja&uram  fecit  ,  ut 
convalefcens  prima  literarum  rudimenta  re- 
rumque  elementa  difcere  debuerit  ,  quod 
idem  de  vetere  Grarnmatico  Athenienfi  nar- 
rant ,  ut  fenfim  ad  aliquam  partem  ejus 
eruditionis  rediret ,  quam  amiferat.  Offere- 
bantur  convalefcenti  carmina  propria ,  quae 

ante 

que :  Senex  omnino  nullas,  cum  antiquas,1 
tanquam  una  cum  cerebro  induratas ,  per- 
tinaciter  retineat.  Saepe  omnino  depo- 
fiti  fenes  etiam  has  ideas  amittunt ,  Sc  ia 
plantarum  fere  ftatum  redeunt,  mundi, 
amicorum,  &  fui  ipfius  obliti.  Haec  per- 
petuo  fiunt  &  ex  naturae  lege.  Quid 
morbi  poflmt,  dicetur  adnot.  c, 

*  Videtur  P  r  a  e  c  e  p t or  velle  Poetam  Italum,' 
de  quo  M.  de  M  o  n  t  a  g  n  e  ait  „  eUm  adeo 
omnem  memoriam  amifiiTe  ,  ut  eo  vivo 
poemata  ejus  indigefta  ederent  alii ,  neque 
unquam  crederet  fua  efle  EffaysL.U.c.  15. 
In  pefte  Attica  multi  perfe&e  omnuim 
rerum  &  litterarum  memoriam  amtferunt 
Thvcydtdes.  Ab  i£tu  idem  malum 
Viro  erudito Athenienfi  accidit Valerivs 
Maximvs   L.  I.    &   Plinivs  L.  VIT. 

C.  24.      JoHANNES    CALCVLATOR     dl- 

citur  elcmcncorum  omnium  effe  oblitus , 

ut 


464  DE    SENSIBUS 

ante  morbum  erat  meditatus  ;  nullo  certe 
argumento  potuit  pcrfuaderi,ex  fe  ipfo  haec, 
quae  mire  laudabat ,  ignota  opera  profe&a 
efle.  Tandem  confirmata  integritate  fen- 
fuum  ipfe  nova  carmina  fecit ,  &  ex  analo- 
gia  atque  ingenii  in  antiquis  novisquc 
dramatibus  fimttiTate  aegre  adduftus  eft,  ut 
crederet  etiam  priora  illa  fua  eile.      Minus 

certe 


ut  propria  inventa  noo  intelligeret  Car* 
dan.  de  fubtil.  L.  XVf.  Idem  legitur 
deHEKMOGENn,  de  Athenodoro, 
deOKB!Lio,de  Val  (VhssA  a  CoRViNo.de 
Ghorgio  Trapezvntio.  Perfe&am 
oblivionem  domus  proprie  &  amicorum 
habet  Brinivs  dt  fpir.  anim.  p.  1 1 7 .  & 
fimilem  etiam  nominis  fui  Tulpius 
L.IV  obf  \?.  Artis  mechanicae  amifiam 
peritiam  Brp.slavienses  '72f  M.Aug. 
Vocum  plerarumque,  cum  tamen  rerum 
ideae  Sc  judicium  fuperefiet  Constant 
de  Rebfqjje  Atr  Med.  Helvet.  obf  ult. 
Caecitas,  furditas,  deftrudrio  animalitatis 
&  mors  ipfa  a  fteatomate  inter  cerebrum 
&  rerellum  Duverney  de  l'ouyt  p.  100. 
FLAMERDiNGHdifT.  dt apopl.  Stupor per- 
petuus  ex  tumore  fcirrhofo  corpus  callo- 
fum  premen^e  Wepfer.  dtapopl.  P177. 
Bavhin  Tbeatr Anat  p.  $o$\  Ex  vefica 
flavo  liquore  plena  cercbrum  prcmente  ftu- 
por  Fanton.  Opufc  Scientif.  III.  p.  \6%. 
Ex  deprellione  cranii  Hildanvs  III. 
obfxi  &  i*.  Ex  calculis  in  falcc  cerebri 
Vat er  progr.ad  diff.  ZlBGENHORNir 
&  diiT.  de  vuln,  ctrtbr»  t 


INTERNIS,  465 

certe  memor,  quam  PTTHAGO  R  AS  <*, 

qui  meminerat  ,  fe  in  bello  Trojano  Ku- 
Fhorbum  fuiile  ,  &  fcutum  fuum ,  quod 
ante  aliquot  fecula  alius  homo  geftaverat, 
in  templo  fufpenfum  adgnovit.  Krgo,  quod 
in  memoria  Tua  non  fervatur,  id,  quod  ad 
Te  attinet,  perfecle  nihil  eft.  Tantum  eit 
a  Deo  datum  beneficium  haec  memoria» 

Sed  ea  memoria  ,  quantum  novimus ,  a 
corpore  pendet.  Dubitare  equidem  nos  ju- 
bet  Socrates  in  Pbaedone ■ ,  ubi  ait  ,,nos 
de  futuris  magis  augurari  ,  quam  fcire. 
Interim  ,  fi  ea  lex  manet  ,  qua  nunc  fatti 
fumus,  a  corpore  pendet  omnino  memoria, 
Fac,  cogitationes  optimasefTe,  tolle  nexum, 
erit  delirium.  Ita  ftulti c  pariter  iingula 
quaeque  ad  veritatem  omnino  cogitant ,  & 
ad  interrogata  recle  refp<ta'detit ,  peccant 
autem  in  nexu  ,    cum   de  bove  in  afinum 

perpe- 

^Diogenfs  Lasrtius  L.  VIII.  c.  r.  Cae- 
terum  Clemens  VI.  Pontlfex,  &  L  au. 

RENTIUS   BONINCO  NTRIUS     f  fl  C  A  R- 

DANofides  de  fubtil.  L  XII.]  &  Pasca- 
li  u 5  ea  dicuntur  memoriae  felkitate  fuifie, 
ut  nullius  rei  oblivifceremur,  de  qua  cogi- 
j    tafTent  unquam. 

e  Nempe  duo  genera  funt  ftultorum.  Alii  fin- 
gulares  fiere  ideas  retinent  legitimas  ,  in 
folo  nexu  peccant  ,  &  horum  major 
numerus  eft,  hujusque  generis  funt  cleliria 
morborum  acutorum.  Alii  falfa  principia 
ponunt ,'  ex  iis  autem  le^itimas  ducunt 
conclu  fiones  ,•  &  hos  foloshabet  L  o  c  k  1  u« 
II.  c.  XI.  &  huc  fere  maniaci  pertinent 

Tom.  IV.  G  g 


*6d  DE    SENSIBUS 

perpetuo  delabantur,  immemores  eorums 
quae  prius  cogitaverant.  Hic  autem  nexus 
totus  pendet  a  difpolitione  phylica  fenforii 
communis  ,  five  primae  originis  medullae 
cerebri,    Nam  memoria  a  caufa  mechanica  f 

pro 

f  A  coeli  ardore  memoriam  perire  reperio  ia 
Hrfi.  de  l*Acad-  des  fcienc.  i.-of.  n.  14.  8c 
id  vitium  adeo  in  Valefta  vulgare  efie  ibi 
xnihinarratumeft,  ut  ex  recepta  confuetu- 
dine  pueros  aeftate  ingruente  in  montes 
frigidasque  fylvas  deportent.  lu  morbis 
acutis  quotidie  memoria  perit  cum  ltu- 
pore  &  delirio  ,  cito  reditura ,  quando 
cerebrum  liberatum  eft.  Ab  i£tu  deletac 
xnemoriae  exemplum  Tvlpiv?  habet 
L.  IV  hifi.  ij.  aliud  ubi  renovato  vulnere, 
quod  claufum  fuerat  ,  memoria  redk 
Ciorn.  de  Letter  XVIII  p  64.  A 
deprelTb  cranio  Hildanvs  Cent.W.  Obf. 
73.  Memoria  &  phantafia  amiila  a  vul- 
jiere  Meibohm.  de  lae/ion.  cran.  n.  fo. 
.Memoria  &  vifus  a  Iapfu  deftructa,  fcd 
reparata  Breslav  17  xt.  m.  fept.  Ab 
iclu  fatuitas  infanabilis  Borell  cent.lU 
cbf  73  Deinde  ab  apoplexia  memoriara 
amittere  vulgatum  eft  ,  ut  rari  fint,  qui 
ab  eo  morbo  convalefcant  abfque  aliqua 
ja&ura  memoriae  Wepfer.  de  apoplex. 
f.  248.  &c.  in  cujus  pofthumo  libro  de 
morbis  capitis  magna  vis  habetur  exem- 
plorum  :     mernoriae    debiliratae  obf.  67. 

101.  103.  167.  deftru&ae  obf  98.  99. 100. 

102.  1*9.  Caufam  vcro  proximam 
non  raro  ipfe  culter  revelat ,  degeneratio- 
nem  nempe  aliquam  cerebri  Brinio 
tefte  p.  2  94,     Cerebrum  durum  &  ficcifli- 

mum 


INTERNIS*  4C7 

pfo  tempore  deftruitur,  v.  g,  a  nimia  vini 
copia  venas  replente.  Qui  perfecle  dormit* 
omni  omnino  memoria  deftituitur.  Apo- 
plexia  autem ,  etft  folvatur  ,  &  vitam  re- 
linquat ,  non  raro  pro  tota  reliqua  vita  de- 
let  memoriam» 

DLXXXII. 

Tmaginaiib )  Ita  vocamus  perceptionem 
ortam  at>  idea  ,  quam  caufae  internae  pro- 
duxerunt ,  fimili  alicujus  ideae ,  quam  ex- 
ternae  caufae  producere  folent  ;  quando 
nempe  in  fenforio  communi  oritur  difpofi- 
tio  phylica,  incognita ,  perfe&e  eadem  difpo- 
iitioni  ,  quae  alias  ex  caufa  externa  aliqua 
oritur,  nafcitur  fimilis  omnino  idea,  cum 
interim  nulla  talis  externa  caufa  adeft. 
Phantafiam  dixerunt  veteres ,  &  ejus  ob- 
jecta  paj/TtfOT/etT*  five  fpettra.  Videoob- 
je&umextra  meipfumexfiftens,  flammam: 

eft 

inum  fiavo  tinc"him  in  obliviofo  Hen- 
fcicvs  ab  Heers  obf.  med.  III.  p.  m.45'. 
Tumcr  coryoris  callofi  caufa  ftuporis  & 
pertectae  oblivionis  Plater.  obf.  LI»  & 
iimilc exemplum  habet  pANAROLvs.Ab 
hydrocephalo  fere  femper  ftupor  &  ob- 
livio  Willis  de  anim.  brut.  In  ftupido 
cerebellum  molle  &  aquofum  Hift.  de 
i'Acad.  1704.  n.  %?.  Tandem  curationes 
apopledricorum  ,  quibus  redintegrata  fuit 
memoria  ,  omnino  mechanicaefunt,  va- 
lidae  purgationes,  &  quae  huc  pertipent. 
Memoriam  morbo  deletam  .  per  fluxum 
ventris  reftitutam  narrat  Benivfnius 
M  morb.  bift.  48.  &c. 
Gg  z 


463  DE    SENSIBUS 

eft  vifio,  &  fenfus  externus  dicitur  ,  *qula 
communi  hominum  confenfu  caufa  hujus 
vilionis  extra  me  eft.  Sed  alius  homo  oculo 
conpreflb  igneas  fcintillas  credit  fe  videre, 
verurri  caufa  nulla  eft  extra  ipfum  ,  quia 
reliqui  mortales  nihil  vident  fimile,  etfi  idea 
aeque  clara  &  fortis  menti a  aegri  reprae- 
fentetur  ,  ac  quidem  mihi  fano  ab  ipfo  igne 
extra  me  exfiitente  oblata  eft.  Meam  ideam 
referimus  ad  fenfum  externum ,  &  perce- 
ptionem  illius  ad  phantafiam  primam.  Ve- 
rum  hae  ideae  non  fortes  funt ,  neque  facile 
animam  co^unt  errare*  Aliquando  caufa 
intra  cerebrum  exliftens  [uti  fanguis  effufus 
animae  ruberrima  fpeclra  repraefentate  folet,] 
facit  ideam  vifae  iridis ;  tales  irides  in  primo 
infultu  febris  funeftiflimae  hominibus  adhuc 
fanis  frequenter  apparere  reliquit  Diemer- 

BROE- 

a  Ita  in  me  ipfo  febricitante  expertus  fum  „ 
claufis  oculis  continuo  vividiflima  incendia, 
mundique  ruinas  menti  meae  obverfari. 
Verum  facile  refufabam  fallaces  ideas,  & 
repugnabam  illufioni  ,  neque  adeffe 
fimile  qu»d  pcrfuadebar.  Confcius 
enim  mei  ,  Sc  ordinis  phaenomeno- 
rum  ,  quae  menti  meae  fucceffive  appa- 
ruerant  a  prima  aetate  ,  reperiebam  talia 
imaginaria  pfiaenomena  in  conftantibus 
illis  5c  veris  non  fundari :  deinde  fenfibus 
externis,  tactui  v.  g.  repugnare  ,  &  facile 
evanefcere ,  oculis  apertis.  Ita  melancho- 
licorum  hifforias  pafiim  lego,  qui  propr/o- 
rum  errorum  confcii,  non  tamen  fpucTra- 
culo  falfarum  idearum  potuerunt  refiftere 
Zodiac.  Med.  Gall.^»».IV.M.M^. 

& 


INTERNIS.  469 

broeckius  b.  Ergo  ifte  homo  ajet,  vi- 
deo  iridem.  Tu  contra*,  nihil  vides,  nulla 
extra  Te  Iris  eft,  nihil  video:  poterit  faciie 
fieri,  utfateatur  fe  falli;  verumtuebitur,uti- 
que  caufam  fibi  efle  ,  intra  fe  ipfum  laten- 
tem,  quae  viiionem  iridis  Jibi  excitet;  eaque 
caufa  aeque  realis  eft  in  eo  aegro ,  ac  caufa 
videndi  iridem  in  me  realis  eft ,  quando  fol 
in  roridam  nubem  radios  emittit. 

DLXXXUI. 

Altera  *  ]  'Quando  idea  aliqua,v,  g.  libri, 
mente  recepta  aeque  fortis  eft  ,  ac  olim , 
quando  primum  nata  fuit ,  tunc  memoria 
fubpeditabit  ideam  ejus  libri  ,  &  phantafia 
altera  ita  potenter  eum  menti  repraefentabit, 

ut 

&  aliud  exemplum  habet  Ceh  Mead.  de 
venen.  n.  7 3.  74., 
b  Infomniis  enim  difficulter  refiftimus,  etfi 
omnino  refiftamus  aliquando,  &  talfitatis 
poftulemus,  quod  idola  illa  certis  fixisque 
veritatibus  repugnent ,  quarum  etiam  tunc 
mens  fibi  confcia  eft. 

a  Fateor  me  non  fatis  intelligere  Praecepto- 
rem  ,  &  videri  mihi  illam  cogentem  phan- 
tafiam  a  priori  DLXXXIl.  non  aliter  dif- 
fcrre,  quam  confcientiae  turbatione,  Cive 
inpedimento  aliquo  in  actu  reflexo 
mentis,  quae  mala  in  prima  defunt.  Multa 
maniaci  falfa  perfuadentur ,  quae  ex  nulia 
potente  memoria  retinuerunt,  v.  g.  fe  efle 
vitreos.  Caeteium  alii  Imaginationem 
alteram  vocant  repraefentationem  obje&i 
abfentis  ,  quam  priraam  vocat  Prae* 
ceptqr. 


47a  DE    SENSIBUS 

ut  fere  cogar  credere  me  videre  eum  librum," 
extra  me  politum.  Fit  autem  repraerenta- 
tioneideae,quam  caufa  praefens  internapro- 
riucit,  &  Aflemoria  validiflima  ejusdem  rei, 
quae  aliquando  extranos  fuit.  Haecimagina- 
tio  facile  &  pertinaciter  errare  cogit  etiam  fa- 
pientes  homines.  V idi ju venem,ex nimio  ftu- 
dio  delirantem.  Huic  obviam  fuerat  canis 
atrocilfimus:  hujus  beftiae  imago  ItH  infede- 
rat  animae  juvenis  ,  ut  continuo  adftantes 
moneret,  abigerent  tetrum  animal,  neque 
ulla  ratione  perfuaderi  poterat ,  ne  crederet 
canem  ad  pedcs  fuos  adftare.  Quando  vero 
huic  alteri  imaginationi  voluntas  conjungitur, 
ut  gratum  ejus  ideae  vel  moleftum  fenfum 
anima  recipiat  fugiatve,  fit  imaginatio  ter- 
tia  ,  &  folemus  hos  homines  vocare  furiofos. 
Vidi  ftudiofum  juvenem  ex  febre  delirantem, 
periuafus  erat  fibi  numeratos  efle  nummos  : 
quibus  ad  militiam  adltnngeretur ,  atque  pa- 
tibuli  poenam  iibi  certam  fore ,  nifi  ad  defi- 
nitam  ftationem  &  ofhcium  fuum  rediret. 
Malecuftoditus  nudusper  feneftram  profiluit, 
recepit  fe  in  eam  ftationem,quam  putabatfibi 
inperatam  efTe  ;  ibi  repertus  eft  &  domum 
xedudus ,  &  paulo  poftea  exfpiravit, 

DLXXXIV. 

Jttentk )  Eft  confervatio  imaginationis  : 
Jive  retentio  fenforii  communis  in  eodem 
ftatu,  in  quem  ab  ea  idea  fuit  difpofitum, 
quam  volumus  retinere.  Jmaginatio  eftcon- 
fpectus  imaginis  fortioris  quam  aliae  imagi- 
nes.     Quando  nunc  mens  uni  ideae  adfixa 

eft, 


INTERNIS.  47» 

eft,  fopit  reliquas  omnes  partes  fenfor 
communisl,  aperit  eam  folam ,  in  qua  ea 
idearefidet,  quam  volumus  nobis  praefen- 
tem  obverfari ;  haec  adtentio  eft,  five  au- 
dientia  ad  rem  Ciceroni  dicla.  Quando 
adeo  omnia  praeterea  filent ,  &  adtio  unius 
obje&i  unice  recipitur  ,  tunc  perceptio  ejus- 
dem  omnem  eam  claritatem  pofiidebit ,  quae 
poffibilis  eft  a.  Mathematicus  quaerit ,  quo- 
modo  pentagonum  infcribat  circulo.  Ergo 
abjicit  ideas  omnes,  &  cogitat  unice  de 
proprietatibus  pentagoni,  atque  circuli ,  fic- 
que  facile  rationem  folvendi  Problematis  in- 
venit  Juvenes  faepiffime  eo  vitio  laborant, 
quod  non  poffint  unam  aliquam  ideam  folam 
retinere,  neque  inpedire,  quin  alia  &diver- 
fa  aliqua  idea  fe  inmifceat. 

Scientiae  )  Socrates  ,  &  poft  eur» 
Plato  putabant  ,  mentem  uno  momento 
infinita  percipere  ,  quando  fibi  foli  relinqui- 
tur  (1732.  Socrates,  Platone  difci- 
pulo  multo  fapientior,  ajebit  mentem  fa. 
cillime  &  perfedtiffime  rem  etiam  difiir^lli- 

mam 

a  Ideae,  quae  ad  fcientias  pertinent,  fere  co«- 
plexae  funt.  Notiones  peculiares ,  quae 
has  ideas  efficiunt,  deftruit  fuccedens  unda 
aliarum  idearum  ,  debilitatur  crgo  &  evi- 
nefcit  paulatim  ea  idea ,  quam  pcr  omnes 
tuas  partes  cognofcere  &  memoriae  man- 
dare  intercft.  Id  ergo  faciendum  ,  ne 
unda  aharum  cogitationum  fuccedat.  Hoc 
hbertatis  eft  ,  fcprima,  ni  fallor  ,  nntio 
hbertatis,  qua  una  cogitatio  praefertur 
alten. 

Og  4 


47*  DE    SENSIBUS 

mam  intellecluram  ,  ii  eam  folam  fibi  pro- 
ponerei  poflet  ,  neque  diftrahi  ab  ulla  alia 
idea).  ita  Geometrae,  quando  propofitio- 
nem  aliquam  cogitant ,  v4g.  quadratum  hy- 
potenufae  in  triangulo  rectangulo  cfie  ae- 
quale  fummae  quadratorum  laterum  ,  tunc 
unico  momento  temporiscoram  mente  prae- 
fentem  habent  totam  demonitrationem,  quae 
numeroiis  propofrtionibus  continetur,  mul- 
tum  temporis  &  plures  horas  requifituris,  i\ 
quis  eas  ex  ordine  vellet  enarrare  *».  Hunc 
tamen  divinum  vigorem  hebetant  terreni  ar- 
tus  y   moribundaque   membra  ,   ut  tunc  de- 

mum 


Non  cogitamus  codem  tempore,  nifi  ideam 
unicam  ,  &  uni  ideae  continuo  fuccetlit 
altera ,  inenarrabili  equidem  velocitate, 
quae  tamen  in  diverfis  hominibus  divcrft 
efle  viderur.  Sed  fuccedit  tamen  altera, 
2c  diftinguitur ,  fi  fucccdit ,  quando  prior 
idea  ftadium  fuum  abfolvit :  non  diftin- 
guitur ,  quando  prius  fuccedit ,  quam  al- 
tera  evanuerit  I  'XLI.  L.  Plura  fimul  co- 
gitare  forre  Angelorum  eft,  &  omnia  una 
cogitare  DEI.Vis  demonftrationem.  Co- 
gitationes  noftrae  ,  adultornm  ,  omnes 
verbis  comprehenduntur ,  verum  duo  ver- 
ba  non  magis  mentaliter  fimul  pronuncia- 
mus,quam  organorum  ope.  Demonftratio- 
num  vero  rapiditas  in  eo  eft,  „quod  me- 
morii  noftra  retineat  priorem  proxime 
propofitionem ,  fub  veri  fpecie;  ita  dum 
de  undeeima  propofitione  cogitamus,  in 
decimae  veritatem  non  inquirimus ,  ve- 
rum  omnia  prius  demonftrata  colleclia  ha- 
bcmus  pro  uno  Axiomate  Locke  II. 
ei4. 


I  N  T  E  R  N  I  S.  473 

mum  perfecle  mens  intelligat,  quando  omnes 
imagines  aut  confufae,  aut  debiliores  delen- 
tur ,  &  id  ,  quod  cognofcere  noftra  interelt, 
folum  in  mentem  agit.  Franciscus 
V  i  je  t  a  ,  princeps  fubtilifllmae  algebrae ,  & 
reftitutor  analyfeos  veterum,  accepit  a  Rege 
Galliae  tabulas  arcanas ,  quibus  confilia  in- 
tima  Regis  Hifpaniae  continebantur.  Re- 
fignatas  repererunt  lcriptas  efte  characleribus 
incognitis ,  &  nemini  legibiles  effe  morta- 
lium.  ErgoViETAE  obtulerunt  expedien- 
das.  Confedit  ille  ad  opus  difficillimum, 
unoque  &  altero  die  neque  edit ,  neque  bibit» 
neque  quidquam  aut  vidit  ,  aut  audivit  ; 
tunc  fubito  exfiliens  expedivit  omnia.  Toto 
eo  tempore  totus  Vieta  in  omni  alia  fa- 
cultate  animae  erat  perfectum  nihil ,  ut  fe- 
motis  objedlis  reliquis  rem  unam  propofitam 
pervideret.  Archimedes  in  balneo  fede- 
bat  ,  cum  propofitum  fibi  eflet  problema 
regis  Hieronis  ,  de  corona  aurea  ,  quam 
fufpkio  erat  argento  temeratam  fuifle  ab 
artifice;  fubito  viro  perfpicaci  obvenit  ad- 
fcendere  aquam  ,  dum  infidebat  ipfe  ,  prae- 
vidit  ex  bruta  adhuc  &  indigefta  idea  ponderis 
fpecifici  ,  pofle  refolvi  Problema  ;  unico 
ergo  temporis  momento  praevifa  folutione 
laetus  ex  balneo  exfiliit  ,  in  publicum  fe 
dedit   nudus ,    &  celebre  illud    exclamavit 

Optima)  Non  inpoflibile  eft  menti  hu- 
manae  unicum  aliquod  obje&um  ,  v.  g. 
fphaeram  ,  habere  praefentem ,  quafi  ante 
oculos  eflet ,  eamque  omni  modo  transpo- 
nere,  &examinare,  nihilo  obfcurius,  quam 
fi  coram  adeflet.  Verum  haec  animae  ope- 
G  g  5  ratio 


474  EE    SENSIBUS 

ratio  valde  laboriofa  eft.  Ergo  Mathemati- 
ci  nolunt  arduum  problema  in  memoriam 
onerare,  fed  lineas  ducunt  aliquas,  quae 
quidem  rem  ipfam  nondum  exprimunt;  fed 
ad  eas  tamen  lineas,  proprias  quasdam  ideas 
adfingunt  ,  atque  ita  meditantur.  immen- 
fus  eflet  irte  Ubor  ,  li  in  oblcuro  absque  li- 
neis  expediendus  eflet. 

DLXXXV. 

Fames  )  Verum  tunc  dolor  etiam,  &  vo- 
lupras,  &  titiliatio,  &  aliainter  fenfus  b  de- 

berent 

1  lnterni ,  in  7extu.]  Nefcio  an  multis  haec 
enumeratio  accurata  vifura  fit ,  an  admif- 
furi  fmt  adtentionem  ,  quae  velfpecies  cft 
voluntatis  ,  &  ab  anima  pendet  incorpo- 
rea,  vel  repetita  imacjnatio  ,  et,  fi  hujus 
mentis  admittendae funt  poteftates,judicium 
&  volintatem  cxcludi  patiantur. 

b  Praeter  rem  ,  veru?  enim  ta&us  eft,  &  lnter 
fpecies  taclus  omnino  dolor  eft  ,  &  fi  a  do- 
lore  deberet  feparari,  tunc  gravitas  mem* 
brorum  ,  &  formicatio,  &  multae  in  mor- 
bis  fer.fationes  perinde  feorfim  eflent  pe- 
nendae  ced  quare  quinque  fenfus,  nec  plu. 
res  ?  Non  qaoci  non  plures  fint  fubftantiae, 
ad  quas  cognofcendas  alii  fenfus  requi- 
runt-ir ,  fed  quod  Creator  non  alias 
fubltantias  nofcis  cognitas  efle  voluerit.  Isf 
ala?  nobfe  ne^avit ,  vitaeque  durationem 
dimenfus  eft  ,  fixit  in  vKu  mediocritatem, 
&  uiperficie*-  folas  corcorum  concdfit  vi- 
dendas  ,  quod  majores  facultates  omnes 
ad  vitam  noftram  totumque  fyftema  mun- 
dinumani  inufles  <c  iret  roxi^que.  Cae- 
terum  Famem  &  Sitim  vide  LXXXVlll. 


INTERNIS.  475 

berent  recenferi ,  quos  tamen  omnes  com- 
mode  vel  ad  fenfum  molelturn,  f.  triftitiam, 
reponimus ,  vel  ad  fenfum  gratum  ,  uti  vo- 
cant  laetitiam. 

Sitis )  Dedit  Deus  mortalibus  *  fcientiam 
eorum,  quibus  maxime  indigent.  Non  ne- 
celle  eft  tormenta  excogitare,  nihil  enim  ii- 
ti  faevius  eft.  Lysimachvs  circumfefius  ab 
hoftibus  ,  unico  poculo  regnum  commuta- 
vit ,  &  dum  exhauriebat  pretioiifilrnam  a- 
quulam,  Tanti,  exclamavit ,  conftat  unum 
poculum.  Non  potuit  Deus  nos  credere 
rationi ,  nimis  enim  lente  ab  ea  ducimur  ad 
ea,  quae  nobis  facienda  funt. 

DLXXXVI. 

Signa )  Adparet  ex  loquela  ,  ex  ledlione. 
Nulla  adfinitas  eft  inter  vocem  &  ideam 
rei  ,  quam  ea  voce  fignificamus.  Pronun- 
cio  circulum.  Vos  omnes  continuo  me  in- 
teiligitis  ,  nempe  nafcitur  apud  Yos  idea 
ejusdem  lineae  curvae,  quae  apud  me  erat, 
quando  nominavi   circulum,     Verum  adfit 

nunc 

*  Jnter  maxima  Creatoris  beneficia  nume- 
randi  funt  Dolor,  Fames  &  Sitis ,  Volup- 
tas  quae  in  venere  percipitur.  Illae  tri- 
ftes  fenfationes  monent  animam  de  hofte 
corpori  interitum  minante.  Hae  gratae 
invitant  ad  confervationem  &  fui  indivi- 
dui,  &  fpeciei  humanae.  Absque  his  fo- 
ret ,  ne  centefimus  mortaiium  gignendis 
liberis  operam  daret.  Absque  illis,  dirae 
fequelae  humorum  alcalinorum  ,  &  omne 
morborum  genus  absque  ulla  defenfione 
uos  abriperent. 


47*         DE     SENSIBUS    ' 

nunc  homo  linguae  latinae  &  adfinium  igna- 
xus,  eumdem  ionum  aud:et,  quem  Vos  au- 
ditis  ,  verum  non  intelliget  ,  nulla  nempe 
jpfi  nalcetur  circuli  idea.  Kos  pueri  literas 
didicimus  nominare,  magno  ,  &  faepe  re- 
petito  labore  ,  deinde  literas,  quarum  valo- 
rem  didiceramus ,  unitim  pronunciare,nem- 
pe  legere.  Id  nunc  nobis  familiare  eft, 
cum  iit  mirabile ,  arbitrarios  quosdam  *  fo- 

nos 

a  Plurima  animalia  ,  uti  ideas ,  ita  figna  idea- 
rum  aliquarum  habent ,  srbitrana  utcun* 
que ,  nempe  nihil  habentia  cum  eorum 
ienfatione  commune  ,  ied  perpetua  ,  #  & 
omni  animali  ejusdem  generis ,  imo  ple- 
rumque  etiam  alterius  ,  intelligibilia.  Ve- 
rum  uti  animalium  brutorum  ideae  pau- 
cae,  ita  voccs  adhuc  pauciores  funt.  ldeae 
ipfis  fere  funt  corporum  ,  &  modorum 
quorumdam  in  corporibus.  Diftantiam, 
magnitudinem,  odores,  qualitates  fecundas 
plerasque  &  rercipiunt  ,  &  memoriter  re- 
tinent,  perinde  uti  homines.  Verum  abs- 
tra&as  ideas ,  &  generum  nomina  ,  &  re- 
lationum  pierarumque,  &  totius  regni  in- 
telleclualis  nullas  habent.  Ergo  longe 
pauciores  ipfis  ideaefunt.  Voces  autem  vix 
aliae,nifi  quaemetum^&dolorem,  et  »ram, 
aut  pietatem  maternam ,  aut  venereos  appe- 
titus  exprimunt.  Id  quidem  non  organo- 
rum  flt  vitio,  nam  avibus  loquacibus  vo« 
ces  humanas  reddere  promtum  eft,  quarum 
tamen  fenfum  non  adtingunt  ,  neque  un- 
quam  iis  ad  exprimendas  proprias  ideas 
utuntur.  Neque  etiam  ex  idearum  defe- 
clu  ,  perfonarum  enim  diverfitates  &  yoces 
humanas  bene  tnultas  difcunt  intelligcre, 

etii 


INTERNIS,  47; 

nos,  cum  fignis  perinde  arbitrariis  &  diver- 
iiflimis  connexos,  pofle  in  nobis  certas  & 
communes  in  tota  gente  ideas  excitare  ,  & 
narrare  nobis  hiftorias  rerum  geftarum,  cum 

quibus 

etfi  voluntatem  fuam  ,  qua  hominis  fermo- 
iiibus  refpondent ,  non  mutuis  vocibus,fed 
geftu  &  ipfa  re  exprimant.  Sed  Crea- 
tor  non  slios  ipGs  fermones  conceifitj 
praeter  eos ,  qui  ad  vitam  animalem  ma- 
xime  neceflarii  eflent,  cujus  paucae  funt 
aut  varietates ,  aut  fpeeies  indigentiae. 
Homo  vero,  uti  vim  maximam  idearum 
in  cerebro  colligit ,  ita  rifurlrnis  vocibus 
eguit,  quibus  eas  ideas  aliis  vitae  fcciis 
redderet  intelligibiles.  Hae  omnino,certe 
pleraeque ,  arbitrariae  funt  ,  nihilque  de 
re  rpfa  exprimunt  ,  quidquid  olim  de 
graeca  lingua  Plato,  alii  vero  de  he- 
braica  laudaverint,  Um  tarnen  ita  fami- 
liares  redduntur  ,  ut^plerumque  in  memo- 
ria  non  magis  ideas,  ipfas  rerum ,  quam 
voces  retineamus,  quae  harum  idearum 
characleres  funt:  &  adeo  inviolabili  nexu 
conjungamus  ideas  vocibus,  utneque  idea 
absque  voce ,  neque  absque  idea  vox  re- 
deat.  Imo  vero  cogkationes  noftrae,  ple- 
rumque  circa  voces  magis ,  quam  circa 
ipfas  ideas  verfantur  ,  cnm  imaginatio 
idearum  conplexarum  laboriofa  fit,  voces 
ipfae  fimplices  &  faciliores  :  ron  certe  fine 
magno  damnonollro,  cum  vocibus  con- 
tenti,  plerumque  ideas  ipfas  non  fatis  evol- 
vamus  ,  hinc  vel  una  fola  notione  vel  non 
omnibus  in  ratiocinio  utamur.  Sed  ferior 
etiam  vocibus  literarum  fuit  inventio. 
Hae  literae  vocum  arbitrariarum  arbitra- 


473  DE    SENSIBUS 

quibus  nihil  neque  characleribus ,!  neque  iis^ 
quos  denotant  ,  fonis  commune  eft.  Bru- 
tis  hoc  idem  Deus  nondedit  difcere  ,  nefi- 
miis  quidem.  Verum  idem  diabolicum  in- 
ventum  vifum  eft  fervo  indo  ,  de  quo  dixi 
DLXX  D.  Ammannus  b,  flebilis  a- 
micus  ,  &  nunquam  absque  lacrumis  mihi 
nominandus  ,  mifericordia  motus  puerum 
rufticum  furdum  natum  ,  hinc  mutum,  do- 
euit  audire  oculis :  didicitmifer  legere,  fcri- 
bere  ,  intra  fex  feptimanas.  Oppofuit  pue- 
rum  e  regione  Praeconi ,  qui  facra  explica- 
bat.  Puer  defixis  in  praeconem  oculis  ora- 
tionem  hauriebat,  eamdem,  cujus  nullam 
vocem  audiverat,  fuis  domirecitaturus  me- 
moriter.  Nihil  tamen  intellexerat  eorum, 
quae  dicla  fuerant ;  fed  edottus  erat,  ad  mo- 
tus  Praeconis  obiervatos  in  facie  &  ore  fua 
organa  iimili  modo  movere.  Erat  mera 
imitatio  absque  ulla  cognitione.  Propone- 
batur  puero  panis,  noverat  ex  guftus  expe- 
rimento  ,  quid  eflet,  &  nomen  dabat ,  quod 
didicerat  brood ,  cum  perfecle  ignoraret  fe 
fonum  proferre  eum ,  quo  nos  literas  brood 
folemus  pronunciare.  Qui  attentus  has  res 
contemplatus  fuerit,    nairabitur  utique  mi- 

ram 

ria  fjgna  lunt ,  quidquid  de  hebraicis  li- 
teris  ajat  F-  M.  Helmontius,  excon- 
fuetudihe  tamen  coalefcunt  &  cum 
vocibus  ,  &  cum  ideis ,  ut  nobis  perinde 
fit ,  aut  characleres  legere,  aut  voces  au- 
dire  ,  &  ad  utrumque  perirde  ideae  adne- 
xae  redeant  ,  fi  voluerit  ahirna.  Ab  hi$ 
fignis  fignorum  brutorum  natura  tota ,  & 
ajbsque  exceptione  remota  efh 
»  DCXXX. 


1NTERNIS.  479 

ram  connexionem  organorum  fenforiorum* 
q$orum  uno  traclo  ducitur  alterum.  Puer 
atfcurate  audiens  audit  per  tenebras  hominem 
definitos  fonos  fibilo  modul*ntem.  Conti- 
nuo  puer  ludibundus  imitabitur  eos  fonos 
ieddetque  Jimilem  cantilenam  e.  Quisnunc, 

quaefo 

,    c  Quaecunque  ratio  fit  netfus  inter  mctus  mu- 

fculares  &  voluntates  animae,femper  tamen 

fuccedunt  ad  cogitationes  efficaces  illi  muf- 

culorum  motus,qui  voluntatis  inperia  exfe- 

quantur,dummodoidper  corporis  fabricam 

iieri  posfit.Fona  eil  tranfilienda,fere  omnes 

in  corpore  muiculi  confpirant  in  moliendo 

faltu  definito  ,  quafi  mirabili  &  ineitabili 

geometria  fingulorum  efficaciae  ad  reiol- 

vendum  problema   definitae  eflent-     Non 

videtur    animae  ulla    iapientia  hoc  iieri. 

Apis  recens  nata  nihilo  deterius  mel  cdi- 

ligit    ceramque,   nihilo  indibgentius  com- 

modis  iocietatis  profpicit,  quam  apis,  quae 

exempia  vidit ,    &  expenmenta.     Deinde 

anima  unicam  ideam  fimul  diilincte   per- 

videt,      Verum   iunumerabiles    motus    & 

cum  definita   certitudine  hic  fimul    eilent 

pervidendi ,  ieligendi,  imperandi ,    unico 

iclus  oculi  tempore.     Ergo  videtur  hujus 

mirabilis   nexus  caufa  omnino  extra  nos 

effe.    Eadem   autem  ratione,   qua  vocem 

Arabicam   proferenti   ,     vocem    eamdem 

reddis  ,  ad  novam    ideam  aptatis  loque- 

laeorganis,    ita  etiam  ionos  muficos,  & 

cantilenam  denique  hi  mufculi    repetent, 

dummodo  adtenta  anima  ideam  lonurum 

pienam    &   perfeclam  recepem.      Neque 

iterum  hic  ratiocinio  mentis  quidquam  de- 

betur ;  nam  eadem  eft  plurimis  avibus 

repe 


4?o  I)E    SENSIBUS 

quaefo,  docuit  iftum  puerum  edere  eam  ini 
finitam  &  infinite  conpoiitam  vim  motuum 
jrmfcularium ,  quibus  conjunctis  obtinetur 
idem  fonus,  quem  audiverat?  Verum  ne 
quidem  brutis  hoc  negatum  eft  animalibus. 
ldem  poterit  Pica,  aut  Ffittacus.  Sufpen- 
ditur  cavea  loco  tenebricofo  &  iilenti  ,  ut 
avis,  adhucjunior,  unicum  hominem  au- 
diat  loqui ,  difcet  imitari  vocem  loquentis 
hominis.  Quam  mirabilis  eft  haec  conjun- 
clio  organi  auditus  cum  ore  &organis  loque- 
lae  ,  ut  ifta  organa  ab  aure  difcant  fonos 
proferre  fimiles  exauditis  ?  Verum  nos  haec 
omnia  refolvimus  admirandae  legis  ope,  qua 
fenfus  interni  cum  externis  uniuntur  :  Et 
eadem  ratione  explicatur  ,  quare  nigrapun- 
cla  definitae  fi^urae  alterius  hominis  amo- 
rem,  aut  odium  ,  aut  admirationem  poffint 
excitare.  Ncmpe  definitae  quaedam  ideae 
cum  his  fignis  aeterno  vinculo  vi  confuetu- 
dinis  connexae  funt,  &  adeo  haec  figna, 
dum  fenfus  externos  movent  ,  excitant  in 
memoria  &  mente  illas  ideas ,  quas  ab  ipiis 
repraefentari  didicimus. 

Emendare)  ImpofTibile  eft  vincere  ima- 
ginationem  alteram  folius  ratiocinii  vi;  Sa* 
pientiffimi  faepe  mortalium  inciderunt  in 
imaginationes  falfiflimas ,  quibus  ita  inhae- 
ferunt ,     ut   nulla  demonltratione    mathe- 

mati- 

repetendorum  fonorum  facilitas.  Avisilla 
Virginica  Mochin^hird  omnium  omnino 
avium  carmina  rcddit  ,  &  qu':d  mirabi- 
lius ,  cum  jocofa  quadam  &  maligna  cor- 
ruptionc  ,  qua  eo>  fonos  ridiculos  reddat  & 
abfurdos. 


INTERNIS.  481 

matica  "avelli  potuerint,  neque  convinci  d. 
Neque  mirum ;  omnis  enim  ratiocinii  vis 


nun« 


d  Plerique  horum  miferorum  adfeclu  animi  a- 
liquo  trifti  &  perpetua  cogitatione  ejusdeni 
objedi  ideam  iibi  ipfi  fixerunt  animo,  ad 
quam  denique  anima  confenfum  praebet, 
fecus  ae  in  aitero  delirio  DLXXXlli. 
Amor  infelix,  deiperatio  de  vi&u  ,  fu- 
perbia  pkrosque  maniacos  faciunt,  quos 
in  nofodochiis  congregatos  vidi.  Reges 
fe  plurimi  aut  Deos  ajunt  efle?  alii  r.odn 
diuque  arnatam  inclamant,  alii  cum  divi- 
tes  fint,  paupertatem  metuunt  Wepfer. 
de  morb,  cap.obs-  XC  L  autelTe  qui  venenum 
fibi velint propinare.qualemM eadivs  ha- 
bet&  ipfevidi-Culpam  imaginariam  homi» 
cidii  Wepferus  habet  Obs.  XJC  Alii 
fpeclrum  ob  oculos  habent  idem  Obs. 
lxxxvii.  &  hic  in  viro  vidi.Quales  vero 
Boerhaavius  recenfet ,  ii  rari  funt. 
Qui  vitreum  fe  credidiflet,LoCKius  habet 
11.  c.  XI.  Virum  docliffimum  &  probifli- 
mum  lego  fibi  periuafifle ,  Deum  animam 
rationalem  de  ipfo  demftfle  ,  ut  nuda  fu  - 
pereflet  machina.  Mulierem  quae  mor- 
tuam  fe  efle  perfuafa  fuit.habent  A.  Haf- 
kiensia  Ann.  V.  Obs.  LX.  Alium,  qui 
inteftina  fibi  peirupta  efle  perfuafus  cibos 
nollet  admittere  Comm.  Lit.  N0R.1733. 
h.  44,  Damocles  Hippocraticus 
caecum  fe  &  inpotentem  credebat  Epidem. 
V.  Plurimi  autem  in  eo  conveniunt,  quod 
praeter  objectum  illud  erroris  foleant  fa- 
110  efle  fenfu,  qualem  Cervantes  He* 
roem  fuum  facit ,  &  in  ipfo  objetlo  erro- 

m 
Tm.lV.  Hb 


4«*  DE    SENSIBUS 

i 
nunquam  potcrit  me  contra  fenfuum  evi- 
dentiam  convincere ,  neque  efficere,  ut  cre- 
dam  me  non  videre,  quando  video.  ld  ae- 
terna  lege  Deus  fancivit :  Si  ex  fepulchris 
redirivi  adelTent  Pvrrho  &  Sextus  Em- 
piricus,  &  fubtiliffimis  fyllogismis  enite- 
rentur ,  ut  perfuaderer  me  non  videre  ,  refi- 
ilerem  certe  incredulus ,  fenfui  meo  fidus 
adhaererem.     Nam  inter    inpreffionem   in 

fen- 


ris  tantum  pcccare  in  falfa,  quam  adfu- 
munt ,  hypothefi ,  nam  ad  eam  hypothe- 
fin  conformiter  fe  gerere  folent.  Quae  ra- 
tio  mali  ?  corporea  certe  §  vincitur  enim 
faepe  purgationibus  validiflimis»  Deinde 
freqnenter  omnino  in  iatuorum  cerebrfs  e- 
videntes  &  mechanicae  caufae  mali  amor- 
te  repertae  funt.  Jta  Willisius  vidit, 
&  Ke  rkr  inci  us,  flaccidum  nempe  ce- 
rebrum  &  intus  lapidem  Ob/er<v-  35.  & 
molle  pariter  cercbrum  cuin  fcirrhofo  ce- 
rebello  Parisini  Hijf.  de  V /lcad.  1 705. 
Obs.  17.  Solidius  e  contrario  cerebrum 
Lancisius  vidit  de  fede  cogit.  anim.  ln, 
maniacis  frequens  eft  vafa  cerebri  farta 
reperire  fanguine  multo  atroque.  Jta 
Bonnetus  in  Jepu/cbr.  fn  iis,  qui  exfe- 
bre  cum  delirio  exitineti  funt,  femper  fe 
plurimam  fub  pia  matre  lympham  repe- 
rifle  Wepfer.  demarb.  cap.  p«  3^2» 

Nonne  videntur  eamdem  fibi  repetendo 
ideam,  &  unice  eam  meditando  eam  pau- 
latim  reddidifle  vividiortm  per  leges 
»lxxv.i>lxxvii.  donec  ipfius  praefentis 
objecti  ideae  nihil  cedat  robore,  atque  ad« 
eo  adfenfum  extorqueat  ?  Ita  Praecep- 
tor :  &  puto  recliffirae. 


INTERNIS*.  4S$ 

fcnforio  communi  fadlam ,  &  ideam  ani- 
mae  ,  quae  ex  ea  inpreflione  nafcitur,  nexus 
eft  aeternus  ,  quem  repugnat  everti ,  aut 
fuperari.  Verum  uti  fenfui  externo  credo, 
ita  interno  cogor  credere.  Si  a  caufa  in- 
terna  eadem  &  aeque  vivida  inpreflio  in  fen- 
forium  commune  facla  fuerit  ,  quam  qui- 
dem  abexterno  objedto  folebat  fieri,  coge- 
tur  utique  mens  aeque  credere  imaginationi, 
ac  fenfibus  folct  credere,  Si  fenforium 
meum  commune  ita  difpoiitum  fuerit ,  uti 
difpofitum  eft,  quando  circulum  rubruman* 
te  oculos  vidco,  credam  utique  videre  me 
circulum  rubrum ,  lictt  ducenti  homines 
me  circumftarent ,  qui  communi  confeniu 
negarent  adefle  circuium  rubrum.  Homo 
xnelancholicus ,  profundo  ratiocinio,  &  ve- 
riflimo  judicio  praeditus  in  omni  rerum  ge- 
nere,  mantbit  in  opinione,  quam  concepe- 
rit  animo,  donec  violentus  ahquis  in  corpo- 
re  motus  fiat,  cujus  inpreflio  in  ienforium 
commune  fortior  eft,  quam  caufa  interna 
ideae  prarconceptae  .  &  tunc  quideai  libera- 
bitur.  Multa  mirifica  de  viribus  imagina- 
tionishabet  Michael  de  Montagne  e, 
&  per  exempla  docet*  fapiemiiii-num  quem- 
vis  mortalium  objectum  habuifle  ,  in  quo 
deliraret.  Vidi  clariflimum  virum  ,  perfua 
fum  crura  fua  duo  ftramina  efle,  fapientem 
in  omni  alio  rerum  genere.  Nunquam  pafliis 
eft  eripi  fibi  errorem  ullo  argumento ,  amici 
jubebant,  oculis  uteretur  in  luce  clariflima, 
digitis  hortabantur  ,  ut  crura  tangeret ,  & 

fgfci 

e  L.  I.  p.  m.  67  feqq. 

Hh  2 


484  DE    SENSIBUS 

naturalem  figuram  &  fubftantiam  in  ipfis 
confervatam  perluaderetur.  Pertinax  ilie, 
parcensque  ftraminibus,nolebat  inniti  fulcris 
fragtliifimis,  ne  collifis  fe'tucis  collaberetur. 
Tandem  amici  inftantiifimis  precibus  ita 
fatigant  hnminem  ,  ut  pedes  muniret  o- 
creis  firmiflimis,  ne  forte  frangerentur,tutus- 
que  hoc  praefidio  in  carpento  rus  peteret,  la- 
xandi  animi  caufa.  Jn  ipfa  via  duo  ftudioii 
Jarvati  difpofiti  erant,  qui  ab  uno  latere  rhe- 
dae  adtilirent  ftrictis  gladiis,  &  latronum 
habitu  ,  alterum  vero  vehiculi  latus  liberum 
rclinquereni.  Noiter  oblitus  ftramineorum 
crurum  praeceps  fe  in  fugam  dedit,  valido 
faltu,  &  eo  ipfo  temporis  momento  fana- 
tus  eit  :  atque  ab  eo  temporc  millies  deplo- 
ravit  inbecillitatem  fcientiarum  humanarum, 
cum  videnti  iibi  &  tangenti  aeque  certo  con- 
Jtitifiet  ,  crura  ftraminea  efle,  ac  nunc  con- 
ftaret ,  eadem  vera  crura  efle.  Lutetiis  Ju- 
risconfultus  ,  cui  maxima  negotia  agenda 
mandari  folebant,  urinam  continebat,  ma!e 
timens,  ne  vaitiilimam  urbem  fubmerge- 
ret.Retinuit  ergo  lotiumcerto  periturus,  niii 
Medici  dolum  inveniflent.  Juflerunt  exclama- 
ri,  ingens  incendium  ortum  effe  ,  nuliam  in 
humano  auxilio  fpem  fuperefle.  Ille,  ut  po- 
pulum  fervaret ,  minxit  uncias  urinae  tres 
quatuorve,  &  limul  errorem  depofuit.  A- 
lius  probofcidem  elephantinam  pro  nafo  iibi 
cfle  periuafus  erat ,  nihil  motus  nec  unani- 
mi  teftimonio  adftantium ,  nec  taclu  ,  nec 
fpeculi  ipdicio  ,  neque  ratiociniis.  Tandem 
chirurgus  exiguo  vulnufculo  nafum  incidit, 
ut  fanguis.deftillaret>&  perfuafitdetruncatam 
efle  illam  peflimam    probofcidem.    Alium 

vidi 


I N  T  E  R  N  I  S»  485 

vidi  fapientem  hominem  ,  qui  tumorem  fe 
mirificum  circumgeftare  perfuadebatur:fana- 
tus  eft  reiciflo  frufto  carnis  bubulae ,  cum 
qua  aliquam  partemcutis  chirurgus  refecuit. 
In  hoc  ergo  hominum  genere  lanando  ,  cave 
ne  errori  obponas  fruftra  futura  ratiocinia  ; 
tanta  enim  pro  errore  fuo  folertia  ipfis  eft, 
ut  nunquam  eos  confutes.  Aliter  adgre- 
diendi  funt,  adfentiendum  eft  aegris,  &~in- 
venienda  eft  phyfica  aliqua  antithefis  f, 
delirio  oppoiita  ,  ita  continuo  refti- 
tues  ,  non  aliter  fanabiles.  Quampri- 
jnum  enim  potes  in  fenforio  communi  vali- 
diorem  excitare  ideam,  quam  ridicula  illa, 
Itatim  reftituta  eft  aequabilis  idearum  diftri- 
butio,  &  cum  ea  mentis  verum  judicium. 

(  Hiftoriam  crurum  ftramineorum  a.1732. 
aliter  narravit  Praeceptor  ,,  feminam 
fuifle  ex  morbo  chronico  decumbentem,fa« 
natam  cruribus  fubito  ab  ancilla  valido  \ct\i 
baculi  percuflis.) 

Vohntario']  Si  cum  Geometra  ambulave- 
lis  ,  &  ner  viam  problema  ei  propofueris 
paulo  difficilius  ,  quod  folvendum  fit,  qua- 
dam  in  cerebro  quafi  inquifitione  facla  :  vi- 
debis  Geometram  continuo  gradum  fiftere , 

quaft 
f  Ita  furor  metu  conpefcitur  ,  vulgari  exoeri- 
mento,  ftratagemata  vero  folent  excogita- 
ri ,  quibus  ipfi ,  fuis  fenfibus,  mali  cau- 
fam  fublatam  efle  perfuadeantur,  nun- 
quam  aliis  fide^  habituri.  Sed  fides 
maxima  medicamentis ,  fi  poffis  perfuade- 
re  aegris  ,  ut  admittant.  Nihil  enira  fo- 
lent  illibentius  audire  ,  quam  fe  pro  aegris 
haberi.  Vidi  fubito  fanatos  immenfa  aquste 
frigidae  copia. 

Hh  3 


4S6  DE    SENSIBUS 

quafi  adtonitum ,  &  mox  iterum  ,  quando 
problema  refolvit  ,  in  viam  fe  daturum. 
Nempe  ut  unum  adpareat  menti  ,  quod 
quaeritur ,  reliquae  omnes  viac  ad  fenforium 
commune  clauduntur. 

Extimss]  Meditaturus  nemo  in  forum  fe 
conreret ,  led  lolitudinem  quaeret ,  ubi  nul- 
lum  fenfuum  objeclum  lit  ,  quod  mentem 
diftrahat,  ibique  qniefcet  ab  omni  motu  5 
ita  enim  &  vivid.flima  imaginatio  erit ,  & 
memoria  felicifiima. 

AveLirQno-ia )  Nobile  exemplum  eft  Ar- 
chimedis:  Maximus  itte  Geometrarum 
delineabat  in  arena ,  ut  eo  feculo  folebant 
Philo(ophi,coni.  fphaerae,&  cylindri  propor- 
tionem.  interim  Marcellus  Syracufas 
fubito  aggrefTu  expugnaverat  ,  victorque 
miles  fe  per  urbem  difperlerat.  Irrupit  in 
muleum  Philofophi  Romanus ,  ftriclo  gladio 
minax.  Nihil  ille  motus  aut  tumultu  ex- 
pugnatae  patriae,  aut  miagine  lethi ,  inperat 
jnilitt  ,  ne  circulos  fuos  turbaret,  ldem 
Archimedes  alia  oceafione  nudus  ex  bal- 
neo  in  publicum  pro<iliit,  abreptus  fubita 
laetitia  ex  foluto  ■  •roblemate  difbcili ,  quod 
a  Reue  folvendu-M  acceperat.  Hoc  melrin- 
cholicis  hommibus  propnu m  eft  j  folent  uni- 
cum  objectum  fuorurn  fenluum  &  cogita- 
tionum  rubere  ,  de  reliquis  rebus  autem , 
neque  gaudere,  neque  timere,  neque  fere 
cogitare. 

Debilitas)  Mathematicus ,  qui  una  dua- 
busvc  horis  in  nodotb  problemate  folvendo 
laboravit,  magis  certc  lafTabitur ,   quam  to- 

tius 


INTEHNIS.  487 

tius  diei  mechanico  labore.  Caufaseft, 
quod  inter  meditandum  omnes  claudantur 
fenforii  communis  aditus  ad  motus  volun- 
tarios,  &  fpiritusin  cerebro  retineantur,  ne 
poflint  in  mufculos  fluere  ,  adeoque  fatis 
magno  tempore  opus  fit  ad  cos  motus  redin- 
tegrandos,  dcnec  nimirum  omnia  ad  aequa- 
bilem  transiluxum  fpirituu.ni  animalium 
difpofita  finu  Neque  adeo  caufa  eft  in 
fpintuum  jactura.  JVleditab  mdi  homines 
vix  perfpirant  ,  ita  Sanctorius  h:  &,  li 
quidem  perfpirant  ,  multo  id  pafcius  fit  » 
quam  in  homine  ,  qui  curfu  aut  alio  mecha- 
iiico  opere  fe  exercet. 

Vartata)  Hoc  Vobiscommendomonitum, 
fapientiae  cultores  ardentiflimi,  qui  regendae 
olim  mortalium  valetudini  eftis  deftinafj» 
Quo  acrius  mentem  amatis,eo  certius  corpus 
deftruetis  ,  fi  in  una  re  ftudium  veftrum 
pertinaces  fixeritis.     Contrario  modo  pote- 

ritis 

%  Verum  in  fomno  viae  ad  nervos  &  mufculo$ 
voluntario?  perinde  claufae  funt ,  &  tamen 
mane  furgimus  alacres.  Videtur,  omnem 
partem  corporis  humani ,  quae  absque  al- 
terna  quiete  operatur  ,  continuo  defati- 
gari.  Id  de  unico  mufculo  ,  unico  artu 
certum  eft  ,  fi  eo  folo  uti  uecefle  fuerit, 
Idem  ergo  continget  in  fenfbrio  commu- 
ni,  cujus  aliqua  provincia  absque  remiflio* 
ne  laboravit. 

ii  Studium  in  mutatione  adfectuum  animi  fa- 
cilius  toleratur-  -  perfpiratio  enim  fit  falu« 
brior  VII.  n.  44. 

Hh  4 


48S  DE    SENSIBUS 

ritis  integrum  vitae  tempus  mufis  facrare  », 
neque  fere  fatigari  ,  ii  ftudia  veftra  aliis  la- 
boribus  interpolaveritis.  Nunquam  diu 
haerendum  eft  in  uno  objecto  ,  niii  velitis 
melancholici  fien ,  fed  perpetua  alternatione 
diverfa,  &oppofitaagenda  funt.  Geometra, 
quam  primum  languorem  aliquem  percipit , 
aut  folitudinis  amorem  ,  continuo  abjiciat 
fublimes  meditationes,  &  interponat  mulicen 
vel  ledtionem  poematum  ,  valde  alienum  a 
mathematicis  le&ionis  genus.  Ita  fenforium 
commune  aequabiliter  laborabit ,  nunc  hic 
occupatum  ,  nunc  illic.  Si  uni  vero  labori 
volueris  inhaerefcere  ,  minimum  malum , 
quod  Te  manet ,  erit  inhabilitas  ad  actiones 
vitae  humanae  ,  &  eruditum  quidem  Te 
forecertum  eft,  atque  limites  promoturum 
ejus  artis ,  ad  quam  animum  adplicaveris  k, 
verum  cave  ne  una  reliquis  civibus  ftultus 
fias. 

Cibi]  Miror  ,  quando  fcripta  video  & 
colloquia  fapientium ,  qui  putant ,  pendere 
a  fe  ipfis ,  quid  cogitent.  Nam  vel  folus 
cibus  poteft  fubmergere  illam  divinae  parti- 
culam  aurae.      Geometra ,  qui  ante  pran- 

dium 

s  Stuiium  absque  adfe&u  vix  horam  perfeve* 
rat ,  cum  eodem  adfecliu  quatuor  horas , 
cum  adfe&uum  mutatione  dics  no&esquc 
Sanctori  vs  VII.  n.  4C. 

k  Swammerdamius  toto  nyfthemero 
humi  procumbcns  venerem  limacum  ex- 
fpe&abat :  Sed  idcm  melancholicus ,  & 
patrem  infenfum  habuit ,  ob  inutile  ftu- 
dium  ,  &  meliorura  detreftationem ,  Sc 
atra  bile  praevilente  illa  ,  tanti  laboris, 
opcra  vivus  &  fuperftes  cremavit. 


INTERNIS,  489 

dium  difficiliimae  quaeftioni  refolvendae  ido- 
neus  fuit  ,  a  largo  prandio  hebefcit  ,  & 
fomnolentus  fit.  id  etiam  magis  de  potu 
verum  eft.  Fieri  non  poteft ,  ut  fobrius  & 
ebrius  idem  cogitent  ,  uti  dudum  veteres 
dixerunt,  aliud  cogitare,  qui  vinum  biberit, 
aliud  ,  qui  mera  aqua  contentus  vixerit. 
Ipfe  fapientiiIimusSocRATEsk*  in  fympo- 
fio  apud  Xenophontem  faltare  voluit ,  eum 
peritiilimum  Pantomimum  videret.  Atqui 
nemo  faltat  fobrius,  inquit  Cicero. 

Venena  )  Dantur  venena,  per  experimenta 
cognita,  deinde  per  horrendam  illam  artem 
veneficiorum  ita  exculta,  ut  quemlibet  animi 
adfeclum  proprio  veneno  domare  poffimus, 
&  excitare  alio  pariter  proprio  pharmaco. 
Non  funt  habenda  pro  meris  fabuiis ,  quae 
de  Philtris  veteres  fcripferunt.  In  Inperio 
Indoftanico  inftrumentum  aulicum  ad  occu- 
pandas  feditiones  eft  ,  potus  ex  ftramonio 
&  opio  ,     quem  Pouji  l  vocant  Mogroles. 

Hujus 

k*  Qui  V2nam  virtutem  Socratis  volet  ad- 
gnofcere,  legat  id  convivium  ,  videatque 
Praeceptorem  patriae  leges  dare  luxuriae, 
&  tibicini  inperare ,  ut  reli&is  feriis  lafciva 
cantct,  quae  venerem  moveant  convivis. 
Caeterum  res  ipfa  veriflima  eft  ,  maxime 
in  hominibus  ingeniofis  &  fenfilioribus : 
Eos  enim  erigit  coelum  fudum ,  deprimit 
pluvia  &  obfcura  vis  nimborum.  Enor- 
xniter  differunt  judicia  hominum,  qui  laeti 
quietive  ideas  confiderant,  ab  corumdem 
judiciis,  quando  trifti  adfe&u  occupantur. 

1  Hiftoria  eft  ex  D.  BERNIER  Memoires  &c.  I. 

p.47.     Ait  autem  Vottft  effe  infufum  pa- 

H  h  f  pave- 


490  DE    SENSIBUS 

Hujus  pharmaci  momentum  omni  mant 
deglutire  coguntur  ,  non  pranfuri ,  nifi  mo- 
rem  geflerint.  Non  rnutat  admodum  corpus, 
paulum  tantum  emaciat  :  Sed  luffbcat  id, 
quod  nos  facit  homines  efle ,  delet  fenlim 
perceptionern,  memoriam,  judicium,  animi 
adfectus ,  &  relinquit  vitam  vegetabilem , 
ii  omnino  id  elt  vivere.  Adeo  ad  fua  mala 
ingeniofurn  fecit  hum*num  genus  tetra  am- 
bitio.  Nempe  metuserat,  nefeditioli,  & 
pertaeli  regiminis  aliquem  ex  ftirpe  Regia 
in  folium  ponerent.  Ergo,  qui  inperium 
adeptus  erat,  trucidabatnatu  minoresomnes, 
fola  fua  progenie  iervata.  Neque  tunc  tutus 
erat,  inpoftores  enim  pro  principibus  iup- 
ponebantur ,  quos  fama  ferret  fatum  effu- 
gifle.  Cautior  ambitio  parcit  fanguini  regio, 
vivos  adfervat  cognatos  :  verum  eosdem  in- 
fatuat  potu  venefico ;  &  fi  quae  potentior 
faclio  tumultuetur ,  populo  producit  viven- 
tem  effigiem  humanam ,  quae  omni  vi  cogi- 
tandi   deftituitur. 

Motus) 

paveris.  Sed  Bontivs  facit  e*tra6tum 
infpiflatum  foliorum  ejusdem  plantae  in 
Garc  ab  HoRTAad  c.  IV.  p.m.42.  Per- 
fae,  alio  genere  crudeliratis,  iuos  principes 
cxcaecant;  ftrangulabant  Turcae,  led  Ja*. 
nitzari  hoc  imperii  flagitium  a  feculo  re- 
tro  eripuerunt  Principi  Caeterum  haec 
venena  manifeftiflimum  faciunt,  &  ideas 
fimplices,  &  imagmationem ,  &  memo- 
riam  ,  &  judicium  ,  &  confcientiam  fui, 
dum  hic  vivimus  inter  corpora ,  a  cor« 
porc  pendere. 


1NTERNI&  49* 

Motus )  Qui  rationes  fubducit,  non  poteft 
ambulare  ,  retidere  cogitur ,  nifi  mavult 
aberrare. 

Aeris]  Maxime  in  diverfis  anni  tempefta- 
tibus,  iummocalore,  fummove  frigore. 

Confuetudinis  ]  quae  faepe  vi  intrinfeca 
nihilo  minus  valet. 

AffeCiuum )  Hi  oriuntur  a  majori  in- 
premone,  quae  in  fenforium  communefa&a 
eft:  ergo  neceffario  turbant  meditauones ,  & 
rationis  ufum* 

Judicium]  Non  quaero,  quid  judicium 
iit ,  ne  in  quaeftionem  metaphyJicam  inci- 
dam.  Id  volo,  quaenam  lit  corporis  con- 
ditio,  ex  qua  judicium  nafcitur.     Judicare  m 

voco 

m  Calamitas  vitae  Jiumanae  maxima  in  eo  po^ 
fifa  eft  ,  quod  male  judicemns.  Id  non 
fit  in  ideis  fimplicibus,  quarum  unica  no- 
tio  ambitum  abfolvit :  nemo  coeruleum 
colorem  cum  rubro  conrundtt.  Sed  in 
ideis  conpofiti'!  erratur ,  quarum  eflenrisna. 
mukae  ideie  fimplices  conjunftae  conpo- 
nunt.  Tunc  enim  non  exfpe&atur ,  do- 
nec  duarum  idearum  conpofitarum  notio- 
nes  conponentes  omnes  perceperimus  5 
nimis  tanta  patienm  iuperbiae  humanae 
&  pigririae  repugnat.  Sed  fi  unica  notio 
partialis  ideae  A  convenit  cum  unica  no- 
tione  ideae  B  ,  homines  fiepe  A  &  B  ju- 
dicant  idem  efle  ,  cum  reiiquae  notiones 
omnes  repugnent.  lp'a  praeterea  volun- 
ta«  procul  duhio  plurimum  poteft  in  fal- 
lendis  mortalibus.  Adfociavimus  duas 
ideas  ex  amore,  ex  odio,  unimus  eas,  etfi 
diverfiflimae  fint  »   atque  judicanms  ideas 

pro- 


49*  DE  SENSIBUS 

voco  ,,duas  ideas  cogitare  fimul,  &perci- 
pere,  absque  aclione  mentis ,  num  utrum- 
que  iit  eadem  ,  an  potius  una  cogitatio  ab 
altera  diverfafit»  Quaero,  num  eadem  fit 
figura  trianguli  &  circuli.  Omnes  refpon- 
debitis,  minime,  addetis  rationem  ,  quod 
nempe  modus  ,  quo  triangulum  cogitatur, 
alius  fit  a  modo  ,  quo  cogitatur  circu- 
lu^  Exinde  conficio,  judicium  non  efle 
actionem  voluntatis,  adfenfum  vel  largien^ 
tis,  vel  renuentis ,  quaeCARTEsu  eit  de- 
fimtio.  Nemo  enim  dum  fanae  mentis 
eft  ,  poterit  dicere  duo  &  tria  facere  quatuor : 
&  fi  aliud  dixerit ,  non  tamen  erit  fibi  cre- 
dulus.  Nam  judicium  eft  idearum  fimul  in 
mente  repoiitarum  identitas ,  vel  diverfitas, 

adeo- 

propofitas  non  cx  feipfis,  fed  ex  iis  ideis 
cum  quibus  eas  connexirnus,  &  quae  non 
funt  notiones  conponentes  ideae  judican- 
dae  ,    ftd  ab  ipfa  ea  idea  alienae  &  acci- 
dentales      Titius,  quemamas,  idem  com- 
imfit  ,    quod  Sempronius  ,  quem  odifti: 
excufabis  Titium ,  condemnabis  Sempro- 
nium.     Indus  ait  „  parcendum  efTe  crea- 
turae  DEI,  ncque  confcientias  necis  metu 
fubigendas.      Sacerdos  contra,  exflirpan- 
dos  omnes  ,    quorquot  a  vera  fide  reccfle- 
rirat.  Ergo  Hifpanus  adfentitfacerdotifuo, 
cum  quoideam  viri&jufti&  piiadfociavit, 
damnat  idem  axioma  Indi ,   quem  adfue- 
vit  Barbarum   cogitare  &  inperitum  juris 
humani  divinique.     Plurimum  etiam  fal- 
Iimur     voluntatis    vitio   &  adfociationis 
„  quando  ante  judieium  optamtis  ,   ut  idea 
nliqua  cum  altera  confentiat  aut  difientiaf. 
Inde  fettae  ftudium  ,  adeo  funeftum  veri- 
tati ,  adeo  infuperabile. 


I  N  T  E  R  N I  S.  499 

.adeoque  ab  ipfa  idearum  natura  pendet,  non 
anobis;  &  pofita  ea  identitate  &  diverfitate 
cogeris ,  velis  nolis ,  unam  efle ,  li  una  funt» 
duas  efle,  ii  funt  duae.  Si  vero,  antequam 
utramque  ideam  diftindte  anirno  conceperis, 
una  idca  tibi  oblata  eft ,  quaii  duae  eflent, 
tunc  ex  nitido  ejusdem  conceptu  percipies, 
idem  efle.  V.g.  fi  $z  &4a-J<32  cogitsveris 
confuie,  nondum  videbis  idem  efle:  quando 
idem  diftincte  cogitas ,  &  utriusque  fummae 
idca  tibi  clara  eft ,  videbis  eumdem  utrumque 
numerum  efle ,  quia  uterque  valet  25.  Dum 
de  hac  identit2te  judicafti  ,  nihil  dedifti  de 
Tuo,  neque  liberum  dedifti  adfenfum.  Ve- 
rum  perceptio  fola  hoc  totum  judicium 
abiolvit»  Porro  to^judicas,  quando  utra- 
que  ideaTibi  clare  &diitinc~te  adparet  eadem  3 
male9  quando  de  duabus  ideis,  quas  nondum 
clare  Tibi  repraefentafti  ,  Tibi  perfuades 
unam  effe.  Hujus  erroris  unicum  remedium 
eft  adtentio.  Non ,  quod  mutet  cogitatio- 
nes ,  fed  facit  ideas  diftincliores ,  nempe  ut 
inpreflio ,  cui  conjunfta  eit  rei  ipfius  reprae- 
fentatio ,  in  fenfono  communi  eo  tempore 
fortior  fit  omni  alia  inpreffione.  Solus  ergo 
homo  adtentus  bene  judicat,  quia  folus  ideas 
diitinclas  cogitat. 

Ratiocinium]  lta  vocamus  conparationem 
Judiciorum,  uti  Judicium  eft  conparatio 
idearum.  Poftquam  vidifti  $z  &  4*4-  3z 
facere  pariter  25.  atque  concludis  nunc?,efle 
adeo  5a=  42-h  3*  tunc  haec  conclufio  ra- 
tiocinium  eft.  Ut  hocjuftum  fit ,  debent 
duae  ideae  clare  in  mente  percipi,  deinde 
tertia  idea ,  quae  cum  ipfis  canparatur,debet 

per- 


494  DE    SENSIBUS 

perindc  ctera  efle,  atque  tum  demum  poflu- 
mus  absque  errore  concludere  adfirmative, 
aut  negative,  de  harum  idearum  convenien- 
tia  ,  aut  diveriitate  ,  adeoque  ratiocinmm  eft 
conplexio  judiciorum :  &neceflano  plustem- 
poris  rcquirit  ,  quam  fimplex  judicium,  In- 
de  fit,ut  dentur  homines  infelicis  memoriae, 
qui  bcne  judicant  ,  Jed  rmle  ratiocinantur. 
Stulti  clare  percipiunt,  &  iatis  etiam  dittin- 
fte  judicant  ,  fed  male  ratiocinantur  ;  tunc 
enim  req<iiritur  continuatio  multarum  idea- 
rum  ,  quae  iimul  debent  menti  obverfari, 
atque   adeo  labuntur  n. 

Ordinatt]  Hanc  perficit  methodus  ma- 
thematica  tta  vocamus ,  quando  ita  dige- 
runtur  difciplinae  ,  ut  nulla  idea  .^dfumatur, 
nili  prius  clara  &  adaequata  definitione  ex- 
prefla  fuerit :  tunc  demum  autem  bene  Jefi- 
flitur,  quando  diltin^e  percepta  ett  Porro 
cx  his  definitionibus  deducuntur  conbinatio- 
nes  fimpliciflimae,  in  quibus  nullura  dubium 
eft.  Deinde  &  definitiones,  &  hae  conbina- 
tiones  primar  ,  feverilnVne  exitroinatae  adfu- 
muntur  pro  fundamentis  ,  ex  quibus  paula- 
tim  conbinationes  obfcuriores ,  &  magis 
conpofitae  deducuntur,  neque  tamen  aliae, 
nifi  quae  certo  in  prioribus  continentur. 
Quando  Geometra  femel  in  vita  fe,  quan- 
tum  potuit  relu&antem,credere  coegit,  tres 

angu- 

B  Uffus  ille  lepidifilmi  la  Fontainf  egregie 
judcabat  muicam  alapide  inpulfo  occifum 
iri  :  male  vero  ratiocinabatur  hanc  necem 
amico  fuo  profuturam  ,  oblitus  cum  idea 
lapidis  non  mufcae  folum  ,  fed  hominis 
elifionem  conjnngi. 


INTERNIS.  49S 

angulos  trianguli  cujusvis  aequales  effe  duo- 
bus  re&is,  credit  hoc  &  in  tota  fua  vitapro 
axiomate  hahet  indubitato.  Euclides 
magnum  exemplum  dedit ,  quomodo  apro- 
pofitionibus  fimpliciffimis  ad  intricatiflima 
theoremata  demonftranda  rite  procedatur, 
totis  fuis  XV.  libris  °. 

Dijlinflio  )  Extra  omne  erroris  periculum 
eft,  qui  duas  ideas  fimplices  non  confundit. 
Ule  bonus  fiet  anatomicus ,  qui  confiderat 
arteriam  ubique  in  corpore  humano  effe 
ejusdem  indolis,  omnes  vero  acliones  cor- 
poris  humani  pendere  ab  arteriae  adtione* 
hanc  ergo  tanquam  ens  fimplex  feorfim  con- 
iiderat,  proprietates  ejus  adnotat,  in  me- 
moria  retinet,  digerit,  tuncque  porro  his 
proprietatibus  cognitis  ad  totam  oecono- 
miam  animalem  explicandam  utitur. 

Imaginatio  )  Repugnat  judicio  ,  ratioci- 
nio ,  progrelTui  geometrico  ,  quia  nos  ob- 
noxios  reddit  uni  eminenti  inpreflioni  i\ 
Eadem  ratione  adfedtus  animi  agunt.  Hi 
enim  faciunt,  ut  ideae  non  tales  i  repraefen- 
tentur  ,  quales  extra  nos  funt ,  fed  conjun- 

tfae 

•  Neque  tamen  Euclides  accufationem  evi- 

tavit  recentiorum ,  ob  demonftrationes  per 
deduclionem  ad  abfurdum  ,  quae  cogunt 
mtelleftum  ,  non  autem  illuminant ,  cuin 
propofitionem  veram  eile  evincant ,  ratio- 
nem  vero  veritatis  ex  ipfis  conditionibus 
non  eruant* 

p  Quia  vel  ideae  conplexae  unicam  notionem 
exhibet  menti  ,  yix  enim  imaginatio  no- 
tiones  omnes  retinet. 

*  Ob  adfociationem  idearum  not,  m. 


496  DESENSIBUS 

6lae  cum  qulbusdam  in  fenforio  communi 
vigentibus  emotionibus.  Ipfae  ergo  ideae 
rerum  quam  longiffime  mutantur,  prouti 
amorem ,  vel  odium ,  vel  admirationem, 
comitcs  habent. 


D  E      V  I  G  I  L  I  A. 

DLXXXVIL 

Ita  vocamus  ftatum  corporis  humani,  m 
quo  actiones  fenfuum  internorum,  externo- 
rum  &  motus  mufculorum  omnium,  quam 
promtifiime  &  expeditillime  peragi  queunt, 
abfque  ulla  refiftentia.  Vigilo,  quandoocu- 
lis  apertis  objedumquodlibet  continuo  video. 
Quando  dormiturio  ,  jam  oculi  hebeicunt. 
Vigilo,  quando  fonum  minimum  audibilem 
percipio  :  fi  iftc  fonus  mihi  elabitur ,  tunc 
dormiturio.  Vigilo,  quando  a  minimo  in- 
petu  mentis  incitante ,  vel  objedti  externi 
determinante  ,  mufculi  moventur,  lingua 
loquitur,  pes  graditur.  .  Vigiloergo,  quam- 
diu  in  fenforio  communi  viget  ea  conditio 
phyfica,  per  quam  acliones  objectorum  ex- 
ternorum,  folito  modo  corpori  adplicatae, 
faciunt ,  ex  lege  nexus ,  ut  folitae  cogita- 
tiones  in  mente  excitentur.  Vigilo,  quando 
ad  minimam  mutationem  principii  cogitan- 
tis,  principium  movens  poteft  ad  mufculos 
determinari ,  licet  faepe  ipfo  adtu  minime 
determinetur.  Mirabili  lege  Creatoris 
cautum  eft ,  ut  dimidia  parte  vitae 
noftrae  antomata  fimus,  altera  medietate 
entia  cogitantia. 

DLXXXVlli. 


D£  VIGILI  Afc  497 

DLXXXVIIL 

Praefentia  )  Qyando  'm  loco  fenforii  com- 
inunis,  iive  in  tota  origine  niedullae  cerebrl 
ex  cortice ,  ex  fucco  arteriofo ,  cortici  ad- 
plicato  ,  fecernuntur  fpiritus?  &  ingrediun- 
tur  iidem  initia  fibrarum  cavarum  medullae5 
easque  aequabiliter  replent,  h  per  easdem  ae- 
quabiliter  moventur  ,  ad  quinque  fenforia 
externa  ,  &  mufculos  voluntarios.  Vjgilia 
ergo  hominis  eft  aequabilis  repletio  omnium 
nervorum  ,  qui  a  cerebro  oriunturi 


D  E    S  O  M  N  O. 

DXCt 

Opbofitus)  Vigiliae  funt,  quando  corpus 
fioftrum  facillime  ab  exterioribus  corporibus 
adficitur,  &  eorum repraefentationes  animae 
tradit ;  ab  anima  vero  perindecogitationurri 
inperium  ad  corpus  facile  pervenir.  E  con- 
trario  fomnus  ftatus  eft,  in  quo  ab  exterio- 
ribus  nullae  ideae  ad  animam  traduntur  ,  & 
nullum  viciflim  animae  in  corpus  inperium 
cxer^etur. 

Nempe  ILLE  ,  qui  legem  fcripfit  generi 
horrmum  &  animaliuro,  pofuit  in  corpore 
hominis  &  animalium  plerorumque  s   du- 

plicem 

»  Anafotne  conparata  favet  fyftemati  Pb  ae« 
ceptoris  ,,  de  animalis  facultatis  fede 
in  cerebro.  Nempe  qundrupeda  &  aves, 
&  pifces ,  quae  fere  uti  homo  alterna 
tempora  dornuendi  &  vigilandi  habent, 

cere* 
Tm*lF.  II 


49S  D  E    S  O  M  N  O. 

plicem  machinam.  Earum  i.  pergit  agere, 
donec  tota  deitrudta  fit ;  huc  cor  pertinet  & 
organa  refpirationis ,  quatenus  vitalia  funt, 
motus  periftalticus  inteftinorum  ,  &  omnes 
illi  motus  ,  qui  a  fyftole  &  diaitole  cordis 
originem  trahunt.  Quando  haec  machina 
quiefcit ,  mors  perfecla  eit,  ex  qua  nulla  fit 
in  hoc  mundo  refurredtio.  Alrera  machina 
in  corpore  eft  animalitas  f.  to  ^XtK0V  P-tfK 
hominis  ,  quae  alternis  vicib.is  &  *git ,  & 
requiefcit.  Ob  hanc  viciflitudinem  fk ,  ut 
homo  magna  parte  vitae  fuae  non  hotnu  iit, 
fed  machina,  nempe  in  fomno,  &tunc  mors 
animalitatis  eft  ,  dum  vita  prioris  machinae 
fupereft :  ii  &  ea  ceflet ,  tunc  fomnus  letha- 
lis  ingruit,  ex  quo  non  expergifcitur ,  ipfa 
nempe  perfedta  mors.  Has  duas  mortes  poft 
Bomerum  acute  forores  vocavit  Gor- 
c  i  as  Leontinus  Orator  :  differunt  enim 
unice  tempore ,  &  extenhone.  Somnus  eft 
mors  cerebri ,  brevi  durans  tempore,  vivente 
interim  &  vigilante  cerebello»  Quando  etiam 
cerebellum  dormit  ,  tunc  fit  mors  perfecla 
lotius  animalis. 

Vigiliae)  Haec  eft  ftatus  fenforii  commu- 
nis,  in  quo3  quod  ad  iolida,nervi  in  origine 

fua 

ccrebrum  habent  &  cerebri  a  cerebello 
manifeftam  divifionem  :  Iniedrorum  ce- 
rebrum  pene  nullum  eft,  uti  nullae  fomni 
alternationes ;  ftatus  autem  languoris  a  fo- 
mno  multis  modis  differt ,  eum  unum  oc 
continuum  vitae  ftadium ,  &  cum  univer- 
fali  fere  qniete  liquidorum  conjunclus  fit, 
&  unicea  frigore  pendeat ,  &  acalore  conti- 
nuo  in  plcnum  yigorem  mutctur. 


DE    SOMNO,  499 

fua  liquidum  fpirituofum  expedite  accipiunt, 
&  in  progreflu  facile  transmittunt.  Qyod 
liquida  adtinet ,  vigilia  dicitur ,  quum  ex 
fanguine  arteriarum  Carotidum  &  vertebra- 
lium  in  principia  medullae  &  nervorum  fpiri- 
tus  promte  effluunt,  tanta  copia  &  mobili- 
tate  tanta,  ut  motus  expeditiffimus  fit,  & 
ab  omni  varietate,  vel  interiusorta  velexte- 
rius  ,  facillime  aliter  determinetur.  E  di- 
verfo  fomnus  in  folidis  quidem  eft  „  con- 
preffio  vel  collapfus  vaforum  minimorum 
cerebri,  ut  liquida  fua  non  polfint  transmit- 
tere:  in  fluidis  vero  fomnus  eft,  quando 
vel  fpirituum  materia  ad  corticem  omnino 
non  fluit  ,  vel  iidem  fpiritus  ibidem  non  fe- 
parantur  ,  vel  principio  medullae  non  con- 
tinuo  adplicantur. 

Pbaenometta )  Saepe  horas  integras  inpendi 
in  hominibus  innocentiflimis ,  puerulis  ,  & 
omnes  mutationes  adcurate  notavi ,  per 
quas  a  vigiliis  ad  fomnum  tranfitur. 

Externl)  Dormiturienti  ,  necdum  dor- 
mienti,  vifus,  auditus,  reliqui  fenfus  minus 
acuti  redduntur  ,  primo  adtentio  perit  b, 
deinde  difficilis  memoria  fit,  animi  adfeclu* 
quaii  nulli  fiunt ,  cogitationes  &  ratiocinia 
nonrite  procedunt,  ut  prius  folebant. 

Inci- 

»  Et  ante  fomnum  vcrum  delirium  faniflirnus 
quisque  in  fe  ipfo  obfervate  poteft ,  con- 
fufis  ideis ,  8c  carum  nexu  incipieate 
rumpi  :  eo  vcro  penitus  foluto  jam  fo. 
innu*  eft,  &  abeft  confcientia,  quod  omnf- 
no  Praeceptoris  feutentiae  favet,  „cofl- 
fcientiam  a  memoria  pendero» 

Ii« 


joa  DE    SOMNO, 

Incipiunt )  Primus  gradus  eft ,  quando  ad- 
huc  confcii  fumus  nos  dormiturire.  Verus 
enim  fomnus ,  uti  eleganter  ait  aliquis  vete- 
rum  ,  fugientes  opprimit ,  fugit  infeqientes. 
Nemo  enim  mortalium  unquam  in  fe  ipfo 
animadvertit ,  quaratione  dormire  ceperit. 

Motus  voluniarii  'c )  Homines  vulgo  cre- 
dunt,  nihil  feagere,  dum  fedent:  curn  ta- 
men  in  fedendo  incredibiliter  laborent,  Oon- 
fuetudo  hoc  facit.  Mufici  homines  ante  fe 
n.hil  habent  politum ,  niii  16  fig.ia  tabla- 
turae  muficae,  &  ab  hls  folis  ad  modulos 
determinantur.  Tunc  autem  doclos  digitos 
tanta  cum  velocilate  movent  ,  ut  ne  uno 
figno  aberrent ,  neque  tamen  fciunt  fe  adeo 
innumerabiles  agitare  mufculos.  Omnes 
enim  mufculi  dorfi,  facrolumbares,  longifli- 
mus ,  femifpinales,  &  reliqui  congeneres  in 
erigendo  corpore  occupantur  :  neque  raput 
fuftinetur  ,  nili  plurimorum  m.ifcul  >rum 
atfione,  quibus  in  fomrto  ceflantihus  caout 
nutafc  Idem  de  maxilla  verufn  eft  Spcun- 
dus  ergo  fomni  gradus  eft  ,  infuner  ibUis  re- 
fiftentia  mufculorum,  qui  a^noni  ruae  per- 
tinaciter  renituntur,  ut  v.  g.  palpebra  nullo 
animae  inperioelevata  fultineri  polfit,  quam 
absque  ullo  fenfu  vigilans  movebat,  portdUS- 
que  caoitis  &  maxillae  dor^turi^nt»  grave 
incumbat ,    quod  nullum  videtur  viirhnti. 

Vide- 

c  Mufculorum  voluntariorum  hnguor  comf- 
tem  habet  pecu'iarem  fenfum  ftuporis,  ex 
quo  adparet ,  non  in  cerebro  folum,  fed 
per  totam  nervorum  lonjjifu.unen)  fomni 
efFe&us  propagari ,  inpedimcntum  neinpe 
»n  fyftcmate  animali. 


DE    SOMN0.  501 

Videtur  adeo,  in  fenforio  communi  fpiritus 
ad  motus  voluntarios  inhabiles  reddi. 

Flaccefcere)  Fiunt  paralytici  vel  immobi- 
lea ,  &  unaflaccidi ;  quo  a  tetanode  immo 
bjlitate  difterunt  ,  ea  enim  eum  rigiditate 
conjungitur.  Hoc  fomni  certiflimum  iignum 
eft. 

Senfim)  Qui  pervigil  fcribit ,  fi  dormitu- 
riverit,  calamtsm  fentit  demanu  labi.  Grues 
dicumur  contra  metum  accipitrum  cufto* 
dem  ponere  aliquam  de  grege  avem  ,  ea- 
alteri  pedi  infiftit ,  altera  lapidem  tenet; 
quamprimum  incipit  dormire,  cadit  de  roani* 
lapis  &  excitat  fopitam  \  Mufculi,  dum 
mufculariter  agunt ,  duri  funt  &  turgidi  : 
Tales  erunt  muiculi  pugni,  filapillum  fufti- 
nueris.  lidem  mollefcent,quando  dormiturit 
homo*  &  lapilium  dimittent. 

Palpebris )  Mirabilis  haec  providentia  eft, 
Nulla  pars  corporis  humani  majus  in  fomno 
periculum  adit,  quamoculus,  cumejusper- 
petua  perfpicuitas  maxime  neceflaria  ilt^ 
ErgoNATVRA  cuftodiam  oculis  adpofuit , 
orbicularem  mufculum :  fecitqueutfomnum 
capere,  nifl  claufis  oculis,  non  queamus  un- 
quam  e.  Ergo  non  omnes  mufculi  in  fomno 
refolvuntur,&  fphindteresdefenfores  corporis 
tunc  quam  maxime  operantur.  Pariterenim, 

uti 

d  AlexanderM.,  a3 gruum  exempTum glo- 
bis  aeneis  fe  pcrvigilem  praeftabat,  qui 
quoties  dormiturirct ,  delapfi  in  fubjeGtas 
pelves  ftrepitu  ipfum  cxcitarent  &c. 

e  Non  conftri&o  adeo  orbiculari ,  quam  r$Cm« 
luto  ^evatore. 

Ii  5 


$03  DE    SOMNO. 

titi  palpebrarum  ,  itaoris,  veficac,  inteftini 
rcfti  fphindteres  in  fomno  contrahuntur. 

Faeie)  lnfantes  primum  aliquoties  nutant, 
deindc  tota  facies  mutatur,  plana  fit ,  quafi 
mortui  genae  &  labra  dilabuntur,  maxilla 
cadit.  Ex  hoc  folo  ligno  facile  eft  homi- 
nem  dormiturientem  dignofcere. 

Cello)  Saepe  vidi  homines  in  loco  publico, 
qui  v.  g.  in  templo.obdormifcerent.  Primo 
oculi  niclant,  deindenutat  caput:  eo  delapfo 
ex  ipfo  motu  expergifcunt  territi,  &  caput 
firmant,  fed  nequidquam,  nam  paulo  poft 
iterum  iabafcunt  inpotes  fuftineri :  Jio  tem- 
pore  mufculi  capitis  refoluti  funt ,  neque  ta- 
men  omnes :  caput  enim  huc  &  iiluc  rotatur, 
prouti  unius  vel  alterius  lateris  mufculi , 
fortuito  cafu  minus  paralytici  fodalibus  ,  ca- 
put  ad  fuum  latus  adtrahunt.  Neque  mora 
eft  ,  quin  colli  mufculi  refolvantur,  &  tota 
cervix  antrorfum  flectatur  :  &  id  quidem 
ftadium  a  priori  divcrfum  ett.  Nequepoteft 
voluntas  refiftere,  uti  trifti  experimento  mi- 
lites  difcunt  ,  qui  praeiente  hofte  in  vigilia 
difpofiti  non  pofTunt  fomnum  arcere  ,  etfi 
voluptatem  periculo  vitae  feredimere  norint. 
Eleganter,  ut  omnia,  Vi  n  gi  n  vs  hanc  inva- 
lefcentem  vim  fomni  expreffit : 

Jamque   ferc  mcdiam  coeli  nox  humida 
mctam 

Contigerat',    placida    laxarant    membra 

quiete 

Sub  rcmis  fufi  ,  dura  per  fedilia ,  nautae; 

Cum  levis  aetheriis  delapfus  fomnufi  abaftris 

Aera  dimovit  tenebrofum  &  difpulit  um- 

bras, 

-    -    fuditque  has  ore  loqueJas : 

Aequa- 


DE    SOMNO.  5®3 

Aequatae  fpirant  aurae,  datur  hora  quieti ; 
Pone  caput ,    feflosque  oculos  furare  la- 

bori  .  .  .  , 
Ecce  Deus  ramum ,    Lethaeo  rore  ma- 

dentem  , 
Vique    foporatum  ftygia    fuper  utraque 

quaflat 
Tempora  :  cundiantique  natantia  lumina 

folvit. 
Vix  primos  inopina  quies  laxaverat  artus, 
Et  fuperincumbens ,  cum  puppis  parte  re- 

vulfa , 
Cumque  gubernaclo ,  liquidas  projecit  in 

undas 
Praecipitem,  ac  focios,  nequidquam,  fae- 

pe  vocantem. 
Braehiis]  Utnemo  poflit  eredtus  dormire, 
Nam  columna  fpinae  dorfi  non  nili  ab  infi- 
nitorum  mufculorum  communi  aclione  ere- 
cla  tenetur  ,  iisque  potentiis  deficientibus , 
continuo  totus  truncus  concidit.  Paulo  poft, 
ii  eredtus  ftare  voluerit ,  qui  dormiturit , 
certo  in  terram  cadet. 

Ceffant]  Oritur  ille  ftatus  cerebri ,  qualis 
erat  in  illo  homine  Parifino  e  ,  qui  duram 
matrem  gerebat  denudatam  :  huic  nempe 
quando  quis,  precio  conduclo,  cerebrum  con- 
primebat ,     fomnus    ingruere     incipiebat , 

profun- 

f  Defeendendo ,  intextu]  Mihi  vilentur  pedes, 
&genua  etiam  exprimis  languere,cum  fiii- 
gulari  quodam  ftuporis  vix  effabili  fenfu: 
quod  minus  percipitur  ,  quia  vulgo  dor- 
miruricntes  procumbunt. 

sCCLXXXIV. 

ti'4 


s*4  DE    SOMNO, 

profundiflimus  ruturus,  quando  preflio  ifta 
fenfim  augebatur.  Hoc  loco  dicimus  de 
fomno  perfefto,  qui  mortis  imagoefU  Nata 
adeo  caufa  adeft,  quae  inpedit,  ne  fplritus 
iu  nervos  influant ,  five  id  ex  abfentia  fpiri- 
tuum  rlat ,  five  ex  ineptitudine  ,  livc  ex 
quiete. 

Fortior  )  Pulfus  enim  increfcit  5  b 

Lentlor) 

h    pRAECEPTOR    hic    SANCTORfVM    fcqul- 

tur,cujus  aphorifmu*  eft,,  Somno  anima* 
les ,  vigilia  virales  &  naturales  languefcunt. 
Vigilia  animales  roborantur  ,  vittles  & 
naturales  laeduntur  ,  Se&,  IV.  n.  47.  48. 
Ita  Mayow.  oper  p.j^f-  Bohn.  p.  4.11. 
411.  Olim  Hitpocrates  „Interiora 
in  fomno  calidiora  Epid.  VI.  n.4.  f.  Pro 
hac  fententia  adducitur  in  primis  „  ca- 
lor  dormicntium  ,  $c  profunda  refpiratio, 
&  perfpiratio  major.  Verum  vir  Clar.  de 
Gorter  hic  contra  communem  Prae- 
ceptorem  noflrum  fufe  dixit ,  8c  per- 
fpirationem  quidem  negavit  majorem  cfle, 
conf.not.  k.  deinde  in  univerfum  fomnum 
tfcri  diminutis  potentiis  ncrvolis  omnibus 
&  lentiori  facto  motu  fpirituum.  Id  de- 
monftrat  ex  hominum ,  quando  primum 
obdormifcunt  frigore,  ex  pulfu  lentiori, 
ex  conco&ione  ciborum  minori ,  unde 
dormientes  minus  adpetunt,  &c.  Vide 
Exerc.  II.  de  fotnno  &  vigilia  tot.  &  de 
perfpir  Ed.  II. n.  35-4.  35-5-.  Jf  6.  Pvscher. 
diff.  de  pervig.  Lipfiaehab.  &  Ven.  Hof- 
mannvm  Med.  Syft.h  p.  484.  Conparavi  ra- 
tiones ,  oc  contuli  etiam  alia  fomni  phae- 
nomena.  Reperio  ea ,  quae  circulationis 
vim  diminuunt ,  fomnum  facere ,  ut  re« 

B&C4 


DE    SOMNO,  $05 

Lenticr]  Si  pueri pulfus  numeraveris,  dum 
vigilat ,    deinde  numeres ,   quando  dormir , 

inve» 

frigerantia ,  papaveracca ,  revulfiones,  vc-? 
naefe&iones ,  ipfum  demum  fummum 
Frigus  fomnum  ante  mortem  generare. 
Contrario  rnodo  calida.  varia,  quae  circuv 
!um  incitant,  perinde  movere;  fed  gravem 
&  minus  naturalem,  Ha&enus  adeo  vigU 
]ja  potius  in  mediocritate  quadam  diflferre 
videtur  a  fomno,  ut  8c  imminuta  circu- 
latio,  &  au&a  fomnum  faciat.  Verum 
porro ,  omnino  verum  eft  ciborum  ap- 
petitum  fomno  minui  ,  &  fecretiones 
omnes  videri  decrefcere,  cum  Sturina ,  6c 
faeces  minus  urgeant ,  neque  falivae  mer 
morabilis  copia  fecernatur  ,  neque  lacru- 
mofi  liquidi  &c.  Propior  ergo  fum  fenten* 
tiaeCl.  de  Gorter  „ut  vires  vitae  ,  & 
circulationera  fanguinis  in  fbmno  natu- 
rali  exiftimem  lentiores  efTe  ,  5c  minores. 
De  pulfu  fatetur  Praiceptor  ,  &  monet 
Gorter  JExerc.  II.  n.  14.  in  pueris  non- 
nunquamintermittere  Eems  dijf.inaugJefo' 
mni  Sub  initia  fomni  majorem  efle,deinde 
minui  Barth,  deMooR  obfervat  de  in* 
fiaur.med.^ff.  Nonmirum  „cumnemo 
nifi  calidus  dormiat  per  DXCIX.  Ideo, 
puto,  pulfus  plenior  cft ,  uti  torrens  parunt 
prorundus  eft  ,  inulro  altiore  fluxurus  aU 
veo,  ubi  modico  fluit  inpetu.  Refpira* 
tionem  profundiorem  multa  facere  pof- 
funt »  decubitus ,  os  continuo  claufum, 
corigeftio  muci  in  via  aerea  ,  8c  fuper 
omnia,,  ipfae  fanguinis  majores  undae, 
quae  uti  rariores  funt,  ita  majores  efle  par 
eft.  Rariorem  certeefie,8c  rninoremmonet 
deGoRTER  Exerc.  II,  p.  18.  30.  &  ipfa 
I  i  f  demonf 


So6  DE    SOMNO, 

invenies  fomni  tempore  pauciores  efle,  fed 
aequabiliores  fimul,&  pleniores,  &  fortiores: 
atque  ex  hoc  folo  ligno  poteris  cognofcere , 
dormire  in  cuneis  puellum  ,  etiam  jfi  neque 
oculis  tuis  neque  auribus  utaris.  Jn  Phreni- 
tidc,quando  aeger  ad  foranum  incipitdifponi, 
de  vi  mali  ex  pulfu  judicare  poteris.  Qyando 
pulfus  major,  &  fortior,  &  lentioreft,  quam 
in  vigilia,  bonus  fomnus  erit;  fi  citior  fuerit 
&  debilior,  nihil  juvat,  neque  enim  fomnus 
durabit. 

Augendo]  Profundiflimus  fomnus  perfecla 
apoplexia  eit,  in  qua  pulfus  fortifRmus  efle 
folet,  ut  in  apoplectico  paulo  ante  mortem 
majus  robur  vitale  videaris  Tereperire,  quam 
In  codem  unquam  dum  fanus  vixit.  Simul 
calent  ,  rubent ,   fudant  omnia ,    eo  magis , 

quo 

demonftrat  experientia.  Sanguinis  motti 
aucto  ,  &  cum  pulfu  duro  non  dormitur 
G  o  rt e r  ExercM  p.  16.  Sudorem  matuti- 
num  &  calorem ,  quieti  fub  rtragulis  fere 
tribuo,  &  non  difflatae  atmofphaerae  per- 
fpirabili  Comm  Boerh.  III.  p.  59S.  Nam 
etiam  absque  fomno  ,  plerique  mortales 
fudorem  profufiflimum  fibi  cierepoflunt, 
li  bene  te£U  perfe&e  inmobiles  fe  conti- 
nuerint.  E  contrario  certum  eft,  omnes 
nimios  ardores  ex  fomno  tepefcere  &  mi- 
nui:  Deinde  dormientem  infigniter  frige- 
rc,  fi  non  magis  quam  in  vigilia  teftus 
f uerit  G  o  r  t  e  r,  n .  5  f  6.  de  perfpir.  Non 
ideo  nihil  tribuo  decremento  evacuatio- 
num  reliquarum  ,  &  aequabilitati  circula- 
tionis,  quae  omnia  vafa  replet,  &minori 
denique  ad  mufculos  &  fenforia  organa 
adfluxui. 


DE    SOMNO;  5.7 

quo  fomnus  profundior  eft.    Ergo  augctur 
viscordis,  arteriarum,  &venarum. 

Profundtor )  Homo  fomnokntus  facile 
adgnofcitur  ex  modo  refpirandi :  Profundius 
enim  refpirat  ,  cum  fono  quodam  audib.li, 
/cum  vigilantis  refpirationem  non  audiamus) 
dum  diaphragma  validimme  deprimitur  ,  & 
coftae  valide  clevantur.  Hinc  in  fomno 
refpiratio  videtur  perfectiffima.  Eodem  au* 
tXo  jam  fonora  redditur ,  &  nafcitur  ftertor, 
quales  ronchos  in  funefta  apoplexia  aegri 
edunt ,  certum  lethi  lignum.  Sed  &  ipfe 
profundiflimus  fomnus  apoplexiae  vicinus 
eft. 

Ptr/eSius']  Funcliones  vitales  omnesnin 
dormiente  homine  validiores  funt  ,  &  per- 
feclius  exeroentur  ,  nempe  coclio  ventri- 
culi  *,  motus  periftalticus  inteftinorum  ,  fe- 
cretio  liquidi  inteftinalis,  bilis ,  fucci  pan- 
creatici ,  mutationes  fanguims  in  pulmone, 
in  corde  finiftro ,  diftributio  pcr  arterias  *  *, 

fecre- 

*  Re&e  hec  negat  Gorterus  "Exere. T  T,  p.  23  ; 
&c.  A  prandio  intra  fex  horas  appeti* 
tus  redit ,  a  coena  ultra  duodecirn  diflfeH 
tur.  Animalta,  quae  hyemem  edormiunt," 
perfeftam  inediam  ferunr,  quam  vix  ultra 
biduum  tolerarcnt,  fi  vigilarent.  Pervtgil 
ante  mediam  noe>em  ramem  percipietj 
vix  ante  meridiem,  fi  dormiverit, 

J*  Co&iones  humorum  ex  chylo  in  fbmno 
melius  peragi  ratetur  de  Gorter.  Exerc. 
p.  4.  Ncmpe  in  vigili*  sliqua  vafa  celeri- 
ter  perfluuuturjanguent  sltqua  Moruum 
voluntariorum  &  lenforia  organa  plurt- 
mum  fanguinisaccipiunt:  iequitur,  ut  in- 

terim 


508  ©E    SOMNO. 

fecretiones,  adfimilationes ;  haec  omnia  ia 
fomno  melius,  quam  in  vigilia  fiunt.  Ergo 
vafa  omnia  bene  difpofita  funt ,  exceptis 
illis,  quae  animalitati  inferviunt,  omnesque 
funcliones  ,  quae  ab  aequabili  aclione  pen- 
dent,  melius  in  fomno  peraguntur,  exclu% 
fundionibus  ccrrbri  &  nervorum. 

Secretionem']  Separationem  liquoris  a  li- 
quore ,  &  fe.effior.em  heterogeneorum a  fan- 
guine  hoM)Ogenso. 

Perfpirationem]  Dum  humores  ad  omnia 
vafa  corporis  humani  cum  iumma  aequabi- 
litatc  adplicantur  K 

Diftri* 

ter Jm  aline  partcs  minori  copia  irrorentur 
&c.  Rrgo  alioubi  tanta  fit  circulatio,  ut 
continuo  in  fecretoria  vafa  urgeantur  hu- 
mores  :  alibi  adeo  exigua  ,  ut  chylus  in 
fanguinem  ,  non  mutetur.  In  fomno 
omnia  vafa,  indice  aequabili  calore,  ae- 
quali  celeritate  pcrfluuntur,  adeftque  ealor 
uniformis,  fimilis  incubantis  ovi  .  adco- 
que  fanguis  fenlim  refolvitur  ,  nihil  utilis 
liquidi  in  excretoria  organa  ptrditur,  ni- 
hil  manet  inmutatum  crudumve. 

k  Hic  Gorteri  cum  SancTorio  magna 
eft  difputatio  Sanctorivs  in  fomno, 
quadraginta  III.  n.  i.  &  quinquaginta  un- 
cias  perfpirari  dixerat,  IV.  n.i.  duplo  adeo 
plus  quam  in  vigilialV.  n.  7.  &  aliquando 
intra  unarn  horam  ad  libram  unam  IV. 
n.  3  1 . 3 7.  Recentiores  omnes  invenerunt 
contrario  modo ,  per  lomnum  minus  per- 
fpirari  ,  Keilivs  p.  174.  17$-.  Vo- 
dartvs  ,  8c  Gortervs  [ not  e.  ad 
CCCCXXX.]   fed   ifte   fufius  de  perfpir. 

n.307. 


DE    SOMNO,  509 

Biftrikutionem  ]  Haec  fit  ab  arteriis ,  Sc 
earum  motus  pendet  a  vi  cordis  femper  ae- 
quabili.  Hanc  turbabant  interpellentes  mu- 
fculi ,  iisdem  ergo  quieicentibus  aequabiJior 
redditur. 

Nutrithnm  ]  Ad  hanc  requiritur  praepa* 
ratio  materiae  nutritiae ,  praeparatae  diftri- 
butio,  diftributae  adplicatio  ad  folida  labo- 
rantia,  adplicatae  fortis  adfixio  ad  eadem. 
Hae  conditiones  omnes  in  fomno  optime 

exer- 

h.  |o7.feqq.  ubi  ex  ptoprlis  expenmentfs' 
invenit ,  perfpirationem  no&urnam  hyeme 
fuifle  i<5.  unciarum  ,  aeftate  quatuorde-, 
cim,  quod  pondus  Ksiliano  etiamma.* 
juseft :  8c  n,  308.  duas  unciasintra  heram,' 
cum  vigil  tres,  &cum  motuanimali  qua- 
fuor  per  horam  perfpiraverit ,  conf. n-jit» 
.3? 3.  Scc.  ut  in  fomno  fit  fere  dimidio 
jninor,  quam  io  vigilia  Exerc.il.  p  28. 
Keilius  1.  c.  uotturnae  perfpirationis 
diurnam  fefquialteram  fecit.  Vnde  hoc 
in  experimentis  diflidium  ?  Procul  dubio 
magna  caufae  pars  eft  in  coena  Italorum 
uberiori,  qu-ie  Hatavis  &:  Anglis  fere  nulla 
eft.  Sed  jejunus  vix  o&odecim  uncias 
transfpimt  Sanctor.  III.  n  4.  &  ao. 
Fatetur  Gortervs,  a  coena  pleniori 
perfpirationem  augeri  aph.  ;;9.  Deinde 
putaverim  „  primis  fomni  horis  parum , 
ultimis  valide  perfpirari :  &  confentiunt 
expcriraenta  Gorteri  Exerc  II.  p  51. 
tunc  enim  raagnam  ad  cutem  determina- 
tionem  demonftrat  mador  infantum,  & 
rubor,  8c  calor. 


5i*  DE    SOMNO. 

excrcentur,  hlnc  fomnus    membra  reftau- 
rat  ' ,  diurno  adtrita  labore. 

Ceierior )  ln  homine  dormiente  multa 
quiefcunt,  &  tamen  maximus  calor  percipi- 
tur.  Omnis  enim  homo ,  dum  dormit, 
calet,  etiam  quando  friguit,  cum  primum 
fomno  fem  committeret.  Neque  tamenajo, 
humores  omnes  fortius  moveri :  Sermo  mihi 
cftde  vaiis  primi  generis  ,  &  de  motu  ab  iis- 
dem  in  vafa  lateralia.  Quae  vero  liquida  in 
venas  efFunduntur  ,  ea  ibi  transmeare  non 
pofTunt ,  cum  a  nullo  mufculo  urgeantur, 
neque  ad  cor  redire  ,  fed  ibi  haerebunt. 
Hinc  corpus  quiefcens  repletur  liquidis  in 

vafis 

l  Nempc  nutritio  fit  ex  ipfo  diminuto  inpettt 
fanguinis  circulantis.  Sanguis  nimia  vi 
aerus  praeteilluir,  &  nihil  adponit,  uti  in 
febrc.  Idcm  leni  motu  8c  aequabili  fd« 
veolis  infcrt  clemcnta  vifcida ,  ncque  ite- 
rum  avcllit.  Vcrum  in  vigilia  motus  ra- 
pidior  fcri  particulas  adtcrit,  expellit,  qui« 
bus  blandior  in  fomno  motus  permittit, 
ut  mediocriter  feadtrahcre  poflint,  &  in 
illud  gelatinofum  mutari.albumini  fimile, 
nutritium.  Ita  etiam  Cl.  Goktervs 
Bxerc .  p.  4. 

m  Nempc  dum  aliqua  pars  corporis  friget ,  ibi 
circulatio  minor  eft ,  quam  m  reliquo 
corporc  ,  adeoque  inaequalis  ,  quod  ne- 
ceflario  doloris  aut  incommodi  fcnfatio- 
nem  facit ,  quae  rcpugnat  fomni  indoli. 
Saepe  vidi  „  homines,  qui  no&u  excitati, 
aliquot  horis  jacuerunt  infomnes  ,  nun- 
quam  obdormifcere  ,  nift  prius  fudave- 
rint,  &tunc  fudor  in  ipfo  foumo  dimi- 
nuitur  U  evanefcic 


DE    SOMNO.  511 

vaiis  iuis  ilagnantibus.  Vno  verbo,  in  primo 
vaforum  genere,  fivearteriis  venisque  rubris 
cum  appenfis  finubus  &  thalamis  ,  motus 
celerior  eft,  quam  in  vigilia  :  in  vafis  vero 
feroiis»  n  ,  lymphaticis,  &  nervofis  circulatio 
parva  &  faepe  nulla  eft.  Calor  augetur  ab 
adtritu  in  vafis  majoribus  aucto  :  haec  enim 
fola  caloris  animahs  caufa  eft  j  &  cum  fan- 
guine  rubro  pari  gradu  calor  aufertur.  Et 
repeto,  fanguinem  foium  in  fomno  celerius 
moveri ,  cum  reliqui  humores  in  homure 
dormiente  lentius  circumagantur ,  quam  in 
vigilante. 

Evigilatio)  Fit  fenforio  communi  emoto, 
quod  antea  quiefcebat ,  five  is  motus  a  caufa 
externa  fiat,  five  ab  interna. 

Valtdo)  Quando  fumma  lux  irradiat,  vel 
auris  valido  fragore  concrepat  ,  vel  iimile 
quid  magni  motus  feniibus  noiiris  adplicatur. 
Deiinit  ergo  fomnus ,  quando  ienius  exterm 
munere  fuo  fungi  incipiunt :  id  autem  fit, 
quando  externi  nervi  ab  objedtis  fortiter  irri- 
tantur  ,  atque  adeo  fpiritus  fortiter  ad  fenfo- 
rium  commune  retrorfum  premuntur. 

Incommodi )  Plerumque  caufa  evigilationis 
eft ,  quod  pars  aliqua  corporis ,  dorfum  f ue- 
rit  vel  latus  ,  cui  per  fex  continuas  horas 
incubuimus ,  femiinflammatum  eft  © ,  unde 

fenius 

a  Hoc  probabile  reddit,  quam  citavi,  dfminu- 
tio  fecretionum  aquearum  :  tum  pingue- 
fcentia  animalium  fomnolentorum. 

©  In  cadaveribus,  etiam  poft  brevem  morbum, 
non  folam  cutem  dorfi  ruberrimam ,  fed 
vafcula  tendinis  mufculi  latiflimi  dorii  &c. 
foleo  pleniflima  invenire. 


Siz  DE    SOMNO, 

fenfus  moleltiae  oritur.  Alias  ftimulus  ege* 
rendae  alvi  nos  fulcitat ,  aut  evacuandae  ve- 
iicie,  aut  pulmonis  a  pituita  liberandi,  aut 
fternutationis ,  qua  phiegma  narium  expel- 
lendum  eft. 

Sponte)  Vulgo  creditur,  hominem  fponte 
expergifcere ,  ex  fola  quadam  lege  confuetu- 
dinis ,  unicc  quod  intra  definitum  tempus 
fpiritus  reparati  iunt ,  qui  tiftulas  nerveas 
diftendant.  Dubito,  num  p  unquam  ani- 
mal  fponte  expergitcat.  Sponte  dlco ,  quan- 
do  manente  in  corpore  eadem  difpofitione, 
quae  in  dormiente  erat ,  neque  nova  a6tione 
in  mente  excitata,  fomnus  definit.  An  ergo 
Jhomo  absque  caufa  externa  finem  fomni  fa«- 
dturus  ellet  a  fola  copia  renatorum  fpiri* 
tuum ,  de  eo  quidem  dubito.  Super  hanc 
rem  mirifica  in  me  iplo  5c  in  animalibus 
pericula  feci.  Qiio  plus  dormitur,  eo  major 
iit  fomni  cupido.  Qui  unica  hora  ultra  ad- 
fuetum  tempus  dcrmivit,  ea  tota  die  fomno- 
lentus  erit.  Juvenis  ditiffimus,hic  Lugduni, 
peregre  abiverat,  ut  nobilitatis  titulum  re- 
dimeret.  Eum  princeps  inebriatum  ab  au- 
licis,  in  Iocum  filentem  deportari  juftit  & 
tenebrofum  ,  perdornrvit  tres  dies  noClesque 
totidem ,  quoties  enim  expergi  fcebat ,  me- 
diam  no&em  credens  efle,  redihat  ad  fo- 
mnum.      Vidi  Medicinae  dociorem  ,   fatis 

eru- 

p  In.  Reavmvr  ^oruit  „  fYigore  fuppedf» 
tato  t>ofTc  fomnum  f.  fratum  chryfalidis 
diuriflime  confervafi  vita  fuperftite  ,  ne- 
que  uuqur.m  expanfum  irilatenrem  papilio- 
nem  ,  nifi  miiur  calor  accelTerif  Hift.  dts 
Jnfeft.  II.  Mem.  i.   Sed  vide  DXClX. 


DE    SOMNO.  513 

eruditum  ,  qui  mirabilem  voluptatem  in 
fomno  quaerebat :  recepit  fe  in  locum  filen- 
tem  &  obfcurum ,  &  dormiit  ita  pene  perpe* 
tuo  ,  ut  dcftrucla  animalitate  Fatuus  in  nofo- 
dochio  perierit.  (A.  1726.  addidit  Prae- 
ceptor,  hunc  miferum  fomniumcaptavifle 
ex  praejudicio,fomnum  fibi  utilem  efie ;  atque 
adeo  multos  absque  fomno  dies  egifie :  cum- 
que  prima  vice  excitaretur  ab  amicis ,  adpa- 
ruifle  eum  magnam  jam  jacluram  eruditionis 
fecifle:  deinde  repetito  denuo  profufo  dor- 
miendi  amore ,  fatuum  fadtum  efle  <*; 

Somriolentia]  Nempe  animal  in  loco  pofuit, 
nulli  lucis  a&ioni ,  nulli  fono  expofita  ;  vidit 
perpetuo  dorraire.  Multa  animalia  totahye- 
ms  dormiunt  T,  IJrfi,  muftelarum  varia 
genera,  vulpium  aliquae  fpecies,  caftores, 
appellente  frigore  hybemo  obdormifcunt » 
donec  rerno  tempore  excitentur.  Multa  in 
hanc  rem  congeflit  Fortvnivs  Licetvs 
de  animalibasrfuae  fine  cibo  tfaere  diu  vivunt* 
CNnes,  bene  faginati,  neque  corpus  exer- 
centcs,  dies  fere  nodesque  tranquilli  perdor- 
miunt. 

Con- 

sPraeterfabuIofes  hiftorias  Epimenidis,  feptem 
dormientium ,  &  Lucumoriorum,  fomnum 
duorum  meniium  in  catalepfin  terminan 
tum  lego  in  Comm.  ?arif  1715. 

*  Hic  fomnusfit  fere  vi  frigoris ,  &  fatis  intenfi,1 
nam  Marmota  in  frigore  f .  graduum  fub 
gradu  congelationis  nondum  obdormiit 
ReaumvrII.  p.  28,19. 

Tom.lF.  Kk 


5i4  DE    SOMNO. 

Convelutur)  Homo  vei  canis,  iiexinpro- 
vifo  exfomnoexpergifcat,  continuo  convel- 
litur.  Subitaneus  nernpe  influxus  fpirituum 
m  mufculos  toto  tempore  fomni  refolutos, 
fubito  eos  cogit  contrahi. 

Palpebras']  Uti  primae  collabafcunt,  ita 
ante  reliqua  etiam  organa  excitantur» 

Expandit]  Nonhomo  folus,  fed  animalia 
etiam  agiliflima ,  Leo,  Tigris,  Leopardus, 
caveaeindufaa,  fomno  excitata  omnes  artus 
extendunt ,  &  tunc  priftinum  robur  recupe 
rant.  Videtur  hac  ratione  aequabile  fpiri- 
tuum  iter  per  nervos  artuum  reititui 3. 

Dormiturit )  Senluum  vigor  non  iimul 
femelque  rediu  Imo  fortiflima  animalia , 
dum  evigilant,  debiliora  funt ,  &  in  primo 
nixu  ad  expergifcendum  opprimi  poflunt. 

Ex  totahac  hiltoria  adparet  ,,ut  homo  ex 
fomno  ad  vigiliae  itatum  redeat ,  requiri  ut 
id  ,  quod  per  nervos  fentientes  &  moventes 
ducitur  ad  fenforia  &  voluntarios  mufculos, 
reftituat  vigiliam  ,  fomnumque  tollat*  Lrgo 
fomnus  eft  quies  animalitatis ,  iive  inftru- 
mentorum  fenfus  &  motus. 

DXCI. 

Solidioribus a)  Si  ventriculum  jure  car- 
niumrepleveris,nondormies:  ficarne  bubula, 

quae 

■  DXCIX. 

a  Magno  confenfu  fcriptorum  hacc  caufa  folet 
adlegari  „tumentem  nempe  ventriculum 
Aortae  arteriae  truncum  conprimere,  adeo- 
que  viam  ad  pedes  difficilcm  facere  ,  ut 
finguis  ad  caput  rcgurgitet ,   ibique  aufta 

pref* 


PE    SO  MNO.  515 

quae  diu  111  ventriculo  manet  ,  omnino  fo* 
mnolentus  fies.  Hoc  a  tumore  Ventriculi 
fit ,  qui  defcendentem  aortam  conprimit. 

SpirU 

preflione  fomnus  fiat:  Hinc  a  difficiliorK 
bus  cibis  orientem  incubum  explicant  5cc. 
Phaenomenon  certum  eft ,  tum  in  homi- 
ne  ,  tum  in  brutis  ,  ut  a  cibo  fomnolenti 
fiamus  ,  li  vero  abjque  cibo  non  adfueti 
le&um  petierimus,  fomno  omnino  defti- 
tuamur.  Modus  autem ,  quo  cibus  in  uni- 
verfum  fomnum  facit,  difficilis  eft.  Nam 
Aortae  prefiio  p^rum  hie  poteft ,  ut  re&e 
Stvartvs  Vhil.  trans.  n.  417.  Ecce 
meas  rationes:  1  Si  exquifitiori  anarome 
in  fitum  Vcnrriculi  &  Aortae  inquiiiveris, 
reperies  vix  unquam  Aortam  a  Ventriculo 
conprimi  pofle.  Dum  enim  diftenditur, 
antrorfum  recedit,  &  curvaturam  parvam 
retrorfum  oftmdit  Aortae,  quae  ea  curva- 
tura  ,  interjeclo  pancreate ,  conprehendi* 
tur.  *.  Tn  brutis  animalibus,  ubi  nulla  de 
aortae  preflione  conjedtura  ,  imo.  vero  in 
ferpentibus,  quibus  cerebrum  nullius  pene 
momenti  cft  ,  a  cibo  fomnus  fuccedit. 
3.  A  cibo  requiritur  uberior  fecretio  fucci 
gaftrici  LXXVII.  LXXVUI.  &  inteftina- 
lis  XCI.  &  Pan  reatici  CL  &  bilis 
X  C  V I II.  Non  ergo  e  fapientia  fuiffet 
Creatoris,  talem  facere  aortae  fitum ,  ut  a 
ventriculo  conprefla  eo  tempore  minus 
fanguinis  mitteret  ad  ventriculum,  Hepar, 
Fancreas,  inteftina,  quo  maxima  in  iis  vifce- 
ribusmajoris  fecretioniseftneceflitas,  Imo 
vero  aufti  a  paftu  vencris  ftimulr  demon- 
ftrant  eo  tempore  motum  &n£ruinis  in 
K  k  a  Aor> 


5i6  DE    SOMNO; 

Spiritibus)  Inter  omnia,  quae  lethalern 
fomnum  fa  iunt ,  certiffime  iomnum  pro- 
ducit  alcohol  vini  b#     ld  majori  copia  adium- 

tum 

Aortam  defcendentem  potius  majorem 
efle,  quam  minorem. 

Quaenam  ergo  alia  caufa  certi  Phaeno*1 
mcni  ?  An  „  quod  chylus  hcterogeneus 
fufflaminet  motum  particularum  fangui* 
ntarum  ?  Ita  dc  Moor  de  inft.  mtil  p.86\ 
&  Stvartvs  Phil.  trani  n  414.  Sed 
nimis  fubito  a  paftu  fomnus  obrepit, 
quo  tempore  chyli  nondum  quidquam 
natum  eft ,  5c  aliquot  ho  is  »  paftu  ,  quan- 
do  chylus  copiofe  fecernitur  not.  m.  a«l 
LXXXVIl  fomni  major  cupido  tranfiit. 
An  ideofomnus  quod  abundent  fpiritibus 
quibus  plenuscftVentriculus.uti  de  Gokter 
Exerc.  II  p  4».  Sed  exiftimarim  ,  ex 
ea  rat  »ne  potius  fummam  aacritatcm 
fperari  debere-  Deinde  cibi  farnofi,  indi- 
gcftibiles  ,  &  parum  daturi  fpirituum,' 
magis  fopiunt 

Mallem  adeo  contraria  ratione  admit- 
tere,,  a  ftimulo  ciborum  ,  &  fjpienre  na- 
turae  inftitu^o  „  plus  fangainis ,  &  fpiri- 
tuum,  dum  fervet  digeftio .  ad  abdomen 
mitti  ,  ut  faih  quili  revulllone  ,  cerebrt 
penus  deficiat,  quicr  frequentiiTima  caufa 
fomni  eft.  fiamdcra  video  propofuifle 
Gortervm  Exerc.  I.  p.  42.  Confer 
not.  2%.  ad  LXXVir. 

h  Caufa  cft  in  parte  fpirituofa  ,  evaporabili : 
Omni  enim  alcohole  potentius  agit  vapor 
fermentantis  vini,  qui  continuo,  non  raric 
certe  exemplis,  occidifle  vifus  eft.  Hifto- 
riamcitat  P&abceptor  hon.  mtd.  [erv- 

p.  28. 


DE    SOMNO.  SH 

tom  occidit  inopinantem  c ,  uti  faclum  vid! 

in 

p.  *8.  &  plures  dixi  ad  DVIII.  not,  /. 
A  vapore  cereviliae  fermentantis  mors  fu- 
bita  Comm  Lit.  Nor.  1756.^^.  14. 
In  ebrii  ventriculis  cerebri  odor  fpintus 
vini  Schrader.  Dec.  II.  obf  7.  Imo 
vero  egregie  obfervat  Bsrgervs,  non 
fbluro  deftilhtorum  vcgetabilium  fpiritus, 
fed  gas  illud,five  vohtile  princioium,acidu* 
larum  fomnum  facere  ,  nifi  per  urinam 
viam  expediverit  p.  446.  quod  phaenome- 
non  eo  frcquentius  eft  ,  quo  magis  fpiri- 
tuofa  eft  acidularum  indoles,  v.  g.  in  Pyr- 
inontanis.  Sed  &  alii  vapores  moto  lethar- 
go  necant  De  carbonibus  nimis  frequen- 
tia  exempla  fuut.  Ex  fumo  fornacis  re« 
centis  lethargus  lethalis  Hi  ld.  IV.  obf.  XI. 
ex  hypocaufto  praehumido  1  d  em  p.  690, 
exvapore  toeni  humidi  &ca}entisO?tf.  VI, 
cbf  97.  Quaenam  caufa  phaenomeni  ? 
Non  certe  a  coagulato  fanguine  ,  uti  de 
akohole  &  opio  tradidit  Stvartvs, 
nequeenim  vapor  volatilis  coagulat,  &de 
ppio  multo  probabilius  eft  „fanguinem 
yarefacere  Mead.  de  venen.  p.  130.  &c. 
Pitcarne  de  mot.  fang  ingenit.  &non 
%tnit.  p.  11;.  Sed  ab  auclra  fanguinis  ad 
caput  determinatione ,  &  prefiione  in  ce« 
rebrum ,  8c  in  quibusdam  cafibus ,  a  re- 
gurgitatione  fanguinis ,  cui  via  per  pulmo- 
aes  obltruitur.  Hinc  modica  vis  fpirituofi 
potus  vires  animalcs  fufcitat ,  quod  ex 
coagulatione  non  fequeretur  ;  nimia  ob- 
primit,  Ergo  in  ebrio  a  venae  fe&ione 
fubita  fobrietas  Act.  Havn.  V.  obf  72, 

c  Cflfum  triftem ,  mortis  a  nimio  potu  fpiritus 

vini ,  ipfe  vidi,  &  nuper  ad  ordinem  110- 

KLk  j  ftniitt 


fki  DE    SOMNO. 

inhacurbe,  inhomine,  qui  ex,perimentum 
editurus,  quantum  ferrepoflet,  poft  fex  ho- 
ras  apoplexia  ta&us  eft.  Imo  omnis  potus 
non  inebriat  ,  nifi  proportione  alcoholis  , 
quod  continet :  &  eo  validiorem  temulen- 
tiam  facit  ,  quo  plus  continet  alcoholis. 
Sed  maxima  temulentiafemperfacitfomnum 
maximum  ,  flertorem ,  &  ipfam  apoplexiam. 
Ita  olim  Hippocrates  ,,eos,  qui  ab  ebrie- 
tare  fiunt  ctKtnrot  &  aqovot  ->  intra  tertium 
diem  apopledicos  mori ,  n:fi  vel  eo  tempore 
vocem  recipiant ,  quo  vulgo  crapula  fponte 
finiri  folet,  nempe  poft  elaplas  viginti  qua- 
tuor  horas ,  vel  febre  corripiantur  d. 

Aromatxhus  ]  Inter  Aromatum  effeclus 
caloreminet,  quem  lingua  percipit,  &ama- 
ror.  Verum  vix  aliud  magis  &  calidum  eft 
&  amarum ,  quam  puriilimum  opium,  quod 
recens  in  guttis  ex  Aegypto  adveclum  eft , 
verus  oto;  de  incifis  capitibus  deftillans,  adeo 
expetitus  fere  ab  omnibus  populis  Afiaticis % 

adeo 

ftrum  nliud  exemplum  in  puero  relatura 
eft.  Aliud  Hildanvs  habet  Cent.  IV. 
obf.  $o.  Sumniam  fomnolentiam  a  fpiritu 
vini  in  pqero narrat  Wepfervs  de  cicut. 
ttquat.  p.  5-0.  &  in  adulto  ab  unciis  novem 
fpiritus  frumenti  Wedeli  vs,  opiol.p.^y. 
Apoplexiae  genus  a  potu  mufti  fermen- 
tantis  B  r  e  s  l  a  v.  17  2  3 .  M.  No v, 

«  Aphor.  V.  n.  f. 

e  Veteres  folebant  narcoficorum  medicamen- 
torum  efrettus  ad  frigus  unice  referre. 
Ex  primis  vero  poft  Matthiolvm, 
Wepfervs  /.  it  cicut,  tquat.  cAV.  &c. 

epide- 


DE    SOMNO.  519 

adeoacris,  ut  linguae  inpofitus  fere  intole- 

rabilem 

epidemicum  errerem  refutavit  „  &demon» 
ftravit,  tum  cicutam,  tum  alia  ftupefacientia 
omnino calida  effe.  Neque  certe  alia  ratione 
Opium  agere  videtur,  quam  qua  alcohol  vini 
operatur.  Perinde  enim  modico  ufu  exhilarat, 
quae  caula  eft,  quareadeo  arneturab  Afiati- 
cis.  In  fe  ipfo  vim  roborantem  expertus  eft 
Charas.  CI.  Iones  non  alio  modo 
perfeftiorem  in  animo  pacem  Sc  felicita- 
tem  obtineri  expertus  laudat.  Majori  co- 
pia  fumtumfopit,  &  continuato  ufu,  uti 
apud  orienrales  fit ,  ftupefacit  &  dementat, 
&  ventriculi  robur ,  alvique  facilitatem  de- 
ftruit,  P.  Aipinvj  hift. Nat  Aeg  I.  p.133. 
&  lethargos  facit  Schaarschmid  Berl, 
Nacbr,  1740.  n.  3j\  &c.  Sanguinem  au- 
tem  incitari  ab  opio ,  &  ad  cerebrum  de- 
terminari  ,  certum  eft.  Sudorem  enim 
movet,  opii  odorGEOFRoi  l.c.p.6o7;] 
veneremquej  undeTurcarum  poftpraeliaca- 
davera  folent  eum  ftatum  retinere,  qui  fit  a 
tentigine.  Ab  opio  mors ,  &  cadaver 
continuo ,  ut  a  morbis  malignis,  putridiffi- 
mum  Hift.  de  PAcad.  des  Scienc  i73f.p  6. 
Vena  a  laudani  efficacia  aperta  cum  fu- 
nefta  haemorrhagia  Borell.  hift.  fj. 
Cent.  IV.  In  cane  opii  drachma  una  & 
femis  ene&o,  ventriculus  deterfus  (abaci- 
monia  opii )  &  fanguis  in  cerebro  finubus- 
que  plurimus  Mead  de  venen.  p  133134. 
ed.  Bat.  qualis  etiam  mortis  caufa  fuifte  vi- 
detur  in  homine ,  qui  ab  opii  nimia  doft, 
de  ventriculi  angore  queftus,  intra  quatuor 
horas  periit ,  nullo  fomno  excitato  W  1  l- 
li  s  Hharm.  rat.  5.  VII.  c  I.  p.  14,4,. 
Kk  4  Drack- 


520  DE    SOMNO. 

rabilem  caloris  ienfum  excitet ,  cuti  vero  ad 
cmplaftri  modum  adplicatus,  veficas  elevet. 
Hoc  adco  calidum  opium,  ejusque  fimilia, 
fomnolentiam  faciunt.  Narraverunt  mihi 
^Boerh.)  Pharmacopoei ,  &  Aromatarii  f, 
quando  magnas  iarcwias  validiorum  aroma- 
tum  recens  ex  Afia  acceperunt,  Campho- 
ram ,  Crocum ,  fimilia,  tunc,  iifubito  eas 

farci- 

Dnchma  femis  opii  crudi  8c  fpiritus  vini 
cochlear  unum  perinde  felem  occidit 
Eorkich.  He  fomnif  n  26.  Neque  mirum, 
cum  fumme  ipirituofa  fint ,  &  volatilh , 
ouae  ignis  ex  opio  producit  Libra  enimi 
opii  una  fpiritus  vohtilis,qualisdecornucerv 
deftillatur,dedit  Pr  tcarn  10  uncias  quin- 
que  &femis  de  chcul.  fnng.  in  anim.  Bor- 
richio  vero  obfervatum  eft  ,  in  deftil- 
lando  opio  faetorem  intolerabilem  pcr 
omnes  veficas  &  coemcnta  penetrafte  de 
fomnif  n.  14.  lta  canis  ,  qui  drachmis 
duabus  opii  non  interfici  potuit,  faeces 
egeftit  faetidiflimas  Willis  1.  c.  p.  15-7. 
Wedelivs  perinde  falem  volatilem  uri- 
nofum  ,  tum  oleum  empyreumaticum , 
narcoticum  ex  opio  elicuit  Opiol.  p  35. 
&  convenit  experimentum  Geofroi. 
m*t.  med.  II.  p.  69*.  Opium  accenditur 
a  flamma  ,  extraftum  vcro  etiam  magis 
"Wedel.  1.  c.  p.  10. 

f  De  Croei  vi  inebriante  pafiim  hiftorias  lego ; 
quarum  vim  vide  colle&am  apud  Geo- 
1  roi  II.  p.  186.  De  aromatibus  dudum 
StraboL.  XVI.  deinde  pailim.  Tres 
nautas  ab  odore  aromatum  in  nave  belgica 
exftingui ,  &  quartum  vix  fervari  vidit 
Maerklein  Ofl-Ind.Rcife  p.  47*' 


DE    SOMNO.  521 

farcinas  refignaverint ,  &  fe  &  famulos  obrui 
vix  fuperabiii  fomnolentia.  Quando  vina, 
recentia  in  cella  de  vaie  in  aliud  vas  transfe- 
runtur ,  omnes  operarii  a  iolo  vapore  temu- 
lenti  redduntur ,  &  fomnolenti.  Ergo  alia 
iomni  cauia  eft ,  quam ,  quae  vulgo  putatur. 
Nam  fpirituoia  hic  iomnum  faciunt. 

Uormino )  Dormituriet ,  qui  inter  hormi- 
num  ambulabit.  Idem  de  fabarum  flore  ve- 
rum  eft  :  Qui  in  medio  agro  fabis  pleno  fo- 
rnnum  capit,  ftupidus  fiet. 

Lattucae)  Sylveftris  odoreopii  virofoC.  B<* 
Legimus  obfervatum  fuiffe  a  botanicis  s, 
homines  in  Italia,per  fervidam  anni  tempefta- 
tem  ,  a  lactucarurn  efu  necatos  fuifle.  Non 
fiunt  haec  mala  a  vulgaribus  noftrishortorum 
laclucis,  fed  a  la&uca  illa  Italica  %  quae  Iaefa 
lac  fundit ,  fimile  papaverini  ,  candidum , 
nidorofum  ,  cujus  vis  major  cum  planta  ipfa 
adfumta  exquifite  eadem  facit ,  quae  opium. 

Mandragorae)  Non  pauci  non  adiriittunt 
hanc  efhcaciam ,  &  funt ,  qui  poma  Man- 
dragorae  publice  devoraverint :  plerique  ta- 
rnen  fcriptores  adnumerant  narcoticis.  Pro- 
feflor  certe  Lutetiae  h  in  cathedra  poma 
absque  noxa  edit,    ' 

Solant] 

2  Lobel  Adverf  p.89.  &c.  Calida  enim  eft, 
&  oleo  atque  fale  abundat  du  Hamel 
p.427.  Geofroi  Mat-  med.  III  p.  6$-6. 

h  Praeceptor  dicere  videtur  de  J.  Te- 
rentio  &  I.  Fabro  Lynceo,  qui  in 
notis  ad  Herna^dez  flmu  Mexic.  L. 
VIII.  c.  18.  p.  279.  teftantur,  fe  absque 
noxa  poma  integra  devorafle.  Vires 
Kk  $  tamen 


522  DE    SOMNO. 

Solani  1  maxime  fpeciei  officinalis  »♦ 
Lajfitudine]  Inde  fomnus  oritur  profun- 
dOHimus,  mortisque  fimillimus.  Novi,qui 
ex  nimia  laflitudine ,  &  diuturnis  vigiliis 
iri  fomnum  adeo  fortem  inciderunt,  ut  in 
theatris  illis  beliicis  (  Batteries ) ,  ex  quibus 
fphaeras  ferreas  in  obfefTas  urbes  jaculantur, 
inter  ipfa  tormenta  dormiverint  ,  non  ex- 
citati  horribili  fragore  dirfrattarum  fphaera- 
rum  k,  Alium  novi  virum,  parci  alioquin 
fomni,  qui  pcdeftri  ,  &  longiori  itinere  per 
aeftivos  calores  nimis  fatigatus,adeo  profun- 
dum  fomnum  dormivit ,  ut  non  audiretfra- 

gorem 

tamen  raufeofss  &  narcoticas,  cicutae  & 
hyofcyamo  accedentes,  &  ipfe  odor  tefla- 
tur  &  analyfis  quam  tradit  Geofroi  l.c. 
p.  809  Sio.  &  claflis  ipfa.  Poma  forte 
Fabri  aquea  fuerunt  &  inbecilliora.  In 
Judaea  natam  ftupefacere  aitM y  l  l  e  r lter 
in  Pal.  p.  214.  ut  da  hiitoria  fileam  ,  qm 
,,  tigridcm  ex  mandragora  domitam  fuifie 
narrat  I.  Thomasius  difl.  de  mandrag. 

1  InHi/I  Jiirp-  Hel-u.  p.  526.  aliqua  fpecimina 
excitavi.  Sed  'onge  valentior  cft  vis  Hy- 
ofcyami ,  principis  narcoticorum  v.  1.  c. 
p.  ci  2-  cujus  vapor  ipfo  opii  vapore  po 
tentius  ftupefacit.  De  Cannabis  femine, 
&  foliis,  quorum  fumum  grata  infomnia 
facientfm  abrque  crapula  laudat  Fla- 
court  Voy.  de  Madavafc  p.  146.  '  de 
lolio,  aliisqoe  ancdynis  &  narcoticis  hic 
n  n  eft  dicendi  locus. 

k  Miferi  ,  quos  a  fomno  faevi  magiftri  arce 
bart  ,  poft  quintam  feptimanam  inter 
media  verbera  dormiebant  Frike  Oftind. 
Reis.  p.  99, 


DE    SOMNO.  523 

gorem  effraclae  januae  diverforii  fui ,  m 
quo  eam  noctem  trarsegerat ,  neque  tu- 
multuantium  in  cubiculo  hominum  ftrepi- 
tum:  Milites  per  dies  notfesque  laboribus 
ene&i  in  oppugnandisurbibus  ,  difcuntpro- 
xime  mortaria  dormire,ex  quibus  globi  igni- 
vomi  projiciuntur. 

Pacattffimae )  Jd  poft  Homerum  O- 
vidius  m  elegantibus  verlibus  expreflit. 
Morphei  nempe  fedem  in  fpelunca  efle, 
ubi  tepidi  fuiurrant  Zephiri *  neque  frigus, 
neque  calor  moleftus  eft.  Certum  eft,  ho- 
minem  fanum  ,  in  loco  pofitum  ,  ubi  nul- 
lus  fenius  excitatur,  nulla  lux  irradiat,nul- 
lus  fonus  exauditur,  neque  ulla  moleftiacor- 
pusirritat,  neque  vlla  cura  animum  ftimu- 
lat ,  five  ratiocinetur  ,  five  recordetur,  eum 
inquam  hominem  brevi  dormiturum  ,  five 
pranfus  fuerit  ,  five  mpranfus ,  five  totam 
noclem  dormiverit  ,  nifi  certe  vel  motu 
corporis  aliquo  fpiritus  excitet.  Vidi  Phi- 
lofophorum  intentiflimas  meditationes  in 
fomnum  cito  finiri,  nifi  liber,  in  quo  le- 
gendo  occuoantur,  fpiritus  emoveat  n: 

de/Ius)  Per  ardores  meridianos  faeviente 
Sirio  fere  omnes  mortales  obdormifcunt. 

FrigorW]  Non  alius  fomnus  magis  letha- 
lis  eft  •:  eumque  dormiiflem  a.  1709.  cum 

rigi- 

m  Metamorph.  XI. 

n  Manifrfto  documento  ,,  accelerarj  mctum 
fpiritnum  afenfaum  &voluntatis  mpreffio- 
nibus ,  &  his  deficientibus  lentefcere, 
quando  fbla  vi  circulationis  urgetur. 

o  Wepfer.  de  cicut.  aquat.$.$\.  &c.   Ita  a 

la- 


£H  DE    SOMNO, 

rigidiffima  hyeme,  comitechirurgo  plauftro 
veclus  in  locum  duobus  milliaribus  Leida  di- 
ftantem  ,  dominam  inviferem  ,  quae  ex 
fratto  crure  decumbebat.  Tanta  enim  fom- 
nolentia  cum  mdicibili  fuavitate  conjuncla, 
&  me,  &  Jh;rurgum  ,  &  aurigam  oppreffit, 
utcerto  celfiflent  cirae  voluptari ,  niri  Eco, 
gnarus  pcriculi,  jufliffeai  comites  de  curru 

de- 

laqueo  mor*  fuavi*  ibem  de  apnpl,  p.174. 
N^rnpe  eadem  utroque  modo  pereuntibu» 
mortis  cauia  eft  Venae  cutaneae  a  frigo* 
re  undique  contrahuntur,  dudum  Stah- 
%  1  o  obfervante  de  motu  tanico  p.  26  Hinc 
fuperficiales  partes  corporis  &  maciltntae, 
fangu;ne  deftitutae.primae  emoriuntur.fed 
cerebri,  nimis  a  frigore  defenfi  ,  rafa  non 
perinde  conftnnguntur,&eo  fanguis  copio- 
fius  determinatur  per  arterias  te&as  &  de- 
fenfas,  dum  venaejugulares  ftriftiores  eum 
aegre  dimittunt  reducvim.  A  morte demum 
ianguinem  cogi  vldetur ,  quod  video  re- 
latum  in  Comm.  i\or.  1736.  hebd*  22. 
cum  fanguis  in  frigore  25  o  iub  congela- 
tione  in  nudo  aere  demum  cogatur  Mar. 
t  1  n  e  Ej/ays  p.  3  5 1 .  in  noftro  vero  coclo 
thermometrum  vix  infra  1 6°.  defcendat. 
p.  296*  Videtur  cuivis  animali  dehni- 
tum  effc  gradum  frigoris ,  quem  tolerare 
poffir.  Si  majorem  patiatur ,  videtur  ipfe 
motos  fanguinis  &  fpirituum,  fupprimi. 
Jd  exiguo  gradu  frigoris  flt  in  infeclis  ple- 
risque  ,  majori  in  animalibu6  quibusdam, 
quae  hyemem  dormiunt ,  tum  in  hirundi- 
nibus  &c.  In  maximo  frigore  perfeve- 
rant  ibices  glacialium  alpium  incolae,  & 
vulpes  Spitzbergicae.  Vides  analogiam 
cum  plantis. 


DE    SOMNO.  525 

fcefcendere ,  &  ambulando  fanguinem  move- 
rc  :  tunc  enim  continuo  iomno  diflipato  ad 
fe  redicrunt  omnes.  Qui  in  fummo  frigore 
per  nives  ambulant ,  capiuntur  fere  infu- 
perabili  dormiendi  libidine;  fi  vero  obtempe- 
raverint  fallaci  defiderio,  perpetuam  noftem 
obdormiunt,  nunquam  evigilaturi. 

Aetatis]  Senibusomni  fere  calore  exhau- 
ftis  perpetuus  fomnus ,  &  a  fomno  mors» 
E  contrario  a  fervidiffima  febre  perinde  ca- 
tus ,  &  nihilo  minus  funeftus  fomnus  oritur. 

Appulfum)  DREHNCogJRTius  p,  nitH 
diflimus  illc  anatomicus,  ferociffimum  ca- 
nem  fupinum  religabat  in  aflere ,  detegebat 
carotidem  utramque,&  utramquecircumpo- 
lito  filo  conftringebat.  Continuo  vacillabat 
animal,  dormiebat  profundiflime.  Soluta 
ligatura  redibat  idem  ad  viglliae  ftatum.  Er- 
go  defedtus  fanguinis  ad  cerebrum  ituri  fom- 
num  facit :  Et  notandum  cft  ,experimentum 
fucceflifle  ,  cum  arteriae  vertebrales  minime 
ligatae  fuiflent,  Secre- 

P  Canicid.  I.  n.  10.  experimento  inde  abERA- 
sistratea  fchola  repetito,  not.  a.  ad 
CXXXXI.  Sed  Galenus  olim  negavit 
fuccedere  ,  de  Hipp.  &  Plat.  decr.  H.  c. 
"VI.  &Fontanus  Cons.  ScRe/p.p.  %utc 

MoRGAGNUS        Epifl,      poft       VaLSALV. 

XITI-  n.  30.  31.  procul  dubio  .  quod 
fanguis  eo  tempore  per  vertebrates  fuffi- 
ciente  copia  ad  cerebrum  veniat.  Eadem 
ratione  neque  a  ligatis  jugularibus  exter- 
nis  apopicxia   oriturGALENo  tefte    1.  c# 

&   HUDERO     E.   N.   C.      Dec    11.    Antt.  $, 

Obf>  119.  Nam  &  ibi  tu^  vertebrales, 
tum  jugulares  internae,  reducendo  fangui» 
aptae  fuperfunt* 


526  DE.SOMNO. 

Seeretiwm]  Omnis  caufa,  quae  cortt- 
cem  cerebri  conprimit ,  ut  inpetus  ad  me- 
dullam  usque  perveniat  ,  certo  apoplexiam 
facit.  ln  febre  ardentiflima  homines  vigt- 
lant,  quando  inorbus  in  initio  eft ,  iidem 
procedente  morbo  delirant  ,  eo  denuo  au- 
c"to  furioii  fiunt,  cum  perpetuis  vigiliis,  & 
denique  pereunt  oppreffi  caro  five  apoplexia 
calida ,  perpetuo  nempe  fomno  cum  febre 
acutiflima  conjuncto. 

Refluxus  ]  Quando  omnes  nervi  quiefcunt, 
facile  fomnus  le^uitur. 

Evacuationes)  Inde  funefti  fomni  *.  Inde 
in  vulneribus ,  quando  magna  fanguinis  ja- 
clura  facla  eft ,  ut  pulfus  deficiat,  fomno- 
lentia  peflimi  praefagii  eft.  ldem  verum  eft, 
quando  ex  cauia  interna  magna  vis  fanguinis 
corpori  deceflit.  In  animalibus,  quibus  ve- 
nae  jugulares  relecantur,ante  mortem  ftertor 
&  ronchi  accedunt&  fomnus,  qui  convulfio- 
nibus  interrumpitur. 

Pituitofa  )  Comes  leucophlegmatiae  r, 
&  fucceflbr  lethargus  eft.  Vidi  Profefibrem 
hujus  Academiae  ,  cujus  fanguis  adeo  lentus 
fadus  erat ,  ut  perpetuo  fere   dormiret ,    & 

ma- 

1  A  venae  fe&ionc  duaram  Ubrarum  mors  per 
fbmnum  Benivenius  de  abd.morb  c 
50.  De  Romanis  ,  qui  vena  in  balneo 
feela  fibi  mortem  inferebant ,  notum  eft , 
eos  per  fomnum  ex  vita  exiifle.  Hujus  fi- 
milis  eft  ratio  fomni ,  quem  purgantia 
medicamenta  conciliant  Wldsl.  opioleg, 
p.38. 

■  »   In  cachectico  languor  &  mors  lethargica  Al - 

BRECHT.  C0MM.LiT.N0R.   1735- 


DE    SOMNO,  527 

magis  omnino  viveredefierit,quam  quideni 
vere  mortuus  fit. 

Obefius )  Quo  plus  adipis  congeritur ,  eo 
magis  arteriae  &  venae  conprimuntur,  quae 
cuti  fubjeclse  funt  s.  Hinc  in  obefis  ho- 
minibus  arteriae  &  venae  multo  anguftioU 
res  f*  funt ,  quam  in  macilento.  Verum 
inter  omnes  corporis  partes  folum  cerebrum 
neque  pingue  eii,  neque  poteft  conprimi* 
Ergo  carotides ,  reliquis  vafis  conpreflis,  li- 
beraemanent,  &  eo  congeritur  fanguis,eon- 
primit  cerebri  corticem  majorivi,  &  fom~ 
nolentiam  facit  perpetuam.  Ego  ipie  per- 
fonae  mihl  cariflimae ,  ied  obehflimae,  vidi 
poft  aeftivam  ambuiationem ,  cum  fufa  pin- 
guedo  vafa  primi  generis  inferciret,  para- 
plegiam  accidifle  ,  a  qua,  foluta  vena  ,  fa- 
nata  fuit ,  &  purgantibus  macilentis,  acidis, 
cryftallo  tartari,  cremore  tartari  &  iirnilibus. 
Ante  biennium  (a,  1724» )  Doftorem  me- 
dicum  vidi ,  obeiiilimum  ,  qui  plethorarri 
imaginariam  oppugnaverat  ven3e  fectio- 
ne,  &  auXerat ,  &  eo  pervenit  fomnolen- 
tiae  ,  ut  inter  fermones  mecum  habitos*de- 
cies   obdormifceret.     Suafi  Ego ,    ut  ute- 

retur, 

f  cccxxxui.£.  &  n.  ad  ccccxvi.  DqDio- 
N y s  1  o  Heracleae Tyranno  Athenaeus 
refert ,  eum  prae  obefnate  perpetuo  fom- 
nolentum,  non  nift  acubus  per  adipem  tra- 
jec~iis  fufcitari  potuifle  LXI.  p,  272.  In 
vulgus  notum  eft,  obeios  fcmno  &  apo- 
plexiae  magis  obnoxios  efle. 

f  *  Obfervationem  etiam  Redus  habet  Vol. 
Vll.  p.  61.  Parum  fanguinis  in  fuibus, 
muribus  alpinis  &  hominibu»  obefis  ,efle 
Hilbanus  Cent.  4.  0£/.  97»' 


5»8  DE    SOMNO. 

retur  fale  &  efTentia  abfinthii  ,  atque  ea 
ratione  eum  virum  fanavi.Hos  hominesjuvant 
curae,  vigiliae,  labores,  motus  mufcularis, 
diaeta  ftricta,  potus  acidi,  acetofi  *,   acres* 

Vulnera)  Ut  fanguis  efrufus  fuerit,  du- 
ramque  matrem  &  cerebrum  conpreiTerit. 

Phlegmone)  Apud  Bonnetum  u  ha- 
hentur  hiftoriae  difieftorum  hominum  ,  qui 
poft  acutiflimos  morbos  cum  fomnolentia 
exftincti  fuerant.  His  plerumque  cortex 
fanguine  rubro  infartus  erat,  quem  inhomi- 
ne  recle  valente  nunquam  admittit. 

Conprejfio  )  Infanti  oclo  cranii  ofia  futu- 
ris  fatis  laxis  connexa  funt,  hinc  caput  ejus 
conprimi  poteft,  ut  apople^ticus  fiat«  Mu- 
lieres  male  follicitae  puerorum  caput  ali- 
quando  mitris  violenter  conprimunt,  utcon- 
vellantur :  &  li  magis  conpreflerint  ,  fiant 
apople£tici.  Id  malum  fublatis  ligaturis  fa- 
cile  tollitur,  Parilinae  feminae  hiftoriam 
alibi  narravi  \ 

Ab* 

*  Periculofa  eii ,  etfi  Strada  narret ,  hoc 
medicamento  celebrem  belli  ducem  Sj 
Jibris  leviorem  fadtum  efle  '  &  acetum , 
atquevitrioli  oleum  ad  nimiam  obe^tatem 
laudet  Pauli  de  nutrtt.  p,  44.  45.  Vidi 
architeiStum ,  cui  ad  tollendum  nimiae 
obefitatis  incommodiim  aceti  ufum  com- 
mendaverant.  Periit  poft  diuturnam  vo- 
mitus  perpetui  &  cardialgiae  torturam,  & 
ventriculus  fcirrhofus  duorum  pollicum 
craffitie  repertus  eft.  Salivationem  prae- 
ferrem,  quam  falubriter  adhibitam  fuifle 
invenio  A.  H.  A nn>  T.  Obs.  74. 

u  Sepulcbr.  I.  S.  111«  Obf.  16.  19.  2Q>  36. 

x    CCLXXXIV. 


DE    SOMNQ.  529 

Abktio  )  Drelincourtius  experi- 
mentum  fecit  in  canibus:  qui  cerebro  pri- 
vati ,  absque  ullo  fenfu  &  motu,  planta- 
rum  fimiles  fupervixerunt  ?. 

Cerebellum)  Quando  cerebellum  eomodo 
adficitur,  quo  cerebrum  adfeclum  fomnum 
facit ,  tunc  mors  inminet  inevitabilis.  Qui- 
bus  ex  improvifo  maximus  dclor  capitis  ht, 
&  arhonia  fequitur,  ii  intra  triduum  mo- 
riuntur  apoplecliei  aa.  Ita  Hi ppocrates. 
Talium  hominum  cadavera  aperta  funt,  & 
adparuit  ,,  inter  alias  caufas  ,  faepiffime 
fanguinem  ,  ex  [rupto    vafe  bb  efTufum  in 

ven- 

y  De  Drelincourtio  non  reperi.  Verum. 
Redi  experimenta  omnino  confentiunt. 
Cerebro  nempe  exemto  motus  tefludinis 
fex  menfibus  a  morte  fuperfles  fuit  de gli 
anim.  <vi<v.  p.  82.  &  capite  refeclo  ,  non 
movent  quidem  corpus,  fed  vivunt  tamen, 
&fentiunt,  &  cor  pulfare  pergit  idem 
ib.  p.  83.  Cerebro  a  vulnere  confumto 
mors  lethargica  Zod.  Gall,  Ann.  I. 
Obs.  182.  Pus  in  fmiflro  ventriculo  ,  inde 
lethargus  Schaarschmid.  1740.  n.  26. 

%  De  hac  Cerebe'li  dignitate  vide  DC. 

a  »  Quibus  fanis  derepente  dolores  fiunt  in  ca- 
pite  &  flatim  voce  intercepta  jacent,  &  fter- 
tunt,  in  feptem  diebus  pereunt  .  .  .  Apbor, 
VI.  n.  51;  &  Coac.  L.  II.  c .  1. 

bb  Caufa  Apoplexiae  plerumque  eft  fanguis 
effufus,  au6loreWEPFERo.conf.CoMM. 
Boerh.  Vol.  II.  p.  584.  Caufa  Le- 
thargi  plerumque  aqua  effufa  ib.  p.  585. 
Vide  quam  magnus  fit  confenfus  obferva- 

tia- 

Tom.  1F.  L  1 


$3o  DE    SOMNO. 

ventriculis  cerebri  ftagnafle,  adeoquecortpres- 
iifle  medullam.  Verum  formcatum  lacunar 
ventriculorum  efl  ipium  fenforium  cc  com- 
mune,  live  initium  omnis  medullae  cercbri; 
Ergo  eo  initio  conpreflb  merito  fomnus  ori- 
tur.  Verum  quando  far.guis  effufus  ad  quar- 
tum  ventriculum  pervenit ,  ubi  cerebellum 
medullae  oblongatae  incumbit  ,  ipfique  me- 
dullae  quatuor  in  locis  fuam  medullam  infe- 
rit  ,  tunc  vero  ipfa  medulla  cerebelli  con- 
primitur,  cujus  caudex  ad  ventriculum  ca- 

lami- 

tionum  Bonneti  ;  &  Cheseldenius 
in  Iethargocerebrum  femper  aqua  ple- 
num  invenit  Anat  of  bum.  bod  III. 
c  14-  Ecce  aliquas  alias  obiervationes  : 
Hydrops  cerebri  cum  caro  kthalis  la 
Motte  Cbir.  Compl.  Ohs.  126.  Aqua 
in   ventricults   eff'»fa  ,     &    vafa   d'ftenta 

SCH  AARSCHM  ID.  1.  r.     173«-    n.  6-       So- 

por  &  par  lyfs  utriusque  lateris,  cum  in 
ventriculis  cerebri  fesquilibra  fanguinb 
efrufa  efTet  du  rf  a  m  el  hi(i.  acad  p.  214. 
Oclodecim  librae  aquae  in  cerebro,  & 
mors  per  foporen  Hildan-  CentA.  Obs. 
10.  Merrorie  jaclura  ,  deinde  fopor  fu- 
neftus  a  ccrebro  aqua  inundato  &  hy  :l  ti- 
dibus  obfito  Wfpfer.  de  morb  cap.  obs„ 
xcvi.  An  lentior  mors  ab  aqua  ,  a  fan- 
guine  promtior,  quod  rohderofior  fanguis 
&  minus  mobilis  magis  preuiat  ? 

<•«  Vieussenii, conf. d l xv  1 1 1  .&c. Verum fuf- 
ficit  ,  quod  conprimantur  corpora  ftriata, 
&  thalami  nervorum  opticorum  ,  quibus 
utique  incumbit  ferum  in  ventriculos  ef- 
fufum.  Exhisenim,  uti  notum  eii,  con- 
ponuntur  cerebri  pedunculi. 


DE    SOMNO.  ssi 

lamiformem  medullae  fe  unit  *  &  ipfa  mors 
fuccedlt.  Uno  verbo,  pteiTo  cerebro  fit  fom- 
nus,&  fummus  fomnus  f.  apoplexia,  non  fa- 
nabilis,  nifi  remoto  fanguine,  qui  cerebrum 
cbnprelTit  :  cerebello  conpreffo  fit  fomnus 
perpetuusj  nempe  mors, 

DXCil. 

CaJidi]  Quando  urgentla  negotia  expe- 
dienda  nobis  incumbunt ,  quae  non  liceat 
fomno  interrumpere  ,  nihil  certius  arcet 
fbmnum,quamabftinentiacibi)&  juscarnium, 
ad  unciam  unam  alterarrve  omni  femihora 
potum :  vel  theae  a  ,  vel  feri  laclis  ,  vel  al- 
teriusdemum  cu]uscunque  liquidi  tenuis  po- 
tus  faepe  repetitus.  Ita  diutiffime  poterit 
fomnus  arceri ,  &  memini,  cum  his  auxiliis 
tres  dies  no£tesque  totidem  absque  fomno 
perdurafle  Sherardum,  Non  commendo 
ufum  hujus  arcani  ad  amoliendam  fomni  ne- 

cefli- 

a  Haec  caufa  fuit  inveniendae  Theae Kaemp^ 
fer.  Amoen.t.xot.  p.  609.  610.  Darmam 
ajunt,  virum  fan&um  ,  perpetuo  vigilan- 
tem  ,  cum  tandem  fbmnus  obreplifTet» 
prae  indignatione  palpebras  fibi  refcidifie, 
theam  autem  ex  palpebris  enatam  efle. 
Allegotiae  facilis  eft  explicatio.  Eadem 
Coffeae  potentia  eft,  non  ignota  Willi- 
%\Q*Pha*mac,  raiion.  p.  163.  Conf.  de 
Moor  Patb.y.  46.  Liquidaaqueavidentur 
facile  cerebrum  fubire ,  &  ibi  languentes 
fufcitare  motus.  Liquida  <:raflfa ,  ut  chy. 
lus,  vel  quae  fan?uin?m  crafljorem  rcd- 
dunt ,    contraria  ratione  operantur, 

LI2 


532  DE    SOMNO. 

ceflitatem  ,  nimis  enim  novi,  hoc  modo  vim 
vitae  inferri  ,  eamque  &  breviorem  reddi,  & 
calamitofam  :  funeftumque  effeclum  in  mul- 
tis  omnino  amicorum  vidi. 

Vellicatione  ]  Quamdiu  fpiritus  in  cerebro 
moventur,fomnuslocum  invenirenon  poteft. 
Quamdiu  acris  materia  nervo  adplicatur, 
cerebrum  moveri  perget ,  &  fupererit  pervi- 
gilium  ,  donec  aut  nervus  deftrudtus  fit,  aut 
remota  materia  irritans.  In  Dania  b  cru- 
dele  tormenti  genus  eft :  reum  nudo  pede  in- 
fiftere  jubent  palo  ferreo  fpinis  armato : 
Quando  mifer  obdormifcit,  nutat  in  aculeos 
&  excitatur ,  donec  nova  neceftitate  dor- 
miendi  ingruente  iterum  fe  ipfum  fodiat , 
atque  adeo  prae  vehementia  mali  veritatcm 
revelare  cogatur.  (Feldm.  Venetiis  fum- 
mum  genus  tormenti  eft ,  includere  reum  in 
dolium  aculeis  intus  echinatum  ,  ut,  qua- 
cunque  incumbit  mifer,  ubique  convulneret. 

JJfiftus]  Hi  enim  funt  „  fenlorii  com- 
munis  mutationes  vehementiores,  atque  ali- 
quando  adeo  perpetuae ,  ut  nunquam  re- 
quiefcere  poflit  ,  novis  continuo  renafcenti- 
bus  motibus :  Inde  vigilia  ab  ira  ,  ab  odio, 
a  metu  ,  cupidine  vindiclae,  moerore  &c. 
Olim  HoMERUsdeULYss  e,  eum  lettum 
polivifle,  uti  mulieres  metalla  folent. 

lnier- 

b  Militaris  poena  eft,  vulgo  nota,  * 

c  Vulgo  notum  eft  ,  hocATTiLii  Recvli 
fupplicium  fuifle.  Neque  ignoratur  cru- 
deliffimum  artificium  ,  quo  Gallici  milites 
purioris  religionis  miferos  cultores  ad  a- 
poftafiam  coegerunt  ,  cum  perpetuo  flre- 

pitu 


DE    SOMNO,  533 

Interna  )  v.  g.  a  leviffima  cerebri  inflam- 
matione  d.  Vidi  homines,  qui  in  febris 
acutae  initiis  feptem  diebus  noclibusque  in- 
fomnes  fuperfuerunt,  maxime  in  principio 
Fhrenitidis, 

DXCIIL 

Status)  Eft  quies  animalitatis.  Animali- 
tas  ,  quam  infolente  vocabulo  ita  appello , 
totum  genus  fenfuum  &  motuum  volunta- 
riorum  eft.  Vigiliae  funt  ,  quando  anima- 
litas  viget ,  nempe  motus  &  fenfus  omnes 
expedite  exerceri  poflunt ,  five  difpofitio  ad 

fPi. 

pitu  percuflbrum  tympanorum  fomnum  a 
feffis  luminibus  abigerent.  Ita  vei  defe- 
rebant  ftatum  coacli ,  vel  rationis  ufum 
amittebant. 

d  Phrenitides  a  vigiliis  incipiunt ,  pergunt  per 
deliria,  finiuntur  fomno  vel  convulfioni- 
bus.  Motus  incitatior  &  urgens  vis  fan- 
guinis  in  cerebrum  nitentis  vigilias  fecerat, 
au6lus ,  confufo  motu  fpirituum  ,  deliria, 
&  iterum  auctus,  tantos  fpirituum  motus, 
ut  absque  vpluntatis  inperio  mufculos  agi- 
tent  Hippocratfs  Epidem .  111.  Stad. 
I.  Aegr.  XI.  Stad.U.  Aegr.XW  &C. 
vel  fomnos  funeftos  a  deftruclo  cerebro 
Hipp.  Epid.W.  Epid.VW.  in  Hippiae 
uxore. 

Addenda  eft  caufis  Vigiliarum  inedia. 
Non  ,  quod  a  chylp  folo  fanguini  admifto 
fomnus  oriatur,  uiStuartus  Phil.  trans. 
n.414.  427.  Sed ,  quod  inedia  liquores 
humani  acres  fiant ,  irritentque  cerebrum 
LXVL  &c. 

Ll3 


\ 


J34  DE    SOMNO. 

fpirituum  ncrvoforum  roateriam  excipiea- 
dam,  transmittendam,  &  fyftema  nervofum 
replendum  ,  his  ipfis  fpiritibus.  Hoc  a  folo 
cerebro  pendet.  Nam  effufis  fanguinis  tri- 
bus  unciis  ex  rupta  arteria  cerebri,  quae  du- 
yam  membranam  conprimant  ,  fupereft 
cquidem  vel  eadem  vis  cordis,  vel  valentior, 
refpiratio  perfecle  peragitur ;  verum  neque 
audit  homo  ,  neque  videt  ,  neque  percipit 
quidquam  ,  neque  imaginatur ,  neque  remi- 
nifcitur ,  ncque  judicat,  neque  ratiocinatur, 
neque  adfeCtus  animi  patitur,  neque  mufcu- 
los  fuos  movet.  Cerebrum  folum  adfe&um 
cft ,  &  ex  ea  mutatione  fomnus  nafcitur, 
Fit  adeo  fomnus  naturalts  ,,  quando  in  ce- 
rebro  ,  cerebrique  ea  regione  ,  in  qua  fenfo- 
rium  commune  eft  ,  ea  conditio  phyfica  ob- 
tinet,  in  qua  fpiritus  nervoli  quiefcunt,  Jive 
nunc  ab  inpedka  fecretione  fpirituum ,  five 
a  mutata  circulatione ,   haec  quies  oriatur  \ 

Ces- 

a  Qui  nuper  dc   fomno  doftiflime  fcripferunt, 

fere  paulo  aliam  caufam  adlegant  :  Gor- 

terus  magis  quietem  ,  Exerc.  c.  p.  34. 

59.  qui  tamen   fpiritus  in  fomr.o   lentiu* 

fiuere  fatetur,  ib.  p.  27.  34.    Stuartus 

Pbil.  Trans-  n.  427.    fpirituum   inopiam. 

cujus  caufam  naturalem   exiftimat ,,  chy- 

Jum  crudum ,    cum  fanguine  certbri  mi* 

flum  ,    ibique    inpedientem    fecretionem 

fpirituum,  nimis  certe  angufta  caufa  ufus. 

Verheyenus  eamdem  mopiam  propo- 

fiierat  L.  U.  p.  245.    De  iMoor   p.  84. 

&Bergsrus  generali  magis  conceptu  ufi 

funt  „  fomnum  nempe  fieri  a  preffionefan- 

guinis  tenfionem  fibrarum  cerebri  fuperan- 

te 


DE    SOMNO,  S3S 

Ccffant  adeo  in  fomno  omnes  acliones ,  quae 
commercium  inter  corpus  efhaunt,  manent 
illaeactiones,quaead  humurum  naturalem  & 
vitalem  moiurn  pertinent.  Ergo  fornnus  eft 
adfeaio  certbri ,  non  vero  cerebelli  b:  &in 

ce- 

te   p  441.     An    fufficiu?it  haec  omnia?. 

Non  quies  fpirituqm  ,    etfi   analogia  infe- 

clorum  hyeroe   ianguentium  hanc  opinio* 

pem   confirmare   videatur.     In   (ubmerfo 

fub  aquis  vivente  xxxx  1 i.&  in  perfedto  ani- 

mi  deliquio,quies  eft  lpirit,uum?n©n  fomhus. 

Non  major  preilio  ianguinis,  cum  eadem 

diminuta  manifeftum  fii  fomnum  fuccede- 

re  poft  papaveracea  ,  venae  fectiones.     An 

frgo  ab   inopia  fpirituofi  liquoris?    Hoc 

vdetur  repugnare  experimento  ,  quo  do- 

cemur  ,  jejunos  minus   dormire,    magis 

vero  qui  pafti  funt ;  neque  expHcat  fomnum 

ab  opio  ,  ab  aromaticis ,  a  frigore,  a  pres- 

fione  ce-ebri  aufta  &  inrlamrnatione.    Non 

jninus  eft  ipirituum  illi ,  qui  percufTus  fu- 

bito  cadit ,  ftertit ,  dormit  profusidimme. 

An  non  fomni   idea  proxima  eft  „  colla- 

pius  fibrarum  nervearurn,  quae  ex  cerebro. 

prodeunt.     Hunc  collap;um  potefl  &  au- 

cta  circulatio  facere,  quae  meduilam  uni- 

verfam     oppHmit ,     &    conplicac  ,    quo 

Bergeri    redir    fementia,  &  diminuta, 

quae  non   mfricit  difte^dendis  nervis ,  & 

inopia  ipirituum   a  labore  nimio  ,  &quies 

a  fublatis  caufis   excitantibus ,  &  craifio- 

rum,  immeabilium?  Jiquorum  in  cerebrum 

Confluxus.      Nihil    invenio    inter  caufas 

ibmni  di&as  ad  dlxxxxi.  quod  huc  re- 

duci  recufet.     Willish  lafcex   aquofus 

cerehri   poros    infarciens    ( de  cerebr*  p^ 

75. )  eft  una  ex  caufis  rariffimis, 

»  DC.  L  1  4 


536  DE    SOMNO. 

cerebro  fomnum  facit  is  ftatus ,  in  quo  in- 
peditur  motus  liquoris,  qui  per  vafa  omnium 
fubtiliflima  ,  five  nervos,  a  cerebro  fluit  ad 
fenforia  organa ,  mufculosque  voluntarios. 
Nunc  fupereft  ,  poftquam  haec  cognita 
funt,  ut  cerebri  ftatus  definiatur,  ex  quo 
alternis  vicibus  per  totam  vitam  fomnus 
oritur. 

DXCIV. 

Penuria  )  Quando  coniumta  ett  certa  pe- 
nus  fpirituum  ,  fomnus  orkur.  Liquorille, 
qui  in.corticem  cerebri ,  hinc  in  medullam 
deponirur,  &  inpenditur  tum  nervis  fentien- 
tibus,  tum  nervis  adeuntibus  organa  motus 
voluntarii ,  videtur  intra  datum  tempus  cori- 
fumi  2:  tunc  autem  nullus  aderit  liquor,qui 

per 

*  Hinc  praeter  morem  pervigiles  minus  dige- 
runt  &  frigrnt,  deGoRTER-  Exerc.  II. 
p.  7.  Spiritus  nervofi  flrunt  per  anerias 
minima?  ,  non  potefi:  enim  ullo  mecha- 
nifmo  fieri  ,  quin  in  vafa  majora  nerveis 
fubeant ,  &  probabile  eft  omnino  ,  funclos 
muniis  in  venas  &  fyftema  circulationis 
redire  CCXCIL  CCCCVI.  Ergo  ex- 
halant  libere  eac  omnibus  valis  perfpi- 
rantibus.  Reparantur  equidem  continuo, 
.  ex  novo  humore  adfluente  ,  fed  in  homine 
fano  vigile  jafturam  fieri  al  quanto  ma- 
jorem  reparatione,  non  repugnat.  Cere- 
bri  vafa  collecta  non  videntur  aequalia 
efle  fummae  vaforum  perfpirantium  om- 
nium.  Major  vero  fit  jaclurae  ratio  ad 
reparationem  ,  quando  mufculi  folito  in- 
tentius  operantur  ,    vel  fenfibus  valentius 

labo- 


DE    SOMNO.  5S7 

per  vafa  illa  minutiflima  fluere  poflIt,abfum- 
to  enim  fluido  fubtiliflimo  ,  quod  folum  in 
vafa  adeo  angufta  fubire  poteft ,  crafliores 
Jiquores  ea  vaia  replere  nequeunt.  Et  tune 
natus  eft  ftatus  fomnolentiae.  Certum  au- 
tem  eft  ,  ftatutum  efie  tempus  definitum, 
in  quo  quisque  humor  in  corpore  humano 
ex  chylo  ,  vel  fanguine  ,  vel  fero ,  ve! 
iympha  ,  ad  perfectionem  elaboratur  ,  & 
certum  pariter  tempus  ,  .quo  confumitur 
idem  ex  oeconomiae  animalis  legibus.  Ex 
data  quantitate  ciborum  ,  in  dato  tempore, 
paratur  certa  copia  urinae ,  faecum  alvina- 
rum,  perfpirabilis  liquoris  Sanctornaniv 
Suum  yyKoiromeu  ftadium  eft  ,  intra  quod 
perficitur  ,  iuum  yaKetKTowmvet  b  9    fuum 

r  «V 

iaboramus.  Tunc  enim  acceleratur  mo- 
tusliquidi  nervsi  CCCLIV.  DLXVIII. 
atque  adeo  decrementum  penus  nerveae, 
quae  oritur  a  fpirkibus  ab  extremo  nervu- 
lo  invenulas  redeuntibus  hincexhalantibus. 
Nihil  iterum  repugnat  ,  quin  in  fomno, 
quando  fenfus  &  mufculi  quiefcunt ,  repa- 
ratio  majorfit,  quam  jaclura,  accumulato 
liquido  nerveo  in  fyftema  nervofum  ,  & 
diminuta  reforbtione  in  venas,  hinc  exha- 
latione  ncrvei  liquoris  minori  facla. 

Conf.  cclxxvii.  Etii  ad  ccxlv.  contra 
fententiam  Praeceptoris ,  &  decre- 
fcentes  vaforum  clafTes  dixerim,  facile  ta- 
men  hic  cum  eo  fentio  :  Cum  enim  ner- 
vorum  tubuli  fint  omnium  minimi ,  adeo- 
que  omnium  fubtiliffimo  liquido  perfluan- 
tur ,  idque  generetur  neceflfario  ex  fangui- 
ne  II  ve  crasfiffimo  liquore ,  ex  fanguine 
L  1  5  ver* 


S38  DE    SOMNO. 

^ifjLAT9T9ttiffu*  In  animalibus  oviparis,  al- 
bumen  ovi  uitra  viginti  dies ,  neque  facile 
ocyus,  neque  multo  ferius,  in  tepore  incu- 
bantis  galiinae  mutatur  in  adeo  tenuem  ma- 
teriem  ,  ut  ex  eo  albumine  omnes  partes 
pulli  natae  fint  Verum  Iquor  ,  qui  minf- 
mis  vahs  cercb.ri  continetur,  videtur  efle 
intcr  omnes  humores  corpons  humani  ma- 
xime  elaboratus.  Nam  in  vafis  ampliflimis 
hu^ores  crudlflimi  continentur  ,  nempe  in 
vems  rubris,  hae  enim  humorem  minime 
inquilinum  ,  nempe  cbylum  recipiunt.  Ve- 
rum  ,  quo  magis  vafa  quaeque  exiguitate 
fua  recedunt  a  maximis ,  eo  fubtiliores  ve- 
hunt  liquores,  &  in  omnium  minima  vafa 
ille  admittitur  liquor ,  qui  omnes  actioncs 
corporis  humani  expertus  eft ,  &  adeo  mole 
fua  vafculi  minimi  nervei  lurren  non  fupe- 
xat.  Inde  conficio  „  ad  conficiendos  ani- 
males  fpiritus  requiri  omnes  actiones  corpo- 
rishumani,  &  fpiritus  imra  certumtempus 
generari,  &  certo  tempore  confumi.  Inde 
fequitur ,  tempusefle,  in  quo  fpiritus  nuJIi 
a  fanguine  in  corticemcerebri  adplicatotran- 
feunt  in  vafa  minima  ,  atque  adeo  haec  vafa 
collabuntur  ,  &  id  tempus  fomnus  eft. 
Hinc ,  quo  vehementius  motu  voluntario 
corpns  exercetur  ,  eo  citius  fomni  ingruit 
neceflitas.  Inde  gratiflimus  fopor  fefiis ,  & 
pauperibus  ,    ex    Salomonis    proverbio. 

Exer- 

vero  adtritu  fo!o  &  calore  diuturno  gene« 
rentur  liquida  tenujora,  aequum  eft  cre* 
ditu,  moleculas  fanguinis  adtritum  &  ca- 
lorem  diutiflime  pati,  donec  in  fpirituum 
«aturam  abeant. 


DE    SOMNO,  Sl9 

Exercitationem  corporis  defatigatio  fequitur, 
hanc  fornnus :  quia  muicularis  motus  difli- 
pat  fubtilifiima»  Adeoque  homo ,  qui  va- 
letudine  ulus  integra  intra  viginti  &  quatuor 
horas  tantum  parat  fpirituum,quantum  fufii- 
cit  pro  vigilia  horarum  fedecim ,  egebit  iex 
horis  ,  &  oclo,  intra  quas  ceflet  dispendium 
fpirituum,  &  corpus  materiem  praeparet 
fucci  nervei  ,  inque  fpirkus  elaboret.  Hae 
fex  horae  oclove  adeo  ad  fomnum  requirun- 
tur.  Neque  tamen  hic  numerus  definiri 
poteft ,  naturaliter  enim  eo  major  ell  fomni 
neceflitas,  quo  difpendium  fpirituum  majus 
i.n  vigilia  faclum  eit. 

PreJJio  crajfioris)  Quando  fanguini  veno- 
fo  multae  particulae  crudae  ,  craiTaeque,  & 
tenaces,  &  nondum  fubaclae  adfunduntur» 
five  quando  plurimum  chyli  c  in  venas  re- 
cipitur ,  tunc  fomnolentia  fit  ,  a  turgenti- 
bus  vafis  cerebri,  quam  emifTus  ex  fe&a 
vena  ianguis  continuo  tollit.  Sanctorivs 
expertus  eft  ,  in  corpore  humano  ex  ad- 
fumtis  oclo  iibris  cibi ,  intra  viginti  quatuor 
horas  quinque  omnino  libras  exhalare.  Ve- 
rum  particulae ,  quae  exhalant  ,  novis  fup- 
pofitis  particulis  debent  conpenfari.  Ergo 
quando  homo  femel  intra  24  horas  fomnum 
capit ,  gravabitur  fomno  toto  ilio  tempore, 
quo  crudus  chylus  poft  paftum  fanguini  ad- 
funditur.  Rinc  animalibus  naturale  eft  dor- 
mire  ,  quando  fatura  funt,  Nullae  arteriae 
magis  dilatabiles  funt>    quam  quae  cranio 

con- 

c  Not.  *.  ad  DXCI*  ubi  ccntra  hanc  explica- 
tionem  dixi. 


54®  DE    SOMNO. 

continentur  d ;  verum  eadem  coercentur  a 
cranio.  Quando  adeo  fanguis  majori  copia 
arterias  piae  meningis  replet ,  hae  majus  fpa- 
tium  replent;  &  id  fpatium  demitur  reliquis 
partibusencephali.  Hinc  a  potu  liquidorum 
fpirituoforum  fomnus.  Hi  'enim  in  cerebri 
vala  operantur  ,  uti  adfcendentes  in  deftilla- 
tione  vapores  agunt  in  alembicum  ,  conan- 
tur  nempe  capitellum  diftringere  confertim 
adfcendendo.  Eadem  ratione  fpirituofa  ra- 
refaciunt  fanguinem  cerebri  &  arterias  dila- 
tant :  hae  reliqua  vafa  comprimunt ,  inde 
fomnus ,  tamdiu  duraturus,  donec  aequili- 
brum  inter  vaia  cerebri  rubra,  &  alia  rubris 
minora,  iit  reftitutum  c, 

Inde  colligo,  fomni  caufas  naturales  efte, 
Confumtionem  fubtiliflimi  liquidi ,  nondum 
per  vigilias  regeniti.  II.  Novum  chylum 
crudum  fanguini  adfufum,  qui  hinc  fangui- 
nem  fpiilum  reddit.  Romani  neque  jentaculo 
utebantur,  neque  prandio  f ,  fed  folacoena: 
poft  eam  ,  diutius  plerumque  protractam, 
ad  fomnum  folebant  fe  conponere:  &  ani- 
malia  ingruente  noete  loca  quieta  petunt, 
prius  autem  novis  iibi  cibis  provident. 

De  caufis  illis  innumerabilibusfomniprae- 
ter  naturalibus,   ut  plethora  eft,  rarefactio 

fan- 

4  CCXXXIV. 

e  Sentcntia  Bergeriana  in  hoc  cafa  firma 
eft ,  tum  in  apople&ico  fomno  ,  qui  fit 
cerebro  quomodocunque    conpreffo. 

f  Nempe  praecipuum  tempus  convivii  coena 
erat,  quod  ab  ardente  fole  meridiano  ap- 
petitus  profternatur ;  prandebant  tamen 
utique. 


DE    SOMNOi  54t 

fanguinis  &  preflio  in  corticem  cerebri  aucTa, 
leucophlegmatia  &c.  hoc  loco  non  agimus  : 
cum  unice  de  caufis  dicamus ,  quae  faciunt , 
ut  alternis  vicibus  fomnus  fiat ,  idemque  de- 
iinat.  1732.)  addit  Boerh.  fupponi  pofie, 
fpiritus  in  cerebro  genitos  ,  fubtiliores  efle 
fpiritibus  cerebelli ;  adeoque  ad  illos  plures  , 
quam  ad  hos,phyiicas  aCtiones  requiri ;  atque 
ex  eadem  ratione  citius  deficere  poiTe  e. 

DXCVL 

Jfliom)  Animales  omnes,  quinque  fen- 
fus  externi ,  interni  totidem ,  motus  muscu- 
lorum  arbitrio  animae  fubjedtorum.  Hae 
aCtiones  in  fomno  perfecte  ceiTant ,  quas ,  fi 
conparaveris,  reperies  majus  habereinperium, 
quam  vitales  omnes  fimul  fumtae,  Nemo 
negaverit  ,  equum  ,  quando  per  viginti  £z 
quatuor  horas  in  ftabulo  quiefcit ,  minus  pro- 
ducere  motuum,  quam  quidem ,  fi  eo  tem- 
pore  toto  curreret  cum  vecTore.  Ergo  aclio- 
nes  vigilantibus  propriae  majores  funt ,  quam 
adtiones  vitales  dormientium»  Ergo  plerae- 
que  ac~tiones  corporis  humani  ceffant  fomni 
tempore.  Non  poteft  homo  loqui,  quin 
fanguinem  agitet  celerius ,  hinc ,  qui  clara 
voce ,  &  celeriter  pronunciat ,  aeque  fe  fati- 
gat,  ac  fi  curreret.  Ipfa  profunda  medita- 
tione  ,  &  intentiflima ,  poflumus  plus  fatis 
calefieri.  Sed  haeomnesacTiones,  quae  inter 
humanas  majorem  numerum  efficiunt,  defi- 
nunt  vigiliae  ftatu  fublato  a. 

Mufcu- 

e  D  C.  Sic  G  a  l  e  n  v  s  fpiri  tum  animalem  ex 

vitali  generari  ajebat. 
a  Vide  ,    quam  multae  caufae  citatioris  mptus 

fanguinis  a  fomni  tempore  abfint. 


54*  DE    SOMNO, 

Mufculi  ]  Omnes  musculi ,  qui  in  vigiliis 
tenti  operantur  ,  iidem  in  fomno  ilaccidi 
quiescunt.  Verum  docent  obfervationes  vul- 
gares,  &  ideo  fere  negleftae,  quod  facillimae 
iint  ,  musculos  in  corpore  humano  femper 
agere.  Crederes  nihil  laborare  hominem  , 
quando  ftat  ere&us  ,  quia  haec  aftio  Tibi 
ita  maximefamiliaris  eft  ,  ut  nuliam  menti 
ftii  ideam  inprimat,  cum  tamen  quiexteniis 
brachiisftat>valida  &  moleftiflima  aclione  per- 
fungatur,  Tunc  enim  musculi  digitorum 
pedis,  metatarforum ,  tarforum  ,  tibiarum, 
libularumque,  femorum,  pelvis,  vertebra- 
rum  ,  ab  ofTe  facro  adatlantem  usque,  tho- 
racis  ,  capitisque  fere  omnes  definitis  modis 
agunt  b.  Agere  vero  demonftrantur ,  cum 
in  iptfs  primis  fomni  initiis,  quando  primum 
hi  musculi  refolvuntur ,  ftatim  ftationis  diffi- 
cuhatem  experiatur  homo,  &  huc  illuc  nu- 
tando  collabatur.  Ergo  cefTant  in  fomno 
ab  adtioneorgana',  quae  in  vigilia  operaban- 
tur.  Verum  haec  organa  funt  musculi  arbi- 
trarii ,  qui  in  fomno  flaccescunt ,  neque  H- 
quores  fuos  transmittant ,  ut  in  vigilia  fole- 
bant. 

Fluunt )  Si  enim  homini  per  ipfum  fo» 
mnum  perinde  fpiritus  animales  per  nervum 
opticum  ad  retinam  ,  per  auditorium  ad 
veftibulum  fluerent  ,  nulla  poflet  quies  vel 
in  fenforiis  nafci ,  vel  in  voluntarn.3  musculis. 
Verum  nunc  di£tum  eft  ,  quiescere  &  fenfo- 
ria  organa  &  arbitrarios  musculos.  Ergo 
caufa,  quae  eos  musculos  movere  folet,  nunc 
non  movetur,  per  eos  musculos,  dum  dor- 

mimus.-' 

»  DCXXXIX. 


DE    SOMNO.  54$ 

inirmis,  In  homine  vigilante  brachium  Fa- 
cile  extenditur ;  quam  primum  vero  is  homo 
vel  leviter  dormiturit  ,  cbntinuo  braehiurri 
a  pondere  fuo  detraclum  pendebit.  Definit 
crgo  advenire  ad  musculum  ea  caufa  ,  quae 
faciebat ,  ut  musculus  tenfus  efTet.  Verum 
haec  cau(a  cft  fpiritus  mdtor ,!  per  eas  partes 
motus,  is  adeo  fpiritus  quiescit. 

Cenfumuntur]  Nihil  exhalant ,  heque  pre- 
inuntut ,  cum  novos  fpiritus  non  accipiant. 

Mutantur]  Lex  eft ,  praefcripta  omnibus 
corporibus,  quod  cujuslibet  corporis  conti- 
nui  elementa  inter  fe  invicem  feadtrahant: 
ergo  caufa ,  quae  corpus  idem  diftendit , 
elementa  a  fuis  nexibus  diftrahit.  Quando 
caufa  adtrattionis  fola  fupereft,  ablata  caufa 
diftrahente,  tunc  eadem  adtradtio  continuo. 
augetur  ad  fummam  usque  poffibilem  vjci- 
iiiam  particularum  ejusdem  corporis,  Ergo 
libra  muscuti  ,  a  qua  omnis  diftentio  abeft  , 
redibit  in  fe  ipfarn  ad  fummam  brevitatem 
usque.  Inde  musculus,  qui  diu  non  move- 
tur,  ultimo  fit  inmobilis.  Monent  Chirurgi c 
*,in  fraclura  ulnae  ,  fi  pars  ea,  circumvoluta 
findonibus,  plagulis  in  ambitu  adolicatis  fir- 
mata,  per  continuas  fex  feptimanas  non  mo^ 

veatur, 

c  Fra6fca,(i  diutius  in  motu  maneant ,  cotttra<3«j 
fae  .  . .  accedunt  Hippocr.  rr«f/  etywv, 
Boerhaave  Comm.  in  Aphor.  ex  edit.. 
Cl.van  Swietew  p.  j-o}.  Verum  hae 
contrafturae  videntar  magis  vitio  fucco- 
rum  in  articulatione  infpiflatorum  fleri, 
quam  ex  musculorum  vitio :  folacnim  leni 
flextone  inpediuntur  ,  non  a&ione  aliqua 
musculari. 


544  DE    SOMNO. 

veatur,  folutis  fasciis  flexionem  cubiti  fore 
inpoflibilem  ;  adeo  concrescentibus  muscuhs 
ob  folam  diuturnam  a  motu  abftinentiam. 
Vafa  enim  minima  non  diftenta  ita  in  fe  ipfa 
coeunt,ut fere confolidentur.  (Fe  ld  m  .  1 7  3  z. 
tribuit  hoc  phaenomenon  nervo  ab  arteria 
conpreilb» 

Aequitibrium)  Eo  tempore,  quo  dormi- 
mus,  inter  vafa  &  cor  aequilibrium  nafcitur. 
Quando  enim  fpiritus  animales  in  cortice  ce- 
rebri  deficiunt,  minus  prelTa  vafa  rubra  ce- 
rebri  intumefcunt  ,  &  viciffim  nervofa  con- 
primunt.  Ergo  animalitas  quidem  in  corde 
definit  ,  omnia  vero  vafa  in  aequilibrio  funt 
refpeclu  cordi?.  Cor  enim  refpecUi  ad  gra- 
vitatem  fere  in  centro  corporis  ponitur ,  at- 
que  adeo ,  cum  circulatio  HARVEiANAa 
corde  unice  pendeat ,  eam  fumme  aequabi- 
lem  eiTernecelTe  eft.  (Feldm.  Quid  interim 
facitanima?  num  ociatur  ?  Quis  dixerit , 
cum  in  perfedto  fomno  nulla  memoria  fit. 
Quando  fomniamus ,  tunc  aliqua  adhuc  con- 
fcientia  &  memoria  fupereft:  in  perfeclo  vero 
fomno  nihil  quidquam  fupereft  memoriae, 
neque,  quantum  videtur,  confcientiae. 

Varietas]  Nunc  enim  fanguis  aequabiliter 
ad  omnes  partes  corporis  humani  diftribui- 
tur  d,   &  quaevis  capit  eam  quantitatem , 

quae 

d  In  vigilia,  dum  musculi  agunt  ,illequi  contra* 
hitur,  minus  fauguinis,  &  plus  fpirituum 
accipit,  ejus  antagonifta  vero  fanguinis  pais, 
fpirituum  minus  CCCCI.  p.  401.  Spiri- 
tus  accelerato  motu  a  cerebro  adveniunt 
CCCCII.  CCCCIII.  CCCCV.  fanguis  a 

coa- 


DE    SOMNO,  5:45 

quae  cuique  convenit  ex  data  magnitudine 
&  diftantia  a  corde. 

DXCVlI. 


contra&o  musculo  rc{>cllitur  CCCQVI.  8cc. 
conquaflantur  arteriae  venaeque  vicina* 
CCVIII.  CCCCXV.  plus  fanguinis  ad  pul- 
monem  in  dato  tempore  remittitur  , 
CCVIII.  refpiratio  adeo  fit  citatior,  oriun- 
tur  adeo  caufae  moventes  fknguinem ,  df» 
verfae  a  corde  ,  &  accefToriae.  Sed  &  cibi 
ingefti,  fufcitantes  motum  pcriftaiticum,  8c 
potus ,  8c  animi  pathemata,  in  partibus  fb- 
lldis  fluidisque  motus  novos  ,  8c  a  cordis 
fyftemate  diverfos  excitant.  Porro  fpiri- 
tuum  motus  accefibrii  nafcuntur  8c  a  fen- 
fuum  ufu  ,  percufliofie  nempe  nervorum 
fenforiorum  ab  obje&tis  externis  fa<5ta 
DLXIX*  &  a  pathematibus  animi ,  &  a 
jmotu  musculorura,accelerato  nempe  motu 
per  hos  illosve  nervos ,  8c  a  ftudio  aliisquc 
caufis,fpiritus  adeo  8c  fanguis  velocius  mo- 
ventur  „8c  cum  fanguine  humores  mino- 
rum  generum  omnes,,qui  motum  habent 
ab  arteria  rubra  CCX  LV.  CCXLVI. 
C  C  L  X I.  Inde  facile  demonftratur  „  in 
vigilia  in  univerfum  tn  omnibus  vafis  ad- 
tritum  majorem  ,  hinc  excretiones  omnes 
&  perfpirationes  validiores  efle.  Verum 
non  aequabiliter  fanguinem  per  omnes 
corporis  partes  fluere,  hic  accelerari  ,  ibi 
deficere,  perfpirationem  adeo  in  quibus- 
dam  partibus  majorem  ,  alibi  minorem 
efle,  fuccos  aliquos  copiofius,  aliosadeo 
parcius  feparari.  Haec  omnia  vero  a  fomno 
abefle,  ubi  unica  caufa  motuum  omnium, 
&  in  fanguine,  8c  in  fpiritibus  cor  eft,  8c 

cuique 


546  DE    SOMNO. 

DXCVil. 

Augetur  motus  cordis )  Hoc  pulfus  derrion- 
ftrat  ijXC.  audtusque  calor»  Verum  calor 
ron  a-jgetur  ,  nifi  co^de  velocius  contradtof 
plusfanguinis  ex  corde  effluar,  Verumnon 
poteft  plusexpdli  ex  corde,  quin  plos  a  dex- 
tro  ventriculo  in  iiniitrum  transeau  Neque 
id  fieri  poteft  ,  niii  per  pulmones  velocius 
trajiciatur  fanguis.  Neque  id  fieri  quit,  quin 
neceffaro  refpiratio  pariter  augeatur. 

Arteriarum  )  Harum  vis  eft  renixus  ille, 
quo  diaftolae  fuae  reliltunt  a :  ejusque  men- 
fura  eadem  eit  ,  quae  inpeius  fanguinis, 
quem  a  corde  accipit  b.     Cum  adeo  fyftole 

arte- 


cuique  parti  pro  ratione  diametri  vaforum, 
diftantiae  a  cordis,  &  conditionum  iniita- 
rum  CCLlll.  fuam  porrioncm  fanguinis 
aliorumque  humorum  mittit,  ut  nulla 
pars  abund^t,  nulla  deficiat.  Cumque  mul- 
tae  cauiae  adtritus  &  in  vafis  majoribus  8c 
adeo  in  minoribus  nvmmisque  hic  defint» 
merito  adtenuationem  molecularum , 
hinc  perfpirationem  &  materiei  humanac 
in  renes  depofitionern  inminui.  Haec  ex- 
plicant  fententiam  PraeceptorIs,  ut 
minus  a  Gortero  diftet. 

a   CCXtll. 

b  Non  omninb  ,  nam  cor  praeter  arteriarum 
jun&am  refiftentiam  ,  alias  etiam  ^uperat 
CCXV.  Vcrum  nihil  hinc  decedit  (en- 
tentiae  Praeceptor  s.  Sin*  enim  reli- 
quae  refiftentiae  cordis  =  x,  arteriarum 
autem  conftri&io  =  y,  erit  x  •*—  V  —  2 
cordis  ncmpe  vi,  ncglecto  hic  exceffu  vi- 

num 


D  E    S  O  M  N  Oi  147:, 

arteriarum  aequalis  fit  fyilolae  cordis,  fequi- 
tur  ,  ut  auctis  cordis  viribus ,  augeantur 
etiam  vires  arteriarum.  Si  negaveris  hanc 
propofitionem ,  &  ponas  augeri  vim  cordis , 
dum  vis  arterianim  eademmanet,  continuo 
arteriae  inplebuntur  fanguine  copiofiori , 
quam  quem  viribus  fuis  propellere  pofiunt, 
&  poft  paucos  pulfus  mors  ipia  fequetur. 
Ergo  fi  in  iomno  vis  cordis  augetur  ,  etiam 
arteriarum  vim  increfcere  necelfeefh  Adeo- 
que  augetur  omnium  vilcerum  aelio  in  fan- 
guinem,  in  humores  iuos,  nam  omnia  vifcera 
ex  meris  arteriis  conponuntur.  Ergo  orrmes 
cauiae  a  corde  k  arteriis  pendentes  fortiores 
funt  in  fomno ,  quarn  in  vigilia  c. 

Vifcerum']  Quatenus  vhaliter  moventur.'1 
Sed  minores  eorum  fiunt  motus  ,  qui  ab  ani- 
malifate  pendent.  Animalis  motus  excedit 
equidem  motum  fomru*.  Nempe  quando 
thermometrum  Fahrenheitianvm  ad 
gradum  32.  defendit,  tunc  aqua  conglacia- 

tur 

rfum  cordis.  Debilitetur  nuftc  y  aliqua 
gradu  t,  manente  inferim  z.  ut  prius,  tunc 
utique  x  -b  y  - 1  non  erunr  aequales  % , 
fed  minores  ,  &  fequitur  artenas  debere 
dilatari  ,  pro  ratione  decrementi  refiften* 
tiae  t.  &  nafci  aneuryfma  verum  ,  mini= 
me  etiam  in  aorta  infrequens. 
c  Sed  haec  omnia  dicimus  ad  DXC  not.&.  non 
refpondere  experimenris  ,  iroo  neque 
Praeceptoris  conreflioni , quae  conti- 
wm  feuuitur,  &  prius  di£b  eft.quandoadtri* 
tummmorem  efie  adfirmat  DxCVI.a&io- 
ne»  adeo  vitales  roinores  euo  admittit 

M  m  5 


54S  DE    SOMNO, 

tur.  Quando  vero  ad  decimum  cadit,  tunc 
omnia  animalia  exitinguuntur ,  ii  frigori  ex- 
terno  expoiita  absque  operimento  dormive- 
rint  d.  Motus  enim  vitalis  folus  non  poteft 
prohibere  conglaciationem  humorum.  Ve- 
rumineo  ipfo  frigore,  lethali  dormientibus, 
fi  per  apertum  aeracurfu,  motuve  voluntario 
alio  valide  corpus  exercueris  ,  poteris  illud 
adeo  enorme  frigus  fuperare.  Ergo  motus 
animalis  majorem ,  quam  vitalis,  calorem 
gcnerat. 

Motuum  )  Qui  in  homine  vigilante  mul- 
tam  in  adtionibus  arteriarum  &  venarum  va- 
rletatem  faciunt ,  nunc  autem  nihil  prorfus 
agunt,  dum  fola  actio  cordis  fupercft.  Haec 
fempei  eadem  manet :  huic  arteriarum  mo- 

tus 

d  Animalia  virunt  ad  8o°.  usque  velpaulo  ultra," 
&  homines  eo  progrefli  funt.  Sed  Tor- 
heae  a.  1736.  tantum  frigus  fuit ,  ut  in- 
fra  gradum,  quo  aqua  coagulatur,  6f  tum 
defcenderint  Thermometra :  ita  ut  tantum 
infra  gradum  conglaciationis  defcenderet 
hoc  frigus ,  quantum  fupra  eumdem  gra- 
dum  adfcendit  calor  cutis  humanae.  Ne- 
que  hic  finis  eft.  Batavi  enim  fub  77. 
gradu  totahyeme  fuperfuerunt,8c  quamdiu 
dies  {upcrfuit,  per  liberum  aerem  absque 
noxa  vagati  urfbs  vulpesque  perfecuti 
funt.  Adeo  ut  probabile  fit,  non  decimo 
gradu  tantum  fupra,  fed  quinquagefimo 
aut  fexagefimo  infra  o  homincm  corpus 
txercentem  vivere  pofle,  Qui  vero  in  \i- 
bero  aere  dormirct ,  in  hyemc ,  qualis 
tcmpcratis  locis  v.  g.  Parifiis  rigida  voca- 
tur,  gradu  nempe  6.  ad  10«  iupra  o,  i$ 
mique  pcriret» 


DE    SOMNO.  549 

tus  refpondet,  huic  viscerum  motus,  quae 
tota  ex  arteriis  conponuntur.  Ergo  undique 
augetur  adplicatio  virium  corporis  humani  in 
liquores  crudos,  &  una  redditur  aequabilis. 
Caufae  ergo  adlimilationis  plurimum  agunt, 
dum  reliquae  omnes  quiescunt. 

Vitalium )  Qui  nempe  per  cor  ad  pulmo- 
nes ,  hinc  ad  arterias  venasque,  &  denuo  ad 
cor  continuato  motu  feruntur ,  non  illi ,  qui 
ad  lateralia  vafa  Jiuunt,  horum  enim  motus 
fere  ceffat ,  dum  illorum  inpetus  augetur. 

Lateralia)  Arteriae  ferofae ,  lymphaticae, 
perfpirantes,  nervofae  &c.  In  homine  dor- 
miente  &pulfus  augetur,  &  calor.  Verum 
calor  eft  effe&us  vaforum  primi  generis  f, 
rubrorum ,  tam  arterioforum  ,  quam  veno- 
forum  ,  U  reliqua  vafa  calorem  omnem  a 
rubris  habent.  Adeoque,  cum  calor  augea- 
tur  in  fomno  ,  aclionem  in  fyftemate  vafo- 
rum  rubrorum  majorem  effe  adparet.  Li- 
quores  autem  in  vafa  minora  deportati  per 
fomnum  neceffario  ftagnant.  Inplentur 
enim  ab  arteriolis  rubris  ,  non  autem  uti  in 
vigilia,  liquor  per  ea  vafa  urgetur  ,  quaevix 
nifi  a  motu  musculorum  vicinorurn  verfus 
cor  propellantur  •••    Dum  enim  dormimus, 

humor 

c  Haec  res  nondum  cfl:  extracontroverfiam.  Cli 
certe  Weitbrechtvs  non  folumneque 
venofum  fanguinem,  neque  adeo  humores 
tenujores  acordemovericoncedit  Act.  Pe- 
trop.VII.  p.  503. fed  etiam  omnem  arterio- 
fiim  fanguinem  a  corde  emoveri  dubitat. 
Idemque  ,  licet  in  pofteriori  diflertatione 
Hiotu  cordis  incitato  admittat  repleri  yafa 
M  m  5  ferofa 


55«  BE    SOMNO, 

frumor  tenujor  pergit  deferri  ex  arteriis  prirni 
generis  in  arterias  fecundi  generis,  ut,  pau- 
tatim  exhauftis  arteriis  rubris,  in  animalibus 
integros  menfes  perdormientibus  fub  finem 
fomni  pulfus  vix  percipiantur.  lta  liquidum 
ierofum  ex  primi  generis  valis  in  ferofa  vafa 
derivatur  ,    neqae  per  ea  circulum  perficit, 

kd 

ferofa  ,  in  ihtu  timen  naturali  credit  Sn 
connexione  arteriae  cum  vena  fubfiftere. 
A  c  v.  P  e  t  k.  VII I  p,  340. Sed  ego,  fateor, 
fnagiscum  Praeceptore  facio.  Nam- 
que  1.  experimenta  anatomica  demon- 
ftrant  ,  fiphone  non  maxima  vi  inpulfo, 
rcpleri  vafa  minorum  generum ,  inprimis 
exhalantia  ,  tum  alia  rubris  proxima  ,  ne- 
que  tamen  vim  ,  quam  a  corde  majorem 
tunc  adhiberi  ,  inperrertio  repletionum. 
demonftm  ,  cum  vix  arti  poftibiie  fit,  in- 
tegrum  corpus  acquabiliter  cera  diftendere, 
quod  cordi  facile  eft.  1.  Sanguis  per  ar* 
terias  cerebri  molles  ,  &  vix  contra&iles  , 
rapidc  movetur  ,  fpiritusque  urget  infe- 
qucntibus  undis.  Pullus  arterias  habet,  fed 
adco  mucofas ,  adeo  molles  ,  ut  nullae  vi- 
deantur ,  neque  adeo  ab  earum  contra&io- 
ne  quidquam  pendeat.  Ibi  crgo  cor  fo- 
lum  vegetum  8c  agile  fanguinem  per  arte- 
rias  venasque  minores  evidenter  propellit, 
ut  addextram  fuam  aurem  redeat.  3.  Le- 
zvwenhoeckivs  ,  ut  alibi  citavi,  II. 
p.4?f.  motum  cordis  ctiam  venarum  fan- 
guinem  incitare  vidit,  Verum  non  ideo 
negaverim  ,  fanguinem  per  vafa  minora 
partim  a  cordis  contra&i  vi  ,  partim  ab 
arteriae  contra&ione  propelli  ,  undefit, 
ut  pulfus  in  venis,  vafisque  minoribus  nul« 
lus  percipiatur.  Conf.  CCVII.  c. 


DE    SOMNO,  S5i 

fed  ibi  ftagnat.  Sunt  qui  credant,  ftagnare 
non  pofle  ,  cum  ab  artenofu  fuccedente  li- 
quido  protrudatur  ,  uti  liquor  in  tubi  inriexi 
fecundo  crure  a  defcendente  liquore  cruris 
primi  elevatur.  Om.nia  enim  vafa  ,  ajunt, 
pofle  pro  uno  inflexo,  bicrure,  &  in  feipfum 
redeunte  tubo  haberi  ,  neque  pofle  per  pri- 
mum  crus  humores  descendere ,  quin  in  fe- 
cundo  sdfcendat  ,  &denuo5  per  crus  com- 
inunicans,  liquorem  primi  cruris  cogat  de- 
fcendere.  Verum  experimento  facile  evin- 
citur ,  hanc  fpeculationem  absque  vero  ro- 
bore  efle  Sedeat  homo  tota  die,  ille  quidem 
non  vere  quiescit  ,  agitabit  autem  modo 
hunc  musculum  ,  modo  alium  3  &  in  eo 
quidem  ftatu  humores  ,  per  vafa  lateralia 
moveri  pergent.  Sed  dorrniat  nunc  in  ea- 
dem  fella  ,  per  totam  noclem  ,  etiamfi  fa- 
niflimus  fuerit  ,  excitatus  adm'rabitur  crura 
fua  hydropica  efle  Ambulet  iterum ,  eva- 
negcet  ille  fubitus  pedum  tumor.  Krgo  fta- 
gnant  utique  h  more  noftri ,  non  a  pondere, 
verum  ,  quia  non  agentibus  muscul^s^  liqui- 
da  in  vafa  lateralia  prop  dfa  ibi  marent  in^ 
mota,  neque  ultra  propelluntur,  cum  extra 
territorium  cordis  pofita  iint  f. 

f  Non  ppni  e*tra  fphaeram  acHvitatis  cordis.  ex 
prioribus  adparet,  ad  not.  e.  Verum,  cum 
in  vafis  minoribus  circulatio  procul  dubio 
lentior  fit  CLXXXV III  b.  CCCCLXXIX. 
a,  fuhlatis  caufis  fanguinis  circulum  acce- 
lerantibus,  motus  pcr  minima  vafalangue- 
re  videtur.  Ita  faliva  vb:  excernitur ,  nifi 
agentibus  xnufculis  manducationis  ,  3c 
M  m  4.  noftq 


5*2  DE    SOMNO. 

S>uiescunt]  Diftributio  aequabilis  manet, 
verum  fanguis  ruber  cralTusque  non  poteft 
venire  in  vafa  ferofa  s,  &  reliqua  liquida 
omnia  in  fuis  quaeque  valis  lTagnant,  Hinc 
5n  longiori  fomno  circulatio  nulla  eft,  nifi  per 
vafa  primi  generis  arteriofa  &  ferofa ,  &  ea, 
quae  conprimi  nequeunt  ,  quia  musculos 
vicinos  non  habent ,  nempe  medullam  cere- 
bri,  &  fpinae  dorfi.  Hinc  animalia,  quae 
m  magnis  vafis  per  aliquot  menfes  conferva- 
vi  ,  neque  mortua  reperi  ,  &  ne  quidem 
confumta, 

Folliculi]  Nullum  animal  pingue  manere 
poteft,    quamdiu  motus  ejus  animales  vita- 

libus 

po&u  nulla  adfluit ,  eum  tamen  reccpta- 
eulo  deftiruatur.  Scd  magis  adhuc  cos  K- 
quores  adcumulari  &  ftagnare  par  cft ,  qui 
in  ccllulofa  intervalla  efranduntur,  maxime 
adeps;  hunc  cnim  i.  arteriofus  fanguis  lentius 
motus  facilius  dimittit,  a.  folus  fcre  motus 
mufcularis  per  interruptum  iter ,  &  omni 
conrrattili  vi  deftitutum  ,  venis  reddit 
CCCXCVII.  CCCCXV.  not.  oleum  &c. 
Haec  caufa  obefitatis  in  fcdentariis  ,  quic- 
fccntibus,  dormientibus. 

t  Vnde  ergo  illa  major  perfpiratio  ?  Aequum 
eft ,  uti  per  majora  vafa  ;  ita  pcr  minora 
lentiorem  efle  motum  ,  nullum  in  mino- 
ribus  quis  admittat  ?  Quis  credat  pofle 
vacuitatcs  cerebri ,  oculorum ,  pericardii , 
plcurae ,  peritonaei ,  teftis  &c.  absque  va- 
pore  humido  manere  ?  aut  ceflare  iter 
chyli  lymphacque  ,  aut  fecretiones  bron- 
chiorum  ,  renumque ,  quas  excrementa 
niane  gravia  demonftrant  ?  Vides  mollien- 
da  efle  vtrba  Praeceptoris. 


DE    SOMNO.  553 

libus  majores  iunt ,  fomnus  autem  pinguefa- 
citi  quia  nullus  humorum  oko  lertfior  eft. 
Defpumabit  ergp  dormiens  animal  hoc  te- 
riax  pingue  in  appenfos  facculos,  donec  intra 
prppriam  pinguitudinem  fepeliatur.  Pech- 
I.INUS  de  aeris  &  alimenti  defeftu  ,  &  Se- 
verinus  in  zootomia  h  fua  hac  de  re  legl 
ttierentur. 

Pinguedo)  Recle  de  mure  alpino  Poeta  h*: 
Tota  mihi  dormitur  hyems  ,    &  pinguior 

illo 
Tempore  fum>quo  me  nil  nifi  fomnus  alit. 
Marti  alis  L.XIII.  epigr.  59.  Haec  ani- 
malia  fub  ultima  tempora  fomni  vix  moven- 
tur.  Rem  mirabilem  vidi  in  teftudinibus. 
Hoc  animal  quatuor  *  corda  habet ,  &  pul- 

mones, 

h  Nihil  admodum  ad  hanc  rem  habet. 

k #  Hacc  animalia  gregatim  in  cavernulis  hye- 
mem  perdormire  Gesnervs  habet  Hifl, 
Ghntdr.  p.  842.  Parisii  s  tamen  neque 
dormivit ,  neque  cibis  abftinuit  marmota 
ReavmvrI.c. II.  Mem.  II.  p.  19.  Glires 
tota  hyeme  dormire  &  excitatos  contfnuo 
fopiri  Reavmvr  1.  c.  Addit  Bor- 
richivs,  ita  profunde  dormire,  ut  ne 
cultro  quidem  fecti  excitentur  Diff  Acad. 
VII.  p  3oo. 

*  Tres  ventriculos  cordts  &  duas  diftantes  a 
corde  auviculas  faciunt  P  a  r  1  s  1  n  1  in  teftu» 
dine  orientali  diff.  des  anim.  &  eadem  fere 
eft  hiftoria  Meryi  Mem.  de  l'Acad,  169*. 

p.  80.    tum  169;.  p.I  99.     DUVERNEYUS 

autem  in  hiftoria  cordis  teftudinis  terreftris 

americanae,  inferta  Mem.de  VAcad.  1699. 

ob  mutuas  cavitatum  communionesunum 

Mmc  ventri- 


ggf  DE    SOMNO, 

mones  ,  &  poteft ,  pro  variis  opportunitatl- 
bus  fanguis*  vel  per  fola  corda  inta&o  pul- 
mone  circulum  obire,  vel  per  cor  &  pulmo- 
nes  ,  refpiratione  rlmul  exercita  :  prouti 
nempe  vel  motu  musculan  utitur  ,  vel  abs 
tinet.  Haecomnia  optime  tradidit  01.  Ou- 
VfiKNEYUi  *,     Ergo  fub  hye;nis  mitia  te- 

iludo 

rentriculum  conftituit  tripartitum  ,auriculas 
duas  ,    &  practerea  peramplum   venarum 
receptaculum.    Cl  Bussiere  Pbil.  trans. 
n.328.  nequidem  fepta  admittit  in  eadem 
terreftri  teftudnie  americana,  neque  ullam 
feptorum  mentionem    iniicit  Stobaeus 
Act.  S  vec.  17J0.  p.  60     ied  praecer  re- 
cepnculum  Duverkeyi,  Scturcs,  unum 
omnino  ,  ut  in  pifcibus  ,    ventnrulum  effe 
ait.     Contra  hunc  Mkr  yus  in  reftudine 
quidem  terreftri  quiruor  ventriculos  (  70;. 
p.4i4,.f*5i.l  in  marinu  v.-ro  trej  f  -.01)170}. 
p. 4.14,.  cci.  praeter  auriculss ,  &  recepti- 
culum  ,   quod  a  vena  cava  d'i!in£tum  dari 
negat  p.  r 60.  &c.      Hunc    videtur    fequi 
Praeceptor. 
k  Parisini,   in  pulcherrimis  anirnalium  dif- 
fe&ionibus,  rec>e  obfervanr  ,,a!ia  amma- 
lia  pulmones  habere ,  quos  pcrpetuo  fan- 
gui<-  perfluat,  alia  vero  efle  ,   quibus  inrer- 
ruprim  &  per  intervalla   pulmo  operetur. 
Ita  Chan  aeleon.  ajunt ,  quandoque  dimi- 
dio  die  abcque  refoirittone  efl: ,  alias  fubito 
inflatur  diff.   de  la  tortue.     !ta  teftudines 
fubmde  incertis  iwervaflis  refpirare  vide- 
runt  j    fed  omnino  praeierea  ncgant  hunc 
pulrronem    quidquam    ad    circulationeni 
faccre  gt  iperto  pe&ore  minime.ut  folet 
quadrupedibus ,  turbari  cordis  motum  vi- 

derunt, 


DE    SOMNO.  55S 

ftudo  fe  in  arenam  fepelit ,  ut  locum  ,  in 
quofe  abfcondit,  invenire  difficile  lit ,  ibique 
vivit  absque  refpiratione,  eo  profundius  fub 
terram  itura,  quo  frigus  majus  fuerit»  Ad- 
fpirante  autem  vere  9  paulatim  eadem  altius 
emergit ,  tandemque  ex  arena  prodit  redivi- 
va ,  iterumque  veftigium  nutlum  relin- 
quit  ,  ex  quo  corvjicias  ,  unde  prodi- 
verit  ,  tuncque  porro  refpirat  &  vigilat. 
Sed  &  agile  animal  hirundo  l  quinque  men- 

libus 

derunt ,  ne  quidem  ligata  arteria  pulmo* 
nali ,  etiam  per  quatriduum.  Similra 
M  e  r  y  i  funt  experimenta ,  qui  Hgatis  ma- 
xillis  ,  obfignatis  naribus ,  toto  menfe  fu- 
pervixifle  vidit  toem.  de  1'Acad.  1693. 
p.  197.  Deinde  Duvernevus  reperit 
„  tertiam  partem  (anguinis  teftudinis  cor  fu- 
birel.c.p.;TO.  idque  fufficereexiftimavitin 
animale,  quod  hyeme  tota  absque  alimen- 
to  fopitum  vivit  ,  corde  nonnifi  raro  mi- 
cante  p  jii.  Sed  &  MERyus  fere 
eadem  dixerat  Mem.  de  1'Acad.  des  Scienc. 
1693.  P  ao*«  &  I3uss>  epe  l.c.  qui  venas 
pulmonalesperexiguas  cffe  obfervat:  idem- 
que  etiam  caufam  diverfae  quantitatis  fan- 
guinis  pulmonem  adeuntis  addit,,  muta- 
tionem  nempe  angulomm  afperae  arteriae, 
cujus  rami  principes  capite  extenfo  angu~ 
lum  acutum ,  capite  fub  fcutum  corneum 
redu&o  femicircularem  flcxionem  faciant. 

1  Hirundinum  magna  agmina  ift  ftagnis  reperta 
fuifle  olim  Olao  Magko  di&um  eft,re- 
petitum  a  Schaeffero  &  Hevelio 
Pbil.  trans.  n.  19.  neque  negat  Pech- 
linus  J.  c.  p»39.  etfi  cafui  tribuat,  cum 

fimiiia 


556  DE    SOMNO. 

fibus  quiefcit  absque  motu ,  &  de  ranis 
jdem  verum  eft.  Ita  urfus  etiam ,  &  taxus, 
&  glis  alpinus  hyemem  ftertendo  tranfigunt, 
absque  cibo.  Cum  autem  his  animalibu» 
adipofi  &  glanduloii  folliculi  a  mufculistan- 
to  tempcjjre  quiefcentibus  non  emulgeantur, 
accumulatur  pinguedo ,  &  faepe  oriuntur 
morbi  cryptarum  grandinoii. 

Pabuli)  Animal,  quod  nimio  tempore 
dormit  ,  pinguedinem  fuam  ultimo  confu- 
mit   m*.     TJrfus   faeviffimam  hyemem  in 

luftro 

fimilia  hirundinum  examina  in  montium 
cavernis  &  fcopulis  maris  Ligultici  ipfe 
viderit  p-  44.  De  ciconiis  idem  ex  anti- 
qua  traditioae  narratur. 

n  Serpentes  hyeme  fe  abfcondere  ,  quod 
Kircherus  in  antro  vidit ,  ranas  & 
bufoncs  in  cavernulas  ad  ©ras  ,  &  fun- 
dum  ftagnorum  fe  recipere  ,  notiflimum 
eft.  Tincas  luto  fe  immergere  idem 
Pechlinus  vidit  p.C4.  &  nori  funt  pifces 
foffiles.  Ita  veteres ,  &  Bor  r i  ch.  Di/ftrt. 
Vll.  p.  320.  Eleganter  haec  amphibia 
aemulatur  Lens  aquatica,  quae  perinde 
frigente  coelo  fundum  aquae  petit,  verno 
vero  tepore  rarefa&is  aquis  in  fuperficiem 
redit. 

m*  In  fanguinem  redirecertum  eft  cccxxxin. 
&  molem  adeo  maflae ,  quae  per  vafa 
circulum  obit ,  confervare  poteft  ,  &  in 
globulos  fanguineos  mutari,  qui  a  pingue- 
dinofis  proxime  diilare  videntur  ,  &  re- 
parare  ja&uram  folidorum  detritorum,flui- 
dorum  exhalantium.  Chyli  vero  loco 
eife  nequit ,  .   neque  temperare  acrimo- 

niam 


D£    SOMNO»  £S7 

luftro  fuo  ftertendo  ftranfigit.  Primo  tem- 
pore  fere  profunde  dormit  &  Itertit ,  deinde 
fenfim  incalefcit  ,  magis  &  magis ,  &  per 
menfem  fere  oleum  exfudat ,  quo  tamquam 
lardo  totum  animal  ambitur.  Verum  ulti- 
mo  fanguis  acrior  facTtus  idlardumconfumit, 
donec  a  renato  calore  animal  excitetur.  Si 
media  hyeme  beftiam  in  fpelunca  occideris» 
pinguiflimam  reperies:  vere  autem  maci- 
lenta  prodit ,  fceleti  limilis.  Ergo  in  primo 
fomno  ,  feparatur  ex  fanguine  oleum  ,  quo 
corpus  incorruptum  fervatur.  Id  autem 
oleum  folutum  denique  venis  redditur ,  & 
fub  finem  fomni.locochyli  eft,  quem  fruga- 
liflima  Natura  fanguini  fuppeditat. 

Ae^uabilior  ]  Homines  &  reliqua  aninialia 
dormiunt  membris  contraclis  quafi  in  glo- 
bum  ,  ita  coarctantur  vafa  &  inflexione  per 
tot  angulos  fadta  refiftentia  auget  attionem 
circuli  vel  calorem.  Sed  in  calore  animaiia 
fe  extendunt. 

Cbyli 

niam  nafcentem  humorum,  quae  princeps 

eft     ciborum     adfumendorum    neceifitas 

LXXXVllL  Inmarmota  triplexomentum, 

ejusque  vena  una  inferta  Venae  Cavae,  ut 

videas  in  obefo   hoc  animale  facilius  adi- 

pem  reforberi  Perrault.  E/f.  de  Pfys. 

n  Antiqua  Aeliani  narratio  eft  ,    urfos  pri- 

rris  quindecim   diebus  ,  poftquam   fe  in 

latibulum  receperunt ,  perpetuo  dormire, 

deinde  moveri  ,  &  fugere  pedem  anterio- 

rem  ,    neque  ullo  cibo  uti ,    ut  etiam  in- 

teftina  connalcantur.  Certum  eft,  non  adeo 

perpetuum  ,  aut  diuturnum  hunc  fomnum 

e(Te  ,  cum  hyeme  urfae  pariant ,  &  Bata- 

vis 


55^  DE    SOMNO. 

Ckyli]  In  fomno  motus  fanguinis  p£r'ar- 
terias  &  ver.as  primi  generis  augetur:  Sed 
faaec  in  primis  vaia  crudum  chylum  fubi- 
gunt.  Hinc  eo  tempore  chylus  in  lac ,  lac 
in  ferum  ,  ferum  in  languinem,  fanguis  in 
fecundum  &  tenuius  ferum,  hoc  ultimo  in 
ipfos  animales  fpiritus  eiabo^atur  o.  Haec 
porro  elaboratio  Dromovetur  ab  atmofphae- 
ra  hominis  prooria  ,  quae  a  ftra^ulis  reper- 
cuila  ,  totum  corpons  ambitum  in  modum 
bainei  vanoris  refolvit  &  emollit  r. 

Cutim)  Intra  octo  vel  ad  fumrrum  decem 
horas ,  corpus  fcnum  dormiens  maizis  infi- 
gniter  quam  aiias  levius  fit  q.    Quando  homo 

fanus 

vis  hybemamibus '  in  Nova  Zembla  valde 
molerti  foermt  Linschoten  !i.  p-  23. 
vix  'X  leptimanarum  in  tanto  frigore  Sc 
perre: .  2  r.o:":e  ir.djciis  factis.  Idem  ante 
me  ttotmit  Pechlihus  p.  76.  Macilen- 
tos  elTe  liiem  Batavi  raonent. 

e  Cnm  rr.incr  fit  perfpratio  ,  ex  eodem  fan- 
guine  plus  liquoris  fubtili?  in  vafjs  nofrris 
manet  ,  plus  adeo  materiae  fpirituum 
praefto  e;1. 

?  Ab  hujus  atmofphaerae  vi  emolliente,  quae 
vaigrum  c:aneorum  refiftentiam  minuit^ 
&  a  ccrfecla  budc  coctione  pendet  perfpi- 
ratio  major  matctina  ,  quam  &  fenfus  de- 
monftrat  ,  cum  cutis  tunc  mollis  &  fubu* 
rida  deprehenda:ur.  Somno  matutino  fin- 
gulis  horis  perfpir^tur  libra  una.  Sanct. 
Sect  IV.  n.  7.  A  coena  quinque  prinm 
horis  vixperfpiratur  libru  media,  inde  ad 
octavam  duae  cum  dinidia  IV.  n.  29. 

s  Vide  loca  citata  not,  q.  ad  CCCCXXX. 


DE    SOMNO.  559 

fenus  o&o  horas  dormit,  tunc  intra  primas 
quinquc  horas  non  multum  perfpirabit ,  tri- 
bus  autem  horis  poftremis  cptime  ,  ut  &  ad 
ftateram  &  ad  fenfum  levis  excitetur,  au- 
clore  Sanctorio.  Crudi  nempe  hurrores 
prioribus  quinque  horis  ab  adplicatis  vitae 
viribus  fubacli  &  cocli  fuerunt  ,  ut  adeo 
ultimo  trihorio  facile  perfpiraverint  adte- 
tiuati. 

Perditi)  Elementa  nutrientia  ad  loca 
nutrienda  aequabiliter  diftribuuntur. 

Solida)  Dum  hoc  fornni  tempore  ,  ad 
quamlibet  inanitatem  ,  reli&am  poft  jactu- 
ram  particulae  ,  reponitur  alia  particula, 
amiflae  fimilis  r.  trgo  vigilia  eft  ter  pus 
deftruclionis ,  fomnus  tempus  reftaurationis. 
Poft  exercitium  corporis,  ad  fummam  usque 
laflitudinem  continuatum  ,  totum  corpus 
dolet.  Verum  fi  tunc  bonus  fomnus  fequi- 
tur  ,  rriox  totus  homo  le  quafi  rcnovatum 
percipiet.  Nempe  interdiu  6:>r2e  rrufrulo- 
rum  laborarunt  ad  divulfonem  usque  ,  hinc 
ille  dolor.  Noclu  vero  aeqi^abiliter  reple- 
tae ,  prius  robur  recipiunt  ,  quafi  reftaura- 
tae  '. 

Spi* 

*  CCCCXXXXV.  &c. 

i  In  vigilia  mufculorum,  qvii  agunt,  vafa  ner- 
vea  extenduntur  ,  iarguiiea  conprimun- 
tur  CCCCU.  &c.  Utrumque  pr2eter  na- 
taralem  indolem  accidit,  8r  fi  multum  eft, 
fi  faepe  repetitur,  facit  mcleltiam.  In 
fomno  vafa  nervea  non  extendumtur,  cum 
nihit  voluntarii  motus  iplls  accidat  ,  vafis 
vero  fanguineis  mufculorum  ea  copia  lan- 
guinis  adfertur ,  quae  conpreflionem  tol- 

iat, 


56o  DE    SOMNO. 

Spirituum )  Homo  per  vigiliam  magnam 
vim  humorum  fubtiliflimorum  amittit ; 
quales  aptae  funt  diftendendis  tenuifliinis  tu- 
bulis  nerveis ;  deinde  in  fomno ,  per  oclo 
horas,  vix  ullam  ja&uram  facit ;  &  interim 
calore,  qualis  eft  gallinae  incubantis,  refe- 
cit  eamdem  copiam  liquor  fubtilis  ,  quanta 
jaclura  fuerat l.  Hinc  fomnus  debet  eife  uti 
labor.  Quando  vero  nimis  dormitur,tunc 
mufculi ,  per  nimiam  quietem,  ad  futuram 
a&ioncm  inidonei  redduntur  ,  totumque 
corpus  hebefcit. 

DXCVIIL 

Aptltudo)  Non  ideo  ftatus  vigiliae  con- 
tinuo  fomno  fuccedit  a :  Sed  praefto  eft  ma- 
teria  ,  &  ,  fi  accedat  caufa  excitans,  conti- 
nuo  homo  expergifcet.  Comicus  auctor  in 
fcenam  cum  aurora  renafcentem  laborem  & 
redivivas  curas  introducit :  quae  folem  exe- 
crantur  ,  cuju9  inportunus  fulgor  femimor- 
bidos  &  dolentes  excitat  &  ad  aratrum  re- 
vocat ,  omnium  laborum  medelam  inventu- 
ros,  fi  tantillo  longiorem  fomnum  ipfis  per- 
miiifTet.  Ergo  fomnus  fe  ipfum  non  exci- 
tat  ,  verum  materiam  parat  aptam  &  copia 
&  qualitate ,  quae  accedente  caufa  excitante 
vigilias  pariat.  Jnfans  ,  dum  expergifcit, 
convelli  folet  ,  deinde,  brevi  tempufculo 
interpofito,  fricat  palpebras  &  diducit,  ofci- 

tat, 

lat ,  ipfaque  ad  lumen  natuxale  dilatet. 
Reparatur  ergo  a  fomno  ftatus  naturaiis 
utrorumque  ,  qucm  vigilia  turbaverat. 

t  DXCIV.  a. 

a  DXC  p.5.2. 


DE    SOMNO.  561 

tat  *,  pandiculat  ,  ut  fanguinem  velocius 
per  pulmones  c ,  in  ventriculum  cordis  fini- 
ftrum  adigat ,  tunc  musculi  omnes  laxi ,  & 
quaii  aperti ,  ad  agendum  idonei ,  fpiritibus 
a  cerebro  adproperantibus  irrigantur ,  &  per- 
fedta  eft  vigilia* 

DIC. 

Frigidis)  Qui  hyeme  friget  pedibus,  ca- 
pite  calet,  nunquam  dormiet  prius,  quam 
pedes  intepuerint.  Narrat  hiftoriam  Ca- 
rolusPiso,  quaehuc  pertinet.  „  Is  vir, 
cumpuer  eflet,cum  fodalibus  frigidoloco  ftu- 
dia  perfequebatur  integris  diebus,&  ipfetandem 
&omnesingraves  catarrhales  capitis  morbos 
inciderunt.  Nempe  circulatio  fanguinis  in 
capite  ultra  modum  incitatur  per  vigiliam 
&meditationem,  motus  ejusdem  per  pedes 
inpeditur   a  frigore  externo  ,  &  ad  cerebri 

laxata 

h  DXC.  n.  9. 
c  DCXXXVIII. 

*  De  colluwfer.  Sea.  II.  P.  II.  c.  I.  „Lutetiis 
fe  capitis  dolore  per  14,  annos  laborafle, 
eum  vomitu  bilis  &  propenfione  ad  fo- 
mnum  :  hoc  malum  mitius  redditum  efle, 
cum  in  calidiorem  Italiam  fe  recepiflet. 
Hic  locus  ,  fi  idem  eft  ,  minus  ad  rem 
facit;  Sed  eamdem  ,  quae  Praece- 
ptori,  iententiam  FisoNifujfic,  mani- 
feftum  eftexSecUll.  c.lli. 

Tom.  IV.  N  n 


562  DE    SOMNO, 

laxata  vafa  ex  contractis  pedum  vafis  pro- 
pellitur  $  hinc  fomnus  fieri  non  poteft^qui  ae- 
quabilem  circulationem   fanguinis  fubponit. 
Ebrietas]  Ebrietatis  tres  gradus  funt:  Pri- 
mus  gradus  eft  promtitudo  maxima  ad  omnes 
fuiictiones  vitaehumanae,  etiammajorquam 
in  homine  fano :  cum  fumma  laetitia  b.   Al- 
ter  deliriurn  eft,  quod  per  gradus  augetur, 
donec  inperium  in  membra,  in  linguam,  & 
habilitas  ad  aftiones  vitae  humanae  omnis 
amittatur.Finis  eib  fomnus  apoplexiae  proxi- 
mus,  in  quo  univerfumcorpus  inmobile,  ne 
graviflimas  quidem  laefiones  percipit.     Quia 
fpiritus  vini  fanguini  miftus,  ut  corpus  maxi- 
me  volatile,  caput  citatius  petit,  quam  ullas 
alias  corporis  partes,  &  cortkem  magis  ex- 
pandit,  quam  reiiftentia  medullaeferre  poteft. 
Ea  enim  alcoholi  natura  eft ,  ut  fanguinem 
quidem  in  vafis  corporis  humani  non  coagu- 
let,neque  enimintegris  viribuseo  pervenit  % 

verum 

*  Tu  fpem  reducis  mentibus  anxiis 
Vircsque,  &  addis  cornua   pauperi,1 
Poft  Te  neque  iratos  trementi 
Regum  aptces ,  neque  mihtum  arma^    Ho- 
rat.  L.  III.  c.  22.     Nempe  fanguis  pau- 
lo  citatius  ad  cerebrum  adpellens ,    augct 
fecretionem   fpirituum  5    valde  rapide  eo 
motus,  fubprimit,  conpreflis  nervis.    Vidi, 
qui  in  paroxyfmo  febrili   facillime  verfui 
funderet,  fervidioris,  quam  folebat,  inge- 
nii ,  ut  paulo  facilius  credam  hiftoriis  ho- 
xninum,  qui  per  febres  Poetae  fa£ti  funt. 

t  Cum  poros  la&eorum  adftringat;     Et,  d  vc- 

rum 


DE    SOMNO,  ^3 

verum  fubtiliffima  vafa  fubeat  ,  ibique  mo- 
tum  humorum  turbet,  quaedeliriicaufaeft.) 
1726.  Hinc  a  maxime  volatilibus  medica- 
mentis  fomnu?#  A  copiofiori  potu  fpiritus 
vini  continuo  fomnus  fuecedit  ,  qui  ultra 
horam  vix  manet.  Alcohol  enim  potentiffi- 
me  inebriat ,  quia  adeo  volatile  eft  ,  ut  mi- 
nimo  calore  totura  avolet*  Idem  folo  con- 
tadtu  nervos  noftros  ftupefacit  per  experi- 
menta  chirurgica.  Nihil  intercedit,  quin 
idem  faciat  per  os  adfumtum.  E'  diverfo 
cerevifiae  meraeae,  qualis  mumma  eft,  maiori 
quantitate  epotae  ,  veternum  faciunt  biduo 
&  triduo  fuperfuturum  :  Nempe  fpirituofae 
particulae  ex  cerevifia  lentius  fe  expediunt» 
Xiquores  vero,  qui  non  fermentati d  funt» 
minus  inebriant,  quia  particulis  craffioribus 
funt,  quae;  ad  eaput  minus  adfcendunt. 


rum  eft ,  quod  paflim  lego~,feminam  Cefe- 
natem  fpiritus  vini  potui  nimis  addi&am, 
conflagraffe  ab  accedente  ad  corpus  igne, 
tribui  poteft  halttui  ex  ventriculo  adfcen- 
dente ,  in  quo  integris  viribus  alcohol  fu- 
perfuerat. 

Muftum  non  inebriat ,  neque  fpiritum  vini 
dat ,  neque  perniciofae  illae  belgarum  cere- 
vifiae,  quas  ante  fermentationem  potant. 
Succus  ,  qui  ex  Palma  coccifera  deftillat, 
primis  horis  non  inebriat ,  paulo  poft  fer- 
roentat ,  eftque  vtnum  Indorum  meridio- 
nalium*  Tari  di&um.  Amiciffimus  Gme- 
linvs  &  alii  ex  la£te  equno  liquorem 
inebriantem  8c  vinofum  deftillari  dixerant* 
Vcrum  fatis  nunc  conftat ,  nonnifi  addito 
Na  *  l\9T* 


564  DE    SOMNO. 

Infomnla )    Qifando  pars   quidem  aliqua 
Hiedullae  cerebri  inanis  collabitur c,  alia  au- 

teni 

hordeo ,  &  fermentatione  adeo  proeurata 
vim  illam  induere  IoH.de  Luca  in  re- 
lat.  Tart.  Com.  Lit.  1742.6^.14. 

e  Kiitoriam  infomniorum  nondum  pro  digni- 
tate  tra&atam  efle  video ,  cujus  tamen  8c 
in  medicis  &  in  metaphyfieis  ob  Idealifta- 
rum  obje&iones  magna  eft  dignitas ,  cum 
confcientia  noftri  in  infomnio  fuperfit, 
validiflimo  vero  delirii  genere  plurima 
extra  nos  tunc  geri  videamus  ,  &  agamus 
ipfi  volendo  nolendoque,  quae  omnia  vana 
omnino  funt  mentis  fecum  ludentis  idola* 
Caufam  proximam  PraeceptoR  poft 
Willisium*/?  anim.  brut. p.  171.  orani- 
no  re&e  definivifte  videtur,  Eaenim  fere 
repraefentantur  per  quietem ,  quae  interdiu 
menti  noftrae  frequentius  repraefentata 
fuerant,  eaque  lex  etiam  brutis  animalibus 
cft,  utcanibus.  Princeps  ergo  caufa  info. 
mniorum  eft  facla  in  fenforium  commu- 
ne  vigilans,vel  valida,vel  frequens  inpreflio 
quaelibet.  Moerentibus  de  morte  amici 
imago  per  fbmnum  frequens  reditj  pueris 
fuae  le&iones.  Vides  ,  quam  exquifite 
hic  „  una  pars  fenforii  libera  maneat,  dum 
reliquae  quielcunt  collapfae.  Porro  omnes 
caufae,  quae  fanguinem  adcaput  determi- 
nant ,  infomnia  faciunt ,  Iargior  coena , 
cibus  durus  ,  flatulentus ,  ebrietas  ,  ufus 
opii,  velfeminis  cannabis  (a  quodeliciofa 
infbmnia  oriri  fupra  narravi)  calor  nimius 
&  infuetus  ftragulorum  ,  decubitus  in- 
commodus&fupinus,  quofit,  ut  fanguis 

faci- 


DE    SOMNO,  565 

tem  pars  libera  fpiritibus  perfluitur.  Info- 
mnium  adeo  eft  iemivigilia  f.  Hincnon  adeo 
miri  funt  motus  fomnambulorum  g;  quando 

enim 

9  facilius ,  &  absque  proprii  pondftris  refi- 
ftentia  caput  fubeat :  non  bene  enim  Gor- 
tervs  incubi  ab  hac  caufa  originem  cere- 
bello  a  ccrebro  conpreflb  trihuit ,  quod 
&  anatomicae  rationi,  &  phyfiologiae  re- 
pugnat.  Exerc.  cit.  p.  49.  Hae  caufae  inci- 
tant  magis  fanguinem ,  qui  cerebrum  adit, 
&,  cum  inaequalem  omnes  circulationem 
reddant,  efficiunt,  ut  nixus  fanguinis  aliam 
partem  fenforii  communis  magis  apertam 
teneatj  aliam  minimer  Hinc  eaedem  cau* 
fae  in  vigilibus  faciunt  deliria. 

f  Hinc  per  infomnia  plus  perfpiratur ,  quam  in 
fomno  tranquillo  Gorter.  I.  c.  p.  9.  de 
refpir.  aph.  $33.  quod  equidem  direfte  con- 
trarium  eft  erYato  Sanctorii  defonm. 
&  quiet.  n.  27.  fed  omnino  probabilej 
Infomnia  debilitant  GoRT.Exerc.p.  ^3. 

g  Minime  infrequentes  funt  mortales ,  qui 
ex  le&o  noclu  ,  per  tenebras  ,  claufis 
oculis  furgunt ,  aedes  obeunt  ,  muniis 
variis  &  difficilibus  perfunguntur ,  per- 
fefte  interim  dormientes.  Olim  Tr- 
thorevm  ftoicum  &  fervum  quem- 
dam  Psriclis  hoc  malo  adfli6tos 
legimus  Diogen.  Laert.  L- IX.  p.  m. 
1049.  Miracnlo  fimile  eft,  quam  adcura- 
te,  &  quam  difficiles  aliquando  vitae  hu- 
mauae  funftiones  absque  ullo  errore  per- 
ficiant,  qualem  hiftoriam  legimus  in  Opufc. 
fcient.  &filel.X.  p.24.  8c  aiiam  in  Bresl 
1721.  febr.  uti  &  illae  hiftoriae  fingulares 
N  n  |  funf, 


%tB  DE    SOMNO, 

enim  ea  pars  cerebri  libera  manet ,  quae  ad 
raotus  musculorum  pertinet :  aeque  necefla- 

rio 

funt ,  in  quibus  ex  alto  pericuIofiflSme 
absque  ulla  noxa  Iapfos  narratur,v.g.  fli  L- 
dani  Cent.  II.  obf  84.  8j-.  Verum,  ut 
minus  miremur ,  faciunt  gradus  fuccefiivi, 
qui  a  minoribus  fun&ionibus  per  fo- 
fiinum  pera&is  ad  maximas  &  conpofitas 
deducunt.  Quoties  validiflima  idea  per 
infomnium  animae  ita  obverfatur,  ut  ad- 
efle  eam  perfuadeamur.,  tunc  ii  nixus  in 
corpore  eduntur ,  qui  voluntati  ex  ea  idea 
ortae  refpondeant.  Geftus  varios  &  plan- 
6tus  &fubfultus  homines  &  bruta  edunt, 
quando  actiones  majoris  momenti  info- 
mnium  repraefentat.  Nihil  vulgatius  ho- 
minibus,  qui  per  fomnum  loquuntur,  tunc 
adeo  musculos  laryngis  &  linguae  &  refpi- 
lationis  voluntatcm  exfequi  necefle  eft, 
liberam  nempe  efle  &  regionem  fenforii 
communis  ,  a  quo  nervi  ifti  orkintur 
DLXVIII.  &c,  &  nervos  ipfos  fpiritubus 
plenos.  In  venereis  fomniis  ita  valida  efl: 
adtio  levatorum  ,  &  acceleratorum  ,  ut 
nunquam  in  vigilia  tanta  fit ,  cum  fola , 
absque  ullo  alio  adminiculo,  femen  in  fano 
homineexprimat.  Gradu  adeo  folo  ab  his 
hominibus  difterunt  fomnambuIi,in  quibus 
musculi  ftationis  &  greflus  liberi  funt. 
Diligentem  autem  illam  8c  cautam  rerura 
extranearum  gubernationem  ,  quam  in 
fomnambulis  miramur,  ex  fimili  omnino 
per  vigiliam  facilitate  explicamus  ,  qua 
pariter  in  locis  valde  adfuetis  per  tenebras 
&  ambulamus ,  &  varia  molimur.  Delr- 
neatur  in  fenforio  communi  topographia 

loci 


DE    SOMNO.  S67 

rio  fpirltus  ad  musculos  determinantur  a 
caufa  interna ,  licet  non  fentiant,  quam  in 
ftatu  vigiliae  :  Perinde  uti  adtente  medita- 
bundi  ambulamus ,  neque  tamen  confcii  fu- 
mus  nos  ambulare.  Somnambulorum  ergo 
ltatus  femifomnium  eft.  Hinc  intelligitur, 
quare  non  fomniet,  qui  bene  fatigatus  fe  cu- 
bitum  co»tulit ;  nifi  ita  laflusfuerit,  utpar- 
tes  dolentes  lancinandonervos  fomnum  inpe- 
diant  ,  atque  vigiliae  fiatum  cum  fomno 
conjunclum  efficiant :  Et  quare  ii  fomnient, 
qui  vel  corpus  non  fatis  exercuerunt  pro 
ratione  meditationurrr,  vel  eo  mane  fomnum 
nimis  longe  proiraxerunt.  De  aliis  ra- 
rioribus  ex  atrabile  cauiis  hic  non  eft  di-> 
eendi  locus. 

Perfpirotio']  Acliones  corporis  humani  * 
quae  liquores  noftros  adtenuant ,  in  fomno 
aequabiliter  per  totum  corpus  crudis  humo- 
ribus  adplicantur.  Neque  enim,  ut  cum 
vulgo  prius  perfuafus  fueram,  {  Boerhaa- 
vius)  poft  adfumtum  cibum  cprpus  exer- 
cendum  eft  5  fi  corporis  falubritati  volueris 
profpicere.     lpfa  repugnat  Natura  h , 

quae 

loci  adfueti  ,   &  fedem  hujus  delineationts 
in  fomnambulo  pariter  liberam  mobileni 
que  effe  necefTe  eft ,  uti  eft  in  vigilante. 

h  Ocium  mihi  fecit  do&iflimus  Mercvria. 
lis  ,  qui  in  1.  II.  de  arte  Gymn.  c.  XI. 
ex  omni  antiquitate  demonftrat,  coramu» 
niconfenfu  Hippocratis,  Galeni  & 
aaedieorum  clariffimorum  ,  ante  cibum 
corpus  exercendum  efTe.  Ergo  S  A  l  e  r  n  i- 
TANA  illa  regula ,  qua  Erasistrati 
N  q  4  fenren- 


563  DE    SOMNO, 

quae  animalia  *»*  omnia  a  paflu  dormire 
docuit :  neque  eo  tempore  corpus  movere 
poteris ,  nifi  aliqua  Tibi  ipfi  illata  violentia. 
Verum  ante  paftum  ,  vacuo  *  ventriculo 
exercitium  corporis  optimum  eft  ,  ex  \«etu- 
ftiflimo  confilio  Leonidae  k,  qui  Ale- 
xandri  M.  juventutem  rexit*  Caeterum, 
plus  per  fomnum  perfpirari ,  dem^nftrat  ob- 
fervatio  Sanctoru  l.  Si  duo  fint  fani 
homines  ;  eorum  alter  in  fcdili  ad  menfam 
ociofus  fedeat,  vacillando  perhoc  totum  tem- 

pus, 

fententia  renovatur,  ita  limitanda  eft,  ut 
nnice  fignificet,  a  paftu  non  efie  ftudiis 
incumbendum:  cum  addigeftionem  cibo- 
rum  &  fpirituum  copia ,  &  laxus  flexilis- 
que  habitus  abdominis  requiratur. 

*  *  Somnus  a  cibo  quatuor  horis  circiter  eft 
utilior  Sanctor.</«  fotnn.  & quiet.  n.  28. 
Meridianus  fomnus  pueris  &  convalefcen- 
tibus  utilis  de  Gorter.  exerc.  c.  p.  47. 
Quiefcere  vel  dormire  a  cibo  bonum 
idem  aphor.  334. 

'  Exercitatio  a  VII.  ad  duodecimam  horam  ab 
adfumto  cibo  magis  refolvit  infenfibiiiter, 
una  hora  ,  quam  tribus  horis  alterius  tem- 
poris.    Sanctor.  S.V.  n.7. 

k  Ita  A  d  a  e  reginae  refpondit,cum  delicatos  cibos 
fubmitteret  curiofius,,  duos  fibi  eximios 
eoquos  a  Leonida  datos  efle  „  pri- 
mum  ,  egregium  prandium  fibi  praebere, 
nempe  exercitium  a  fumma  aurora  con- 
tinuatum,  Alterum  coenam  praeftare  opti- 
mam  ,  nempe  prandium  frugalius.  in  vit. 
Plutarchi. 

1  Duplo  magis  perfpirat  vigilante  dormiens  dt 
fomn.  &  vig,  n.  1.  18. 


DE    SOMNO,  569 

pus,  alter  in  lecto  dormiat  iisdem  tribus 
horis  :  poft  tres  horas  ponderetur  uterque  , 
reperietur  multo  plus  eum  difflafle  qui  dor- 
mivit»  Huic  enim  cutis  perpetuo  calida  fiet, 
frigida  alteri,  cum  tamen  absque  aliquo 
motu  animali  neqidem  federe  poflimus, 

Nimis]  Quando  demonftratum  eft  ,  fo- 
mnum  fieri  a  quiete ,  vel  a  defectu  fpirituum, 
qui  principiis  nervorum  eflent  adplicandi , 
tunc  intelligitur ,  fibras  musculares  in  fomno 
vix  diftendi:  fortiflimaeergo  fient  ex  propria 
vi  inertiae  ,  neque  tunc  fubito  eadem  facili- 
tate  a  liquido  nerveo  diftendi  &moveri  pote- 
runt.  Adeo  diu  quiefcet  fibra ,  h  ea  ad  mo- 
tum  inepta  redditur  ,  unde  reliqua  fympto- 
mata  prius  dicla  fequuntur.  Agricola  non 
poteft  quietam  horam  agere  quin  dormiat, 
hinc  fi  totos  dies  feftos  ftertendo  tranfigeret, 
ad  negotia  fua  debilis  &  fignis  fieret,  nifi  exer- 
citio  rudiori  pilae ,  vel  alio  quolibet ,  fe  exci- 
taret.  Qui  decem  horis  dormivit  ra ,  tota 
fequente  die  gravis  erit ,  nifi  a  meridie  cor- 
pus  exercuerit ,  tune  enim  alacritatem  recu- 
perare  poterit. 

In 

m  Si  corpus  a  coena  quieverit  in  IeeTro  decem 
horarum  tempore ,  optime  perfpirabit ,  fi 
diutius  ftatim  incipfet  diminui  tum  fenfi- 
bilis,  tum  infenfibilis  perfpiratio  Sanct. 
de  exerc.&qniet.  n.Xl.  Multiplex  nempe 
nexa  diuturni  nimis  fomni.  Sed  princeps 
eft  languor  circulationis  fanguints  DXC.  h. 
hinc  ftagnatio  in  vafis  a  corde  remotio- 
ribus,  tum  rubris  (unde  frigus  extremo- 
rum )  tum  minorum  generum  DXCVII. 
N  11  f  A  ni- 


570  DE    SOMNO, 

Inptrjpirabilitas  ]  Quia  vafa  minora  qui- 
dem  repleta  funt  ,  deeft  autem  motus, 
tjui  liquores  ex  eorum  vaforum  extremis  fini- 
bus  propellat*  Si  vero  diutius  fomnus  dura- 
verit,  tunc  etiam  alia  ratione,  adgefta  pin- 
guedine  vafa  minora  ita  fepeliuntur ,  ut  hu- 
mores  per  ea  vix  moveri ,  nedum  perfpirare 
poflint* 

Pretra&us)  Non  credo  illis  nimis  credulis 
Chriftianis  g,  qui  de  feptem  virorum  fecula- 

ri 

A  nimlo  fomno  ,  .  frigus  ,  .  inperfpi- 
rabilitas  .  .  pondus  corporisSANCTOR.  de 
/omn.  k$  wig.  n.  50.  a  dinturno  fomno  aN 
vus  pigra  Schaafschmid.  Berlin. 
Nacbr,  1739.  p-  346.  Chryfalis  valde  pa- 
rum  perfpirat   Reaumur.  bifi.  des  infeR. 

J.  p.  373.  fere  ~   totius  ponderis.  Dejnde 

humores  ipfi  ftagnantes  adtrahuntur,infpif- 
fantur  GORTER  aphor.  357.  inmobiles 
icdduntur,  &  (omnus  adeo  nimius  novam 
fomni  caufam  praebet  DXC.p.5 1 2.  Incere,- 
bro  ipfo  diuturnior  languor  motus  fangui- 
nis,  abfente  praeterea  irritatione  ,  quae  fit 
a  vita  animali  ,  facit  ftagnationem  &  de- 
bilitatem  cerebri  principiique  nervorum  % 
ex  diltenfione  nimia  ,  progredientium 
vero  nervorum  ex  defeftu  fpirituum 
coliapfum.  Laflitudo  a  fomno  .  .  tolli- 
turexercitio  .  •.  ira  Sanctor.  !•  c*  n. 
€4.  65.  67.  Nempe  copiofa  a  fomno  adeft 
fpirituum  materia  ,  fed  motu  majori  in 
mufculorum  collapfos  nervos  debet  dillri- 
bui. 
9  Sed  &  Turcae,  narrante  P.Lwca  de  gigan- 
tibus   Tharfo    Ciliciae  finitimis  eamdem 


DE  somno;         m 

ri  fomno  narrant.  Credo  tamen ,  pofle  ho- 
minem  absque  cibo  &  potu  per  longum  tem- 
pus  vivere ,  dummodo  circulatio  folum  per 
vafa  majora,  rubra,  &  ferofa  peragatur. 
Quam  primum  quinque  horis  dormiit ,  hu- 
mores  veniunt  in  vafa  cutanea  -  -  -  - 
(  hic  deeft  aliquidj.  Quando  vero  nunc 
adiapneuftia  nata  eft ,  clauduntur  in  poris 
fuis  vafa  cutanea,  &  poteft  homo  diu  fuper- 
efle ,  donec  lenta  &  placida  confumtioipfum 
excitat  °. 

Cibo]  Uti  in  Erucis  p  &  aliis  animalibus, 
quae  hyemem  totam  per  fomnum  tranfi- 

gunt, 

narrant  fabelJaw.  Verum  confer  omnino 
de  poffibilitate  hujus  ftatus  elegantiffimas 
Reaumurii  cogitationes  Tom.  II.  Mem. 
I.  „  Ova  omnium  animalium  ,  inledo- 
rum ,  chryfalides ,  folo  frigore  ,  &  abfen- 
tia  caufae  irritamis  per  dies ,  annos,  pof- 
funt  confervari ,  ut  vitae  caufa  fuperfit,  & 
vires  omnes  integras  vitamque  nihilo  bre- 
viorem  exferat ,  quamprimum  caufa  ex- 
citans  adcedit. 

•  DXCVII.  p.556. 

p  Languor  erucae,  quando  vel  in  medio  ferico 
latet  ,  vel  mutata  eft ,  languor  infe&orum 
in  frigore  hyberno  ,  per  fcrobes  latitan- 
tium  ,  fanguine  fere  congelato ,  absque 
motu,cibo,fuccorumve  excretione  Swam- 
merd.  Bibl.  nat,  p.  600.  non  verus  fom- 
nus  eit,  neque  quidquam  cum  cerebro 
commune  habet ,  cujus  in  his  animalibus 
minutiifima  portio  eft ;  Tn  eo  tamen  con- 
venit  exemplum  „  quod  eruca  ,  animal 
voracifumum  ,  quod  duplum  fui  ponderis 
intra  viginti  quat«or  horas  devoratRE  au» 

mur» 


57*  *        DE    SOMN  O, 

Caufa  diuturni  fomni  videtur,  quod  In  hoc 
animalium  genere  humores  valde  vifcidi  p  * 
iint ,  neque  tamen  propria  vi  per  ambitum 
expelluntur,  fedadebili  corculo  *    ad  exi- 

guum 

mur.  bift.  des  inf.  I.  p.  124.  quampri- 
mum  vis  ejus  vitalis  diminuta  eft,  in  fta- 
tu  hyberni  languoris  totis  novem  menfi- 
bus  nullo  cibo  egeat. 
p*  Sanguis  Erucae  urticariae  propigmento  in- 
fervire  poteft   &c.  Swammerdam. 

*  Erucis  omnibus  cordis  loco  canalis  eft  fere  fi- 
milaris  Swammerd.   T.  xxxiv.    f  vr. 
Reaumur.  p.  160.  161.    ubi    Malpi- 
g  h  1  u  m  refutat ,    qui  corda  plura  fecerat, 
medio  canali  conjuncla.     In  eo  corde,dum 
erucaecft,  liquor  verfus  caput  adfcendit, 
Malpigh.  de  bomb.  p.  16.    Reaumur. 
I.  p.  162.  409.  643.  in  chryfalidis  et  pa- 
pilionis  vero  corde    a  capite  verfus  extre- 
mam    alvum     Malp.  38.    Reaumur. 
1.  c.     Huic  cordi  vis  periftaltica  data  eft, 
qua  fucceflive  contrahitur,  &  talem,  quan- 
do  in  fyftole  eft ,  pro  multiplici  cordium 
ferie  pingit    Malpighius  T.  IV.  f.  4.' 
p.  13.  tum  in  ephemeroSwAMMERDAM. 
T.  XV.  P  4.   Hoc  motu  conftriclionis  li- 
quor  diverfimode  coloratus  propellitur,huc 
illucve:  &viciflim  antagoniftarum  mufcu- 
lorum  feries  adeft  Swammerd.  p.  577. 
T.  xxx!  v.  f.  6.  b.b.  b.  qui  dilatando  ei- 
dem  canali  deftinati  videntur ,  valde  certe 
paradoxa  fabrica ,  &  ab  aliis  cordibus  alie- 
na.     Sed  id  magis  mirum  eft,  nullum  ab 
hoc  canale  ramum   unquam  vifum  fuifle 
«d   partem    aliquam  abire    Reaumur. 
1«  P.  162.    cum    tamen  afperae  artenae 

rami 


DE    SOMNO.  573 

guum  cerebrum  unice  ,  &  minori  parte 
ad  pulmones  circulum  obeunt.  Hinc  pa- 
rum  humorum  confumitur  ,  &  diu  eum- 
dem  rhythmum  animal  obfervat.  Adceden- 
le  verocalore,  five  verno,  five  fadtitio  % 

qui 

rami  facile  adpareant ,  neque  venas  ullas. 
Verum  id  etiam  magis  paradoxum  „  quod 
in  hoc  corde  ,  vel  arteria  principe  ,  fre- 
quentes  fint  motus  antiperiftaltici ,  ut  mo- 
do  liquor  contra  naturalem  dire&iouem 
in  toto  corde  moveatur ,  modo  por»  iones 
cordis  variae  contrariis  agitentur  motibus 
Malp,  p.  3839.  Regularis  tamen  motus 
eft  ,  quem  dixi ,  monente  Reaumurio 
&c  'Caeterum  hujus  cordis  vel  Aortae  ar- 
teriae  ictus  fub  tempus  transo»utationis  E- 
rucae  paulatim  languent ,  &  in  chryfalide 
rari  funt  Malpigh.  p.  27. 

'f  Experimema  Reaumurjus  habet.  Nem 
pe  unicus  in  emcis  motor  calor  eft.  Hoc 
aucto  tempus ,  quo  chryfalidis  modo  lan- 
guent ,  quadruplo  &  duodecuplo  brevius 
redditur  ,  ut  ante  aeftatem  ,  mediahyeme 
papiiio  larvam  deponat  Tom.  11.  Mem.  I, 
p.  9.  Incubatio  vero  gallinae  totum  fta- 
dium  chryfalidis  ad  quatriduum  reducit. 
Viciflim ,  quod  magis  huc  facit,  chryfali- 
des  in  cellam  frigidam  repoiltae  toto  bien- 
nio,  integro  principio  vitali,  in  eodem  lan- 
guore  retardatae  fuerunt,  p.  19.  ut  tertio 
anno  demum  fub  papilionis  fpecie  prodi- 
renr.  Sed  &  ipfaNATURA  Claro  Viro 
praeivit ,  „  dantur  enim  erucae  ,  quae  fi. 
feptembri  M.  chryfalidum  ftatum  fubie- 
rint ,  in  co  maneant  novem  menfibus ; 
folis  vero  tredecim  diebus ,  quando  Junio 

M 


574  DE    SOMNO. 

(qui  media  hyeme  eadem  phaenomena  exci- 
tat )  ,  expanduntur  iidem  humores,  &  pul- 
mones  replent,  &  animalnunc  vere  agile  ci- 
bo  opus  habet.     Ne   vero  in  tanta  quiete 

fajft» 

M.  tramformantur.  1.  c.  p.  3.  Calor  au- 
tem  externus ,  uti  in  plantis ,  ita  in  erucis 
adplicatur  toti  fere  corpori  ,  per  magnas 
&  confoicuas  afperas  arterias,  quae  ex 
o&odecim  ftigmatibns  five  firmis  &  con- 
tradlilibus  oitiolis  ortae,  in  canalem  fiunt, 
qui  Erucae  totam  longitudinem  fequitur 
Malpigh.  1.  c.  T.  3.  f.  1.  B.B.  &  p. 
12.  Swammerdam  in  ephemeroT.  xiv. 
Reaumur  T.  T.  v.  f.  1.  Ab  eo  porro 
aereo  canalt  fafciculatim  Malpigh.  I.  c. 
rami  abeunt  ad  du&um  alimentariumM  a  l- 

PIGH.  T.   V.    f.  1.   B.   B-  SWAMMERDAM 

!.  c.  T.  xxxiv.  f.  4.  b.b.  Reaumur  I* 
p.  150.  ad  corMALPicn.  p.  12.  13.  16. 

Sw  AMMERUAMi     T4  X I  V.     f.  4.  0.  0.  t.  t. 

&  in  ephemero  p.  249.  T.  xv.  f.  4.  b>  c. 
T.xi  v.f.  1.  b.  f.  i.  k.  k.  ad  medullam  fpina- 
lem    Malpich.     p.    21.    T»  vi.    f.  1. 

SWAMMERD.     T.  XIV.   f.   I.  b.b.  C.  C,    &d 

vafa  ferici  Malpigh,  p.  19.  ad 
tertes  Swammerd.  p.  599»  T. xiv.  f.  1. 
//".  adovaria  Swammerd.  p.601.  T.xv. 
f.  1.  l.i.m.nt.  ad  cmentum  Malpigh. 
p-  17.  ad  dorfum  univerfum ,  mufculos- 
queSwAMMERD.  p.  250.  588.  T.  XIV. 
f.  1.  cc.d.d.d.  Reaumur  1  c.  cutem- 
que  denique  Swamm  erd.  T.  xiv.  f.  1. 
i.i.  Reaumur  l.c.  Hac  ratione  fit ,  ut 
aer  in  iftis  canalibus  rarefa&as  motum  ca- 
nalis  alimentarii  ,  &  cordis,  &  fpermati- 

eorura 


DE    SOMNO.  575 

humorea  putrefcant  s,  facit  frigus;  tnm 
quod  aer  accedere  non  poflit.  Verum  abs- 
que  aere  etiam  humani  fetus  multis  annis 
incorrupti  confervari  poffunt.  1726).  In 
aliis  animalibus ,  quae  hyemis  frigus  edor- 
miunt ,.  &  quorum  bonum  numerum  con- 
geflit  Licetus,  alia  ratio  eft,  In  dot* 
mientibus  fpiritus  non  confumuntur  in  pri- 
mo  fomni  ftadio ,  &  humores  in  vaia  tenui- 
ora  fecedunt  ,  per  ea  autem  vafa  vix  per- 
moventur.  Tunc  omne  oleum  pingue  & 
tenax  effunditur  circa  vaforum  latera,  atque 
adeo  totum  animal  intra  cruftam  oleofam 
conditum  non  corrumpitur.  Quando  vero 
primum  Itadium  fomni  fuperatum  eft ,  v.  g. 
quando  loco  naturalis  ftadii  decem  horarum 
dormiverunt  viginti  quatuor  horis  ,  tunc 
motus  fanguinis  perpetuo  minor  fit  minor* 
que^utultimodubitesjanomnino  moveantur '; 

Leey- 

corum  vaforum  promoveat ,  dum  fuosdu- 
ftus  diftendit  ,  &  conprimit  vicinos.  Ex- 
fpiratio  vero  hujus  aeris  per  os,&  inprimis 
per  cutem  hujusque  minimos  poros  fieri 
videtur  Reavmur.I.  p.  135.402.  Ita 
ex  alienis,  fed  fidifTiftis  experimentis. 

f  hfotus  vitalis  in  Chryfalide  refiduus  ad  hunc 
iinem  fufficere  videtur  ,  cum  &  cOrdis 
motus  not.  q.  &  aeris  adtraclio   Swam- 

MEP.  DAM.  p.  590.    ReAUMUR.I.  p.40O. 

461.  &  perfpiratio  eo  tempore  fuperfint 
Reaumur  I.  p.  372.  feqq.  Malpigh. 
p.  27. 
t  Exempla  abunde  adfunt,  fed  omnia  vincit 
Wirtenbergicae  feminae  hiitoria 
a  Cl.  Ohrtio   recenfna,   auae  fetum 

46 


5?6  DE     gOMNO. 

Leevwenhoeckius  u  hyeme  Vefpertilio- 
nem  poft  aulea  latentem  ceperat,  nullum  in 
fanguine  motum  deprehenderat ;  admovit 
eumdem  foco ,  continuo  fanguis  rapide  coe- 
pit  moveri.  Xn  ranis  res  manifefta  eft.  Vidi 
^Boerhaavivs)  ranas  in  hybemo  frigo- 
re  quiefcentes,  ita  mortuarum  fimiles,  ut 
ne  refeclo  quidem  crure  corpus  motitarent, 
exponebam  easdem  foli ,  ftatim  redibat  iliis 
priftina  alacritas,  ut  in  vitro  coaxantes  au- 
diiem.  Jnde  fit,  ut  hujus  generis  animalia 
femper  folem  quaerant,  qui  vitam  ipfis  addit,- 
Tale  vero  animal  pone  a  nullo  fole ,  nullo 
calore  excitari ,  tandem  fanguis  ita  lente 
movebitur,  ut  ex  ipia  quiete  acris  fa&us, 
proximamguttamolei  folvat,  quae  liquefa- 
cta  in  venam  ianguineara  viciniffimam  re- 
deat. 

Expanfio]  In  vero  fomno  quiefcebant  fpi- 
ritus  motores  voluntarii  omnes,  &  inorigi- 
ne  fua ,  &  in  mufculis.  Quando  nunc  ani- 
mal  evigilat,  incipiunt  moveri  fpiritus,  & 
mens  pollet  vi  corpus  movendi,  &  plerum- 
que  aequabilis  mufculorum  inflatio  fuccedit. 

Ofcitatio  ]  Eft  profunda  infpiratio,  hinc 
fan  uinis  per  pulmones  agitatio  celerrima  : 
hinc  citior  ejusdem  in  cor  finiftrum  tranfi- 
tus :  inde  major  preflio  ad  cerebrum  &  ce- 
rebellum  x.  Fetus 

46  annis  in  utero  geffit  induratum ,  &  pu- 
tredinis  expertem.  Ut  Lithopaedion  Se- 
nonenfe  &Tholofanum,  fetum  induratum 
B  l  e  g  n  y  1  aliasque  hiftorias  taceam. 

«  Epifl,  67,  five  Arc.nat.  det.  p.  186. 

*  A  fomno  ofcitatio  &  artuum  protenfio  indi- 
cant  corpus  maxime  perfpirare  Sanct. 

de 


DE    SOMNO,  577 

Fetus)  Saniflimus  fetus  in  utero  materno 
per  parva  intervalla  fubfilit  ,  reliquo  toto 
tempore  quiefcit,'  rnortui  iimilis:  Eo  vero 
tempore  fetum  dormire  probabile  videtur. 
Verum  credibile  eft ,  quando  chylua  prae- 
paratus  majoribus  undis  fanguini  matris  in- 
funditur  r ,  quod  fere  fub  auroram  fit ,  aut 
alias  longiori  intervallo  a  paftu  ,  tunc  qui- 
dem  fetum  fublilire  folere.  Effedtus  fomni 
eft  nutritio  maxima  ,  deftru&io  pene  nulla, 
Sorhnus  enim  eil  tempus  refedtionis.  Hinc 
fetus  intra  novem  menfes  plus  increfcit, 
quam  unquam  intra  idem  tempus  adultus 
homo;  eo  enira  brevi  tempore  excrefcit  ex 
invifibili  fere  puncto ,  quod  a  virili  femine 

fup- 

ie  fimn.  n.  32.     Corpora  ofcltatione    & 
pandiculatlone  hcrae  dimidiae  fpatio  ma- 
gis  perfpirant ,  quam  tribus  horis  alterius 
temporis  1  d.  n.  34.   Sed  certius  eft  incre- 
mentum  velocitatis  in  fanguine  pulmonali  1 
ut  rec~te  Pr  aeceptor.  conf.  dcxxxix, 
Cl.  Gorterus  pulchre  hanc  ofcitationis 
neceffitatem  &  utilitatem  explicat  ex  ftag- 
natione  fanguinis  in  venis  &  vafis  minori- 
bus  ,  addititio  motu  fuperanda  de  per/pir. 
ephor.  338.  3.39.340. 
y  An  certa  obfervatio?  annon  dki  poteft  etiam 
tunc  dormire  fetum,  quando   fubfllit  ?  I- 
deas  certe  fetui  aut  nullas  efTe,  aut  par- 
ciffimas ,  &  animalitatem  pene  nullam,  & 
a  pofteriori  demonftratur  ,  cum  per  fenfus 
nihil  accipiat  idearum  ,  &  a  priori  ,  quod 
fumma  mollities  cerebri ,  qualis  in  adul- 
to  certo  funeftos  faceret  fopores ,  ad  ideas 
recipiendas  inept3  videatur . 

Tm.  W.  O  o 


578  DE    SOMNO. 

fuppeditatum  eft  ,  ad  pondus  librarum  odlc*, 
novem,  &  ad  tredecim  usque  x:  qualeaug- 
mentum  homo  in  lucem  editus  nunquam 
experitur,  tunc  enim  &  minus  dormit ,  & 
minus  nutritur.  Cauia  vero  diuturni  fomni 
fetuum  eft  in  praedominio  cordis  fuper  hu- 
mores  &  vaforum  reiiftentiam  ,  fed  cordis 
aclio  vitalis  eft  ,  haec  adeo  animalitatem 
fuperat,  &  tamdiu  fomnus  praevalet  vigiliis. 
Fetui,  quantum  novimus,nullae  ideae  iunt, 
recens  nato  puero  nonniii  quaedam  moleftiae 
perceptio  ,  eo  vero  tempore  maximum  in- 
crementum  ,  quod  eo  magis  languet ,  quo 
magis  cerebrum  exercetur* 

Pueri )  Qui  vix  nifi  fub  ladtandi  tempus 
cxpergifcunt  ,  reliquo  toto  tempore  dor- 
miunt. 

Viri )  Hi  vix  nifi  corpus  fuftinent,eadem 
ergo  ratio  eft. 

Refurgentes )  In  omni  morbo  acuto  per- 
vigilium  infeftiflimum  eft ,  nifi  cerebrum  la- 
boret„  Milliesvidi  in  variolis ,  pfcrenitide, 
paraphrenitide ,  febre  ardente  ,  pleuritide, 
juvenes  per  dies  noclesque  totis  odlo  nycthe- 
meris  non  dormivifle.  Quando  refurgunt 
ianati,  fere  una  tertia  parte  ponderis  fui  le- 
viores  funt ,  ut  obe.fi ffimi  quique  in  fceleti 
iimilitudinem  rcdigantur,  Adeo  hae  vigi- 
liae  aa  corpus  confumferunt.  Quamdiu 
morbus  fervet ,  aeger  furgere  poteft  &  cor- 
pus  movere  ,  quando  vero  morbus  defer- 
buit,    non  poteft.  fe  fuftinere,  &  continuo 

fomno- 

*  DCLXXV. 

a  a  Cum   fudoribus  &  urinis  turbidis,  plurimo 

oleo  miftis. 


DE    SOMNO.  579 

fomnolentus  eft  ,  diesque  no&esque  perdor- 
mjt :  Saepe  tunc  amici  male  apoplexiam 
metuunt ,  inani  rimore  pleni ;  nihil  enim 
potentius  fomno  convalefcentem  reficiet , 
li  fimul  frequentes  &  parcas  boni  cibi  fup- 
petias   fuppeditaveris, 

In  codice  Feldmanniano  vetere 
aliquot  verba  Praec£Ptoris  adje&a  funt 
ad  ed.  1708,  n.  238. 

Cur  a  paftu  torpor)  Solent  hoc  phaenome- 
non  referre  ad  chylum  crudum,  qui,  a  cere- 
brum  cum  fanguine  delatus,  motum  fangui- 
nis  &  fpirituum  inpedit.  Jdem  autem  tor- 
por  non  fit,  quando  cibis  utimur  facillimas 
digeftionis ,  ex  quibus  chyli  plurimum  con- 
ficitur  ,  fed  a  duris  &  copiofis  cibis  ,  qut 
ventriculum  diftendunt ,  &  circulationem 
ad  fuperiora  augent,  dum  conprefla  Aorta 
fanguinem  adinferiora  tendentem  moratur1*. 
Quando  coena  jufto  largiori  ufi  fumus,  tota 
no6te  absque  fomno  folemus  torpere  femifo- 
piti  cc.  Si  tunc  liquamen,  quod  in  ventri- 
culo  fludtuat,  evomuerimus  dd,  fubitoala- 

critas 
bb  Conf.    DXCI.  a. 

«c  Nulla  caufa  faepius  fomnum  perturbat, 
quam  ciborum  corruptela  Sanctor.  1»  C 
n.  40. 
«*d  Quae  Romanorum  fraus  fuit ,  qua  N  A* 
T  U  R  A  E  leges  circumveniebant.  In- 
gerebant  in  debile  corpufculum  cibos  diffi- 
cillimos  ,  diverfiflimos:  deinde,  ut  ven- 
triculum  liberum  praeftarent  ad  craftina 
convivia  ,  vomitum  movebant  aqua  tepen- 
te.  Id  vulgo  receptum  erat.  CICERO, 
quando  CAESARIS  in  villa  fua  mores 
narrat  ATTICO ,  vocat  tmttkam  *j>trt* 
Oo  * 


580  DE    SOMNO. 

critas  folita  redit.  Neque  objiciendum  eft* 
ab  ea  fanguinis  ad  caput  repulfione  plus  fpi- 
rituum  fecerni,  adeoque  potius  alacritatem. 
augeri,  non  adeo  torporem  fuccedere.  Nam 
arteriae  rubrae  ,  fupra  mediocritatem  reple- 
tae  ,  arterias  tenuiores  conprimunt. 

Cur  longe  a  paftu  promtijjimi)  Summa  in 
corpore  agilitas  fit,  quando  fpiritibus  maxl- 
me  abundat  :  haec  autem  abundantia  non 
fubito  a  paitu  naicitur  ,  fed  longa  &  fucces- 
iiva  mutatione  feri  fanguinis  in  liquida  fub- 
tiliora  ce. 

Cur  tania  moles  cerebri)  Cerebrum  in  ani- 
realibus  eit    pro  ratione  ingenii    €%    Ma- 

Xi- 

ec  Somnus    convertit  fangumem   m  tenuiores 
humiditates  SANCTORIUS  l.c.  11.46. 
f(  Alibi  contra  Josephum   Pozzium   dixi, 
qui  cerebrum  in  aviculis  etiam  in    majori 
effe     portione    ad    corpus    adnrmaverat 
ccxxxix,  not.  c,     Id  certe  vidi  ,  &  bovi 
&  equo  non  parum,   fed  longe  minus  effe. 
Simiae  ,    animali    aftuto  ,     magnum   eft 
di£e£i.  des  anim.  p.  261.     Ruminantibus , 
quam  homini  minus  eft ,  majus  tamen  re- 
liqui?,  utadparet  conferendo  cerebrarupi- 
caprae,  alcis,  cum  cerebro  ieonis,  lyncis, 
&c.   apud  PARISINOS.    Animalibus 
nempe  pugnacibus  exiguum  eft :  his  enim 
mufculi    temporales    crasfiifimi    cranium 
anguftum  reddunt ,    lateribus ,   quae  nobis 
rotunde  extuberant ,   in  planum   inclina- 
tum  &  cavum  con  reffis.     Haec  caufa  eft, 
quare  PARlSfNI  ex  Leonis  anatome  pro- 
nunciaverint,  cerebrum  exiguum  non  fto- 
liditatis ,  fed  ferociae  indicium  efle  dijfttti 
des  anim.  du  Lion.  Iterum  pifcibus  longe, 

quam 


DE    SOMNO.  581 

ximum  hominieft,  deinde  iimiae,  poftea 
cani.  Neque  facile  datur  homo  ab  ipfa  na- 
tivitate  fatuus  ,  cui  cerebrum  a  figura  glo- 
bofa  non  degeneret.  In  univerfum,  q«o 
majus  cprebrurn  ?  eo  animal  ingenioiius,quo 
majus  cerebellum,  eo  rohuftius  ss#  Adeo 
que  animalia  fortiflima  parum  habtnt  cere- 
bri. 

DC. 

Difficillimam  quaeftionem  nunc  adgredi- 
mi*r  *  3>  quare  Fnempe  mufculi  eordis  auri- 

cula- 

quadrupedibus  minutius  cft,  Ht  in  cane 
carcharia  ter  mille  libras  pendente ,  vix 
trium  unciaram  fit.  STENONIS  «j»/f 
^fpec.  p.  1  o6»  Sed  &  ibi  aftutioribus  fpe- 
ciebus  majuseft,v.g.  Phocae,  teftibusPA- 
r  1  s  1  n  1  s.  Jnfeclis  ita  parvum  eft,  ut  fub- 
inde ,  quid  cerebrum  fit ,  ignqrar;  poflit  % 
cum  medulla  fpinalis  confpicua  unice  in 
nervos  opticos  degenerare  videatur  [  in 
Ephemero  SWAMMERDAM  Bibl.  Nat. 
T.  XV.  f.  6.  in  ape  T.  xxi  r.  f.  6.  in 
fcarabeo  T.  xxix-  f.  7.]  vel  certepermi- 
nuta  fit  particula,  ganglio  aliquo  medul- 
laefpinalis  non  major,  ut  in  bombyce 
T.  xxvin.  f.  3.  in  eruca  T.  xxxiv.  £7. 
3n  cancello  T.  XI •  f-  9-  Haec  omnia  ,  fi 
conparaveris ,  demonftrant ,  homini,  ani- 
mali  prudentiffimo ,  maximum  efle ,  tunc 
animalibus  difciplinae  humanae  capacibus, 
minimum  iis  ,  quibus  pauciflimae  ideae , 
&  vitae  aftiones  fimpliciffimae  fun> 
z  z  Experimenta  non  invenio. 

a  Recentiorum  inprimis  ingeniu,m  m  ihacquae- 
O  o  3  ftione 


5g2  DE    SOMNO. 

cularum  >  fmuum  venoforum ,  arteriarum, 

dia- 


ftione  le  exercuit ,  veterum  enim  facultates 
rem  omnem  facile  expediebant.    Willi- 
sius  fubtilior  diverfitatem  nervorum  cere- 
bri  &  cerebelli  primus  propofuit ,   forte  ad 
imitationem  nervorum  durorum  &  mollium 
G  a  l  e  n  i .     Vitales  ergo  cerebelli   nervos 
fecit ,    &  cordi  praepofuit  ,    cum  cerebri 
nervi    animalibus     fun&ionibus    dicaret. 
Magno  adplaufu  excepta  eft  fententia  Wi  l  - 
XI  si  i   de  cerekr>  &  ner<v>  c.  XV.    a  Ma- 
towio  (etfi  in  eo  diftat ,   quod  in  fomno 
duram   matrem   cerebri    fedem   quiefcere 
dicat  ,    pergente  motu  durae  matris  cere- 
belli  op>  omn.  p.  333.)    Tauvryo  anat, 
raif.i.c.\.    Ver  heyenio  II.    p.  251. 
Ill.Wolfio  <von  den  Abf.  der  Theile  &c 
p.  174.    Stuarto  Pbil.  Trans  n.427.  & 
plurimis  aliis;  eo  etiam  BERCERusani- 
mum  inclinat  p.  315.    Vieussenius  ab 
eadem  fecla  non  receflit ,  etfi ,  nimis  bonus 
anatomicus  ,    ob  nervorum  fibi  penitiffime 
cognitam    originem,    nervos  involuntarics 
non  a  cerebello  folo,   fed  praeterea  ex  ce 
rebro  ,    media   nempe  &  ima  parte  centri 
ovalis  ,    corporibus  ftriatis  mediis ,   ftriatis 
infimis,  tunc  vero  atra&u  medullari  trans- 
verfo,  utraque  eminentia  pone  infundibu- 
lum  ,    &  corporibus  pyramidalibus  &oIi- 
varibus  deduxerit :     Voluntarios  autem  a 
fola  parte  fuperna  centri  ovalis  &  a  gemino 
centro    femicirculari   Neurograph.   p.  122. 
Has  limitationes  Ridleyus   etiam  ,   & 
caftigatius  quidem  ,  propofuit,  uti  inferius 
dicam.   Freindius  in  hifi.  med.  ad  Guil. 
4t  Salueto   fufficere  putat,   quod  organa 

vita- 


de:  somno.         s& i 

diaphragmatis ,  abdominis,  fpatiorum  inter- 

cofta- 

vitalia  antagoniftis  deftituantur  ,  adeoquc 
a  minori  robore  fpirituum  moveri  queant , 
quam  organa  animalia .  eademque  eft  Pi  t- 
c  a  R  n  11  explicatio  de  circ.  in  animgen.&c* 
.--  p.  1 15.  Verum  haec  explicatio  repugnat 
anatomae  ,  cum  omnino  refpirationis  an- 
tagoniftae  fint  coftae  ,  cordis  anteriae. 
Sed,  Swammerdamius  Bihl.  nat.  ie 
ranisll.  p.84.4.  &c.  confentienteBoRELLO 
de  mot.  anim.  II.  Prop.  LXXX,  &  Perral- 
tus  ,  du  tmcher  II.  p«547«  548.  op.  otnn. 
du  mowvem.  des  yeux.  II.  p.  587.  588.  iu 
bruit  III.  pt27i.  &c.  ut  alibi  di&um  eft, 
«verfo  omni  difcrimine  fun&ionum  anima- 
lium  &  vitalium  hanc  totam  quaeftionem 
uno  i&u  confecerunt,  cum  animae  rationall 
pariter  cordis&  vitalium  organorum  guber- 
nacula  traderent ,  uti  animalem  funftionem 
dirigit.  Stahlius hanc  animae  praeroga- 
tivam  in  inmenfum  ornavit ,  cum  tota  fefta 
fua,  &  animam  dixit  ope  toni  (elateris  nam- 
ralis  fibrarum,)fanguinem  &  humores  omnes 
movere  de  mot.  tonic.&vit.ip.io.&c.tbeor, 
mei.  p.  260. 567.  Conf, Nent e r. PbyfioL 
Med,  c- III.  &c.  Coschwitz  org»  & 
mecb.  n.  103.  CumSTAHLio  fentit  Ta- 
bor  Exeru  Mei.  Tr.  III.  c  I.  &  Por- 
terfields Edimb.  E/J.  I V.  qui  fufe  de. 
monftrandum  fufcipit  ,,omnes  motiss  qui- 
dem  ab  anima  pendere  ,  ita  ut  fub  initia 
vitae  folis  vitalibus  motibus  occupetur 
p.225.  multos  vero  motus  edere,  quorum. 
non  confcia  fit  p.  216.  quia  paulatim  acL 
fuefadla  ab  iis  non  adficiatur  valide  p.  214. 
215.&C.STA  h  lius  Somnum  vcroait  fieri  ex 
O  o  4  volun- 


5 84  DE    SOMNO. 

coftalium  ,   mufculi  denique  periflaltici  in- 

tefti- 


voluntaria  relaxatipne  tenfionis  organorum, 
quae  anima  prudenter  remittat ,  nenimis 
perpetuo  motu  debilitentur  ,  cum  eadem 
cor  ,  pulmones ,  inteflina  pergat  agitare  , 
probe  confcia  ,  absque  eo  motu  vitam  fu- 
perefle  non  poffe  Tkeor>  Med.  p.  437. 
&  Nentfr,  o  X.  p  316.  &c.  Praeftan- 
fiflimus  L  ANCISIUS  nervos  volunta- 
rios  ab  involuntariis  videtur  dillinguere, 
quod  hi  perennem  &  aequabilem  fpirituum 
adfluxum  nacli  font  ,  illi  vero  ganglia, 
quibus  agentibus  {piritus  ad  motus  volun- 
tarlos  uberius  &  celerius  adfundantur  ,  de 
gaxgl-  p.  1 13  •  Verum  ex  anatome  difcimus 
nervos  cordis  vitales  &  involuntarjos ,  ner- 
vosque  vifcerum  abdorninalium  plurima 
ganglia  naclos  efle,  nervumQuartum,  Quin- 
ium,Septimum,  Nonum,qui  omnes  partes 
voluntarias  adeunt ,  nullum  omnino.  De- 
nique  GORTERUS,  „  fibris  omnibus 
omnium  pariter  vaforum  n.  66.  6j>  vifce- 
rum  n.  6c.  mufculorum,  tum  cordis,  pul- 
monis  adeo  n.  71.  &  arteriarum  n.  4&.feq. 
ic  oflium  deniquen.  71.  motumnjitalem  in- 
cognitum  ,  ex  folis  phaenqmenis1  notum, 
fere  STAHLIANUM  adtribuit,  quo  al- 
terne  fe  &  relaxent  &  conftringant ;  in  eo 
diverfus  a  STAHLIO,  quod  hunc  mo- 
tum  cum  influxu  fpirituum  alternare  di- 
?at,  atque  eam  obtinere  ignotam  fabricam, 
ut  contracla  fibra  nervum  conprimat ,  la- 
xata  relaxet  n.  39.  quo  ipfo  PRAECEP- 
TORIS  fere  de  motu  eordis  explicationem 
imitatus  eft  ,  aut  BELLINI  de  mot.  cord. 
Prop.U.  aut  STROEMII.  £;  MUYSII 

quidem 


DE    SOMNO,  5$s 

tefiinofum ,  nunquam  quiefcant  in  fomno, 

quo 

quidem  etiam  conjeftura  eft,  laminatam 
&  reticulatam  fabricam  librarum  cordis 
alternae  contraclioni  hqjus  vifceris  magis 
quam  aliorum  mufculorum  fabricam  ap' 
tam  efie  /ubjin.op.  dudumque  BERGE- 
KUS  propofuit  „  eas  partes  invpluntarie 
moveri,  quarum  fibrae  fpirales  fint  & 
concatenatae  ,  utcunque  machinarum  fj- 
miles,in  qaibus  multae  rotae  demataecon- 
junguntur,  quarum  una  imota  alteram 
jnovet  p-3o;.  Nuperrimus ,,  &  inanatomi- 
cis  utilis  fcriptor  Ci.  LIEUTAUD,nervos 
eos  vitales  eflfe  ait ,  qui  crebris  intricentur 
plexibus,  dire&ionem  motus  a  voluntate 
inprefli  frangentibus.  Tales  autem  plexus 
effe  in  nervis  cardiacis ,  pulmonicis  ,  ab- 
dominalibus,  Diff.  I.  p.702.  Sed  in  bra- 
chialibus  pariter  ,  &  cruralibus  ,  &  nervo 
duro  VII-  &  recurrente  plexus  funt}neque 
ideo    voluntati    ron    fubjiciuntur, 

Mihi  verohaecexplicatio  videtur  maxime 
probabilis  eiTe.  Nullam  effe  fpirituum  a  ce. 
rebro  aut  cerebello  orientium  diverfitatem, 
nullam  diilinclionsm  in  fabrica  ipfa  pofi- 
taA  ,  qua  facultatis  animalis  organa  a  vi- 
talibus  diitent  (not.  e.  h.  L  )  Sed  pariter 
omnes ,,  tunc  agere  &  operari,  quandoab 
aliqua  caufa,uti  a  pondere  horologium ,  ir- 
ritantur,  quieturae  eaedem,  quamprimum 
talis  csufa  nulla  eft.  Hinc  a  difpendio 
fpirituum,  aliisque  caufis  DXCI.  orta  de- 
bilitate  totius  fyftematis  nervofi  3  animales 
quidem  quiefcere  funcliones ,  quando  fen- 
fuurn  &  voluntatis  irritamenta  tolluntur, 
yitales  npn  quiefcere  ,  in  animals  vivo, 
O05      •  ni/i 


586  DE    SOMNO. 

tempore  omnes  alii  mufculi  corporis  humani 

refol- 


nifi  in  fumma&rariffima  inopiafpirituum, 
quia  &  cordi ,  &  organis  refpirationis ,  & 
periftalt  cis  vifceribus  ea  natura  eft  f  ut 
iuas  proprias  validas  caufas  habeant,  a 
quibus  continuo  irritentur  ,  neque  permit- 
tantur  otiari.  Hoc  STUARTUS  etiam 
vidit  p.  427.  &  irritationesorganorum  vi- 
talium  per  partes  demonftrabuntur.  Cae- 
terum  tota  theoria  ifta  fimpliciffimo  illo 
phaenomeno,  a  nemine  negabili,  nititur, 
,,omnem  fibram  mufculofam  animalis  vi- 
vi,  irritatam  a  quacunque  caufa  ,  conti- 
nuo  in  contraftionem  ire  ,  ita  ut  haec  ipfa 
ukima  nota  fit  ,  qua  animalia  inperfecla 
a  vegetabilibus  dignofcantur.  Fungum 
marinum,  informe  animal ,  dum  vulne- 
rabatur  ,  vidit  abbreviare  corpus  &  mo- 
vere  REDUS  degV  infett.  p  95.  Bene 
haec  GLISSONIUS  de  <vtntr>  f$  inteft. 
Tr.  poft.  c.  7.  de  fibrarum,  etiam  a  ner- 
vis  ieparatarum  ,  irritabilitate.  tum  de 
GORTER.  I.  c.  n.  77.  Cl.  BOHNIUS, 
fed  obfcurius,  eadem  tamen  videtur  fenfifle 
Progymn.  XXlX.  &  HOFMANNUS,  ut 
continuo  dicam,manifeitius  veA>STUAR- 
TUS  l.c.  p.13.  Inde,  quam  primum  irri- 
tatio  nervorum  voluntariorum  validior  eft, 
etiam  hi  motus  absque  voluntatis  confen- 
fu  ,  &  absque  intervallis  peraguntur-  Hinc 
convulfiores  ,  epilepfiae,  chorea  S  Viti, 
hippos  palpebrarum,  perpetui  motus  in- 
voluntarii,  qualem  v.  g.  in  brachio  vidit 
PEYERUS  in  Exerc.  p.  266. 

Ad   fententias  autem    prius  propofitas, 
quas  non  recepi ,    necefte  eft  rationes  ad- 

dere 


DE    SOMNO.  587 

refolvuntur :  imo  vero  fortius  agant ,  quam 

vigi- 


dere  meae  difienfionis.  Stahlianaec- 
quidem,  naturae,  Archaei  Helmon- 
t  1 1 ,  Praefidis  Wepferi  (  quem  non  ig- 
noro  a  voluntate  diverfum  efle  de  cicut. 
aquat.  p.  100.)  in  omnes  corporis  humani 
acliones  inperium  hae  caufae  mihi  incrudi* 
bile  reddunt. 

1 .  Quod  poteftatem  fuam  voluntariam 
in  organa  vitalia  anirna  ignoret.  Non  ig« 
noro,  quae  de  vi  confuetudinis,  hinc  obli- 
vione  aclionum  nimis  familiarium,  a  Ga- 
leno  olim,tum  aSTAHLiANis  ,  aRin- 

tEYO  ,    &  a  D-  PORTERFI  ELDS  in  Vol. 

IV.  AB>  Edimb,   ad   excufationem  fectae 
fuae  prolata  funt :   Quae  vero  metaphyfi. 
ca  admodum  reponit   Stahlius    tbeor. 
med.   p.   266«    ea  ne    quidem   intelligo. 
Quando  autem  minutius  haec  &  feverius 
meditor    reperio  omnia  illa  vitalia  officia 
non    flmplici    aclu    contineri    &  oblivi- 
fcendo  ob  fimplicitatem  ,    fed  ad  deftina- 
tos  ufus  ,  maxime  idonea  velocitate ,  apto 
tempore  ,  cum  quantitate  &  fpecie  liqui- 
dorum    determinata  ,    gradibus  ©mnium 
harum  condhionum    perpetuo  pro  re  nata 
variantibus  peragi ,  inflnita  nempe  fapien-' 
tia  animae.     Verum   nos  ipfos  agere  ,  & 
agere  meditato,  &  fines  prae  nobis  habere, 
&  ad  eos  fines  uti  propriis  mediis ,  &  ha- 
rum  interim  adtionum  omnium  nos  non 
efle  confcios ,  id  quidem  mihi  videtur  fa- 
nae  rationi  repugnare.    Nihil  hic  facit  ob- 
jeclio  a  mufculis  voluntatis   fumta ,   quos 
pariter  ipfi  ignoremus :  cum  tamen  iis  u- 
tamur«  Haec  declinatio  ex  forcnn  eft  pru- 

den 


5SS  DE    SOMNO. 

vigilrarum  tempore  DXC.  n.  5.  6f  7.    Haee 

quae- 

dentia.Neque  enim  credimus  nos,  animam 
eos  mufculos  arbitrarios  noftra  voluntate 
tanquam  caufa   motus  movere  ,  id  doce- 
mus ,  eos  mufculos  moveri  quando  volu- 
mus,  mofcolos   vero  vitiles   non  moveri 
quando  voiumus ,    utrumque  ex  lege  fcri- 
pca,  absque  nullo  necefiario   aut  phylico 
influxu.      Mufculorura     enim   arbitrario- 
rum    inmediatam     gubernationem     longe 
fupra  animae  noftrae  captum  efle  fatemur. 
2.  Qjod  anima  in  organa  vjtalia  arbi- 
trariam     poteftatem     nunquam    exerceat. 
Peto  hic.ut  adtento  animo  confiderent  Ad- 
verfarii    ,,    ita  definitos  effe  limites  inpe- 
rii  naturalis  &  arbitrarii  ,    ut   nullus   un- 
quam  mortalis ,  nullam  adeo  animal,  un- 
quam  ,  in  corde,   vcl  ventriculo  ,  vel  in- 
teflinis    vifceribusve    reliquis   ullo  modo, 
quidquam  ,    inmediate  ,     &  ex  arbitrio 
mutare  potuerit,  non   tollere ,  non   refti- 
tuere  ,  non   augere ,    non  minuere.    Mihi 
certum   videtur,    nunquam  tantam  pofle 
clfe  vim    confuetudinis  ,    ut   integerrime 
deleverit  inperium  voluntatis  in  maximis 
neceflitatibus  ,     animamque  ita   fibi  efle 
contrariam,ut  tunc,quando  acerrime  opta- 
mus  circulationis  v.g.  diminutionem,contra 
exquifniflimam  voluntatem  in  febremotum 
cordis  incitet  Maxime  cum  eadem  confue- 
Tudo  nihil  quidquam  pofiit  minuere  inpe- 
rium  noftruminattioncsvoluntarias.  Quid 
frequentius  nictatione  palpebrarum  ?    ere- 
ctione  mufculorura  dorfi,  &c.    Sed  nulla 
tamen  unquam  confuetudo  facit,  quin  & 
harum  partium  motus    fint  fub  arbitrio 

no- 


DE    SOMNO,  m 

^uaeftio  omni  temporc  agitata  fuit  a  etiaits 

poft 

nbtfro.  Palpebrarum  ni&ationem,cum  vo-> 
luntarla  fit,fuperavitgladiator  Porterfields 
IV.  p.*  1 4.  2 1 $v&  ex  folo  metu  fieri,demon- 
ftratur,  quod  infantes  non  ni&itent,  ignari 
periculi.  Neque  viciffimfemina  WkAvvous 
veterumGraecorum  poft  quadragiutadierum 
intervallum,  authomo,  qui  ab  aneurysma- 
te  fanato  circulationis  integritatem  recu* 
perat,  aut  a  diuturna  quiete  inteftinorum, 
qualem  demonftrat  efife  abfentia  faecum  in 
longis  abftinentiis ,  redeunte  ciborum  ap- 
petitu  ,  aut  fubmerfus  poft  plures  horas 
fufcitatus  ,  aut  a  languore  totius  hyerais 
animal  aliquod  in  diaphragma  ,  aut  arte- 
rias ,  aut  inteftina ,  aut  cor  inperium 
exercuit  ,  etfi  in  his  cafibus  interrupta 
confuetudo  ,  &  vitalis  motus  nulla  fuerit 
familiaritas,  quem  quies  diuturna  interce* 
perat  conf.  not.  c.  ad  CCCXC.  Aliarn 
efle  adeo  necefle  eft  rationem,  quare  haec 
fatellitia  adeo  conftanter  ,  adeo  accurate 
fejun&a  lint. 

3.  Verum  haec  inprimis  mihi  infupe- 
rabilis  ratio  videtur.  Animanoftra  unicam 
una  vice  ideam  diftinc*re  percipit  DXLI.  b. 
DLXXXIV-  b.  neque  in  una  mente  duas 
cogitationes  rerum  diverfarum  eodem  tem^ 
pore  exfiftere  poflunt.  Cogitemus  nunc, 
quantus  fit  in  corpore  humano  partium 
numerus,  quotvifcera,  vi  fcex umque  va£a, 
quot  nervi ,  quot  musculi  ,  quarum  par- 
tium ,  fed  rudiorum  tantum  &  oculo  vifi- 
bilium  ,  enumerationem  vix  centefimus 
anatomicus  memoria  conprehendat.  Ve- 
rum  harum  omnium  partium  diftin&ifli- 
mam  ideam  fimul  exiiftentem  in  ani.uia 

fua 


Soo  DE    SOMN  O. 

polt  Harveium,    neque  foluta,  quia  ad 

demon- 

fua  fupponunt  Stahiiani  :  quam 
oportct  non  innumerabiles  folum  quaft 
urbes  ampliflTimae  chartae  geographicae 
fimul  legere,fed  eam  provinciam  totam  ani- 
mare  ,  cuique  nempe  parti  determinata 
menfura  £c  velocitate  fua  ,  neque  alia  li- 
quida  mittere ,  easdemque  partes  determi- 
nato  gradu  motus  tonici  conftringere. 
Infinitam  ergo  adverfarii  idearum  vim  po- 
nunt  animae  obverfari,  &  perfe&as  omnes9 
etfi  per  fenfus  non  veniant  ,  easque  men- 
tem  adeo  non  movere ,  non  replere  ambi- 
tum  aut  capncitatem  animae  ,  ut  nihii 
quidquam  demant  audientiae  ad  idca,  ex- 
ternas  ,  aut  meditationeis  robori.  Verum 
addant  nunc  ,  quaefo  adverfarii ,  confide- 
rationem  infinitae  fapientiae  geometricae, 
quam  animae  tribuunt,  quae  perpetuo  fe- 
veriffinia  problemata  refolvatr  infcia  ,  & 
conpofiriflimas  plurimorum  mufculorum 
vires,  ad  deftinatos  motus,  absque  errore, 
fupputatas  fuppeditet.  Qui  cogitaverit, 
quantus  v.  g  ad  faltum  raciendum  requi- 
ratur  mufculorum  numerus  ,  quam  apta 
alternaque  flexorum  &  extenforum  pofca- 
tur  hinc  relaxatio  ,  ibi  contraftio  ,  eaque 
hic  lenta  ,  alibi  fubita  ,  &  quam  haec 
omnino  ad  hoc  neque  aliud  pondus  elevan- 
dum ,  per  minuties  infinitas  determinanda 
fint  ,  is  quidem  animae  humanae  tantam 
fapientiam aCREAToRE  datum  nunquam 
credet.  Sed  homo  hic  nihilo  bruta  fupe- 
rat ,  meditatam  faltu  fpulex  diftantiam 
adtingit,  hexagonum  deliberatum  apis  ex- 
aedificat ,  &  quodque  animal  corpore  fuo 
absque  ulla  haefitatioue  eos  pmnes  jnotus 
1  cdit, 


DE    SOMNO  59i 

demonftrata  Harveiana  non  fatis  adtente 
refpeftum  eft. 

Cere- 

cdit,  ad  quosid  corpns  aptum  cft.    Nihil 
Jhic  juvat  adducerc  confuetudinem  ,  peri- 
tiam    ab   habitu ,    a  palpatione.      Puer, 
quamprimum    refpirat  ,  plorat  ,  refpirat , 
nullo  unquam  mufculorum  vocis  &  refpi- 
rationis  experimento  capro.     Papilio ,  qui 
ante    qumdecim    minuta  horae   chryfalis 
fuit ,   volat  ,   &   corpusculum    in    aerem 
librat  ,     alarum    recentiffimus    pofleflor, 
Quando  denique    Stahlium   video  fa- 
bricationem    fetus    animae    committere, 
tunc  vero  ,    minime  quidem   fuccenfeo , 
fed    doleo   fuperbiam    mentis   humanae, 
quac  machinam  eam  fe  infciam  ftruere  ad- 
firmat ,   cujus    infinitam    pulchritudinem 
nunquam  ulla  fapientia  adtingit,   &  quam 
manifeftum    eft  not.  u,    nulla    fuccefiiva 
©peratione ,  quae  fola  in  mentis  humanac 
eft  poteftate,    fed  limul  &  in  deftinatos 
ufus  fa&am  efle,  aCREATOKE  illo,  qui 
orbe  condito  fe  feptimo  die  quieviife  edi- 
xit  ,    cumfinfinita  potentia  laborem  non 
fentiat.     Nos  finitae  mentes  orbem  no- 
ftrum  condimus,   adeoociofae,  ut  neque 
nos  laborarc  percipiamus ,     neque  finem 
laboris  quietemquc  a  laborc  diftinguamus. 
Porro  Cl.  Gorterus  tot  fibras  mufculofas 
facit ,  quot  fibrae  funt  in  corpore  humano: 
Mufeularibus  autem    fibris  commune  eft 
„refiftsre  a&ioni,  quae  a  cerebro  advenit, 
cum  fpirituum  influxus  fibram  diftrahat, 
elater  in  brevitatem  reftituat.      Verum  a 
plerisque  membranis  6c  vifceribus  &  ma« 
xiine  a  pulmone  vis  mufculofa  omnis  ab- 
cft ,  neque  alia  ,    etiam  ia  vivo  anirnale, 

quam 


igz  D  E    S  O  M  N  O. 

quam  natufalis;  eaque  modica  contra&io, 
in  iis  crgo  partibus  alia  rationc  motus  vU 
tales  peragi  necefle  eft.  Deinde  demon- 
ftxatum  eft  ,  enormiter  naturali  elatere  fu- 
periorem  vim  efle  eam  vim  ,  quae  a  cere- 
bro  advenit  CCCCI.  not.  hh.  CCCCXV. 
d.  e.  nullum  ergo  antagonismum  admitti 
pofTe  inter  adeo  inpares  potentias  ,  cum 
nervorum  influxum  elater  fibrae  naturalis 
vincere  nequeat.  Sed  difficilius  ficopero' 
iius  eft  judicium  de  Willisiano  fyfte- 
mate.  Id  quidem  in  conceflbeft,  cere- 
bclli  vulnera  magis  efTe  lcthalia ,  quam  vul- 
nera  ccrebri.     Ita  in  Drelincourtii, 

PKRRALTI,     PETITI  ,     RlDLEYI     CX- 

perimento  (CCLXXXIV.  not.f.)  &  Chi- 
raci  evenit  [not.  p.  ad  CCCCI.]  inqui- 
bus  adparuit  ,,cerebello  prefTo ,  motum 
cordis  2c  refpirationem  continuo  fubprimi 
fRiDLEY  p.  ijo.ed.  Angl.]  lacfo  vero 
nlortem  continuo  fequi;  quibusBoHNH 
in  catellis  experimcntum  confentit  de  re- 
nunc.  vuln.  p.  96.  &  adfirmatio,  neminem 
fc  vidifTe  ,  qui  eX  cercbelli  vulnere  evafe- 
rit.  E  diverfo  cerebri  vulnera  magna  tole- 
rantur,  ut  vita  fuperfit  in  animale  cerebro 
clavo  perfbrato  ,  quod  io  gallina  expertus 
cft  Wiiai?  de  eenbr.  p.  67.  &  Schwen- 
t  e  r  v  s,  6c  F.  Hofmannvs  Wolf  von  dm 
Abpchten  der  Theile  p.441.  vel  toto  excifo 
f  Boyle  de  util.  Thil.  exp.  p.  114.]  vel 
medulla  oblongata  de  cerebro  feparata 
Vievssens  p.  113.  Ridley  l.c.  Haec 
omnino  demonftrant  ccrebelli  ad  vitam 
cordisque  motus  majorem  necefTitatem 
efle.  Verum  ,  cum  tota  haec  theoria  inni- 
tatur  le^halitati  vulnerum  cerebelli ,  cgo 
accuratius  recenfis  experimentis  difcedere 
cogor ,    etiam  a  modcftiori  Ridlfvo, 

cum 


DE    SOMNO:  591 

cum  „  &  cerebri  folius  vulnera  non  raro 
cito  lethalia  efle,  &  cerebelii  laefiones  non 
femper  lethales ,  8c  medullae  fpinalis  vul- 
nera  quam  certifiime  tunefta  reperiam ; 
unde  conficio»  egregie  confentiente  anato- 
me,  nervos  vitales  cordis,  ventriculi,  inte- 
ftinorum  &c.  a  fpinali  inprimis  medulla 
provenire.  Nam  pauxillurn  eft,  quod  exca- 
pite  o&avum  par  &  intercofblis  adferuntr 
cum  ad  nervos  vifcerum  vkalium  fere 
viginti  feptem  robufbe  radices  a  fpina 
dorfi  accedant ,  unde  nervus  intercoftalis 
cvidenter  in  thorace  &  abdornine,  quara 
in  collo ,  major  eft.  Ita  reperio  a  gelatina 
coa&a,  cerebrum  conprimente,  pulfum  ma- 
ximis  intervallis  intermittentem  (Palaz- 
zeo  opufc.  fcient.  e  filol.Vol .  X III . }  Vulnus 
per  orbitam  (quo  cerebellum  laedi  nequit) 
lethale R u v s c h.  apud Schrader. Dec.l. 
*bf.  9.  Borell  obf  19.  Cent  Ii  quod 
oum  in  Elephantis  obfervavit  Plinius. 
Apoplcxia  funefta  a  fanguine  in  folam  fu- 
perficiem  cerebri  effufa  ,  nihil  paftis  ven- 
triculis  Fiamerdingh  ?n  diff  de  apopL 
&Bonnet,  </«^/^/"ij.&Wepfer. 
de  apopl.  p.  f.  &  Fernel.  de  abd.  rer. 
cauf  II.  c.  ij%  Ex  levi  contufione ,  effufb 
in  cerebrum  quafi  fero  la&is,  languor  le- 
thalis  la  Motte  Chir.compl.  II.  p.  381. 
Apoplexia  ex  veficis  corpus  callofum  con- 
primentibus  Panarolus  obf\-j.  Fentec.l. 
a  tumore  in  fincipite  orto  cerebrum  con- 
primente  Bartholin,  hifi.  26.  Cent.  4. 
Conf.  Bonnet.  obf  addit.  ;.  &c.  E  di- 
▼erfb  chronicas  cerebclli  laefiones  alibi  m- 
venio  ,  ut  adpareat ,  non  continuo  inde 
mortem  confequi.  In  puero  ftupido  ce- 
rebellum  fcirrhofum  Hift.  de  l'Acad*  des 

Sehn». 

Tom.  IV.  P  1» 


594  DE    SOMNO. 

Scienc.  170 f.  n.  13.    Os  in  cerebello  epi« 

leptici  Ibid.  1737.  ^ijl  8.  Canis,  cui 
a  CH  R-4CO  cerebellum  diffe&um,  per  14. 
horas  fupervixit  ?hil.  trans.  n.226.  Adde 
nunc  hiftorias  numerofes  acephalorum 
(conf.  CCLXXXIX.;  catellos  capite  trun- 
cos,quibus  cor  pulfare  pergebat  \Y/  s  p  f  e  r  t 
<&  cicut.  aquat.  p.  90.  teftudines  Redi 
degl  ariim.  viv.  p.  82.  8t  Cudesii, 
quae  capite  refeclo  fex  totis  menfibus  fu- 
perfuerunt,  lacertas,  quae  capite  elifo  vi- 
vunt ,  fuperftite  cordis  pulfu  Tachart. 
v§y.  au  Si.tm.  II.  p.  2f  \%  aves  defetro  ca- 
pitc  inccdenres, quas  Entius  habet p. f ci. 
0jp.  mm».  &  olim  narrabat  Albinws,  8t  in 
itineribus  fuis  cx  proprio  in  gallinis  expe- 
rimento  Saar  p.  fS.  mufcas  capite  trun* 
catas ,  quae  cum  femina  pariter  dccollaja 
coivcrunt  ovaque pofuerunt  BoYLB</e util. 
phil.  exp.  p.  na.  1 1 6.  &  alia  infe£ra,ubi  idem 
eventus  vifus  Redo  degl.  infecl.  p.  81. 
animalculi  cavallucci ,  quorum  truncus 
cum  refccro  &  rnortuo  capite  coaluit  & 
quinque  menfibus  fupcrvixit  Eiusd. p. 82. 
Satis  ita  puto  adparebit >  ut  etiam  Gor- 
terus  monetl.c.  11.  i).  cerebell»  vulnera 
8c  vitia,,  magis  periculofa  effe  vulueribus 
cerebri,  minime  vero  perpetuo  cordis  mo« 
tum  fupprimere  vitamqje  Sed  de  medul- 
lae  fpinalis  vulneribus  nullum  dubium  eft 
quin  maxime  funefta  fint,  Bos  ad  pri- 
mam  vertebram  laefus  continuo  perit  Ga« 
lenus  deHipp.  &  Plat.  decr.  L.  VII.  c.  3. 
Brafiliani  boves  necant  acuto  ferro  in  cer- 
vice infixo, ut  fubito  corruant  Dampier 
in  itin.  Addunt  autem  hoc  vulnus  in  con- 
junttionem  medullae  fpinalis  cum  ccre- 
bello  penetrare  Zod.  Gall.  III,  p.  co'. 
Conf.  not.  u.  ad  CCCCU    Cervi  i&u  uni- 

c* 


DE    SOMNO.  595 

co  inter  caput  8c  primam  vertebram  ad- 
afto  facillime  occiduntur  Schneider. 
de  occip.  Canes  8c  pifces  medulla  fpinali 
laefa  ,  ftles  adtracta  cauda  pereunt  2.  o  d» 
G  a  l  l.  1.  c.  ProcefTu  cond  yloideo  occi* 
pitis  a  vertebris  difcedente  ,  mors  fubita 
Schneider.  1.  c.  A  vertebrae  I.  a  II. 
difceflu  mors  MAuCHARDad  dijf.  de  hern. 
incarc.  Coroll  I.  Conf.  p.  i"86.  5-87.  Tom. 
II.  Comm.  in  Boekhaav. 

Haec  experimente ,  fatis,  ni  fallor,  per* 
fuadent,  funeftos  eventus  vulnerum  cere- 
belli  non  demonftrare,  quod  nervi  cordis 
a  cerebcllo  unice  oriantur  j  verum  id  unice 
evincere,  a  medulla  fpinali  maximam  par- 
tem  liquidi  nervofi  vitalis,  niediocrema 
cerebello ,   minorem  a  cerebro  venire. 

Dcinde,  cuin  objiciatur  merito  Wil* 
Xisio  ,  adeo  male  Quintum  par  &  Sex* 
tum  &  Septimum  involuntariis  nervis  ad- 
numeranti  l.c.  p.  103.  &  aliter  etiam  aber- 
ranti  „  nullum  nervorum  a  cerebro  folo9 
aut  a  cerebello  iolo  prodire ,  fed  plerosque 
ab  inferiori  p^rte  medullae  oblongatae, 
quartum,  feptimi  partem  mollem,  &  fibras 
quasdam  odtavi  a  fuperiori1,  refponderi 
poteft  omnino  ,  cum  Praeceptore  & 
cum  Ridleyo  ,  omnes  nervos  &  a  ce- 
rebro  ,  &  a  cerebello  fibras  habere ,  pro* 
babile  vero  efle,  animalibus  plures  accre- 
bro,  pauciores  efle  a  cerebello  &  vieiflim  : 
cum  ex  cerebello  quidem  optid  nervi  in* 
termediis  natibus,  quibus  proprius  a  cere- 
hello  accedit  fafciculus  Ridley  f. 7-g.g» 
aliquid  hateant  Idem  p.iof.  ,  nervivero 
tertii ,  quinti ,  fexti  paris  &  durus  a  magnis 
cruribus  ecrebellU  cum  cerehro  Pon- 
tem  conponente,  &  ab  iisdem  natibus, 
o,uae  thalamis  conjunguntur,  o&avus  de- 
Pp  2  muni 


596  DE    SOMNO, 

rnuni  a  proceffu  cercbelli  ad  mcdullant 
fpinalem  Ridley  p.  197.  qui  praeterea 
fub  conjun&ione  cercbri  cum  cerebello 
oritur.  Sed  a  cercbro  pathcticus,  moilis, 
&  nonus ,  qui  cercbello  propiores  funt, 
mcdullae  aliquid  accipcre  poflunt  a  longis 
traftibus  medullaribus  ,  a  transverfo  tra- 
£lu  retro  teftes  ortis  Idem  p.  199. 
Deindenervi  ex  ponte  Varolii  orti  omnes 
ope  crurum  medullae  oblongatae  &c  de 
ccrebro  aliquid  habent  Ridley  p.  1 rjc. 
o&avus  autcm  &  nonus  a  pulchris  illis 
pyramidalibus  traclibus ,  qui  a  ftriatis  cor- 
poribus  ad  initium  medullae  fpinalis  de* 
fcendunt  Vieussens  T,  XVI.  D.  D. 
nam  de  optico  &  olfa&orio  non  dubium 
cft.  Confer  ctiam  not.  c.  ad  CCLXXIII. 
Haec  omnia  demonftrant  de  octo  inferio- 
rioribus  nervis  probabile  eflc  ,  cos  8c  ex 
cercbro  &  ex  cerebello  fibras  habere.  De 
olfaclorio  vero  dcfperandum  eft  ,  is  enim 
unice  a  ccrebro  provenitCCCCXC V. not.rt. 
Ex  hisdatis  conficcretur,  ccrebrum  ad  ner- 
vos  corporis  humani  omncs  fuppeditare  fi- 
ftulas,  fenlui  &  motui  voluntario  praefeftasj 
ceTcbellum  ad  eosdcm  ncrvos,  darefiftulas 
duccntes  liquidum  vitalibus  motibus  pcrfi- 
ciendis  idoneum. 

Verum  ex  his  conceflls  fequitur  nova 
contra  fententiam  Willisianam  ob- 
jectio.  Cerebellum  enim  ajunt,  qui  Wil- 
l  1  s  1  v  m  tuentur ,  dare  aliquid  ad  tertium, 
ad  feptimi  par  durum,ad  quartum  ficquin- 
tum  ,  ad  fcptimi  partem  mollem  etiam 
plurimum.  Sed  hi  nervi  omnes  nihil 
quidquam  involuntarii  motusexercent,mu- 
fculis  unice,5c  fenforiis  profpiciunt.  Dan- 
tur  adcofibrae  cercbelli,quaeevidenter  nou 
vitalibus,  fcd  animalibus  fun&ionibusprae- 
funt.  Hanc  obje&ionem  non  aliter  efTugit 

Rid- 


DE    SOMNO,  597 

IIidleyus,  quam  fatendo  „  eerebellum 
etiam  fenfationes  percipere  p.  175.  uti  vi- 
ciffim  fatctur,   animam  etiam  ad  vitales 
partes  fpiritus  languidius  ,    aut   velocius 
mittere  pofle  p.  180*.   fedu&us  decantato 
exemplo  adfecluum  animi.    Sed  &  ibi  mo* 
tus  fanguinis  ex  lege  Creatoris  mutatur, 
non  ad  voluntatis  nutus.    Siporro  memo- 
res  fuerimus,  nervos  fpinae  dorfi,  nervum 
o&avi  paris,  ipfum  denique  intercoftalem, 
(cum  &cura  recurrente  communicet&in 
ifchiadicum     magnura    terminetur    Eu- 
stach.  T.  XVIII.  )   omnino  ad  fenfus 
motusque  voluntarii  organa,  nihilo  fecius 
quam  ad  vitalia  vifeera  pertinere ,  difficile 
reperiemus  conceptu  ,    quo  modo  in  eo- 
dem    nervo    pars    vitalis    nervi    ejusdem 
quiefcere  poffit ,   partc  animali  vehemen- 
tiffime  agirata,   &  viciffim.      Si  denique 
conjunxerimus  motus  involuntarios  orga- 
norum  animalium  ,  diftos  p.yS<5.  augebi- 
tur,nifi  fallor,probabilitas  „  nervos  vitales  ab 
animalibus  diverfos  nullos  dari,  fed  nervos 
ab  anirmlibus  non  diverfos,  ibi  operari  vi- 
taliter  ,  &  praeter  voluntatem  ,   ubi  fatis 
fuerit  ftimulorum  ,    a  quibus  ad  motum 
fufcitentur ,  hinc  in  corde ,  in  organis  re- 
fpirationis ,  in  organis  digeftionis ,  perpe- 
tuo  agere  ,  quia  perpetuo  ibi  ftimulantur. 
Vitalia  vero  organa   voluntati  non  obedi- 
re,   ex  fapientiffima  lege  Creatori  s 
faftum  eft:  &  fi  mechanica  caufa  quaeratur, 
ideo  forte,  quod  irrititio  illa,  quae  volun- 
tatis  occaiionc  oritur,  multo  debilior  fit  illa,' 
quam  praeftant  caufae  motus  perpetui  vi- 
talis ,  enarratae  in  corde  ad  CCCCIX ,  in 
inteftinis  continuo  not.  s.  dicendae ,    & 
paulo  poft  de  refpiratione. 

Pp  3 


59*  DE    SOMN0. 

Cersbri )  Cerebrum  a  cerebello  diverfifli- 
murn  fecit  Creator  fapientiflimus.  Dixi- 
mus a*  cerebrum  in  homine  maximumefle» 
jn  ammalibus  autem  reliquis  eo  minutius, 
quo  quodque  minushumanum  eft,  quo  pau- 
ciores  funcliones  animales  perficit,  quo  fen- 
fibus  minus  acutis  pollet ,  &  motus  minus 
expedite  exferit ,  quopropius,  uno  verbo, 
ad  naturam  vegetabilem  accedit.  In  cranio 
bahenae  ,  quod  Leidae  eft,  cavitas  pro 
cerebro  vix  pugnum  capit» 

Verum  ,  eadem  ratione,  qua  ea  animalia 
cerebrum  minus  habent  ,  eadem  cerebellum 
grandius  na&a  funt  Ita  in  pifcibus  cerebel- 
lum  pro  portione  maximum  eft  ,  cerebrum 
pene  nullum. 

Mellis^  Mollius  nempe  ,  quam  cerebel- 
lum  ,  pofitum  fuper  proceflum  durae  matris 
quadrunlo  crafliorem  ,  quam  reliqua  dura 
matcr,  &  media  falce  diftinguitur. 

Cavitatibus )  Ita  ut  totum  cerebrum  ha- 
beri  poflit  nro  plano  in  fornicem  convoluto  , 
intercipiente  mediam  intercapedinem  b,  ex 
qua  nervi  c  omnes  oriuntur^     In  ea  cavitate 

mi- 

a*  Dixi  me  cxperimenta  non  reperirc.  Ve- 
rum  huc  omnino  facit  obfervatio  Wil- 
ns  ii  ,  d  fatis  vera  eft,  cerebrum  nempe 
iu  animalibus  diverfi  ingenii  diverfa  efle 
fabrica  ,  &  magnitudine  &c.  cerebellum  in 
omnibus  idem  1.  c. 

t  CCLXXII. 

c  Nempe  &  ftriata  corpora ,  8c  thalami  nervo- 
rum  opticorum  in  hac  cavitate  ponuntur, 
&  ea  repleta  conprimuntur.  Atqui  ab  iftis 
collibus  medullaribus  medullae  oblongatae 
pars  conponitur,  quae  ad  cerebrum  perti- 

nei. 


DE    SOMNQ.  599 

mirabiles  plcxus  choroidei  ponuntur.1  Ven- 
triculi  anteriores  feparant  medullam  cerebrr 
fuperiorem  ab  inferiori ;  Tertius  in  ipfa  me- 
dulla  hanc  ab  oblongata  feparat d.  [Feldm.] 
Haec  omnia  cava  poflTunt  magis  minusve  re- 
pleri  vel  evacuari ,  adeoque  cerebrum  liberius 
eiTe  vel  inpeditum  d  *• 

Sinus]  Qui  ea  facultate  gaudent,  utmodo 
magis  replen  queant,  modo  minus.  Eae 
cnim  caufae  omnes  ,  quae  motum  fanguinis 
venofi  accelerant ,  eaedem  faciunt,  ut  finus 
durae  matris  turgeant ,   qui  iterum  fe  con- 

tra- 
net»  Sed  eodcm  modo  inter  cerebellam 
&:  medulkm  fpinalem  orientem ,  patheti- 
cus  8c  mollis&pars  o&avi  ex  origine  fua. 
prodeunt. 
d  Aqua  utique  in  ventriculos  efrunditur ,  fed 
per  morbum  CGXCV.  not.  a.  Verum  po- 
teft  intelligi  Praeceptor  de  arteriofis 
illis  plexubus  choroideis ,  qui  in  trfcorni- 
bus  ventriculis  ponuntur ,  8c  tertio  etiam 
pofterius  inminent.  Hi  enim ,  pro  varia 
arteriofi  (anguinis  ad  caput  cicterminatio-. 
ae  ,  aut  venofi  fanguinis  retardatione  di- 
latari  poflunt  omnino  ,  &  fubje&os  thala- 
mos  nervorum  opticorum  &c.  conpri- 
mere,  quod  in  ebriis,  &  ab  opio  hic  pa- 
ritcr  ac  in  pia  raatre  fieri  creditu  sequurn 
eft.  Hinc  in  apoplecticis ,  ex  his  ipfis 
plexubus  trequenter  fanguinis  efraiiones  in 
in  ventriculos  faclae  reperiuntur.  Cere- 
bellum  ab  hac  caufa  varietatis  omnino  fere 
inmune  eft.  Minor  enini,neque  femperetfi 
aliquando  vidcam  „  in  quarto  vcntricuio 
plexus  choroides  reperitur ,  didlus  Rid- 
LEYOp.  135.  Ruyscmo  Staliis. 
d*  Thalamos  feparat ,  dextrum  $\  finiftro ,  for- 
nicemque  a  rabjeclo  caudice  medullari. 
^P4 


6©a  DE    SOMNO. 

trahere  poflunt ,  fibris  quibusdam  propriis. 
Verum  finus  omnes  circa  cerebrum  ponun- 
tur,  nullicirca  cerebelium  e,  adeoqueomnis 
a  finubus  nata  varietas  in  cerebrum  unice 
efficax  eft,  ibique  fpirituum  fecretionem  & 
circuitum  inpedire  poteft  ,  &  nihil  in  cerc- 
bello  mutat. 

Cdnpafti]  Imo  vero  medulla  cerebelli  ex 
folidiflima  ejusdem  parte  oritur.  In  Cerebro 
nervi  ex  cavitate  ejus  media  oriuntur  ,  •  irt 
cerebello  vero  cortex  fupra  medullam  abfque 
intervallo  politus  eft  &  abfque  cavitate, 
ventriculus  enim  quartus  five  intercapedo 
inter  cerebellum  &  medullam  oblongatam, 
exigui  momenti  eft:  ex  medio  vero  tegmine 
medulla  oritur ,  quae,  in  verticali  fedtione, 
yamos  arborum  refert ,  &denique  in  quatuor 
truncos  colligitur  f ,  qui  in  quatuor  diverfis 
locis  medullae  oblongatae  inferuntur.  Ergo 
in  cerebello  ea  conditio ,  quae  femel  obti- 
nuit  ,  immutata  obtinet  per  totam  vitam  , 
longe  aliter ,  quam  in  cerebro.  E  diverfo 
cerebrum  expandi  poteft,&  conprimi  collabi- 

que 
e  Huic  diverfitati  parum  tribuo.  Poteft  equi- 
dem  falcis  finus  uterque,  cerebri  hemi* 
fphaeria,  &  fuccumbentes  transverfi  pofte- 
riores  lcbos  utcunque  contingere  ,  &  in 
pleuo  capite  premere-  Verum  cerebellum 
pariter  in  falce  fua  habet  occipitalem  Mor- 
gagni  CCXCIV.  not.  c.  in  medio  ten- 
torio,  incumbentem  vermi,  quartum ,  & 
lateraliter  ambeuntes  tetam  molem  fuam 
transverfos. 
*  Imo  vero  fex  ,  magnos  nempe  pediculos, 
procefius  ad  nates  (Rtdlev  f.  7.  £.£.)& 
procefTus  ad  medullam  fpinalem  ( 1  d.  ib. 
h.b.) 


DE    SOMNO.  601 

que,ob  cavitates  in  fubftantia  cerebri  pofitas,- 
vel  allabi  uberior  copia  fanguinis  &c.  Ku- 
more  intra  aliquam  cavitatem  cerebri  col- 
ledto  fomnus  oritur,  deinde  lethargus  h  ,  & 
apoplexia;  quale  nihil  in  cerebello  contin- 
gere  poteft. 

Expanfiles)  Cerebellum  in  theca  cranii 
ifa  difpolitum  eft  ,  ut  fuperexpanfum  ha- 
beat  velum  ' -,  fubjacens  occiput ,  &  liberum 
undique  laxumque  fpatium.  Proceflus  durae 
matris  cerebello  inpofitos  ,  tenfus  eft ,  ad 
iimilitudinem  tympani  bellici ,  ut  ad  omnem 
inpetum  refiliat.  Exterius  vero  occiput 
pofterius  &  inferius  tegitur  fcalenis  rnufculi, 
conplexo,  redtis  ,  obliquis  ,  ut  nonnifi  vel 
per  cerebrum  ,  vel  per  hos  mufculos  iclus 
ad  cerebellum   pervenire   queat. 

Ahbi)  Nulli  hic  iinus  adfunt ,  verum 
iimplices  venae  &  arteriae  in  pia  matre  po- 
iitae  ,  &  circa  cerebellum  diftributae.  A 
dura  vero  matre  non  adeo  cingitur  cerebel- 
lum  ,  adeoque  per  arterias  venasque  motus 
in  circulum  aequabiliter  peragitur  k.  Adde,, 
cerebellum  fanguinem  fuum  inprimis  a  ver- 
tebralibus  habere  *,  has  autem  ftatim,  poft- 

quam 
*  DXCT,  not.  bb. 
J  Et  in  animalibus  camivoris  plerisque  ofieum, 

ut  omni  preffioni  cerebri  refiftat. 

k  Fateor  me  rationem    diverfitstis    vix   ullam 

videre  ,  nifi  ,  quod  anfractus  cerebri  fint 

profundiores  ;  adeoque  arteriarum     quae 

fempcr  in  anfraftibus  imis  repunt  ,  dila- 

tatio   majorem   in   comprimendo  cortice 

vim  exferere  poffint ,  quam  in  cerebello, 

ubi  magis  per  fuperficiem  ambulant. 

3  /.rteriae  cerebelli  aliae  fuperficiales  funt,  aliae 

P  p  5  pro- 


6a*  DE    SOMNO. 

quam  ortae  funt ,  in  canalem  vertebris  in- 
fculptum  recipi ,  &  in  eodem  reconditas  ad 
caput  usquepervenire,  neque  conprimi  pofle, 
uti  Carotides  «V 

Cardiacps]    Minime  dubito  ,     plerasque 
corporis  humani    partes  nervos  accipere  a 

cere- 

profundae ,  perinde  uti  in  cerebro.  Super- 

jRcialis  fuperior  ex  arteria ,  quam  conjun- 

clae  vertebrales  conponunt ,   trans  pontem 

Va rolii   ad  facie.ni  fuperiorem  cerebel- 

li  abit :   InferiQres  fuperiicialium ,    paulo 

inferius  ortae ,  faciem  inferiorem  ejusdem 

vifceris  perambulant,    Profunda  vero  ce- 

rebelli  una  &  major  ,  trans  olivaria  &  py- 

ramidalia  corpora,    inter  pontem  Varolii 

&  cerebellum   fe  demergit ,     dat  plexui 

choroidco  cerebclli  f   intervallo    leborum 

cerebelli  ,   &  toti  interiori  lubftantiae  hu- 

jus  vifceris.     Verum   minus    tribuendum 

efle  huic  diverfitati  adparet,  quod  ex  eo- 

dem  trunco  Vertebralium,    praeter   com- 

municantes  Wi  llisi  i  ,  &   ramos  maxi- 

me    anteriores  cerebellum  adeuntes,  pro- 

funda  eudLmCerebri  arteria  proveniat,  quae 

ante  nervum    tertii  paris    fub   pedunculis 

cerebrijonge  per  lobum  pofteriorem  cere- 

bri  incedit ,  ramosque  dat  plexubus  cho- 

roideis ,   ventriculis  anterioribus ,  aliosque 

circa    pedunculos     cerebri     adfcendentes. 

Conf.  not.  §.  ad  CCXXXII      Haec  com- 

municantes  Wilhsii  edit.      Carotides 

inprimis  fuperficiem  fulcosque  cerebri  ad- 

eunt,ramo  altero  magno  fuper  corpus  callo- 

fum  retrorfum  eunte  inter  lobos,  akero  per 

foflam  Sylvii  profunde  fulcos  perreptan- 

te  not.  q-  ad  CCXXXII,  Adeoque  exquifi- 

te  certum  eft,  ab  hac  arteriarum  diverfita- 

te  nihil  pro  cerebello  deduci  pofle. 

m  ccxxxu. 


DE    SOMNO.  603 

cerebro.  Nervi  vero  cordis  motorii  unice  a 
cerebello  proveniunt.  Hoc  confirmatur  ex- 
perimentis  anatomici  praeftantifiimi  Du- 
verneyi.  1.  Cerebro  ad  fpirituum  con- 
fe&ionem  inepto  reddito ,  cor  pergit  move- 
ri,manifefto  adeo  indicio  motum  cordis  ace- 
rebro  non  pendere.  2.  E  contrario  cerebel- 
Io  deftruclo  continuo  motus  cordis  tollitur. 
Adeoque  motus  cordis  a  cerebello  pendet, 
non  a  cerebro :  cumque  cerebellum  cordi  ni- 
hil  niii  nervos  det,nervos  adeo  cordis  a  cere- 
bello  oriricertumeft.  Nondum  quidem  ana- 
tomicedemonftraripotuit,nervurnullumace- 
rebello  folo  oriri,uti  a  cerebro  foloolfaclorius 
provenit.  Omnesenim  a  medulla  oblonga- 
ta  proficifcuntur ,  quae  ex  conjunCiis  cerebri 
&  cerebelli  pedunculis  medullofis  oritur. 
Verum  fufficit ,,  demonftratum  eile  per  ex- 
perimenta ,  cerebro  laefo  perire  motus  ab 
arbitrio  pendentes,  minime  vero  tolli  mo- 
tum  cordis ,  qui  non  poteft  a  tam  levi  cau- 
fa  mutari ,  qualis  in  cerebro  fomnum  facit : 
cerebello  laefo  cor  ipfum  quiefcere  ,  nempe 
mortem  fequi.  Ipfi  chirurgi  norunt,quanto 
apoplexia  a  conpreffione  mcdullae  fpinalis 
orta ,  gravior  iit  apoplexia ,  quae  a  laefo 
cerebro  facla  eft  ra  *. 

Coronarias']  Quanta  vis  totius  cordis  eft, 
tanta  vis  eft  arteriarum.  Quiefcat  cor  fo- 
lum ,  &  motus  mufculares  iuos  fufpendat, 

con- 
m  *  Ab  idu  mors  integro  cranio  &  meninge, 
languine  effufo  ad  originem  medaliae  fpi- 
nalis  Buchner  Mifcell.  172S.  p.  1066. 
In  apopledico  .  .  .  liqaor  fufcus  in  ven- 
triculo  quarto  Ott.  difl.  de  rene  corrupto* 
in  apopleftico  alio  fimilis  ibidem  liquor 
PfiYER.  obs.  anat.  16* 


6o4  DE    SOMNO. 

continuo  fanguis  ipfe  moveri  definet,  nili 
eo  motu ,  qui  a  frigore  oritur,  &  fangui- 
nem  ex  rigefcentibus  partibus  extremis  ver- 
fus  cor  dextrum  propellit.  Inarteriismotus 
omnis  continuo  perit,  praeter  eum  naturalem 
motum,  quo  fecontrahunt  ,  &  fanguinem 
propellunt  in  venas  minus  refiftentes  ,  qui 
motus  a  frigore  pofl  mortem  n  augetur. 
Ex  hac  obfervatione  explicatur  ,  quare  in 
acutis  morbis  fanguis  omnis  in  arteriis  re- 
periatur  ,  &  venae  inanes  fint  ©?  Quare  e 
contrario  in  homine  fano  ftrangulato  ,  vel 
in  aquis  fufFocato,  fanguis  poft  duos  tresve  a 
morte  dies,  omnis  in  venis,  in  arteriisnihil 
quidquam  reperiatur*  Nempe  vis  contracli- 
lis  arteriarum  in  morte  maxima  fit,  arteriis 
tunc  rigefcentibus,  &  a  frigore  contraclis: 
arteriae  vero  non  poflunt  fanguinem  alio  ex- 
pellere ,  quam  in  venas ,  eodem  autem  tem- 
pore  definit  inpulfio  fanguinis  ex  corde  fini- 

ftro 
n  Alibi  dixi ,  &  plurimis  in  cadaveribus  con- 
iirmavi,  faepiflime  arterias  fanguine  ple« 
nas  reperiri  not.  d%  ad  CCXlll.  &  demon- 
ilravit  Andreas  Pasta,  afolo  pondere 
fanguinis,  pro  vario  fitu  animalis,  in  quo. 
exfpiravit,  &  a  morte  jacuit  ,  modo  al- 
tius  in  thorace  ,  modo  inferius  fanguinis 
columnam  terminari  Epifi.  !•  Verum  om- 
nino  certum  ell  ,  arterias  faepe  inanes  re- 
periri,  veramque  caufam  hujus  vacuitatis  a 
Praeceptore  propofitam  efTe. 
0  Experimenta  non  invenio.  Ratio  vero  non 
difficilis  eft  ,  fanguis  in  morbis  acutis  len- 
tus  &  coagulatus  ,  difficiies  tranfitus  ex 
arteriis  in  venas  CCLX.  CCLXf.  fupe- 
rare  non  poteft,  adeoque,  qui  fuit  in  venis 
per  cor  in  arterias  congeritur ,  neque 
ad  venas  redit. 


DE    SOMNO.  605 

ftro  in  arterias.  Verum  nunc  motum  cor- 
dis  in  ftatu  naturali  confideremus.  Sanguis 
ex  corde  finiitro  a  nulla  alia  caufa  propelli- 
tur,  quam  a  convulio  corde ,  cujus  fpasmi 
tanta  vis  eft ,  ut  fanguinem ,  qui  cor  fini- 
ftrum  replebat,  in  arteriam  magnam  ex- 
pellere  valeat  ,  non  autem  majore  robore 
eft ,  quam  accurate  eo ,  quod  arteriam  mag- 
nam  dilatet  eo  usque  ,  ut  in  eo  recens  nato 
fpatio  fanguis  ex  corde  finiftro  expulfus  lo- 
cum  inveniat  p.  Verum  momento  tempo- 
ris  pofthanccordis  convulfionem  proximefe- 
quente,  cor  expulfo  nunc  fanguine  vacuum 
expallefcit.  Sanguis  autem  corde  expulfus, 
neque  a  corde  ultra  urgetur  ,  neque  quiefcit, 
Cor  enim  relaxatum  ett  ,  neque  porro  fan- 
guinem  urget.  Verum  prius ,  quam  nova 
fuccedit  cordis  contraftio,  fanguis  ex  arte- 
ria  omnis  expulfus  eft,  fola  vi  arteriae,  quae 
camdem  portionem  fanguinis  ex  cavitate  fua 
expellit,  quam  a  corde  accepit,  &  eadem 
vi,  qua  ex  corde  expulfus  fuerat,  atque  adeo 
iisdem  cum  corde  viribus  eft  %  Nullus 
enim  cordis  alius  effedtus  eft,  praeter  eum, 
quem  exponit  copia  fanguinis ,  qui  in  dila- 
tatam  arteriam  magnam  expellitur.  Verum 
arteriae  coronariae,  quae  cordis  mufcularem 
fabricam  adeunt ,  inanes  funt  hoc  tempus- 
culo ,  quod  fyftolen  cordis  proxime  fequi- 
tur.  In  eas  ergo  arterias ,  &  adeo  in  fub- 
ftantiam  cordis  fanguis  eadem  vi  ab  arteria 
aorta  retroagitur ,  quanta  vi  cor  easdem 
arterias    repleverat.     Porro   ante  cor  funt 

au- 

p  ConF.  CCXVJH. 

s  Cum  ad  eamdem  diametrum  redeat  vi  fua, 
ad  quam  Cordis  vi  ianguis  ipfam  dilatavit. 


6o5  DE    SOMNO; 

aures  venofae,  in  quas  venae  fanguinem 
fuum  omnem  convehunr,  Quando  cor  in 
arterias  fanguinem  inpulit  ,  major  elt  in 
earum  cavitate  liquoris  copia:  quodergo  ni- 
mium  eft,  fluet  ex  arteriis  in  venas,haec  unda 
acccflbria  propellet  fanguinem  venofum,ut 
inauriculasponderet,  &ex  iftispofteriori  mo- 
mento  fubeat  cor  dextrum  &  Jiniftrum  la- 
xum  &  refolutum»  Denique  quando  cor 
fanguinem  emittit  ,  inpellit  eum  omnem  in 
erterias,  magnam  &  pulmonalem  :  £as  er- 
go  diftendi  necefle  eft  ,  atque  nervos  r  inter 

eas 
r  Haecdlcla  funtadCCCCIX.obdignitatem  vc- 
ro  altius  vifumeftrepetere.  Vieussenius 
quidem  fubtili;er  caufam  hujus  mctus  al- 
terni  pro^ofuit  ,,  nempe  caufas  contradlio- 
nis  efle  fpiritus  &  fanguinem  coronariorum, 
Hunc  in  fyftolc  exprimi  ,  fpiritum  vero, 
qui  fibras  inflat,  ab  elallica  vi  earundem 
fuperari  ,  quae  fe  &  cor  ipfum  niturrtur 
extendere,  fic  ccntractionem  diminui ,  & 
una  fanguinem  ab  auribus  fubire,  fpiritus 
ex  carne  expellere  ,  cor  replere.  Sed  tunc 
in  laxatum  cor  redire  fpiritus  &  fanguinem, 
novamque  incipere  contraclionem  Neurogr. 

I.     C.  4.      A    VlEUSSENIO      GoRTERUS 

proxime  diflat.  Be llinus  autem  de  mot. 
Cord.  Prop,  II.  folis  nervis  hanc  alterna- 
tionem  tribuit  ,  quando  in  fyftole  ven- 
triculorum  ,  ait  ,  auriculas,  a  contraclo 
corde  inpediri  ,  quin  fe  evacuent ,  hinc 
earum  nervos  conprimi ,  ut  paralyticae 
faclae  fanguinem  venofum  admittam ;  la- 
xatis  vero  ventriculis,  auricularum  etiam 
nervos  ceflante  expanfione  liberari ,  hinc 
contrahi.  Haec  fententia ,  ideo  mihi  mi- 
nus  firma  videtur,  quod  in  vivo  animale 

tunc 


D  E    S  O  M  N  O.  607 

cas  pofitos  conprimi*  Hi  cordis  nervi  funt, 
tunc  ergocor,  dum  evacuatur,  neceflario  re- 
foivitur.     Momento  fequente  arteriae  con- 

tra- 
tunc  quam  validiflime  auricula  in  contra- 
clionem  nitatur ,  quando  maxime  diftenta 
eft  &  pleniffima  ,  neque  cor  laxatum  libe- 
ret  nervos  deplendo  auriculas ,  fed  nervi 
auriculae  ,  qui  jam  pridem  diftentioni  re- 
fiftunt  ,  &  perpetuo  in  contradtionem  ni- 
tuntur  ,  hanc  contra&ionem  efficiant » 
quamprimum  fpacium  laxum  aliquod  ad- 
eft ,  quo  fanguinem  effundant.  Nequa 
tunc  folum  alterna  Cordis  fyftole  perfici- 
tur,  quando  aures  pleniffimae  fiunt ,  fed 
cum  exigua  pariter  aut  aeris  9  aut  aquae 
aut  fanguinis  copia,  quae  neque  diften- 
dat  aures,neque  adeo  nervos  premat  Dom. 

MlSTICHELLIUS    ,       poft       PaCCHIO- 

nianas  obfervationes  ,  duram  Matrem 
cum  corde  antagoniftarum  more  alterne. 
agere  dixit;  &  quidem  cor  conftriftum  fan- 
guinem  inpellere,  qui  duram  matrem  fu* 
peret  inpulfu  fuo  &  relaxet  ;  tunc 
vero  fpirituum  adfluxum  cordi  demi ,  de- 
finente  preffione  durae  Matris,  quae  cauf» 
fit  motus  fpirituum.  Ergo  cor  relaxari, 
tunc  duram  meningem  fe  reftituere,  no- 
vos  fpiritus  in  cor  emittere ,  a  quibus  cor 
pauio  poft  denuo  in  contraSionem  ciea- 
tur  deW  Apopleffia  L.  I.  c.  16.  Repugnat 
immobilitas  durae  matris  CCXXXV.  m. 
Deinde  &  pulfus  cordis  mire  aberrare  pot- 
eft ,  non  mutaco  cerebro  fenfibuaque ,  ut 
ifi  paipitationibus  ,  &  cerebrum  laedi,cor- 
de  non  laborante,ut  in  apoplexia.  Strob- 
mius  antagonifmum  ponit  inter  fangui- 
nem  ,  relaxantem  mufculos  cordis  ,  cum 
eos  extendat  ,  &  nervos ,  qui  contrahant 

eos 


6o8  DE    SOMNO. 

trahuntur,  diametri  earum^minuuntur,atque 
adeo  nervi  cordis  liberi  fpiritum  cordi  fup- 
pedkant.     Haec  nunc  cauia  eft,  quare  cor 

ne 
eos  mufculos ,  „  Cor  adeo  contra&um  ait, 
a  vi  nevea  ,  replere  Aortam  ;  tunc  fan- 
guine  propulfo  ,  nihil  porro  in  Arteriam 
i  agnam  pofie  ;  Hanc  ergo  contra&am 
replere  artenas  coronarias  ,  fic  cor  laxare 
extendendo  &  expellendo  fpiritus  ex  ner- 
vis  cordi  Prop.  V.  Verum  cor  pridem  Ia« 
xatum  eft,  quando  ab  Aorta  arteriae  coro- 
nariae  repJcntur,  &  laxaretur ,  ft  nulla 
ejfet  neque  aorta ,  neque  coronariae,  &  ve- 
rias  coronarias  in  cordis  contradtione  re- 
p!eri  (p.  38. )  enormis  error  eft,  cum 
eae  trans  valvulas  venofas,in  iyftole  claufas, 
ex  aure  dextra  proveniant.  Tauvryu» 
antagoniimum  nervofi  &  arteriofi  in  cor- 
de  fyftematis  aliter  proponit,,  a  fpiritibus 
nempe  cerebelh  fibras  fanguineas  cordis 
conftringi,  ut  inflat&e  cor  brevius  reddant. 
(  per  fuam  hypothefin  P.  II.  c.  5 . )  ied 
conftriclas  eas  flbras,  cum  in  fyftole  fan- 
guinem  nonadmittantCCCCVI.nequeabs- 
que  ianguine  fiat  mufculi  contra&ioCCCCI. 
not .y  Tanguere,  relaxari  cor,  &  tunc  de- 
nuo  accedente  fanguine  ex  coronariis ,  ite- 
rum  ab  agente  liquido  nerveo  contrahi  &c. 
Jnter  caufas  adeo  a  P r  a  e c e ptor.  e  pro- 
pofitas  unicam  adhibet ,  praecipua  omiffa. 
Cl.  Li  eutavd  „  fenguinem  ait,qui  ven« 
triculos  cordis  replet  fibras  cordis  diftcn- 
dere,  hinc  elarticam  materiam  motus ,  in 
iis  fibris  latentem,  refilire,cor  contrahere» 
evacuare ,  tunc  definente  prefiione  fangui- 
nis  cor  in  ftatum  naturalem  reftituere. 
Haec  ojpinio  a  noftra  parum  differt,  admi- 
fcet  Umen  hypothefin ,  &  phaenomenis 

not. 


DE    SOMNO.  6o9 

ne  in  fomno  quidem  quiefcere  poteft. 
Quamprimum  enim  quiefcit  cor  ,  necefla- 
rio  arteriae  coronariae  laxae  flunt ,  &  omni 
refiftentia  deftituuntur ,  adeoque  fanguinern 
ab  arteria  magna  non  poiTunt  non  recipere. 
Verum  eodem  tempore  in  cor  dextrum  & 

fini- 

not.  x.  minus  convenit.  Verum  video 
CI.Gorterum  contra  communem  nobis 
Praeceptorem  hic  objicere,  nervo- 
ram  conpreflionem  non  veram  caufam  efle 
alterne  relaxati  cordss,  cum  etiam  auri- 
culae  alternis  relaxentur ,  quarum  nervi 
femper  liberi  funt  de  mot.  *vit.  p.  9.  Re- 
fponderet  Praeceptor  „  tres  fe  caufas 
pofuhTe ,  quare  cor  poft  fyltolen  relaxetur, 
hanc  unam  efle  ,  eamque  veram  ,  ab  a- 
natome  confirmatam  i  Princeps  vero  cau- 
fa,  quae  &  auriculas,  &  cor  ad  contraclio- 
nem  ftimulat,omnino  venofus  fanguis  eft, 
qui  fibras  auriculae  aut  cordis  diftendit,  & 
irritabilem  earum  naturam  ad  contractio- 
nem  excitat,  ut  recle  Vieussenius  vidit 
Neurogr.  p.  249.  &  optimus  fenex  Hof- 
mannus  Medt^yft^  T.  1.  P.  I.  c.  3.  & 
alii:  nam  a  morte  etiam  in  brutis  animali- 
bus  eadem  ,  quae  invita,  facit  inpulfus 
a  rigefcentis  cadaveris  vafis  in  aurem  fan- 
guis  ,  vel  aqua  vel  flatus ,  five  in  afpe- 
ram  arteriam  five  in  duclum  thoracicum, 
five  in  venam  cavam  inpeliatur.  CLIX. 
0.  r.  CC.  m.  A  quacunque  enim  harum 
caufarum  fuerit ,  motum  certe  aurium  & 
cordis  fufcitat.  Quare  valde  facile  eft 
videre  „  Auriculas  contrahi ,  quando  irri- 
tantar  a  fanguine  ex  venis  fuis  adfluente, 
remittere  vero  &  laxari,  quando  inanes 

fuut 
Tm.  IV.  dq 


6io  DE    SOMNO. 

finiftrum  laxatum  ,  contra&i  finus  venofi 
fanguinem  propellunt.  Et  eodem  tem- 
pore  fpiritus  cerebelli  inter  arterias  mag- 
nas,  fe  contrahentes  ,  adeoque  diminu- 
tas,  libere  adveniunt.  Non  poteft  adeo 
cor  quiefcere,  quin  tres  caufae  contra&io- 
nis  in  ipio  nafcantur.  Si  vero  arteriae  co- 
ronariae  eodem  cum  arteriis  corporis  huma- 
ni  reliquis  tempore  replerentur,  tunc  utique 
non  poflet  in  fomno  cor  ag^re.  Haec  im- 
menfa  pulchritudo  fabricae  ita  perculitPiT- 
carnm  animum  ,  ut  pronunciaverit  „  fi 
omnia  ignoraremus  ,  &  tantum  videremus 
fabricam  cordis,  aurieularum,  finuum,  arte- 
riarum  ,  perfpiceremus  ex  his  folis  corpori- 
bus,  ea  non  a  fe  ipfis  facla  efte,  verum  ex- 
tra  eas  caufam  aliamexfiftere,  cur  exfiftant, 
neque  ex  fe  ipfis  nata  efle,  utCARTEsius 
voluit. 

Craffiares']  Ita  videtur  s,  cum  etiam  va- 
fa  cerebelli  fortiora  ,  &  craffiora  fint,  quam 

vafa 

funt,  idemquede  cordis  ventriculis  verutn 
efTe.  Neque  demum  haec  vis  contra$ili$ 
a  liquido  irritante  cordi  propria  eft,  fcd  ea- 
dem  in  inteftinis,in  lacleis  vafis,  in  duclu 
thoracico  ,  vafis  lymphaticis  perpetua  eft, 
ut  etiam  a  morte  ,,  liquores  fumma  velo- 
citate  propellant,  &  a  quiete  ad  motum 
hac  ipfa  irritatione  revocentur,  five  intus 
liquorem  injeceris  ,  f^ve  extus  adfuderis 
Lancis.  deCorde  p.  8t.  &c.  Conf.CLIX. 

3  Antiquiflimistemporibus  creditumeft  ,,nervos 
duriores  motui  praefe&os  a  medulla  fpinali 
provenire ,    molles   a  cerebro  ,    fenforios, 

me- 


DE    SOMNO*  6u 

vafa  cerebri.  Verum  cuique  vafi  pro  indole 
fua  proprios  natura  humores  vehendos  dedit. 
Videturetiam,  fpiritus  animales  diuturniori 
praeparatione  indigere,  quam  vitales  ;  cum 
naturali  naturae  lege  liquores  tenuifiimi  ex 
proxime  craflioribus  fuccelfione  perpetua  ge- 
nerentur.  bi  nunc  demonftrari  poffet ,  fpi- 
ritus  animales  duplo  tardius  generari  *  quam 
vitales,  haberetur  rnanifelta  ratio,  quare 
dimidio  vitae  tempore  actiones  animalesnul- 
lae  iint,  dum  cor  ,  &  potentiae  naturales 
munere  fuo  fungi  pergunt.  Nam  i .  poterit 
materia  pro  fpiritubus  cerebri  deficere  ,  cum 
pro  cerebello  fuffkiat.  z.  Poterunt  magis 
fenfiles  fpiritus  cerebri  adfici,  minime  tur- 
batis  firmioribus  cerebelli  fpiritibus, 

irediocres  a  partibus  cerebri  ,  quae  me- 
tduliae  fpinali  prooiores  fint  Galen.  de 
ufupart.  L.  ix  c.  14  de  mot  mufc.  L.  I. 
p.  m  619.  &c  Haec  opinio  ab  omni- 
bus  fere  adop  ata  etiam  Vieussenio 
placuit ,  ut  temorios  nervoa  motoriis  mol- 
lsores  faceret  p  158.  159.  &  Wolfio 
*uon  den  Abs*  der  Tbeile  p  52.  53.  &  re- 
centiflimus  Brinius  nervos  a  medulla 
fpinali  motui ,  nervos  a  cerebro  fenfui 
aptiores  efle  credidit  de  fpirii.  anim.  p. 
193.  Pro  hac  fententia  dici  poffet,  hifto- 
rias  legi ,  ubi  fenfus  abolitus  fuerit ,  motu 
fuperftite  Wepfer.^ apopL  p.  2  8  8 . alias- 
que  ubi  fenfus  fuperfuerit  roocu  abolito, 
quod  in  paralyticis  non  adeo  rarum  eft, 
fRosETT.in  opufc.  fcienlif  e  filolog.V. 
p.  269.)  Verum  nimis  certum  eft,eosdem 
nervosbrachiales,  in  digitorum  apice  tange- 
res,in  mufculisdigitorum  motum  exercere. 
Qq  2  D»ri 


$u  DE    SOMNO. 

PeriftaJtici'}  Quare  hi  mufculi  non  qure- 
fcunt t}.   Fateor  me  ignorare,  atque  caufam 

re- 

rities  vero  nervorum    a  membranis  eftr 
cum  medulla  ubique  mollis  fit ,  Sc  in  ip- 
fis  mufculis  nervi  depofitis  involucris  con- 
tinuo  ita  teneri  fiant ,  ut  perfeqoi  requea% 
qucd  in  cordis  nervis  evidentiflimum  cft. 
CCCXCV.  CI.Lievtavd  materiem  fpi- 
rituum   duplicem  tacit ,  fenforiam  fubti- 
lem ,  &  innatantes  pilas  elafticas  materiae 
1.  c  p.  696,  quae  ad  motum  edendum  in- 
citentur  a  fenforiis,  a  vo^untate  in  a&um 
dcduclis,  motorios  globulos  fubeuntibus, 
&  rarefacientibus.     p-7©i.  Sed  haec  mera 
hypothefis  eft. 
*  Phaenomenon  ipfum  certum  cft:  caufa  quae- 
ritur  ,    8c  fateor,   mihi  non  adeo  difficile 
videri  ,    quare  in   vivis    inteftina  alteinis 
contrahantur  vicibus  ,   relaxentur  alrernis. 
Certum  eft,  inteftina   (perinde  uti  aliae  fi- 
brae  mufculofae  vivae)  ab  omni  irritatio- 
nc  ,    ab  acri  quocunque  corpore  adta&a 
conftringi    not.  26.  ad  XCL    aerem  vero 
inpulfum  venarum  ,    auricularum  cordis- 
que  raotum  fufcitare.      Sed  aerem  deglu- 
timus  omni  momento  ,    frigidiorem  fan- 
guine  noftro ,    hinc  fe  expanfurum  ,    8c 
extenfurum  illas  mobiliiTimas  fibras  inte- 
flinorum.   Sit  nunc  globus  aeris  a  ventri- 
culo  expulfus;  hunc  fiftit  prima  plica  duo- 
deni,  diftendit  ergo  partem  duodeni,  quae 
inter  eam  plicam  &  ventrieulura  eft  »  dis- 
tenfa  pars  intcftini  contrahitur  irritabilis* 
&  plica  fibris  in  rectitudinem  expanfis  de- 
letur,  exitaer,  eodem  modo  fuper  proxi- 
mam  piicam  moram  paffurus ,  inteftinum 
irritaturus.     Heteroclitus   au&or  1.  oecon. 

of 


DE    SOMNO.  613 

refundo  in  Creatoris  ornnipotentiarn» 
qui  totum  corpus  noftrum  iimul  fecit.  Me- 
chanica  noftra  docet  explicare  Machinani 
fucceflive  per  partes  factam*  Machina  vero, 
quae  no  eodemque  tempore  iimul  nata  eft, 
per  m.chanica  demonftrata  explicari  non 
poteft  ,  ea  enim  non  fabricata,  fed  creata 
eft  B.     Motus  autem  ifti ,  quos  nequeo  ex- 

pli- 

of  hnman,  frame  p.  102.    hanc   fui  aeris 
proprietatem  minime  praetervidit     Quod 
aer  poteft,  id  pariter  bilis  .   &  liquor  ali- 
mentofus   &  fcybala   poiTunt   Stuart. 
phiL  trans.  n.414    &  de  mot.  mufc.  c,  XII. 
qui  tamen  plurimum  bili  tribuit» 
u  Machinae  noftrae  habent  raotorem  externum, 
qui  primam ,  haec  fecundam ,  ifta  tertiam 
rotam  inpellit.     Habet  ergo  anima  noftra, 
quae  non  nifi  fucceflive  cogitat,  initium, 
ubi  incipiat  machinam  coniiderare,  &  or- 
dinem,  fecundumquem  progrediatur.  In- 
quirit  cnim  \x\x  fiveultimamrotam  ;huju§ 
motus  ratio  fundatur  in  penultima ,  hanc 
confiderat ,  hac  ratione  ad  primam  usque 
rotam  progreditur;  primae  vero  ratio,neque 
in  fequente,  nequein  ullaaliarumfundatur, 
adeoqueunius  una  vice  rotae  naturam  inqui- 
rendo,  invenit  omnmm  naturam  motuum- 
quecaufas.  In  machinis  autem  divinis  nullus 
motor  externus  eft,  fed  prima  rota  a  movet 
cquidem  rotam  b>  verum  viciflim  arota^ 
movetur  ,    &  ratio  cur  a  ita  fa6ta  fit  nec 
aliter,  &  in  b,  &  in  c,  5c  in  d,  &  in  ultima  x 
fundatur ,  viciflimque  ratio  cur  b ,  ita  facta 
fit  nec  aliter,  fundatur  &  in  a,  &in  ctBc 
in  d,  &  in  e,  &  in  x.     Neque  poteft  ulla 
ratio  fufficiens  ullius  rotae  inveniri ,   nifi 
Qq  3  data 


6i*  DE    SOMNO,- 

plicare,  verifTime  exfiftunt.  Habui  inMEA 
manu  ventriculum  &  inteftina  vivi  animalis* 
feparata  x  a  proprio  corpore,  vidi  in  Mea 

manu 

data  fit  ratio  fufficiens  reliquarum   par- 

tium  omnium  ,   atque  adco  in  circulum 

redit  inquifitio. 
x  Nihil  vulgatius  eft.     De  inteftinis  dixi  not  b. 

ad  XCIU.  &c    Decorde  ad  CLIX   not./. 
m.  n.  o.  p.  q.  r.    &c.      Ita   cor  teftudinis 
evulfum  decem  adhuc  horis  paipttat  Li- 
gon  journy  to  Barbados  p  71.    Cor  ranae 
ligatum  &  inflatum   pulht  Amstelae- 
damenses  p.  19.     Cor  caninum  ,  li^a- 
tis  vafis,   pulfare  pergk  Schneider.  de 
Corde  p.  37.  cor  pe&unculi,  vix  aninialis, 
ctiam  vacuum  ,    contrahi  pergit  Boyle 
de  util.  phil.  exper.  p.  Iix.    Sed  &  aliarum 
partium  idem  privilegium  eft.    Viperarum 
capita  a  corpore  feparata  moventur  velli- 
cata    Cornelius   Consfntinus  dt 
fenfib.  p.  13.      Corpora  viperae  poft  tri- 
duum    contrahuntur  adtacta  DoyLE   dt 
util.phil.exp.  p.  114.    Imo  vero  vipera- 
rum  capita  a  morte  ita  valide  mordent, 
ut   mortem    inferant  de  la  Grive  apud 
Redum  dtgli  anim.  viv.-p  89.    Valis- 
nibr.    in  opufc.fcient.   e  filol.  III.  p.  to6. 
Redi  de  viper.  p.  f 8.    Plat    in  epifl. 
apud  Redi  voI.II  p.  106.  edit  Ital.  neque 
alia  mors   fuit  Cl.  ICnipsmacoppae, 
tefte  Rhod  10  obf.  89.  Cent.  III.  &  vim 
eam  in  viperis  etiam  duodecim  a  morte 
diebus  fuperefle  vidit  Redus  degl.anim. 
viv.  p.  9.      Crocodili   mortui    maxillam 
contractam  digitum  abfcidifle  vidit  T  h  e- 
v  e n  o  t,  in  itifi.  II-  c.  7 1 .   Ranarum  oculi 

alc- 


PE    SOMNO,  615 

roanu  diftinftifiime  reptare  vifcera  ,  quafi  in 
fuo  loco  maniifient.  Si  cani  uno  ittu  acu- 
tiJFimi  fcalpelli  thorax  apertus,   cor  fubito 

ex- 


aliquot  a  merte  horis  perinde  moventur, 
uti  in  vita  folebant  P  e  t  1  t.  Mem.  de  i*A- 
cad.  de>Scienc.  1 7 37  p  1 1 6.  Verum eaedem. 
Ranae  fupervivunt  excifo  corde  Amste- 

I.AEDAMENSES      p.    ?0.      COIlf.     COMM. 

Boerh.  II.  p.  611.  faltantque  &  natant 
3ovle  1.  c  p.  113.  &  felem  exfciflb  cor- 
de  per  horae  octavam  partem  currere  vidit 
Iessenius  a  Iessen  Anat.  frag.  p. 91. 
Canis  exfciflb  corde,  poftquam  vafa  ligata 
funt ,  clamat  &  progreditur ,  fi  C  O  L 17  M- 
B  O  fides  L.  XIII.  p.  261.  In  homine  ipfo, 
xnulto  teneriori,excifo  corde,  vitae  aliquas 
reliquiasvifas,torvumqueadfpe£t.um,recen- 
fet,fufafque  preces Bartholin.  Cent .III. 
hift .  1  f.  &  fudorem  Bvchner.  in  Mi- 
fell.  1719-  p- 176. /eqq. 

Haec  omnino  difficilia  funt  explicatu. 
Non  ignoro ,  quae  folent  profcrri ,  fpiri- 
tuum  aliquidetiam  ablato  corde  [velcere- 
belta  pag  793.] in  mufculisfuperefle.qui has 
contraCtiones  efficiant.  Nuper  hanc  ex- 
plicationem  repetiit  de  G  o  r  t  e  r.  de  mot. 
vit.  n.  63.  Verum  rootus  cordis,  &  to- 
tius  nonnunquam  corporis  nimis  regula- 
rem  &  abundantem  ,  motus  autem  duo- 
decimodic  a  mortefuperftesnimistenacem 
fpirituum  adfluxum  requirunt ,  quam  qui 
poffit  absque  fonte  fuo  fuperefle.  Omni- 
no  videtur,  quod  ahbi  fafliis  fum,  cum 
Praeceptore,  in  fibra  animali  ali- 
quam  ad  irritationes  contra&ilitatem  fu- 
perefle  ,  quae  fimplici  elatere  fortior ,  a 
Q  q  4  motu 


6i6  DE    SOMNO, 

exfciflum  fuerit ,  projeclumque  in  urnam 
aqua  plenam,  exiiliet  inde  vivi  animalis  ii- 
millimum,  &  diu,  etfi  languidius,  pulfabit. 
Cor  anguillaedecumanaeexcorpore  evulfum 
per  continuas  aliquot  horas  pergit  contrahi, 
&  rel  x?.ri,  &  fi  quieverit  aliquando,  poteft 
acifufa  tepida  fufcitaru  Ergo  hoc  nobis  re- 
liclum  eft  folatium,quod  non  datum  iit  ho- 
mini  explicare  omnia  fimul  ,  neque  plus 
conceflum  ,  quam  explicatio  rerum  per  par- 
tes;  illa  vero  gloria  Enti  concefla,  quod 
omnia  fimul  fecit.  Pulmones  in  fetu  otiofos, 
tamen  creatos  efle  ,  &  ita  faetos  atque  dif- 
pofitos,  ut  primo  vitae  momento  aeremhau- 
riant  dilatati,  talesque  etiam  pulmonis  par- 
tes  fadias  fuifie  in  prima  ichnographia  cor- 
poris  humani,  ante  quam  fabricae  aclio  fe- 
querrtury,  id  omnino  Dei  manus  eft.  idern 
de  foramine  ovali  ,  de  canali  arteriofo  ,  & 
venofo,  de  arteriis  &  venis  umbilicalibus, 
uracho  aliisque  partibus  verum  eft. 

mofu  mufcuJari  diverfa  ,  quod  cerebri 
coTdisque  non  indiga  fit  ,  &  in  ipfa  hujus 
fibrae  humidae  adhuc  &  intcgrae  fabrica 
fundata  efle  videtur. 

y  Nempe  ad  praevifos  fines  partes  animalium 
fabrefa&as  eCCe  hac  ratione  demonftratur. 
Nulta  tefui  pulmonum  neceflitas,  fed  adul- 
to,  datusergo  fetui  pulmo,  ne  adulto  (5e- 
eflet,  fed  pulmo  quiefcens,  iti  tamen  fa- 
brefaclus ,  ut  continuo  inciperet  operari, 
quam  primum  ocium  cjus  noxium 
fiet. 

F     I     N     I    S. 


T*"/#> 


■I 


»* 


:% 


&£rsf 


**. 


—